Χαράλαμπος Γεωργούλας

11
06

Για ποιους η μη λύση είναι η καλύτερη λύση

«Καλύτερα μια καλή συμφωνία αργότερα, παρά μια κακή συμφωνία τώρα». Το σλόγκαν αυτό, που ακούγεται για την περίπτωση του μακεδονικού, εκφράζει μια νοοτροπία που κάνει την εμφάνισή της κάθε φορά που βρισκόμαστε μπροστά σε κρίσιμα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, τα οποία απαιτούν τολμηρές λύσεις. Αν και από άποψη ουσίας μοιάζει απελπιστικά με το γνωστό αυτονόητο «καλύτερα πλούσιος και υγιής, παρά φτωχός και άρρωστος», αποτελεί την πεμπτουσία της αναβλητικότητας εν αναμονή καλύτερων ημερών, που όμως δεν έρχονται σχεδόν ποτέ. Γιατί μ΄ αυτήν ακριβώς τη λογική που διέπει αυτό το σλόγκαν, ουδείς αναλαμβάνει την πρωτοβουλία να πράξει οτιδήποτε, προκειμένου να υπάρξουν οι «καλύτερες μέρες». Στον πυρήνα αυτής της λογικής υπάρχει η αντίληψη ότι το καλύτερο πράγμα είναι να μην κάνεις τίποτε. Κι αυτό αποδεικνύεται και στην πράξη: κάθε φορά που η διαχείριση τέτοιων κρίσιμων ζητημάτων βρέθηκε στα χέρια ανθρώπων που εμπνέονται από αυτή την αντίληψη, το αποτέλεσμα ήταν να μην οδηγηθεί σε λύση κανένα από αυτά. Στην πραγματικότητα, δηλαδή, αυτή η περίφημη διαπίστωση μεταφράζεται στην πράξη ως εξής: «Καλύτερη λύση είναι η μη λύση».
07
06

Η εθνικιστική υποτροπή και η αποτροπή της

Το έργο το έχουμε ξαναδεί, αλλά η τρέχουσα εκδοχή του έχει ένα πολύ σημαντικό, ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: η μεταστροφή της στάσης της ηγεσίας της ΝΔ, από την επιφύλαξη για το περιεχόμενο της επιδιωκόμενης συμφωνίας στην απόρριψη οποιασδήποτε συμφωνίας και οποιασδήποτε ονομασίας με ίχνη μακεδονικότητας στα συνθετικά της, κατέρριψε κάθε φραγμό που θα μπορούσε να συγκρατήσει μέσα σε κάποια πλαίσια τις σχετικές πρωτοβουλίες, κινήσεις, συμπεριφορές και δηλώσεις. Τώρα, την υπόμνηση ότι η έσχατη προδοσία τιμωρείται με θανατική ποινή, αντικατέστησε η μηνυτήρια αναφορά εναντίον του υπουργού Εξωτερικών επί εσχάτη προδοσία. Τα δύο μεγάλα συλλαλητήρια μετατρέπονται σε πολλά μικρά στην περιφέρεια με την απροκάλυπτη βοήθεια αυτοδιοικητικών παραγόντων της ΝΔ, με επικεφαλής τον κ. Πατούλη. Τώρα, δεν ζητούν να ακουστεί και η δική τους φωνή, απαιτούν να επιβάλουν την άποψή τους, γιατί, όπως λένε χωρίς να νιώθει κανείς την ανάγκη να τους αποστομώσει, κάθε άλλη εξέλιξη θα προκαλέσει εκτροπή! Εδώ ακριβώς ο πολλά βαρύς εθνικισμός συναντάει την γνωστή απέχθειά του προς την… υπερβολική δημοκρατία. Και οι οπαδοί της ΝΔ μάταια ψάχνουν να βρουν τι ακριβώς τους διαχωρίζει από τους, με το αζημίωτο, υπερεθνικιστές.
30
05

Απ’ όπου κι αν προέρχεται…

Ο κ. Μητσοτάκης έχει διπλό πρόβλημα. Δεν είναι μόνο δέσμιος της στήριξης που του παρείχε η δεξιά πτέρυγα της ΝΔ, προκειμένου να εκλεγεί πρόεδρος. Είναι υποχρεωμένος, λόγω της δεξιά στροφής που απωθεί μετριοπαθείς ψηφοφόρους, να ενδιαφέρεται όλο και περισσότερο για το τι θα συμβεί στα δεξιά του: θα μπορέσει -και πώς;- να αποσπάσει ψηφοφόρους από ακροδεξιά σχήματα, και θα μπορέσει να αποτρέψει το σχηματισμό νέων κομμάτων στο χώρο της δεξιάς, που ήδη επωάζονται; Τα ερωτήματα αυτά τον κάνουν να υποβαθμίζει την κριτική του στις εθνικιστικές τάσεις και στις ακροδεξιές αποκλίσεις και να αποφεύγει το χαρακτηρισμό «φασιστικός» σε τρόπους συμπεριφοράς που τον αξίζουν, όσο κι αν κρύβονται πίσω από την αμφίεση του πατριωτισμού.
21
05

ΣΥΡΙΖΑ και σοσιαλδημοκρατία

Aν ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει να αντιμετωπίσει το φόβο της «σοσιαλδημοκρατικοποίησης», οφείλει ειλικρινά και σοβαρά να ενδιαφερθεί για την ύπαρξη μιας φιλικά διακείμενης προς την αριστερά και απαλλαγμένης από την άνευ όρων παράδοση στο νεοφιλελεύθερο δόγμα σοσιαλδημοκρατίας. Ευτυχώς, στην Ελλάδα υπάρχουν οι προϋποθέσεις και μπορούν να διαμορφωθούν ακόμα ευνοϊκότερες συνθήκες, ώστε να εξελιχθεί αυτή η διαδικασία με ευνοϊκούς για την αριστερά όρους: υπάρχει ισχυρή αριστερά (η οποία χρειάζεται να αποκτήσει συνείδηση του ιστορικού ρόλου της και της δυνατότητας γενικότερης ιδεολογικής επιρροής –πράγμα που δεν γίνεται, βέβαια, με λόγια, χρειάζεται οργανωτική, ιδεολογική/θεωρητική προσπάθεια και σταθερή σύνδεση της καθημερινής δράσης με τους απώτερους στόχους και τις αξίες της αριστεράς)· και υπάρχει, επίσης, ένα σοσιαλδημοκρατικό κέντρο, που έχει έρθει σε επαφή τόσο με πολιτικό προσωπικό προερχόμενο από την αριστερά, όσο και με κοινωνικά στρώματα στις παρυφές τής κοινωνικής αριστεράς, αλλά έχει υποστεί πρόσφατα και τις διαλυτικές συνέπειες της συμπόρευσης με τη δεξιά.
07
05

Απλή αναλογική και κοινή λογική

Φαντάζομαι ότι όλοι μείναμε ικανοποιημένοι από την προαναγγελία καθιέρωσης της απλής αναλογικής στις αυτοδιοικητικές εκλογές. Και υποθέτω ότι έχουμε όλοι αρκετή γνώση και εμπειρίες, ώστε να μην παρασυρθούμε από την κινδυνολογία περί ακυβερνησίας που θα προκαλέσει τάχα η εφαρμογή της σε δήμους και περιφέρειες. Αρκεί αυτό το αίσθημα της ικανοποίησης που μας διακατέχει, να μη μας οδηγήσει στην αυταπάτη ότι φτάνει η αλλαγή εκλογικού συστήματος, για να πάνε όλα κατ’ ευχήν στην αυτοδιοίκηση. Οι μεταρρυθμίσεις που πρόκειται να νομοθετηθούν με το σχέδιο «Κλεισθένης 1», είναι αρκετές και σημαντικές, και η εφαρμογή τους απαιτεί συσχετισμούς, μέσα στις αυτοδιοικητικές αρχές και μέσα στις κοινωνίες, ευνοϊκούς, όχι απλώς πιστά καταγεγραμμένους με το σύστημα της απλής αναλογικής.
23
04

Εθνική παρανόηση

Ενδέχεται, αν δεν αναπτυχθούν σχετικά αντισώματα, η αρνητική στάση της ΝΔ να έχει αρνητικές πρακτικές συνέπειες. Μπορεί να παρασύρει και την κυβέρνηση σε μια ρητορική, που θα επιδιώκει κάποια προσαρμογή, ώστε τέτοιες επιθέσεις εναντίον της να μην έχουν απήχηση σε τμήματα του εκλογικού σώματος. Μια ρητορική όχι μόνο ξένη με την ως τώρα στάση της στα κρίσιμα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, αλλά και επικίνδυνη για τη θετική εξέλιξή τους ,ή, έστω, τη μη αρνητική. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο, κοντά στο νου κι η γνώση, θα έχει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα. Και την αξιοπιστία της κυβέρνησης στα μάτια ευρύτατων στρωμάτων θα έπληττε, και αρνητικές εξελίξεις σε κρίσιμα ζητήματα, όπως οι ελληνοτουρκικές σχέσεις και το μακεδονικό, θα μπορούσε να δρομολογήσει, οξύνοντας μια ήδη τεταμένη κατάσταση. Αν η κυβέρνηση και τα κόμματα που τη στηρίζουν θέλουν να έχουν θετικά αποτελέσματα τόσο στο εσωτερικό όσο και στις εξωτερικές σχέσεις, θα το πετύχουν συνειδητοποιώντας και εμμένοντας στο ρόλο του αουτσάιντερ, που διεκδικεί να δώσει το δικό του τόνο στις εξελίξεις. Το νόημα της «εθνικής συνεννόησης» μπορεί να είναι διαφορετικό για τον καθένα, αλλά δεν μπορεί να σημαίνει εγκατάλειψη της βασικής κυβερνητικής κατεύθυνσης. Ας αφεθεί στη ΝΔ το δικαίωμα της εμμονής σ’ αυτή την παρανόηση.
17
04

Το θέμα είναι για ποιον μεροληπτείς

Ο ασφαλιστικός νόμος που ίδρυσε τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ), είναι σαφές ότι διαμορφώθηκε μέσα στα στενά περιθώρια της επιτροπείας των δανειστών και φέρνει πάνω του τα σημάδια αυτής της συνθήκης, κυρίως όσον αφορά το ύψος των συντάξεων και τους όρους απονομής τους. Δεν πρέπει, όμως, γι’ αυτό το λόγο να υποτιμήσουμε ορισμένα χαρακτηριστικά του συνταξιοδοτικού συστήματος που διαμορφώθηκε, τα οποία δεν ήταν δεδομένα. Πρώτα απ’ όλα ο δημόσιος και διανεμητικός χαρακτήρας του, σε αντίθεση με τις υποδείξεις για τρεις πυλώνες (δημόσιο, επαγγελματικό, ιδιωτικό) και ανταποδοτικό-κεφαλαιοποιητικό χαρακτήρα, οι οποίες γίνονταν και από το εσωτερικό, όχι μόνο από το εξωτερικό.
02
04

Η συνταγματική αναθεώρηση είναι απλώς μια αφορμή

Σημαίνουν, άραγε, όλα αυτά ότι ο κ. Βενιζέλος (και οι συγγενείς προς τις απόψεις του τάσεις) ωθούνται εκτός Κινήματος. Για έναν πολιτικό σαν κι αυτόν, είναι δύσκολο να το πιστέψει κάποιος. Η επιμονή του είναι παροιμιώδης. Φαίνεται, όμως, ότι έχει αρχίσει να χάνει μάχες. Ο πόλεμος, ωστόσο, δεν έχει τελειώσει. Το ερώτημα, πάντως, παραμένει: γιατί έχει κάνει αυτή την επιλογή; Η απόλυτη συμπόρευση με τη ΝΔ έχει αποδειχτεί ότι δεν ευνοεί το κέντρο, αντίθετα το καταστρέφει. Η απάντηση, ίσως, βρίσκεται σε μια πρόσφατη μεγαλόστομη δήλωση του κ. Κυρ. Μητσοτάκη: Δεν θα παραδώσουμε το κράτος στην Κουμουνδούρου… Ο κ. Βενιζέλος ενεργεί με ευρύτερη συνείδηση, ως άνθρωπος του συστήματος. Θέλει να το υπερασπιστεί από τις απόπειρες των ξυπόλητων να το μολύνουν με την παρουσία τους. Ξέρει ότι, αν δεν υπάρξει ιδεολογικός φραγμός, ο μηχανισμός δεν θα αλωθεί, βέβαια, ενδέχεται, όμως, να αλλοιωθεί.
26
03

Ούτε στα λόγια δεν μπορούν να τηρηθούν «ίσες αποστάσεις»

Στην πραγματικότητα, αυτό που κάνει, είναι να προσφέρει μεγαλύτερη ευχέρεια στους εμπνευστές της ιδέας περί νέας σύμπραξης με τη ΝΔ να εκθέσουν τις απόψεις τους και να τις επιβάλουν σε ένα κόμμα που δεν διαθέτει σαφή διαχωριστική γραμμή σ’ αυτό το επίπεδο. Εκτός από τις ευθείες βολές και τις λοιδορίες που αντιμετωπίζει η τακτική των ίσων αποστάσεων, η επίθεση εναντίον της και η ακύρωσή της επιδιώκεται και με την παρουσίασή της σαν συμφέρουσα προεκλογική τακτική, η οποία, μετεκλογικά, θα δώσει τη θέση της στην αυτονότητη σύμπραξη με τη ΝΔ.
20
03

Ο καθείς και τα όπλα του

Στο κάτω κάτω της γραφής, κάθε κυβέρνηση έχει στη διάθεσή της ένα πολύ ισχυρό όπλο για την αλλαγή των δεδομένων στο μιντιακό χώρο: την ΕΡΤ. Όχι για να την «αξιοποιήσει» σαν κομματικό φέουδο, αλλά για να την αναδείξει σε αντάξιο ανταγωνιστή των ιδιωτικών μίντια και, ακόμα περισσότερο, σε παράδειγμα προς μίμηση εκ μέρους τους. Μια ΕΡΤ με κύρος και αξιοπιστία μπορεί να αντισταθμίσει κάθε προσπάθεια επιβολής της κατευθυνόμενης ειδησεογραφίας και προπαγάνδας, της «ηθικής» των φέικ νιους. Και από αυτό το ιδανικό είναι φανερό ότι απέχουμε πολύ ακόμα.