Χριστόφορος Παπαδόπουλος

10
10

Ο αντισυμβατικός, ο ευαίσθητος, ο ιδιαίτερος Τάσος Κουράκης

Πάλι αποχαιρετώ φίλους. Αγαπημένους φίλους που φεύγουν από τη ζωή. Ο Τάσος Κουράκης έφυγε σήμερα Κυριακή, μια φθινοπωρινή Κυριακή του Οκτώβρη. Με τον Τάσο μας δένανε πολλά, κοινές διαδρομές: στην πολιτική, στο Συνασπισμό και τον ΣΥΡΙΖΑ, στο αντιπαγκοσμιοποιητικό, μαζί στις ευρωπορείες στην Πράγα, τη Γένοβα, τη Φλωρεντία. Μοιραζόμαστε τις ίδιες προτεραιότητες στα κοινωνικά δικαιώματα και τις πολιτικές ελευθερίες, την έγνοια στου μετανάστες και τους πρόσφυγες. Μοιραστήκαμε και τη μάχη με τον καρκίνο, εκείνος δεν τα κατάφερε. Ο Τάσος Κουράκης, ήταν ιδιαίτερος, μια πολυσχιδής προσωπικότητα, ευρύχωρη, όπου χωρούσε ταυτόχρονα η πολιτική, με την ιατρική και την έρευνα, η αγάπη του για τη Θεσσαλονίκη, που την υπηρέτησε μέχρι τέλους, από τη Βουλή και την αυτοδιοίκηση, ο έμπρακτος διεθνισμός με εμβληματική συμμετοχή του στο Free Gaza Movement, και την ποίηση. Λίγο καιρό πριν φύγει μας έλεγε τη χαρά του που πρόλαβε να εκδώσει το συγκεντρωτικό τόμο με τα ποιήματα του «Τάσος Κουράκης: Ποιήματα 1995-2020». Ο τελευταίος αποχαιρετισμός. Χριστόφορος Παπαδόπουλος
27
09

Χριστόφορος Παπαδόπουλος: ΔΕΘ, μία σκηνή, δύο πρεμιέρες

Ο Αλέξης Τσίπρας στην ομιλία του στο Βελίδειο έκανε στοχευμένη παρέμβαση με παραλήπτες τους πολλούς, αλλά και ειδικές κοινωνικές κατηγορίες. Επέλεξε 6 κεφάλαια τα οποία προσδιορίζουν τις προτεραιότητες μιας νέας κυβερνητικής υπόσχεσης, μέτρα άμεσης απόδοσης και μέτρα μεσομακροπρόθεσμα. Οι 6 ενότητες, δηλαδή: 1η η Διακυβέρνηση και το Κράτος, 2η η Δημόσια υγεία, 3η η Παιδεία, 4η η Εργασία, 5η η Ακρίβεια και το Χρέος, 6η η Οικονομία και η Φορολογία, περιλαμβάνουν μέτρα στήριξης απαραίτητα σε μια κοινωνία που βιώνει πολλαπλές κρίσεις. Κάποια από αυτά είναι στον πυρήνα ενός αριστερού προγράμματος, για παράδειγμα το κοινωνικό κράτος, με μέτρα για την καθολική πρόσβαση στην Υγεία και την Παιδεία. Άλλα ανταποκρίνονται στη συγκυρία, όπως τα 800 ευρώ του κατώτατου μισθού, η διαγραφή του χρέους της πανδημίας, τα μέτρα για το κύμα των ανατιμήσεων, ιδιαίτερα στην ενέργεια, και πολλά ακόμα συγκεκριμένα. Απουσίασαν από την ομιλία του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δύο κεφάλαια κρίσιμα και στην ουσία στρατηγικά, εκείνο της κλιματικής κρίσης και το άλλο του μετασχηματισμού της παραγωγικής δομής της χώρας. Η απουσία αναφορών στην κλιματική κρίση γίνεται έντονη στο βαθμό που το Πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ, που εγκρίθηκε στην πρόσφατη Συνδιάσκεψη, είναι οργανωμένο πάνω στη στρατηγική πρόκληση της μετάβασης, ενώ λίγο μετά εξαγγέλθηκαν μέτρα εφαρμοσμένης πολιτικής για τον οικολογικό μετασχηματισμό της οικονομίας με την κοινωνία όρθια και συμπεριληπτική. Ίσως η απουσία να οφείλεται στο ότι δεν έχει λυθεί το πρόβλημα των εξορύξεων, του φυσικού αερίου συμπεριλαμβανομένου, και των ανεμογεννητριών από τη βιομηχανία των ΑΠΕ. Ζητήματα που κινητοποιούν τοπικές κοινωνίες απέναντι σε μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα, διλλήματα και διαιρέσεις στα οποία είσαι υποχρεωμένος να επιλέξεις. Απουσίαζε, επίσης, το κεφάλαιο της παραγωγής, της αλλαγής του αναπτυξιακού μοντέλου. Θα πείτε ότι είναι δύσκολο και πολυπαραγοντικό, έτσι είναι, πάντως η καθημερινή πολιτική ατζέντα σε υποχρεώνει. Σε υποχρεώνει η αντιπαράθεση με την πολιτική της κυβέρνησης, δηλαδή με τη συγκέντρωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας στους μεγάλους ομίλους, με την εγκατάλειψη της μικρής και πολύ μικρής επιχείρησης, με τις ιδιωτικοποιήσεις, με την «έρημη χώρα» της αγοράς εργασίας, με την επισφάλεια, που την φέρνει έντονα στην επιφάνεια η e-food. Ιδιαίτερα οι ιδιωτικοποιήσεις, οι οποίες δεν περιλαμβάνουν μόνο τα δίκτυα, όπως ο ΔΕΔΔΗΕ, αλλά περιλαμβάνουν επίσης τις δημόσιες εταιρείες παραγωγής των κοινών αγαθών, την Υγεία και την Παιδεία, αλλά και τους δημόσιους χώρους, τις προστατευμένες περιοχές, τις παραλίες, κ.ά. Όλα τα παραπάνω αποτελούν τα πεδία αντιπαράθεσης των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ με την κυβέρνηση της ΝΔ. Η σύνταξη όμως των παραπάνω σε ανταγωνιστικό πολιτικό σχέδιο σε βάζει σε «αντιδημοφιλή» πεδία, όπως της επανάκτησης από το δημόσιο κρίσιμων τομέων της οικονομίας και ταυτόχρονα τη σύγκρουση με μεγάλα και μεσαία επιχειρηματικά συμφέροντα. Με άλλα λόγια με ποιους θα πας και ποιους θα αφήσεις. Επίσης στη Νεολαία αξίζει μια ιδιαίτερη αναφορά, ένα επιπλέον κεφάλαιο, όχι μόνο γιατί είναι εκείνη η κοινωνική κατηγορία η οποία κάνει την πολιτική διαφορά με τον συντηρητισμό, τον νεοφιλελευθερισμό και την ακροδεξιά ιδεολογία, αλλά γιατί υφίσταται πρώτη τις συνέπειες του αποκλεισμού, της εργασιακής αβεβαιότητας, της καταστολής και της συκοφάντησης της ταυτότητα της.
11
07

Χριστόφορος Παπαδόπουλος: Πρώτες σκέψεις για τη Συνδιάσκεψη

Στην ολομέλεια της Συνδιάσκεψης μίλησαν περίπου 120 άτομα, άλλοι τόσοι μίλησαν στα 6 θεματικά τραπέζια. Το ενδιαφέρον των εφημερίδων το απορρόφησαν οι τοποθετήσεις των κεντρικών στελεχών που μίλησαν στην ολομέλεια. Δεν τις αδικώ, διότι εκεί φάνηκαν οι 2 διαφορετικές προσεγγίσεις, όχι μόνο στα ζητήματα γραμμής για την περίοδο, αλλά κυρίως για τα ζητήματα φυσιογνωμίας του κόμματος. Χοντρικά θα τις κατέτασσα σε 2 ρεύματα: εκείνο της Κεντροαριστεράς και το άλλο της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Διακριτές γραμμές, διακριτές ιδεολογικές προσεγγίσεις, αν και το ιδεολογικό κεντροαριστερό στίγμα είναι δυσδιάκριτο, αφού παλινδρομεί μεταξύ πολιτικού κυνισμού και κυβερνητισμού πάση θυσία. Εντός και εκτός είναι ο κόσμος του κόμματος, ο οποίος υπερασπίζεται την αριστερή του ταυτότητα και ταυτόχρονα επιθυμεί εναλλακτικό πολιτικό πρόγραμμα. Αυτός ο κόσμος μίλησε στα τραπέζια, εκφράστηκε επίσης από τον γραμματέα Δ. Τζανακόπουλο στην εισαγωγική του ομιλία και στην παρουσίαση της πολιτικής απόφασης, δικαίως. Ποιος μπορεί σήμερα να ισχυριστεί βάσιμα ότι υπάρχουν κεντρώες λύσεις στην πολλαπλή κρίση: της πανδημίας, των ανισοτήτων, της οικολογικής και ψηφιακής μετάβασης;
04
07

Χριστόφορος Παπαδόπουλος: Η παλινόρθωση του συντηρητισμού

Όταν ο νεοσυντηρητισμός συμπλέει με τον νεοφιλελευθερισμό, τότε το μείγμα γίνεται επικίνδυνο και το μέλλον δυστοπικό. Η περίπτωση της διακυβέρνησης από τη ΝΔ, και όχι μόνο. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη από κοινού με το οικονομικό και κοινωνικό μπλοκ που την στηρίζει επιβάλει μια επιθετική αλλαγή της ελληνικής κοινωνίας, της διαστρωμάτωσης και των πεποιθήσεων της. Ο ιδεολογικός προσδιορισμός του μπλοκ εξουσίας είναι ο δεξιός ριζοσπαστισμός και ο πόλεμος καθολικός. Επιτίθεται με κάθε μέσο, παραβιάζοντας ακόμα και τη νομιμότητα, τα δικαιώματα και τις ελευθερίες, το δημόσιο υπέρ του ιδιωτικού, πλήττει την εργασία, την κατοικία, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, το περιβάλλον. Διατάσσει τη ροή και τη διανομή των δημόσιων πόρων υπέρ των ισχυρών. Τόσο το ΑΚΕΛ όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ αντιπολιτεύονται στο πολιτικό επίπεδο τις συντηρητικές και αντικοινωνικές επιλογές, δεν είναι αρκετό. Καταλαβαίνουν και τα δύο κόμματα ότι πρέπει να συμβάλουν στην κινητοποίηση της κοινωνίας και ταυτόχρονα να νικήσουν στο πεδίο των ιδεών. Τα κόμματα μεταλαμπαδεύουν αξίες στο κοινωνικό σώμα, για την Αριστερά οι αξίες της ισότητας, της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης, με συντεταγμένες τη στήριξη των αδύναμων και του κοινωνικού κράτους σε ένα περιβάλλον οικολογικά βιώσιμο, αποτελούν το δικό της σώμα. Τα κόμματα της Αριστεράς γνωρίζουν ότι η κίνηση της κοινωνίας γονιμοποιεί και πολλαπλασιάζει την ισχύ των ιδεών της. Για παράδειγμα, η κινητοποίηση των φοιτητών απέναντι στην αστυνομία στα πανεπιστήμια, των κατοίκων των συνοικιών και της νεολαίας απέναντι στην αστυνομική βία, των ανθρώπων του πολιτισμού, των γυναικών απέναντι στη σεξουαλική κακοποίηση και τη γυναικοκτονία, των τοπικών κοινωνιών απέναντι στη βαριά βιομηχανία των εξορύξεων και της αλόγιστης και αντιπεριβαλλοντικής χρήσης ανεμογεννητριών, οι κινητοποιήσεις των συνδικάτων απέναντι στον αντεργατικό Νόμο, όλες μαζί και κάθε μία χωριστά αλλάζουν συνειδήσεις και τροποποιούν τη πρόσληψη των ιδεών στην κοινωνία. Χρειαζόμαστε λοιπόν κόμματα ανοικτά, μαζικά, γειωμένα στην κοινωνία, μέσα από την οποία θα αποκτήσουν και εμπειρίες αλλά και καινούργιες πρακτικές. Η κατανόηση δηλαδή ότι οι πόροι αντίστασης και συγκρότησης εναλλακτικών σχεδίων είναι διάχυτοι στην κοινωνία και η πληροφορία παγκόσμια διασυνδεδεμένη. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει ξεκινήσει μια διαδικασία για τη διεύρυνση και τη κοινωνική γείωση του κομματικού σώματος, το ίδιο και το ΑΚΕΛ, όπως χαρακτηριστικά έλεγε στη συνέντευξη ο Άντρος Κυπριανού: πρέπει να βρούμε πρωταγωνιστικό ρόλο στα συνδικάτα, στην τοπική αυτοδιοίκηση στα κινήματα, στη γειτονιά. Για να έχει επιτυχία το εγχείρημα χρειάζεται η ανανέωση του στελεχιακού δυναμικού και των διαδικασιών, δηλαδή της λειτουργίας του κόμματος. Συνυπογράφουμε
23
06

Έχουν μέλλον τα κόμματα;

Η Ζορμπά και ο Λιάκος κατανοούν ότι απέναντι στη δυστοπία της κυβέρνησης πρέπει να δημιουργηθεί το αντίπαλο δέος, ως λύση προτείνουν την απελευθέρωση από το κόμμα. Για να τεκμηριώσουν την πρόταση τους, αποδομούν κάτι το οποίο δεν υπάρχει, τουλάχιστον στο πλαίσιο της ριζοσπαστικής Αριστεράς διεθνώς και σίγουρα δεν αφορά τον ΣΥΡΙΖΑ. Βλέπετε τα κόμματα του κριτικού μαρξισμού, πριν από πολλά χρόνια, αποκαθήλωσαν το τριτοδιεθνιστικό υπόδειγμα, τον δημοκρατικό συγκεντρωτισμό, το ιεραρχικό κόμμα, που η γραμμή έβγαινε στα ρετιρέ της κομματικής πυραμίδας και η θεωρία ήταν αποκλειστικό προνόμιο της ιδεολογικής επιτροπής του κόμματος. Αποκαθήλωσαν, επίσης, την προσωπολατρία, το αλάθητο του αρχηγού.
20
05

Η γοητεία του κέντρου

Δημοσκόποι και δημοσιολόγοι διαλαλούν: οι εκλογές κερδίζονται στο κέντρο, νικητές εκείνοι που θα προσελκύσουν τους κεντρώους ψηφοφόρους. Η ασάφεια είναι η χαρά του δημοσκόπου. Ποιοι είναι οι κεντρώοι, τι Θεό πιστεύουν; Είναι κοινωνική κατηγορία ή πολιτισμική; Αφορά τα εισοδήματα ή τη θέση τους στην παραγωγή; Είναι ενιαία κατηγορία ή διαφοροποιείται ανάλογα με την ηλικία και τις προσδοκίες ή ακόμα και τους φόβους, τις απειλές στον βίο τους; Ψιλά γράμματα, ποιος ασχολείται; Όχι βέβαια τα επιτελεία των συστημικών κομμάτων, παρά μόνο όταν η ατζέντα διαμορφώνεται από κάτω, από τη νεολαία ή τους ανθρώπους του πολιτισμού. Τότε τρέχουν.
01
03

Χριστόφορος Παπαδόπουλος: Η γραμματική της πολιτικής συζήτησης, σήμερα

Η κίνηση της κοινωνίας, αγώνες, διεκδικήσεις, αντιστάσεις, οι ιδέες που κινητοποιούν τους ανθρώπους είναι οι προϋποθέσεις της πολιτικής ηγεμονίας. Την ίδια στιγμή, εκείνα τα κόμματα που δεν επιθυμούν να γίνουν κόμματα καρτέλ, κόμματα του κράτους, που επιθυμούν και αγωνίζονται να υλοποιήσουν την ιδέα του κόμματος συλλογικός διανοούμενος, αυτά μεριμνούν για την πολιτική συζήτηση ταυτόχρονα με την κοινωνική αγκύρωση. Χωρίς την τελευταία τα κόμματα μετατρέπονται σε «κλαμπ στελεχών». Με την ευκαιρία των συζητήσεων στις Οργανώσεις μελών και των Νομαρχιακών αλλά και με την ένταξη χιλιάδων νέων μελών, τα οποία έχουν εύλογα ερωτήματα και απορίες, προκύπτουν τα παρακάτω επίδικα, που κατά τη γνώμη μου οργανώνουν την πολιτική συζήτηση: Ποιος είναι ο απολογισμός της κυβερνητικής μας θητείας; Τι κάναμε σωστά, τι λάθος, τι καθυστερήσαμε να κάνουμε, που δειλιάσαμε, τι αναβάλαμε; Γιατί ηττηθήκαμε το 2019; Πόσο βάρυνε στο αποτέλεσμα μια δύσκολη διακυβέρνηση με εκβιασμούς και καταναγκασμούς; Ποιους διαψεύσαμε; Πόσο μέτρησε το αντιΣΥΡΙΖΑ μέτωπο και από τι δομήθηκε; Πόσο καθόρισε το αποτέλεσμα το συντηρητικό κύμα με συντελεστές εθνικισμό, ρατσισμό, ομοφοβία, εξατομίκευση των προσδοκιών; Τι έχουμε απέναντι μας; Την κυβέρνηση της ΝΔ, το «επιτελικό» κράτος της δεξιάς, εκείνο το μείγμα νεοφιλελευθερισμού και βαθιού συντηρητισμού συνδεδεμένο σε μπλοκ εξουσίας με μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα και τη συνδρομή καναλιών και μεγάλων εφημερίδων; Γιατί δεν ανακάμπτουμε γρήγορα; Τι ρόλο παίζει η διαχείριση του φόβου της επιδημίας, οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της; Πόσο καθοριστική είναι η επικοινωνιακή υπεροπλία της κυβέρνησης; Αλλάζουμε την κοινωνική μας απεύθυνση, το πολιτικό μας ακροατήριο; Δεν κάνουμε σωστή αντιπολίτευση; Γιατί μεγάλο τμήμα της κοινωνίας, ιδιαίτερα οι νεότεροι, στρέφεται στην αποχή; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για τη δεύτερη φορά Αριστερά; Η απάντηση για τα προαπαιτούμενα να επανέλθει η Αριστερά στην κυβέρνηση και να δώσει νέα καλύτερη εκδοχή αριστερής διακυβέρνησης, δεν είναι εύκολη, ούτε μονοσήμαντη. Αντίθετα, είναι πολυπαραγοντική και πολυεπίπεδη. Πρέπει να συντεθούν πολλά πράγματα μαζί. Όλα μαζί. Πρέπει να απαντήσουμε συλλογικά τι κόμμα θέλουμε, με ποιο ύφος και κυρίως ποιο κώδικα αξιών. Δεν είναι τα πάντα αποδεκτά. Πώς συναντιόμαστε με την κίνηση της κοινωνίας και κυρίως πως συμβάλουμε με ιδέες και συμμετοχή. Ποιο Πρόγραμμα προτείνουμε, ποιες προτεραιότητες και ποια στρατηγική πρόβλεψη; Οι ανισότητες και οι αποκλεισμοί είναι παρούσες, σήμερα και στο μέλλον, είτε μιλάμε για το κοινωνικό ζήτημα είτε για νέες ανισότητες και αποκλεισμούς εξ αιτίας της ενεργειακής μετάβασης και του ψηφιακού καπιταλισμού, είτε την κλιματική κρίση αυτή καθ’ εαυτή. Όμως, δεν συζητάμε από μηδενική βάση, αντιθέτως έχουμε στα χέρια μας τη Διακήρυξη, τον Απολογισμό, τις Προγραμματικές Θέσεις προκειμένου η συζήτηση να γίνει συντεταγμένη και περιεκτική.
24
01

Χριστόφορος Παπαδόπουλος: Το πολιτικό σύστημα ανησυχεί

Το πολιτικό σύστημα συσκοτίζει. Συσκοτίζει την ταξική μεροληψία της κυβέρνησης. Κρύβει ότι ο νόμος για το περιβάλλον είναι δώρο στις μεγάλες επιχειρήσεις, τις εξορυκτικές πρώτα απ’ όλες, ότι ο πτωχευτικός είναι κομμένος και ραμμένος για τις τράπεζες, τα funds και το real estate. Την ίδια στιγμή που πετά τον χωρικό σχεδιασμό στα απόβλητα. Δυσφημεί τα δημόσια πανεπιστήμια για να ευνοήσει τα κολέγια και την ιδιωτική Εκπαίδευση. Χαιρετίζει το δόγμα του νόμου και της τάξης, τη διαχείριση του φόβου, ανέχεται όταν δεν σιγοντάρει την αστυνομική βία, την ψηφιακή επιτήρηση. Δεν ενοχλείται από την προτεραιότητα: αστυνομία παντού, υγειονομικοί ελάχιστοι. Το πολιτικό σύστημα απειλεί τον ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία, τον εγκαλεί να εγκαταλείψει τη ριζοσπαστική του ταυτότητα, να γίνει σαν τους άλλους τους κεντροαριστερούς και εκείνους του ακραίου Κέντρου. Από κοντά και οι λεγόμενοι «φίλοι» του ΣΥΡΙΖΑ, που από ανοιχτά παράθυρα υπαγορεύουν προσαρμογή και μετακόμιση στο «Κέντρο». Λες και αυτά φέρανε τον ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση, λες και είναι στο χέρι τους... Παραποιούν όλοι μαζί την Ιστορία, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ με αυτή την ταυτότητα, με αυτή την ηγεσία, με τον Αλ. Τσίπρα πήραν ένα κόμμα του 3% και την έκαναν ηγεμονική δύναμη στην ελληνική πολιτική σκηνή και παράδειγμα στην ευρωπαϊκή. Ματαιοπονούν.