Αναδημοσιεύσεις

Όσοι καταγγέλλουν πως η πολιτική για το κλίμα υποβαθμίζεται από άσχετα υποτίθεται αιτήματα για πρόσβαση στη δημόσια υγεία και παιδεία, θα πρέπει να σκεφτούν πως τα επαγγέλματα φροντίδας –τα περισσότερα από τα οποία είναι γυναικοκρατούμενα- είναι επαγγέλματα με χαμηλές εκπομπές αερίων και αυτές μπορούν να μειωθούν ακόμα περισσότερο. Με άλλα λόγια, πρέπει να ιδωθούν ως «πράσινες θέσεις εργασίας» και να τύχουν της ίδιας προστασίας, των ίδιων χρηματοδοτήσεων και της ίδιας μισθοδοσίας, όπως οι ανδροκρατούμενες θέσεις εργασίας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στα μέσα μεταφοράς. Εν τω μεταξύ, όπως είπε και η Γκαν Ράιτ, για να κάνουμε αυτούς τους τομείς λιγότερο ανδροκρατούμενους, είναι επιτακτικό να εφαρμοστεί ισότητα στη γονεϊκή άδεια και στους μισθούς, και γι’ αυτό αυτές οι δύο προτάσεις εντάσσονται στο ψήφισμα. Για να γίνει συνείδηση η χρησιμότητα αυτών των συνδέσεων και να εφαρμοστεί στο σχεδιασμό, θα χρειαστεί μια μαζική εξάσκηση στη συμμετοχική δημοκρατία. Ένα πρώτο βήμα είναι κάθε τομέας που περιλαμβάνεται στην Πράσινη Νέα Συμφωνία –νοσοκομεία, σχολεία, πανεπιστήμια, κ.λπ.- να διαμορφώσει τη δική του πρόταση για το πώς μπορεί να γίνει ταχεία μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, πετυχαίνοντας ταυτόχρονα τους στόχους που θέτει η Πράσινη Νέα Συμφωνία εξάλειψης της φτώχειας, δημιουργίας καλών θέσεων εργασίας και αντιμετώπισης των φυλετικών και έμφυλων διακρίσεων πλούτου.

Χωρίς παραμορφωτικά ματογυάλια μπορεί να βρει κάποιος αρκετές αναφορές στη διακήρυξη της «Γέφυρας», που δείχνουν πώς αντιλαμβάνεται την έννοια του προοδευτικού. «Η πεισματική εμμονή στο νεοφιλελευθερισμό παράγει ακραίες ανισότητες, ανεργία, ανασφάλεια και διάβρωση του κοινωνικού κράτους, που παρέχουν έδαφος στην ακροδεξιά δημαγωγία. Και, δυστυχώς, πολλά κόμματα του συντηρητικού χώρου υιοθετούν την ατζέντα της ή και συγκυβερνούν μαζί της πιστεύοντας εσφαλμένα ότι θα την αναχαιτίσουν». Εκείνο, όμως, που ίσως ενοχλεί περισσότερο όσους παριστάνουν πως δεν καταλαβαίνουν τι εστί προοδευτικό, είναι μια άλλη διαπίστωση της διακήρυξης: «Η Ελλάδα, παρά τη βαθιά κρίση και την καταστροφική θεραπεία που της επιβλήθηκε, δεν πήρε το δρόμο της δεξιάς στροφής. Δεν συμφωνούμε όλοι με τις επιλογές και τους χειρισμούς της σημερινής κυβέρνησης (…) Εκτιμούμε, ωστόσο, πως η κυβέρνηση διηύθυνε, μέσα από δύσκολες συμπληγάδες, την έξοδο της χώρας από τα μνημόνια, παρά τις δεσμεύσεις που συνεχίζουν να ισχύουν, έχει στο επίκεντρο της προσοχής της τα ασθενέστερα στρώματα, προχώρησε σε δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, νομοθέτησε σε δύσκολα ζητήματα για τα δικαιώματα των πολιτών, ακολουθεί φιλοευρωπαϊκή πολιτική».

Σε ατομικό επίπεδο, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, ο δεξιός πολιτικός σπάνια θα πει ότι είναι δεξιός -θα πει φιλελεύθερος, παλιότερα θα έλεγε εθνικόφρονας, συχνά θα πει «κεντροδεξιός»· η προσθήκη του πρώτου συνθετικού κεντρο-, τόσο στα δεξιά όσο και στα αριστερά λειτουργεί όπως το γάλα στον καφέ ή τα παγάκια στο ουίσκι: σπάει την αψάδα, διευκολύνει την κατάποση. Μόνο ακραίοι, όπως ο Άδωνης, επαίρονται ότι είναι δεξιοί. Για να το πω αλλιώς, αν κάποιος πολιτικός πει ότι είναι δεξιός, είναι ακροδεξιός· ο δεξιός λέει πως είναι κεντροδεξιός. Στην Ελλάδα η Ακροδεξιά για πολύ καιρό στεγαζόταν στα υπόγεια της “δεξιάς πολυκατοικίας” για να θυμηθούμε τον όρο του Γ. Καρατζαφέρη που είχε θελήσει να δοθεί κι ένα υφυπουργείο (ένα δυαράκι, σαν να λέμε) στη Χρυσή Αυγή. Τουλάχιστον σήμερα η φασιστική απόφυση της άκρας Δεξιάς, η Χρυσή Αυγή, αντιμετωπίζεται όπως της αξίζει -σαν παρίας, σαν εγκληματική οργάνωση. Αλλά πρέπει να τα πούμε όλα: αν πανευρωπαϊκά αναμένεται επέλαση της Ακροδεξιάς, αιτία δεν είναι μόνο οι προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές. Είναι και ότι η Αριστερά δεν έχει δείξει μια πειστική εναλλακτική στον νεοφιλελεύθερο μονόδρομο που ακολουθεί η Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες. Εδώ είναι το μεγάλο στοίχημα...

Tο ασφυκτικό νεοφιλελεύθερο πλαίσιο, εμπλουτισμένο με το βαθιά συντηρητικό «τάξις και ασφάλεια», που συναγελάζεται την ακροδεξιά και εναντιώνεται στη διαφορετικότητα του ξένου και του παρία, καθώς και οι γεμάτοι αυταρέσκεια για τη μακροημέρευσή τους εκπρόσωποί του, φέρουν εντός τους τον σπόρο του καταποντισμού τους: γεννούν, με την πολιτική τους στάση, το όραμα μιας Ανοιχτής Πόλης, η οποία πλανάται πάνω απ’ τα κεφάλια τους και τους στοιχειώνει.

Πολιτικές για την ισότητα. Αυτό πρέπει να κάνει το κράτος για το μπούλινγκ. Όχι για την ομοιότητα, για την ισότητα. Όταν αρχίσεις και βάζεις τις προδιαθέσεις ώστε να διαμορφώνονται ισότιμες σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, τότε χτυπάς την αίσθηση της εξουσίας που μπορεί να έχουν κάποιοι από κάποιους ρόλους, και τότε μπορείς να αρχίσεις να στοχεύεις αυτό το φαινόμενο.

Ήδη διαμορφώνονται οι συμμαχίες που εδράζονται σε δύο εκ διαμέτρου διαφορετικές αντιλήψεις για πολλά ζητήματα (δικαιώματα, εθνικά θέματα, δημοκρατία, εργασία κ.λπ.). Η μια συμμαχία είναι η ευρεία δημοκρατική - προοδευτική που αρχίζει να συγκεντρώνει ανθρώπους προερχόμενους από διαφορετικές, ίσως, ιδεολογικές αφετηρίες -με διαφορετικό πολιτικό πλαίσιο και διαφορετικό ενδεχομένως όραμα για την κοινωνία-, αλλά έχει συνδετικό κρίκο την αντίδραση στον ολοκληρωτισμό, την εθνοκαπηλία και τις διακρίσεις και την ανάγκη υπεράσπισης των δικαιωμάτων του κόσμου της εργασίας. Η άλλη συμμαχία, η εργοδοτική και συντηρητική, συσπειρώνει το κομμάτι εκείνων που θέλουν την παλινόρθωση του παλιού πολιτικού προσωπικού και επιχειρεί να επαναφέρει όλες τις σχέσεις διαπλοκής υιοθετώντας τις νεοφιλελεύθερες συνταγές για την οικονομία και τη διάλυση της εργασίας σε συνδυασμό με την ακροδεξιά, ξενοφοβική ατζέντα. Μέσα σε αυτή τη συγκυρία τα συνδικάτα είναι απολύτως απαραίτητα να ξαναπαίξουν τον ρόλο τους και να συσπειρώσουν τους εργαζομένους με κατεύθυνση ένα προοδευτικό - αγωνιστικό μέτωπο στην εργασία που θα απαντάει τόσο στο μηδενιστικό όσο και τον εργοδοτικό συνδικαλισμό.

Τα κόμματα της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, αν θέλουν να έχουν επιτυχία στον αγώνα τους μακροπρόθεσμα, πρέπει να υιοθετήσουν οργανωτικές καινοτομίες ανάλογες με την απεύθυνση που θέλουν να έχουν. Οι ευρείς και πορώδης ομόκεντροι κύκλοι μελών, υποστηρικτών και κριτικών ψηφοφόρων αναζωογονούν τη συμμετοχικότητα και τη δημοκρατία, και αυτό μπορεί να συμβεί με τη δημιουργία ψηφιακών δικτύων και ηλεκτρονικών πλατφορμών με διαβουλευτική ή/και αποφασιστική σημασία. Κι από την άλλη μεριά, η ίδια αυτή κίνηση δεν χρειάζεται να οδηγήσει στη ρευστοποίηση των ενδιάμεσων οργάνων που είναι ταυτόχρονα εντολείς και εντολοδέκτες, από τα πάνω προς τα κάτω και από τα κάτω προς τα πάνω.