Macro

06
10

Φούμο στο FoMO

Το πραγματικό κοινωνικό δίλημμα της εποχής το έθεσε -εν τη αφελεία της;- η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα προ ημερών, διακηρύσσοντας ότι η πανδημία αποτελεί ευκαιρία να διορθώσουμε τον καπιταλισμό, «ενισχύοντας την αίσθηση δικαιοσύνης, χωρίς αποκλεισμούς». Α γεια σου, Κρισταλίνα, τώρα μας έσπρωξες στο σωστό ερώτημα, στο πυρηνικό δίλημμα: Διορθώνεται ο καπιταλισμός, καρδιά μου; Είναι συμβατός με την κοινωνική δικαιοσύνη; Μπορεί να αναπαραχθεί χωρίς να διευρύνει τις ανισότητες, χωρίς να αποκλείει κατά δισεκατομμύρια τους ανθρώπους όχι μόνο από τον ωκεανό της πληροφορίας, αλλά πολύ συχνά από τους στοιχειώδεις όρους αξιοπρεπούς διαβίωσης; Αν απαντήσουμε σ’ αυτό το κοινωνικό δίλημμα, νομίζω ότι μπορώ να ζήσω τις υπόλοιπες λίγες δεκαετίες της ζωής μου χωρίς να ξέρω όσα δεν ξέρω και χωρίς ενοχές που δεν τα ξέρω. Ρίχνοντας φούμο στο FoMO. Εξάλλου, ο πρώτος διδάξας Σωκράτης – Πλάτωνας, με το «εν οίδα, ότι ουδέν οίδα» (έστω κι αν δεν το είπε έτσι ακριβώς) μας υπενθυμίζει ότι η αποδοχή της άγνοιάς μας είναι μια καλή αρχή για να μάθουμε κάτι.
05
10

Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2020, 09:30, Εφετείο Αθηνών: Tο βροντερό παρόν των πεισμωμένων

Μια απόφαση που θα καταδικάζει τους φασίστες ως εγκληματική οργάνωση θα είναι το αποτέλεσμα δεκάδων συνδυασμένων παραγόντων. Ας είναι και το αποτέλεσμα της μεγαλειώδους εμφάνισης του κόσμου που δεν έχει τα συνήθη χαρακτηριστικά του αντιφασίστα ή εκείνου που "πρέπει να είναι εκεί".  Αυτός είναι ο Κόσμος των Μελισσών που περιέγραφε ο Θανάσης Καμπαγιάννης στην αγόρευσή του. Άνθρωποι που ενστικτωδώς ή από εμπειρία, με το καλό και όχι μόνο, χωρίς να χρησιμοποιούν βαρύ πολιτικό λεξιλόγιο, κατά μόνας, λίγοι ή και πολλοί μαζί έγιναν το φράγμα στην άνοδο του ναζισμού.   Όπως παππούδες και γιαγιάδες στα λεωφορεία που ξέρουν από μετανάστευση και προσφυγιά και δεν το βουλώνουν όταν προσβάλουν τους αλλοδαπούς συμπολίτες μας. Όπως ο κόσμος του Περάματος που αγκάλιασε τους Αιγύπτιους αλιεργάτες έπειτα από την επίθεση που δέχτηκαν. Όπως οι δυο κοπέλες, εκείνες οι συγκεκριμένες δυο κοπέλες, που έγιναν αυτόπτες μάρτυρες στη δολοφονία του Φύσσα και δεν κάθισαν στα αυγά τους, πήγαν και κατέθεσαν. Όπως οι γιαγιάδες της Λέσβου ή της Δυτικής Μακεδονίας που συμπονούσαν, μαγείρευαν και καλωσόριζαν τους Σύριους πρόσφυγες το 2015. Όπως οι χιλιάδες χιλιάδων που έστειλαν μια και δυο και πολλές φορές φαγητό, κουβέρτες, σκηνές για όλους τους πρόσφυγες και πρόσφατα για τους άνδρες, τις γυναίκες και τα παιδιά που έφυγαν από την κόλαση της Μόρια αφόρου κάηκε.   Όπως τα γεμάτα μπαλκόνια σε όλο τον δυτικό Πειραιά την ώρα που περνούσε η αντιφασιστική πορεία για την έβδομη επέτειο της δολοφονίας του Παύλου Φύσσα. Όπως η Μάγδα Φύσσα, άνθρωπος που με την τόσο ευθυτενή στάση του έχει συγκινήσει το πανελλήνιο: «Εσείς θεωρείτε ότι εγώ κάνω κάτι πολύ δυνατό. Εγώ κάνω ό,τι μπορώ να κάνω και για τον Παύλο και για όλα τα παιδιά εκεί έξω που θέλουν να είναι ελεύθερα», είχε δηλώσει τόσο μεστά πριν κάποιο καιρό σε συνέντευξή της. Και δεκάδες χιλιάδες ανώνυμοι, συνηθισμένοι άνδρες και γυναίκες, που με μικρές ή και πιο μεγάλες πράξεις γέρνουν καθημερινά το ζύγι προς τη μεριά της ανθρωπιάς. #ΔενΕίναιΑθώοι #ΟιΝαζίΣτηΦυλακή #ΜένουμεΕνεργοί #ΚανέναςΜόνος
05
10

Νίκος Βούτσης: Εξ όνυχος…

Ο αρχηγός της Αξιωματικής  Αντιπολίτευσης Α. Τσίπρας, στην πρώτη κιόλας συζήτηση σε επίπεδο αρχηγών κομμάτων μετά την μικρή διακοπή της Βουλής τον Αύγουστο, έθεσε το ζήτημα όπως και οι υπόλοιπο αρχηγοί των κομμάτων. Είπε δε κάτι επιπλέον, προκάλεσε  απολύτως θεσμικά τον Πρωθυπουργό, γιατί βεβαίως δεν είναι μόνο ζήτημα της υπουργού κας Κεραμέως, να καταθέσει στη Βουλή τα πρακτικά των κρίσιμων συσκέψεων του συμβουλίου των καθηγητών επιδημιολόγων, για το διάστημα μετά τη λήξη της καραντίνας και σε ό,τι αφορά κυβερνητικές αποφάσεις, τόσο και κυρίως για την προετοιμασία για τη νέα σχολική περίοδο, αλλά βεβαίως και για τα πρωτόκολλα που αφορούσαν την πληρότητα στα Μ.Μ.Μ. και τα αντίστοιχα στις πύλες εισόδου για το αναμενόμενο τουριστικό ρεύμα. Ήταν μια πολύ σοβαρή πρόταση, καθώς εκτενή ρεπορτάζ έγκυρων φιλοκυβερνητικών εφημερίδων, έδιναν από τότε το σήμα ότι πέραν και της στάσης του ιδίου του κ Σ. Τσιόδρα, η κυβέρνηση δεν είχε ακολουθήσει τις συστάσεις των ειδικών, με προφανή κίνδυνο βλάβης στη δημόσια Υγεία. Δεν θα αναλύσω το προφανές ζήτημα της κυβερνητικής ευθύνης για την έξαρση του δεύτερου κύματος της πανδημίας που βρίσκεται σε εξέλιξη, ιδιαίτερα στην Αττική. Είναι σαφές όμως, ότι αποτελεί εγκληματικό λάθος πολιτικής το ότι δεν υπήρξε καμία προετοιμασία για να ανοίξουν τα σχολεία με τον μικρότερο δυνατό μαθητικό πληθυσμό ανά τάξη, μέσω της εφαρμογής πολιτικών για νέες αίθουσες, για βάρδιες, για προσλήψεις εκπαιδευτικών και για ότι άλλο θα χρειαζόταν με οποιοδήποτε κόστος για να προφυλαχτούν τα παιδιά μας και βεβαίως όλη η κοινωνία, στην αναμενόμενη από τότε έξαρση της πανδημίας, για το φθινόπωρο που ήδη τώρα διανύουμε.
05
10

Μια υπουργός Πολιτισμού αναρμόδια για τον Πολιτισμό

Οι εργαζόμενοι στον Πολιτισμό δεν ζητάνε μόνο επιδόματα και αποζημιώσεις. Ζητάνε να μπορέσουν να δουλέψουν. Βρισκόμαστε ήδη στον Οκτώβριο και ακόμα δεν έχει ανακοινωθεί το πλαίσιο λειτουργίας των χειμερινών αιθουσών. Αν επιβεβαιωθούν οι διαρροές, πολλοί από τους «μικρούς χώρους» δεν θα μπορέσουν να ικανοποιήσουν τα υγειονομικά πρωτόκολλα και θα παραμείνουν κλειστοί. Αν τα υγειονομικά μέτρα δεν συνοδευτούν από γενναία οικονομική βοήθεια στις μικρές επιχειρήσεις, ο Πολιτισμός θα μετατραπεί σε ολιγοπώλιο όσων έχουν τη δυνατότητα να επιβιώσουν: των μεγαλοπαραγωγών, των ιδρυμάτων και των κρατικών οργανισμών. Η καταστροφή στον δημιουργικό ιστό θα είναι ανυπολόγιστη, κάτι που υπερβαίνει το ζήτημα της επιβίωσης των εργαζομένων και αφορά ολόκληρη την κοινωνία. Ζωτικής σημασίας είναι και η στήριξη του κοινού με δωρεάν εισιτήρια, στα πρότυπα των εργατικών εισιτηρίων. Μπορεί κανείς να αναρωτηθεί εάν υπάρχει ο δημοσιονομικός χώρος για τέτοιου είδους μέτρα. Η χώρα μας ζήτησε από την Ε.Ε. ελάχιστα χρήματα ως κοινοτικό βοήθημα. Παράλληλα, τα 15 εκατ. που εξαγγέλθηκαν λόγω της πανδημίας, αλλά ακόμα δεν έχουν διατεθεί ούτε καν αυτά, δεν είναι παρά η αναπλήρωση της περικοπής του προϋπολογισμού που έκανε το 2020 σε σχέση με αυτόν του 2019. Πενιχρή χρηματοδότηση, που ωχριά μπροστά στις πραγματικές ανάγκες της πανδημίας. Η στήριξη του Πολιτισμού δεν είναι απλώς θέμα στήριξης εργαζομένων που πλήττονται. Αφορά όλη την κοινωνία. Τώρα, σε αυτή τη δύσκολη για όλους συγκυρία, πρέπει να στραφούμε στην τέχνη για παρηγοριά, ελπίδα, ακόμη, για να βρούμε την ενσυναίσθηση που θα γίνει το αντίδοτο στον κοινωνικό αυτοματισμό και τα επιθετικά ένστικτα που ξυπνούν ο φόβος και η ανασφάλεια. Η επιβίωση του Πολιτισμού είναι θέμα επιβίωσης ολόκληρης της κοινωνίας.​​​​
05
10

Επισημάνσεις

η Κεραμέως ανακοίνωσε ότι για κάθε μαθητή που συμμετέχει σε κατάληψη θα εξαναγκάζονται δέκα σε τηλεκπαίδευση. Βρήκε μια σχετική εγκύκλιο του υπουργείου Παιδείας από την Κατοχή και έκανε ορισμένες τροποποιήσεις. Οι μαθητές που συμμετέχουν στις καταλήψεις δεν θα έχουν δικαίωμα συμμετοχής στην τηλεκπαίδευση και θα επιβαρύνονται με απουσίες. Είναι η πρώτη περίπτωση παγκοσμίως που απουσία θα παίρνουν αυτοί που πάνε σχολείο και παρόντες θα θεωρούνται αυτοί που κάθονται σπίτι τους. Το εντυπωσιακό είναι ότι μπορούν να κάνουν τηλεκπαίδευση και δεν έχουν καταφέρει ακόμα να δώσουν στα σχολεία ανθρωπίνων διαστάσεων μάσκες. Όχι τίποτα άλλο, θα βρουν καμιά τέτοια μάσκα σε δύο εκατομμύρια χρόνια οι ανθρωπολόγοι και θα οδηγηθούν σε εντελώς λανθασμένα συμπεράσματα. Για το μέγεθος των κρανίων στην κοκακολική εποχή. Δεν μπορούν, λέει, να βρουν τις σωστές προδιαγραφές. Λογικό είναι, πού να τα βρει αυτά το επιτελικό κράτος. Το ενδεχόμενο να πάρουν μια μάσκα και να την μετρήσουν δεν το έχει σκεφτεί κανένας. Βρήκαν κάποιες προδιαγραφές αλλά είναι εγγλέζικες και είναι σε ίντσες ανά τετραγωνική γιάρδα και βαριούνται να κάνουν τις μετατροπές. Άσε που έχουν και το τιμόνι δεξιά.
04
10

Πάνος Σκουρλέτης: Η Αριστερά της εποχής μας

Το βασικό συμπέρασμα από την πολλαπλή κρίση που βιώνουμε είναι πως υπάρχει ανάγκη να ανακαλύψουμε ξανά τον ρόλο του δημόσιου τομέα, της δημόσιας παρέμβασης και να την επαναπροσδιορίσουμε βεβαίως. Μέσα από μια τέτοια προσέγγιση μπορούμε να υιοθετήσουμε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο φιλικό για το περιβάλλον, αλλά και μια νέα θέση του κόσμου της εργασίας στην παραγωγή. Ο άκαμπτος νεοφιλελευθερισμός, οι νεοφιλελεύθερες ιδεοληψίες περί αυτορρύθμισης της αγοράς διαψεύστηκαν οικτρά. Το νεοφιλελεύθερο παγκοσμιοποιημένο μοντέλο έκλεισε τον κύκλο του και αφήνει πίσω του μεγάλες ανισότητες, τεράστια οικολογική ζημιά στον πλανήτη και περιορισμούς στην ίδια τη δημοκρατία. Δεν μπορεί να συνεχίσουμε θεωρώντας πως οι νόμοι του αχαλίνωτου κέρδους και της ασυδοσίας των αγορών συνιστούν  τον απόλυτο και αδιαμφισβήτητο κανόνα. Η σημερινή κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν αποτελεί τίποτα άλλο από μια αναπαλαίωση παλιών και χρεοκοπημένων συνταγών μέσα σε ένα ακριβοπληρωμένο επικοινωνιακό περιτύλιγμα. Ο ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία, ως ένα κόμμα της σύγχρονης Αριστεράς, έγινε ο εκφραστής του μεγαλύτερου κομματιού του ευρύτερου αριστερού και προοδευτικού χώρου. Έμαθε από τα λάθη του, ωρίμασε από την εμπειρία της διακυβέρνησης χωρίς να χάσει την ταυτότητά του. Σε αυτό τον δρόμο πρέπει να συνεχίσει διαμορφώνοντας ένα διαφορετικό παράδειγμα πολιτικής δράσης  σε σχέση με τα παραδοσιακά κόμματα, πιο συλλογικής και πιο δημοκρατικής λειτουργίας. Έτσι ίσως μπορέσει να εμπλέξει τους νέους ανθρώπους στην υπόθεση της πολιτικής  και της συμμετοχής τους στα κοινά. Δεν είμαστε ένα κόμμα κανονικότητας ή μέρος ενός νέου συναινετικού δικομματισμού, αλλά ένα κόμμα κοινωνικού μετασχηματισμού και προγραμματικής αντιπαλότητας απέναντι στον νεοφιλελευθερισμό, με ορίζοντα τον σοσιαλισμό.
04
10

Ροσάνα Ροσάντα: Η κρίση του κομματικού φαινομένου

Η κρίση του κομματικού φαινομένου εγείρει προβλήματα που απαιτούν πολύ σύνθετες αναλύσεις. Θα αναφέρω μόνο μία: την ταυτοποίηση του «πολίτη» με το κράτος, ένα σχετικά σύγχρονο φαινόμενο που εμφανίστηκε τις τελευταίες λίγες δεκαετίες. Ακόμα και οι επαναστάτες ταυτοποιούνται με ένα κράτος, ένα «διαφορετικό» και «μελλοντικό» κράτος. Συνεπώς, μήπως θα έπρεπε η λειτουργία των κομμάτων να περιοριστεί σ’ αυτήν την περιορισμένη συμμετοχή της κοινωνίας στην πολιτική, όπως την ξέραμε μέχρι σήμερα; Μήπως αυτό τα εμποδίζει να γίνουν βιώσιμα –σύμφωνα με την αρχική φύση τους– την ίδια στιγμή που οι μάζες συνιστώνται ως «υποκείμενα εξουσίας», μειώνοντας το ρόλο και τη δυνατότητα εκπροσώπησής τους από οποιαδήποτε πρωτοπορία, περιορίζοντας την προτεραιότητα της πολιτικής σφαίρας σε σχέση με την «κοινωνία των πολιτών», αμφισβητώντας κάθε συγκεντρωτισμό της βούλησης και της λήψης αποφάσεων; Το μπλοκάρισμα του κομματικού φαινομένου θα μπορούσε να θεωρηθεί ως η αντίδραση σε μια κατάσταση όπου η αρμονική σύνδεση μεταξύ «μαζών και εξουσιών» –ακόμα και η αρμονική διαλεκτική, όπως αυτή αναπτύχθηκε από την κομμουνιστική Αριστερά στην Ιταλία– δεν μπορεί πια να υπάρξει μέσα στο κράτος υπό τη σημερινή μορφή του, ανεξάρτητα από τις συνθήκες. Η γαλλική περίπτωση, με τη λειτουργική αντιστροφή των εξουσιών στο πλαίσιο ενός παντοδύναμου κρατισμού, δεν μου φαίνεται ότι ακυρώνει αυτή την υπόθεση. Αντίθετα, αυτό που βλέπουμε είναι μια ανάθεση αρμοδιοτήτων, το ακραίο και επισφαλές όριο με το οποίο η κοινωνία δεν μπορεί ούτε καν να προσποιηθεί ότι ταυτοποιείται, δεδομένου ότι αρκείται να εκφράζεται μέσω των παραδοσιακών συγκρούσεων στο εσωτερικό του προκαθορισμένου πολιτικού χώρου.
04
10

Πώς η Άκρα Δεξιά έγινε μέρος του κυρίαρχου ρεύματος

τα «συμβατικά» κεντροδεξιά κόμματα στην Ευρώπη επιδίωξαν να επωφεληθούν εκλογικά από την προσφυγική κρίση του 2015-2018 εγείροντας μαζί με τα ακροδεξιά κόμματα το ζήτημα της μετανάστευσης και υιοθετώντας μια πιο δεξιές αντι-μεταναστευτικές θέσεις. Αντιθέτως, τα «συμβατικά» κεντροαριστερά κόμματα δεν εμφανίζουν την τάση να υιοθετούν μια τέτοια στρατηγική κατά τις εκλογικές περιόδους. Στη Δυτική Ευρώπη, κεντροδεξιά κόμματα, όπως το Λαϊκό Κόμμα για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία στην Ολλανδία, με Πρωθυπουργό τον Μαρκ Ρούτε, η πρόσφατη συμμαχία του Αυστριακού Λαικού Κόμματος με το Κόμμα Ελευθερίας της Αυστρίας, και η Νέα Φλαμανδική Συμμαχία στο Βέλγιο, καθιστούν εμφανές πώς ορισμένες κεντροδεξιές θέσεις έχουν εκτραπεί ακόμα δεξιότερα στο πολιτικό φάσμα, ιδιαίτερα σε κεντρικά κοινωνικο-πολιτισμικά ζητήματα, όπως η μετανάστευση και η ένταξη. Παρόμοια εκλογική στρατηγική, υιοθετήθηκε από τα «συμβατικά» κεντροδεξιά κόμματα, κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης του 2008-2013 στην Ευρώπη. Μετακινούμενα πιο Δεξιά στο ζήτημα της μετανάστευσης, τα κεντροδεξιά κόμματα είναι πιθανό ότι άνοιξαν το κουτί της Πανδώρας και κατέστησαν την Άκρα Δεξιά πολιτικά κυρίαρχο ρεύμα. Αυτή η στρατηγική μπορεί βραχυπρόθεσμα να ωφελεί την κεντροδεξιά, αλλά είναι πιο πιθανό ότι μακροπρόθεσμα αυτή που ωφελείται περισσότερο είναι η Άκρα Δεξιά.
03
10

41 χρόνια από το θάνατο του Νίκου Πουλαντζά

Νίκος Πουλαντζάς: "Το δίλημμα από το οποίο πρέπει να βγούμε είναι στο βάθος το ακόλουθο: είτε να διατηρήσουμε το υφιστάμενο Κράτος, να αρκεστούμε μόνο στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία επιφέροντας τις δευτερεύουσες αλλαγές, πράγμα που καταλήγει στον σοσιαλδημοκρατικό κρατισμό και στον λεγόμενο φιλελεύθερο κοινοβουλευτισμό· είτε να αρκεστούμε μόνο στην άμεση δημοκρατία στη βάση ή στο αυτοδιαχειριστικό κίνημα, πράγμα που οδηγεί αναπόφευκτα, αργά ή γρήγορα, σ έναν κρατιστικό δεσποτισμό ή σε μια δικτατορία των εμπειρογνωμόνων. Πώς να συλλάβουμε έναν ριζικό μετασχηματισμό του Κράτους συναρθρώνοντας τη διεύρυνση και το βάθεμα των θεσμών της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας στη βάση και τη διασπορά αυτοδιαχεριστικών εστιών, αυτό είναι το βασικό πρόβλημα ενός δημοκρατικού δρόμου προς τον σοσιαλισμό και ενός δημοκρατικού σοσιαλισμού. ο δημοκρατικός δρόμος προς τον σοσιαλισμό δεν είναι επομένως απλός κοινοβουλευτικός ή εκλογικός δρόμος. Το να κερδηθεί η εκλογική πλειοψηφία (στη Βουλή ή για τη θέση του Προέδρου) δεν μπορεί να αποτελεί παρά μια φάση, όσο κι αν αυτή είναι σπουδαία"
03
10

Δανάη Κολτσίδα: Στο μαύρο δεν υπάρχουν «γκρίζες» ζώνες

Η δικαστική διαδικασία δημιούργησε ξανά – αναγκαστικά και αντικειμενικά – την «υγειονομική ζώνη» γύρω από τη ναζιστική ακροδεξιά. Επί δεκαετίες, στον απόηχο της ανόδου του Χίτλερ στην εξουσία και όσων επακολούθησαν, είχε επικρατήσει η ιδέα της δημιουργίας μιας «υγειονομικής ζώνης» γύρω από την ακροδεξιά, που δεν θα της επέτρεπε να «εισβάλλει» στο πολιτικό σύστημα και στη δημόσια ζωή. Αν και η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση στην τάση αυτή – ακόμα και στην ίδια τη Γερμανία, πριν λίγους μήνες, αποφεύχθηκε στο «και πέντε» η συμμετοχή του ακροδεξιού AfD σε κυβέρνηση συνασπισμού στη Θουριγγία – δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στη Χρυσή Αυγή προσέδωσαν ορατότητα, ότι την κανονικοποίησαν και την εξωράισαν οι δηλώσεις πολιτικών και τα σχόλια δημοσιογράφων, όπως το «εμένα η Χρυσή Αυγή μου φέρεται με το ‘σεις και με το ‘σας» ή το ότι έχουμε ανάγκη μια «σοβαρή» Χρυσή Αυγή, η οποία θα μπορούσε να μετέχει και σε κυβέρνηση, οι συνεντεύξεις και τα ρεπορτάζ life-style με πρωταγωνιστές τα στελέχη της και ούτω καθεξής. Το γεγονός ότι η Χρυσή Αυγή βρέθηκε εκεί που εξ αρχής ανήκε – από τα έδρανα της βουλής στο εδώλιο του κατηγορουμένου – υποχρέωσε, ευτυχώς, τους πάντες να (ξανα)κρατήσουν τις αποστάσεις τους από αυτή και την έθεσε εκτός του πλαισίου λειτουργίας του πολιτικού μας συστήματος. Αν η δίκη ανέδειξε κάτι ανάγλυφα είναι ότι το απόλυτο κακό που συνιστά ο ναζισμός δεν μπορεί να σχετικοποιείται σε καμία περίπτωση. Ότι στο μαύρο δεν υπάρχουν «γκρίζες» ζώνες. Αυτό είναι και το μεγάλο ζητούμενο, όχι μόνο από τη δικαστική απόφαση, αλλά κυρίως από την ελληνική κοινωνία και πολιτική για την επόμενη μέρα. Σε μια περίοδο που πάλι κάποιοι θεωρούν ωφέλιμο το να παίξουν με το φόβο και τα πιο ταπεινά ένστικτα των ανθρώπων και να «χαϊδέψουν» ακροδεξιές, εθνικιστικές, ρατσιστικές φωνές, το σύνορο ανάμεσα στο άσπρο και στο μαύρο δεν επιδέχεται «γκριζάρισμα».