Αναδημοσιεύσεις

03
06

Μαρία Καραμεσίνη: Η μνημονιακή εκδοχή του SURE

Η ελληνική κυβέρνηση διαφοροποιήθηκε από τα τεκταινόμενα στις περισσότερες χώρες της Ε.Ε. ήδη από τη φάση του lockdown ως προς τρία σημεία. Πρώτον, έδωσε πλήρη και ανεξέλεγκτη εξουσία στους εργοδότες να αποφασίζουν μονομερώς για τη μείωση του χρόνου εργασίας και την αναστολή συμβάσεων του προσωπικού στους πληττόμενους κλάδους, αποκλείοντας ή καταργώντας ακόμα και την υποχρέωση διαβούλευσης με τους εκπροσώπους των εργαζομένων και καθιστώντας αδύνατο τον έλεγχο από την Επιθεώρηση Εργασίας. Δεύτερον, επέβαλε πολύ μεγαλύτερες μειώσεις μισθών στους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα. Με την κρατική αποζημίωση των 800€, η κυβέρνηση της Ν.Δ. επέβαλε μεσοσταθμικά 45% μείωση εισοδήματος περίπου στο 32% των μισθωτών της χώρας, των οποίων η σύμβαση εργασίας ανεστάλη, ενώ δεν αναπλήρωσε καθόλου τις απώλειες μισθών περίπου στο 10% των μισθωτών της χώρας, που μπήκαν με μονομερή απόφαση του εργοδότη σε εκ περιτροπής εργασία και είδαν μειώσεις μισθών κατά 50%. Τρίτον, κατά τη φάση επαναλειτουργίας των επιχειρήσεων, η ελληνική κυβέρνηση αφήνει απροστάτευτο από τις απολύσεις το μεγαλύτερο τμήμα των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα. Με τον νέο μηχανισμό προσωρινής διατήρησης των θέσεων εργασίας ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ στις επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα που εμφανίζουν πτώση τζίρου τους προηγούμενους μήνες, δηλαδή στη συντριπτική πλειονότητα, μπαίνουμε σε νέα φάση. Δίνοντας τη δυνατότητα στους εργοδότες για μονομερή επιβολή εργασίας μειωμένου χρόνου στο προσωπικό τους σε περιβάλλον ελεύθερων απολύσεων, ο μηχανισμός οδηγεί μαθηματικά σε περαιτέρω μείωση κατά 20% των μισθών των εργαζομένων πλήρους απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα. (...) Η ΑΠΟΥΣΙΑ μηχανισμών διαβούλευσης, έγκρισης και ελέγχου, επιπλέον, ανοίγει διάπλατα την πόρτα για καταχρηστική εφαρμογή της «εργασίας μειωμένου χρόνου», για περαιτέρω καταστρατήγηση δικαιωμάτων των εργαζομένων και για συγκάλυψη της υποδηλωμένης εργασίας με σκοπό την εκμετάλλευση της κρατικής επιδότησης.
03
06

Γιώργος Ψυχογιός: Τι θα περίμενε κανείς από αυτούς;

Οι τοπικές κοινωνίες ζητούν την ένταξη αυτών των ανθρώπων, στην εργασία και την καθημερινότητα. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη το αποκόπτει, θέλει να τους αποκρύψει και να τους στεγανοποιήσει κοινωνικά και πολιτικά. Αλλά δεν μπορεί. Το κίνημα αλληλεγγύης το επόμενο διάστημα θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, στην πρώτη γραμμή, με την στήριξή του υλικοτεχνικά για τις βασικές ανάγκες και την εξασφάλιση δυνατοτήτων απασχόλησης και ένταξης και την διάθεση χώρων στέγασης. Εάν χρειαστεί, έστω με κοινωνικά σχήματα ή δομές αλληλεγγύης, θα το εξασφαλίσουμε. Είναι τόσο κρίσιμη και επείγουσα η κατάσταση που, εκτός των άλλων, πρέπει να γίνουμε ασπίδα για αυτούς τους ανθρώπους, απέναντι σε «τάγματα εφόδου» και «αγανακτισμένους» που πιθανώς θα στραφούν εναντίον τους. Και η κυβέρνηση τα αποδέχεται αυτά, είναι το πιο επικίνδυνο από όλα.
02
06

Η Ανθεκτικότητα της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας σε Συνθήκες Κρίσεων: Η Περίπτωση του COVID-19

Στο πλαίσιο που διαμόρφωσαν οι ολέθριες συνέπειες της επιδημίας του COVID-19, συνεταιρισμοί και μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) σε παγκόσμιο επίπεδο, κινητοποιούνται προκειμένου να ενισχύσουν τους εργαζομένους τους, τα μέλη και τις κοινότητές τους. Σε αρκετές χώρες περιφερειακές διοικήσεις και εθνικές κυβερνήσεις έχουν ήδη αρχίσει να εντάσσουν τις συνεργατικές επιχειρήσεις και τις ΜμΕ στις δημόσιες στρατηγικές στήριξης του πληθυσμού που επεξεργάζονται. Ως ωφελούμενες, συμπεριλαμβάνοντάς τες στα μέτρα στήριξης της οικονομίας, αλλά και απευθυνόμενες σε αυτές ως εταίρους υλοποίησης πολιτικών και έργων με στόχο την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης. Ιστορικά, σε περιόδους κρίσης οι αξίες της συνεργασίας, της αλληλεγγύης και της αμοιβαιότητας  εμφανίζονται ενισχυμένες. Σε αυτές τις περιόδους αυξάνονται μαζικά τα μέλη των συνεταιρισμών και σημειώνεται στροφή τόσο προς αυτούς, όσο και προς τις ΜμΕ γενικότερα. Αυτό συνέβη στην περίπτωση της οικονομικής κρίσης του 2001-2002 στην Αργεντινή, της παγκόσμιας χρηματιστηριακής κρίσης του 2007-2008 και της ελληνικής κρίσης χρέους του 2009.1 Επιπλέον, συνεταιρισμοί και ΜμΕ γενικότερα συνέβαλαν καθοριστικά στις κοινότητές τους στην αντιμετώπιση επιδημιών όπως εκείνη του AIDS (Βιετνάμ, Σουαζιλάνδη), στην ανακούφιση του πληθυσμού και την ανοικοδόμηση μετά από περιόδους φυσικών καταστροφών (Ιαπωνία, Αυστραλία) ή πολέμων (Σρι Λάνκα, Ρουάντα).2 Η προσφορά της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας (ΚΑΛΟ) ως δυναμικού κλάδου, με ιδιαίτερα κοινωνικά ωφέλιμες αποδόσεις σε συνθήκες κρίσης, έχει πλέον δοκιμαστεί στο χρόνο και έχει αναγνωριστεί από πολιτικούς και οικονομικούς θεσμούς. Η υγειονομική κρίση δίνει μία επιπλέον ευκαιρία για διεύρυνση των εργαλείων υποστήριξής της και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Απομένει να φανεί το εάν και κατά πόσο η ελληνική κυβέρνηση θα επιλέξει να τα αξιοποιήσει, προχωρώντας στην πολιτική επιλογή στήριξης και ενίσχυσης της ΚΑΛΟ.
02
06

Πάνος Σκουρλέτης: Το Ταμείο Ανάκαμψης να μη γίνει μοχλός ενίσχυσης της Γερμανίας

-Η Ευρώπη βρίσκεται σε σημείο καμπής. Κάτω από την πίεση της οικονομικής κρίσης που προκάλεσε η πανδημία, η ΕΕ βάζει για πρώτη φορά νερό στο κρασί της. Αυτό δεν μπορεί να το προσπεράσουμε. Η αναστολή του Συμφώνου Σταθερότητας, η μη συμπερίληψη των δαπανών Υγείας στον υπολογισμό των δημοσιονομικών στόχων και η μιας μορφής αμοιβαιοποίηση του χρέους που προβλέπει η πρόταση της Κομισιόν, είναι στοιχεία μιας διαφορετικής λογικής. Το ζήτημα τώρα είναι πώς αυτά δεν θα αποτελέσουν εξαιρέσεις, αλλά θα αφήσουν τον αποτύπωμά τους στους ευρωπαϊκούς κανόνες. Η απάντηση θα εξαρτηθεί από τους συσχετισμούς δυνάμεων. Ωστόσο, απαιτούνται επιπλέον διευκρινίσεις για το Ταμείο Ανάκαμψης. Πού θα διοχετευτούν αυτά τα χρήματα; Θα υπάρξουν αιρεσιμότητητες, δηλαδή απαιτήσεις για διαρθρωτικές αλλαγές που θα επιδεινώσουν τη θέση της μισθωτής εργασίας. Το πακέτο θα προσαρμοστεί στις ιδιαίτερες ανάγκες της ελληνικής οικονομίας ή θα διοχετευτεί αποκλειστικά στους τομείς όπου η Γερμανία έχει προβάδισμα, όπως η Ενέργεια, λειτουργώντας ουσιαστικά ως μοχλός επιδότησης της γερμανικής οικονομίας; Θα καταστεί δυνατό να αξιοποιηθεί  το πακέτο με βάση τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της ελληνικής οικονομίας στην κατεύθυνση ενός νέου παραγωγικού μοντέλου; (...) Το Μένουμε Όρθιοι είναι ένα πρόγραμμα μέτρων άμεσης εφαρμογής που δεν υποκαθιστά την ανάγκη για ένα συνολικό μεταρρυθμιστικό σχέδιο βαθιών αλλαγών στην οικονομία. Γι’ αυτό και το ονομάσαμε πρόγραμμα-γέφυρα. Σήμερα βλέπουμε ότι ζητήματα  που είχε θέσει ο ΣΥΡΙΖΑ το 2015 και πριν το 2015, για την ίδια την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική, γίνονται πλέον αντιληπτά. Δικαιώνονται οι θέσεις μας ότι τα δημόσια αγαθά πρέπει να είναι προσβάσιμα σε όλους, ότι το Δημόσιο πρέπει να είναι ισχυρό διακριτό ρολό  στην οικονομία, ότι το ΕΣΥ πρέπει να αναβαθμιστεί και να παραμείνει δημόσιο. Ως χώρος οφείλουμε να διαμορφώσουμε μια συνολική προγραμματική πρόταση που θα πιάσει και άλλα ζητήματα. Είναι δυνατόν να επιχορηγηθούν μεγάλες επιχειρήσεις χωρίς να αποκτήσει το κράτος μερίδιο στη μετοχική σύνθεση τους; Μπορούμε να προχωρήσουμε χωρίς ισχυρό δημόσιο πυλώνα του τραπεζικού συστήματος; Και βέβαια όλη αυτή η συζήτηση πρέπει να θέτει ως προτεραιότητα  την  αντιμετώπιση  της κλιματικής κρίσης που για να είναι αποτελεσματική προϋποθέτει την αλλαγή του σημερινού παραγωγικού μοντέλου.
01
06

Σταμάτης Βαρδαρος: Είναι η δημόσια Υγεία, ηλίθιε!

Η προεκλογική εκστρατεία του Κλίντον για τις αμερικανικές εκλογές του 1992 σημαδεύτηκε από την ιστορική πλέον ατάκα «Είναι η οικονομία, ηλίθιε» (It’ s the economy, stupid), που είχε στόχο να καταδείξει τις κακές επιδόσεις της διακυβέρνησης Μπους (senior) στην οικονομία. Παραφράζοντας δεν θα μπορούσα να σκεφτώ καταλληλότερη προσφώνηση σε όποιον επιμένει να πιστεύει ότι ο καπιταλισμός είναι η κατάλληλη θεραπεία για κάθε νόσο και βεβαίως για κάθε πανδημία. Στην περίπτωση αντιμετώπισης μιας πανδημίας πρωτόγνωρων διαστάσεων για τον μεταπολεμικό κόσμο ο καπιταλισμός, η ελεύθερη αγορά, δεν προσφέρει τη λύση. Είναι αλήθεια ότι εδώ και τριάντα περίπου χρόνια η Αριστερά δεν έχει να επιδείξει πληθώρα παραδειγμάτων δομικής αμφισβήτησης του μοντέλου σε τομείς απόλυτης κυριαρχίας της αγοράς, παρά μόνο μικρές, συνήθως σημαντικές νίκες σε επιμέρους πεδία. Ο τομέας της έρευνας και ανάπτυξης καινοτόμων φαρμάκων είναι ο μόνος χώρος στον τομέα της Υγείας που είναι ιδιωτικοποιημένος σχεδόν στο 100%. Οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες σε όλο τον κόσμο έχουν το αποκλειστικό προνόμιο της έρευνας και παραγωγής νέων δραστικών ουσιών διασφαλίζοντας προστασία (πατέντα) για πολλά χρόνια, υψηλές τιμές και εγγυημένα υψηλή κερδοφορία από την κυκλοφορία ενός αποτελεσματικού φαρμάκου.
01
06

Χριστόφορος Παπαδόπουλος: Η ΝΔ δεν θα βγάλει την τετραετία, η κυβέρνηση μπορεί να διαχειριστεί τα εύκολα, όταν ο δρόμος είναι στρωμένος από την προηγούμενη

Οφείλουμε να κάνουμε δομική αντιπολίτευση, δηλαδή στο στόχαστρό μας να είναι η κοινωνική αδικία: οι ανισότητες, η φτώχεια, η ανεργία, οι αποκλεισμοί, η εργασιακή ανασφάλεια και ταυτόχρονα να είμαστε σε ετοιμότητα όταν παραβιάζονται οι ελευθερίες, όταν δημιουργούνται νέοι μηχανισμοί επιτήρησης και καταστολής. Δομική αντιπολίτευση όμως σημαίνει να βλέπεις και το μέλλον να σχεδιάζεις ποιους μεγάλους μετασχηματισμούς πρέπει να κάνεις, όταν αναλάβεις την κυβέρνηση. Μεταρρυθμίσεις στο κράτος, την οικονομία και σε τελευταία ανάλυση στην κοινωνία. Επειδή, όπως σωστά υπονοείτε, το τι αντιπολίτευση κάνεις εξαρτάται από τι κόμμα είσαι τι, κόμμα θέλεις να γίνεις, απαντώ: κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Αυτό σημαίνει ότι δεν βολεύεσαι με τη διαχείριση του υπάρχοντος, ακόμα και όταν η διαχείριση σημαίνει εντιμότητα, ικανότητα, κοινωνική ευαισθησία. Πολύτιμες ιδιότητες στις μέρες μας, αλλά αν δεν αλλάξεις τις συνθήκες παραγωγής και αναπαραγωγής της δυστυχίας –η δυστοπία είναι η μια ωραία λέξη- τότε η λεγόμενη «κανονικότητα» δηλαδή το καθεστώς υπερεκμετάλλευσης ανθρώπινων και φυσικών πόρων, το καθεστώς της αδικίας, της μεροληψίας και της ιδιοτέλειας, επανέρχεται... (...) Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ανθεκτικός στα πάνω και στα κάτω, το απέδειξε εξ άλλου όταν οι αντίπαλοι περίμεναν ότι είχε γονατίσει από τις εκλογικές αποτυχίες. Διαψεύστηκαν. Η εκτίμηση μου είναι ότι η ΝΔ δεν θα βγάλει την τετραετία, η κυβέρνηση μπορεί να διαχειριστεί τα εύκολα, όταν ο δρόμος είναι στρωμένος από την προηγούμενη. Στα δύσκολα παραπαίει, πως αλλιώς θα γινόταν όταν είναι δέσμια των νεοφιλελεύθερων προκαταλήψεων και της ταξικής μεροληψίας υπέρ των ισχυρών, όταν το λεγόμενο επιτελικό κράτος της δεν είναι τίποτα άλλο από μείγμα αστυνομικού αυταρχισμού και κομματικού κράτους, με μεγάλη δόση βοναπαρτισμού. Δυστυχώς για όλους μας η κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί μια κρίση που την υπερβαίνει σε όλα: σε ικανότητα, σε προβλεψιμότητα, σε κοινωνική αμεροληψία, σε κοινωνική αλληλεγγύη. Βλέπετε στη ζωή δεν είναι όλα επικοινωνία και προπαγάνδα, το διαπιστώσαμε όλοι και όλες με αφορμή τα vouchers, τις κάμερες στα σχολεία, την υπεράσπιση των ανθρώπων του πολιτισμού, τη δίκη και την καταδίκη των δολοφόνων βιαστών της Ελένης Τοπαλούδη, το δικαίωμα στη μόρφωση του Βασίλη Δημάκη, την έγνοια του κόσμου για τους ανθρώπους του επισιτισμού και του τουρισμού. Σε όλα αυτά η κοινωνία νίκησε και η κυβέρνηση υποχρεώθηκε σε άτακτη υποχώρηση.
01
06

Γιώργος Ψυχογιός: Δεν επιτρέπονται πισωγυρίσματα η Ελλάδα έβαλε ψηλά τον πήχη τα προηγούμενα χρόνια

Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι η Ελληνική Προεδρία δε θα ζητήσει τη διεύρυνση αυτών των κατακτήσεων και αυτής της αναβάθμισης της χώρας. Είμαστε, όμως, επιφυλακτικοί διότι, δυστυχώς, στο εσωτερικό υπάρχει μια αμφισβήτηση για κάποιες από αυτές, ένα ξήλωμα ορισμένων διατάξεων και μια πολιτική, η οποία σε κάποια ζητήματα, δυστυχώς, παρεκκλίνει από αυτό που πρέπει και οφείλουμε να κάνουμε στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης.
01
06

Άγγελος Τσέκερης: Επισημάνσεις

Περίπου 3.500 ευρώ ανά ωφελούμενο κόστισε, λέει, η δομή προσφύγων στη Μαλακάσα. Προφανώς φτιάξανε κάτι αντίστοιχο με το μέγαρο της Κομισιόν στις Βρυξέλλες. Μην κοιτάτε που εκ πρώτης όψεως μοιάζει με σκηνές στη σειρά. Προφανώς μέσα θα έχει ψευδοροφές, κλιματισμούς και μεταφραστικά κέντρα. Το λογικό κόστος είναι 250 ευρώ ανά ωφελούμενο, αλλά είπαμε να το φτιάξουμε με 1.400% μίζα για να μην αλλοιωθεί ο πολιτισμός μας. Και για να στείλουμε το μήνυμα ότι η χώρα δεν είναι ξέφραγο αμπέλι. Αν πάντως όλα τα χρήματα πήγαν σε σκηνές, ο Μηταράκης πρέπει να τις αγόρασε από τη βασιλική οικογένεια της Σαουδικής Αραβίας. Σωστά τα λέει ο Άδωνις, δεν γίνεται να απαγορεύσουμε τις καταχρηστικές χρεώσεις στις τράπεζες διότι τις έχουμε κεφαλαιοποιήσει με 50 δισεκατομμύρια ευρώ και θα νομίζουν ότι είμαστε τίποτα γύφτοι. Άσε που, αν τους κόψουμε την κερδοσκοπία, θα εξαφανιστούν τα τραπεζικά δάνεια από τα ράφια, όπως γίνεται με τα αντισηπτικά. Θα μπορούσαν, βέβαια, αντί να χαρατσώνουν τον κόσμο, να βγάζουν λεφτά από τον υγιή ανταγωνισμό μεταξύ τους, αλλά αυτό δυστυχώς γίνεται μόνο όταν έχεις καπιταλισμό. Έχουν δίκιο οι δεξιοί με τον Δημάκη, επειδή, αν αρχίσουν οι κρατούμενοι να διαβάζουν στις φυλακές, θα γυρίσει η χώρα στη δεκαετία του ’60.
31
05

Γιώργος Κυρίτσης: Τα λεφτόδεντρα και το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης

Κυβερνήσεις όπως του Κυριάκου Μητσοτάκη έχουν τελείως διαφορετική ατζέντα, έχουν μείνει στο «Γερούν, γερά» και βλέπουν την κρίση ως ευκαιρία για την προώθηση αυτής της ατζέντας υπέρ της οικονομικής ελίτ. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει κάθε λόγο να εκτιμά ως καταρχήν θετικές τις ευρωπαϊκές προτάσεις, οι οποίες αποτελούν δικαίωση των κατευθύνσεων που πρότεινε προ του 2015, αλλά δεν αφέθηκε να υλοποιήσει. Η Ελλάδα, που αναμένεται να πληγεί περισσότερο από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα από την κρίση, πρέπει να εκμεταλλευτεί τις ευκαιρίες που ανοίγονται. Όμως η κυβέρνηση Μητσοτάκη κινείται σε τελείως διαφορετική κατεύθυνση. Με τα Μνημόνια καταστράφηκε μια γενιά. Ας ελπίσουμε ότι δεν θα ακολουθήσει και δεύτερη.
31
05

Νόνα Φερνάντες: «Ενοχλητική Χιλιανή, ενίοτε εξαγριωμένη»

Γεννημένη το 1971, η Nona Fernández Silanes είναι μια δυναμική και πολιτικοποιημένη συγγραφέας, σεναριογράφος και ηθοποιός, μια «ενοχλητική Χιλιανή ενίοτε εξαγριωμένη», με τολμηρή και ουσιαστική ματιά σε σχέση με «τα συναισθήματα ενός ολόκληρου έθνους απέναντι σε ένα παρελθόν μαύρο και ίσως ντροπιαστικό». Αυτό σημείωνε η επιτροπή που της απένειμε ένα κορυφαίo βραβείo της ισπανόφωνης λογοτεχνίας, το «Sor Juana Inès de le Cruz». Η Φερνάντες παρακολουθεί τις προσπάθειες να ξεπλυθεί η πολιτική, θεσμική, οικονομική κληρονομιά της δικτατορίας, και εξερευνά το φαινόμενο του ελέγχου της μνήμης και της λήθης, ζητώντας «δικαιοσύνη και αλήθεια», διότι «δεν πιστεύω στη συγγνώμη». Η επιλεκτική μνήμη είναι κάτι που σημάδεψε τη γενιά της και που χαρακτηρίζει πολλές και ισχυρές πολιτικοκοινωνικές δυνάμεις στη Χιλή μετά το 1980, από τότε δηλαδή που εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία το σύνταγμα που πρότεινε η στρατιωτική χούντα. Εκείνη τη χρονιά ξεκινά και το μυθιστόρημα Space Invaders, που έχει έντονη αυτοβιογραφική διάσταση. Το εύρημα της Φερνάντες είναι το ηλεκτρονικό παιχνίδι του τίτλου, που παραπέμπει στην αντιστροφή της αλήθειας για την έκρηξη της βίας που έζησε η γενιά της στα μαθητικά της χρόνια. Τότε που όποιος αμφισβητούσε τη διακυβέρνηση Πινοτσέτ αντιμετωπιζόταν σαν απειλή, και εξοντωνόταν χωρίς δισταγμό όπως οι «εισβολείς από το Διάστημα» σ’ αυτόν τον πρόδρομο των βιντεοπαιχνιδιών επιβίωσης. Οι πρωταγωνιστές της πυροβολούν στις τηλεοπτικές οθόνες τους στρατιές εξωγήινων, αλλά στο σχολείο τους αυτοί είναι που καλούνται να πειθαρχούν σαν στρατός, και στα όνειρά τους αυτοί βάλλονται σαν εξωγήινοι.