Macro

Επανέρχεται σε όλα αυτά που συμβαίνουν από χτες ένα κρίσιμο ζήτημα/ερώτημα. Τι περιμένουν/προσδοκούν/επιθυμούν οι πολίτες από το κράτος; Τι προβλέπεται για τέτοιες στιγμές της κοινωνικής μας ύπαρξης, ποιο είναι το κοινωνικό συμβόλαιο που έχουμε υπογράψει ή που θα θέλαμε να έχουμε υπογράψει; Τα τελευταία δυόμισι χρόνια ζούμε το απόγειο, την ολοκληρωτική επικράτηση, μιας πρακτικής που λέγεται "μείωση του δημόσιου τομέα, ανάθεση των περισσότερων λειτουργιών του σε εργολάβους/αναδόχους/τον ιδιωτικό τομέα/ΣΔΙΤ". ΄Έχουν προηγηθεί χρόνια μνημονίων και "εκσυγχρονισμού". Υποτίθεται ότι έτσι αυξάνεται ο ανταγωνισμός, βελτιώνονται οι υπηρεσίες, έρχεται η ανάπτυξη... Τα αποτελέσματα τα βλέπουμε τον τελευταίο καιρό με τρόπους ενίοτε οδυνηρούς. Οι εργολαβικοί εργαζόμενοι στα τηλεφωνικά κέντρα του ΕΟΔΥ δεν ξέρουν να απαντήσουν στις ερωτήσεις για τον κορωνοϊό. Ο εργολάβος του Δήμου δεν κλαδεύει τα δέντρα ή το κάνει λάθος, άκαιρα κτλ., και, πέρα από το ίδιο το πρόβλημα, κάποια στιγμή μένουν χωρίς φαγητό οι ασθενείς στη "Σωτηρία" ή χωρίς ρεύμα το Παγκράτι και τα Πατήσια. Αναζητείται άνθρωπος που να είδε εκχιονιστικό χτες στην Αττική. Η "Αττική Οδός Α.Ε." έγραψε στα παλαιότερα των υποδημάτων της τους χιλιάδες ανθρώπους που εγκλωβίστηκαν χτες, ας μη συζητήσουμε για τις πράξεις και τις παραλείψεις που οδήγησαν στον εγκλωβισμό τους, και το κράτος έφτασε να χρησιμοποιήσει τον στρατό για να σώσει τον κόσμο. Σήμερα για όλο αυτό έχουμε το "ντηλ" του πρωθυπουργού με την εταιρεία για τα 2.000 της αποζημίωσης που ουσιαστικά την προστατεύει από τις νομικές κινήσεις των παθόντων και την παραίτηση ενός CEO. Η συζήτηση που πρέπει να κάνουμε αφορά το κοινωνικό συμβόλαιο και τον τρόπο που θέλουμε να ορίζονται και να προστατεύονται τα δημόσια αγαθά (η παιδεία, η υγεία, οι δημόσιες υποδομές). Αυτά μέχρι πριν κάποιες δεκαετίες ήταν δεδομένα, κι αν όχι, ήταν αντικείμενο διεκδίκησης των πολιτών (όχι μόνο στον σοσιαλισμό, αλλά και στην παλιά καλή σοσιαλδημοκρατία). Σήμερα, εκπαιδευμένοι κι από τη διαχείριση της πανδημίας στην οποία κυβέρνηση και αντιεμβολιαστές επρώτευσαν στην επίκληση της ατομικής ευθύνης, καθόμαστε και παρακολουθούμε την κολοκυθιά της ανάληψης ευθυνών και αναρωτιόμαστε τι γύρευαν στην Αττική Οδό οι άνθρωποι που πήγαν στη δουλειά τους το πρωί. Στο μεταξύ, το παιχνίδι παίζεται μεταξύ επικοινωνίας (μπουφάν, αμπέχωνα, γένια τριών ημερών) και επιχειρηματικών ντηλ. Το θέμα λοιπόν δεν είναι απλώς πόσο ανίκανη αποδείχτηκε η κυβέρνηση να χειριστεί την πανδημία, τις φωτιές, τις πλημμύρες ή τα χιόνια. Η ιδεολογία της είναι αυτή που αποδείχτηκε χτες ανεπαρκής και χρεοκοπημένη. Και για να παραφράσουμε τη πρόσφατη απάντηση του Μητσοτάκη σε συνέντευξη: Μόνο στους νεκρούς, στις φωτιές, στα χιόνια κτλ. ήταν δύσκολη η χρονιά, κατά τα άλλα υπάρχει ανάπτυξη (η οποία σε μεγάλο βαθμό αφορά την παραχώρηση σε ιδιώτες όλων αυτών που θα μπορούσαν να έχουν αποτρέψει αυτό το "μόνο").

Η Γεωργία Μπίκα είναι η γυναίκα που είχε το θηριώδες θάρρος, καθώς και το τεράστιο…

Το ερώτημα του τίτλου είναι αειπάρθενο μέσα στους κόλπους της αριστερόστροφης κινηματικής κοινότητας. Οι προσδοκίες…

Είναι το βασικό εισόδημα πολιτικά εφικτό; Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι μεγάλες μερίδες του πληθυσμού που σήμερα θεωρούν το βασικό εισόδημα άδικο ή αναποτελεσματικό μπορεί να μεταπειστούν. Παραθέτουν προς επίρρωση πρόσφατες συζητήσεις υπέρ του βασικού εισοδήματος από σοσιαλιστικά, φεμινιστικά και φιλελεύθερα κινήματα, καθώς και από την πλευρά των εργοδοτών. Κατά συνέπεια, ισχυρίζονται ότι η υιοθέτηση ενός βασικού εισοδήματος μπορεί να είναι θέμα χρόνου. Ωστόσο, εδώ παρεισφρέουν οι ηθικές και οικονομικές αμφιβολίες που ανέφερα παραπάνω. Τα συνδικάτα και οι σοσιαλιστές, για παράδειγμα, τείνουν να προτιμούν μια πολιτική πλήρους απασχόλησης και μισθολογικών επιδοτήσεων έναντι του βασικού εισοδήματος, αφού θεωρούν ότι το δεύτερο δεν ενισχύει την ικανότητα των εργαζομένων να διεκδικούν αυξήσεις και καλύτερες συνθήκες εργασίας με τους δικούς τους όρους. Λένε, δηλαδή, ότι το βασικό εισόδημα είναι αντισολινταριστικό με τη ρολσιανή έννοια. Ταυτόχρονα, το βασικό εισόδημα συναρτά μονομερώς την ατομική «πραγματική ελευθερία» από την κρατική πρωτοβουλία και την αυθαίρετη εξουσία των γραφειοκρατών που το ρυθμίζουν. Αυτές οι ανησυχίες ενισχύονται από το πρόβλημα της οικονομικής βιωσιμότητας στο πλαίσιο του υπαρκτού καπιταλισμού. Από τη μία, ένα σχετικά υψηλό βασικό εισόδημα (π.χ. 1.300–2.000 ευρώ τον μήνα), χρηματοδοτούμενο από τη φορολογία κεφαλαίου, αντιβαίνει στα συμφέροντα του μεγάλου κεφαλαίου, ακριβώς στον βαθμό που προστατεύει τους εργαζόμενους από εργασιακές σχέσεις εκμετάλλευσης. Από την άλλη, ένα σχετικά χαμηλό βασικό εισόδημα (π.χ. 300–1.000 ευρώ) προστατεύει το κεφάλαιο από την απουσία ενεργής ζήτησης για τα προϊόντα τους, ιδιαίτερα ενόψει την επαπειλούμενης μαζικής τεχνολογικής ανεργίας. Δεν είναι τυχαίο, για παράδειγμα, ότι μεγάλη μερίδα της Silicon Valley στηρίζει το βασικό εισόδημα. Αν, λοιπόν, αυτό χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατο του συστήματος πρόνοιας και της έκτασης της δημόσιας εξουσίας γενικότερα, τότε το πιο πιθανό είναι να καταλήξουμε σε μια ισορροπία σχετικά χαμηλού βασικού εισοδήματος, που μάλλον θα υποστηρίζει, παρά θα υποσκάπτει, τα σχέδια της άρχουσας τάξης. Με άλλα λόγια, το μόνο πολιτικά εφικτό βασικό εισόδημα μπορεί να είναι οικονομικά βιώσιμο μόνο για τους πλούσιους και ηθικά δικαιολογημένο μόνο υπό την έννοια ότι οποιοδήποτε σύστημα κοινωνικής πρόνοιας είναι δικαιολογημένο, αν και ανεπαρκές για την ισότητα και την ελευθερία όλων.

Είναι, λοιπόν, ο καπιταλισμός: η υποτιθέμενη κακία της φύσης δεν είναι παρά η αντανάκλαση της απανθρωπιάς. Οι δήθεν θεομηνίες, ως καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, αναδεικνύουν τις δομικές ανεπάρκειες του συστήματος. Οι ιθύνοντες της Αττικής Οδού Α.Ε. δεν διαθέτουν το στοιχειώδες αντανακλαστικό της αλληλεγγύης, να απλώνεις δηλαδή ενστικτωδώς το χέρι για να βαστήξεις εκείνον που πέφτει. Το ίδιο και οι πολιτικοί εκπρόσωποί τους: αποποιούνται την ευθύνη και ξεμπερδεύουν με τον συνήθη τρόπο, πληρώνοντας. Με το δεδομένο μιας πολιτικά οικογενειακής σχέσης, λύνουν από κοινού την υπόθεση, με 2 χιλιάρικα το κεφάλι. Αυτό ξέρουν, αυτό κάνουν. Αλλά και οι ταπεινωμένοι της Αττικής Οδού, μαζί με τους ταπεινωμένους στη Μεσογείων, στην Κατεχάκη ή όπου αλλού, μπορούν να αντεπιτεθούν: αντί να αρκεστούν στα τριάκοντα αργύρια που τους τάζει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, να τα αρνηθούν και να προσφύγουν μαζικά σε αγωγές απαιτώντας διπλά και τρίδιπλα.

Το να μη τα καταφέρνεις στα πολύ έκτακτα καιρικά φαινόμενα, όπως αυτό που βιώνουμε στην Αττική, δεν είναι παράλογο. Η Αθήνα δεν είναι μαθημένη, ούτε μπορεί εύκολα να μάθει από τέτοιο χιόνι. Η επιχειρησιακή αποτυχία στη συνθήκη αυτή δεν είναι λοιπόν εκτός προγράμματος. Όταν όμως είναι η δεύτερη στη σειρά μέσα στις τρεις μήνες, μετά από μισό εκατομύριο στρέμματα στάχτη τον Αύγουστο, είναι να σε βάζει σε επώδυνες σκέψεις, αν είσαι στο κουμάντο: "Τι πάει λάθος στον τρόπο μου;" Το να πιστεύεις λοιπόν συνάμα - κι αυτό να το μαρτυράει το μονίμως ναπολεόντειο ύφος σου - ότι "εγώ είμαι κι άλλος κανένας" κι ότι "εγώ είμαι άριστος ενώ οι άλλοι άχρηστοι" είναι παράγοντας που επιτείνει την αποτυχία. Διότι, ουσιαστικά δεν προσπαθείς να βελτιωθείς, παρά μόνο να δείχνεις πως τάχα είσαι μάχιμος, ενώ είσαι γυμνός. Κι αυτό διότι πρώτος κατάπιες το παραμύθι της επιτελικής σου ετοιμότητας. Είναι πιθανό η σεμνότητα να σώζει κάτι στην αποτυχία, έστω από στοιχειώδη οίκτο. Ο σεμνός αποτυχημένος δεν είναι αντιπαθής. Ο αποτυχημένος αλαζόνας δεν μπορεί να είναι συμπαθής όμως. Ποτέ.

Με το τρίτο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και την πρόταση του προέδρου του για την…

Η πρόταση του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. για την εκλογή των μελών της Κεντρικής…

Ας απαλλαγούμε κατ’ αρχάς από κάποιο αποπροσανατολιστικό δίλημμα. Το αριστερό κόμμα δεν είναι ούτε «μέσο»…

Η αποσυσχέτιση της εκλογής των οργάνων από τη συζήτηση του συνεδριακού σώματος υποτιμά την εσωτερική δημοκρατία. Συνιστά δε την αποθέωση των μηχανισμών καθώς και την πριμοδότηση όσων έχουν την κάθε είδους αναγνωρισιμότητα, σε βάρος των λιγότερο γνωστών αλλά αναγκαίων συντρόφων, ιδιαίτερα από την περιφέρεια. Έχουμε ανάγκη από προτάσεις που θα ενθαρρύνουν την ουσιαστική συμμετοχή των μελών μας στη διαμόρφωση των αποφάσεων και όχι την αντιμετώπισή τους ως απλών οπαδών. Το κόμμα μας δεν πρέπει να μετατραπεί σε άθροισμα μηχανισμών πολιτευτών. Το παράδειγμα τέτοιου τύπου κομμάτων είναι δίπλα μας και δεν έχει σχέση με ένα νέο μοντέλο άσκησης πολιτικής. Δεν είναι αυτό το κόμμα των μελών που διακηρύσσουμε. Αντίθετα, πολλές από τις προτάσεις της Επιτροπής Καταστατικού είναι σε θετική κατεύθυνση. Τέλος, θεωρώ απαράδεκτη την ενοχοποίηση της κατάθεσης της όποιας άποψης γύρω από όλα αυτά τα ζητήματα μπροστά στο συνέδριο. Αυτό που συμβαίνει το τελευταίο διάστημα, η στοχοποίηση συντρόφων επειδή συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο, είναι έξω από το ήθος της Αριστεράς και συνιστά διολίσθηση σε έναν απίστευτο λαϊκισμό που δεν τιμά κανέναν.