Δεν είναι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες που διέλυσαν την κοινωνική συνοχή. Η κοινωνική συνοχή τραυματίστηκε όταν άνθρωποι έμειναν χωρίς δουλειά, χωρίς πρόσβαση στην υγεία, χωρίς θέρμανση και χωρίς προοπτική. Τραυματίζεται σήμερα από την ακρίβεια, τη στεγαστική κρίση και την αβεβαιότητα για το μέλλον. Είναι εύκολο να αναζητείται ένας αποδιοπομπαίος τράγος. Να φταίει πάντα ο «άλλος», ο ξένος, ο αδύναμος. Όμως η ιστορία έχει δείξει πού οδηγεί η καλλιέργεια του φόβου και του μίσους.
Η Ευρώπη στάθηκε ξανά στα πόδια της όταν έθεσε στο επίκεντρο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ηθική θεμελίωση της διεθνούς τάξης. Όχι όταν υιοθετούσε τη ρητορική της ακροδεξιάς. Γι’ αυτό σήμερα χρειάζεται καθαρή φωνή. Όχι άλλοι συμβιβασμοί με πολιτικές που νομιμοποιούν τον φόβο και τον αποκλεισμό. Χρειάζεται σύγκρουση με τις αντιλήψεις που μετατρέπουν τους κατατρεγμένους ανθρώπους σε απειλή.
Η Ελλάδα γνωρίζει καλά ότι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες δεν ήταν ποτέ η αιτία των μεγάλων προβλημάτων της. Αντίθετα, υπήρξαν κομμάτι της κοινωνίας και της ανάπτυξής της.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν θα επιλέξουμε μια κοινωνία αλληλεγγύης και δικαιοσύνης ή μια κοινωνία φόβου και διχασμού. Γιατί η ιστορία της Ευρώπης μάς δίδαξε ότι όταν κυριαρχεί το μίσος, όλοι χάνουν. Όταν κυριαρχεί η ανθρωπιά, οι κοινωνίες προχωρούν μπροστά.
