Νίκος Σερβετάς

08
04

Εστίες ντροπής και πλουτισμού

Με τα 276 εκατομμύρια ευρώ που έφερε η Ευρωπαία Επίτροπος, αρμόδια για Εσωτερικές Υποθέσεις, Ύλβα Γιούχανσον για να διατεθούν στην κατασκευή πέντε νέων δομών κράτησης προσφύγων, αγόρασε αυτό που δεν έχουν να δώσουν, κάθε μία χωριστά, οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης: Αλληλεγγύη, τόσο προς τους ανθρώπους οι οποίοι, για οποιονδήποτε λόγο, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον τόπο τους όσο και για χώρες, όπως η Ελλάδα, που είναι το πρώτο στάδιο “για τον πολιτισμένο κόσμο”, τουλάχιστον όπως εκείνοι τον θεωρούν. (...) Ο Φάμπιαν Μπράχερ από την ΜΚΟ «Choose Love» αναρωτιέται για το πού επενδύθηκαν έως τώρα τα τεράστια ποσά που έχει εισπράξει η Ελλάδα από την Ε.Ε. για τους πρόσφυγες. Ειδικά για το Καρά Τεπέ αναφέρει: «Αντί για σύνδεση με το υδρευτικό δίκτυο, το νερό μεταφέρεται με 17 τεράστια φορτηγά. Για 7.000 ανθρώπους υπάρχουν 36 ντουζιέρες, η σωματική υγιεινή είναι εφικτή μόνο με τη βοήθεια κουβάδων. Η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος δεν επαρκεί ούτε για καθημερινές ανάγκες, για θέρμανση ούτε συζήτηση». Ο Κώστας Μουτζούρης,  περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου, είπε στη βρετανική εφημερίδα Guardian: «Δεν θέλουμε τα χρήματα για νέους καταυλισμούς, τα θέλουμε για αυτό που υποφέραμε όλα αυτά τα χρόνια». Αυτά που δεν αναφέρουν ούτε ο Κώστας Μουτζούρης ούτε όλοι εκείνοι που μάχονται για να φύγουν οι πρόσφυγες από το νησί τους –λες και οι ίδιοι θέλουν να μείνουν– είναι τα ποσά που «πέφτουν από τον ουρανό» στις τοπικές κοινωνίες και τις κρατάνε ζωντανές τους μήνες εκτός τουριστικής περιόδου και μετρίασαν τις συνέπειες των μέτρων για την πανδημία: Από τα κατεψυγμένα κινέζικα ψωμάκια τα οποία δίδονται, μαζί με μία φέτα τυρί και ένα τοματίνι κομμένο στη μέση, ως «γεύμα», τα αυγά που εισάγονται βρασμένα από τη Βουλγαρία, άλλο γεύμα αυτά, για να υπάρχει ποικιλία, και το μικρό μπουκάλι νερό που πωλείται προς 2 ευρώ, έως τα ανοικτά ξενοδοχεία όλο τον χρόνο για να στεγαστεί το προσωπικό της Frontex, των ΜΚΟ και οι δημοσιογράφοι, τους μισθούς αυτών των ανθρώπων –μέρος του οποίου καταναλώνεται στα νησιά– τα επιδόματα που δίνει η ΕΕ στους πρόσφυγες και το σύνολο τους καταναλώνεται στα νησιά και πολλά άλλα μικρά και απολύτως προσοδοφόρα. Για τα ποσά που διατίθενται για «εξυπηρετήσεις» δεν μπορεί να κάνει κανένας λόγο είτε γιατί δεν μπορεί να αποδείξει τους ισχυρισμούς του είτε διότι ξέρει καλά τις συνέπειες των λόγων του.
20
03

ΒΡΑΖΙΛΙΑ: Αλλαγή σκηνικού με την απαλλαγή του Λούλα

Νέο επεισόδιο, λοιπόν, στην πέμπτη μεγαλύτερη χώρα του πλανήτη. Αυτή τη φορά αρχίζει με μία συντριπτική υπεροχή του Λούλα, αλλά και με στοιχημένες τις δυνάμεις που βρίσκονται εναντίον του. Ο ανταποκριτής της σουηδικής εφημερίδας DN, Χέντρικ Μπραντάου, σημειώνει: «Παρά το γεγονός ότι ο Μπολσονάρο έχει εφαρμόσει μία καθ’ όλα αντιλαϊκή πολιτική, έχει την υποστήριξη του 30% του πληθυσμού. Πρόκειται για τη μερίδα εκείνη του πληθυσμού η οποία έχει οφέλη από την κυβέρνηση του, καθώς και για το κλίμα πόλωσης που επικρατεί στη χώρα». Το κλίμα αυτό δημιουργείται από το επιτελείο του Μπολσονάρο, στο οποίο μετέχει ο γιός του, Κάρλος, και ο οποίος σύμφωνα με δημοσιεύματα του διεθνούς τύπου βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία με την εταιρεία του Στηβ Μπάνον. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της διεθνούς εταιρείας ερευνών Ipec, το 40% των ψηφοφόρων αντιπαθούν τον Λούλα ντα Σίλβα τόσο πολύ, που είναι αδιανόητο να τον ψηφίσουν και θα ψηφίσουν τον Μπολσονάρο, παρόλο που δεν τον συμπαθούν ως άτομο. Ένα ακόμα πολύ ενδιαφέρον στοιχείο που παρουσιάζει η Ipec είναι ότι ο χαρισματικός Λούλα, ο οποίος άρχισε ήδη να κάνει δημόσιες δηλώσεις, είναι ο μόνος πολιτικός της χώρας που αυτή τη στιγμή μπορεί να ενώσει την αριστερά και τα κεντρώα κόμματα και να εμποδίσει την επανεκλογή του Μπολσονάρο. Το στοιχείο αυτό μπορεί να ματαιώσει τα σχέδια κεντρώων πολιτικών, που ήθελαν να δημιουργήσουν ενιαίο μέτωπο κατά του ακροδεξιού προέδρου της Βραζιλίας και των συμφερόντων που υπηρετεί.
01
03

Νίκος Σερβετάς: Συνοικία Λαμπρινή – Μνημείο στην «άγνωστη» υπηρέτρια

Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος μεγαλωμένος «στη σάπια αριστοκρατία» για να μπορεί να ανασύρει μνήμες από το στενό του περιβάλλον. Το βλέπουμε σ’ αυτό που θέλει να θάψει βαθιά μέσα της η συνάδελφος, η φίλη, ακόμα και η γυναίκα τού πολύ πιο στενού περιβάλλοντος, σ΄ αυτό το «κάτι» στο οποίο δεν αναφέρεται ποτέ, τουλάχιστον δυνατά. Εμείς απορούμε, βλέποντας τα μάτια τους να θολώνουν, όταν η συζήτηση αγγίζει τέτοια θέματα. Το ξεπερνάμε με επιφανειακή μεν ευκολία, αλλά κρατώντας μέσα μας την απορία, «τι έπαθε αυτή τώρα;» Η παρενόχληση δεν αφορά μόνο κορίτσια. Πόσα αγόρια δεν «ανδρώθηκαν» από τη φίλη της μαμάς ή τη μαμά του φίλου; Ίσως τότε να κολακεύτηκαν που μια μεγαλύτερη γυναίκα τους έβλεπε σαν «άνδρες». Ίσως όταν αυτό συνέβαινε να μην το εκλάμβαναν ως «βιασμό», καθώς στα κοινωνικά στερεότυπα είναι διαφορετικά τα μέτρα κι τα σταθμά. Όμως, πρωτοετής φοιτητής ψυχολογίας μπορεί να διαβεβαιώσει ότι σε βάθος χρόνου η εμπειρία καταγράφεται ως «τραυματική». Το κίνημα MeToo ήρθε από τις ΗΠΑ. Όμως η παρενόχληση, η εκμετάλλευση, ο βιασμός, η χρήση με λίγα λόγια του σεξ ως εργαλείου επιβολής εξουσίας κάθε είδους, υπήρχε στις κοινωνίες. Σήμερα το αναδεικνύουν κυρίως καλλιτέχνες και αθλητές. Άνθρωποι που, με τον τρόπο του ο καθένας, επιτρέπεται να «γδύνονται μπροστά στο κοινό». Κι όταν αυτό όλο ξεφουσκώσει, όταν κάτι άλλο, εξίσου αποκρουστικό πάρει τη θέση του στην επικαιρότητα και τραβήξει τα φώτα της δημοσιότητας, ας κρατήσουμε στο μυαλό μας σαν μνημείο στην άγνωστη υπηρέτρια, υπηρέτρια κάθε είδους όχι μόνο οικιακή βοηθό, τη «Λαμπρινή». Για να θυμόμαστε ότι MeToo μας έχουν πει χιλιάδες φορές, όχι μόνο με το στόμα αλλά και με τα μάτια, με την κίνηση, με τον τρόπο τους, πολλοί άνθρωποι γύρω μας. Και τότε η ψυχή μας ν’ αγκαλιάσει απαλά τον πόνο του άλλου που είναι και δικός μας, και η φωνή μας να ξαναπεί με τον τρόπο του τότε και πάντα: Όχι πια, ποτέ πια!
09
12

Δέκα διαπιστώσεις από την «τροπολογία Σπίρτζη»

1. Με την απόσυρση της τροπολογίας, λόγω της 3ης παραγράφου, δεν θα πρέπει να χαθούν και οι 2 πρώτες παράγραφοι. 2. Για πρώτη φορά η ηγεσία του ΣύΡιζΑ παραδέχθηκε, επίσημα, ένα σοβαρό σφάλμα και κάνει διορθωτικές κινήσεις. 3. Απαιτείται ενίσχυση του ρόλου των οργάνων για να μην επαναληφθούν λάθη λόγω της αυθαίρετης προσωπικής πολιτικής που έχουν μάθει να ακολουθούν ορισμένοι. 4. Φάνηκε, σε όλο τον κόσμο, τι εκπροσωπεί και ο τρόπος που λειτουργεί – εκτός θεσμικών, κομματικών πλαισίων - ομάδα αυτοπροβαλλόμενων μεγαλοστελεχών. 5. Καταγράφηκε με σαφήνεια τι θέλουν ορισμένοι απ’ αυτούς που επικαλούνται το ψευδές «άνοιγμα στον λαό, με τον Τσίπρα αρχηγό» και ταυτόχρονα κατηγορούν «αυτούς που θέλουν να μείνουμε στο 5%» 6. Αποδείχθηκε, για ακόμα μία φορά, ότι με οργανωμένες κινητοποιήσεις αλλάζουν οι καταστάσεις. Η αρνητική και απαξιωτική κριτική και η «εγκατάλειψη» όχι μόνο δεν βοηθάνε αλλά εκθέτουν αυτούς που τις κάνουν. Αντίθετα, η ενίσχυση με θετικό τρόπο φέρνει αποτελέσματα. 7. Στην πολιτική γίνονται συμβιβασμοί, πώς αλλιώς θα προχωρήσει μια κοινωνία με τόσο διαφορετικούς ανθρώπους, συμφέροντα, αντιλήψεις, αλλά είναι αδύνατον να είναι κάποιος «και με τους λύκους και με τις μέλισσες». Υπάρχουν όρια τα οποία όταν παραβιάζονται στιγματίζουν αυτόν του το κάνει. Ταυτόχρονα γίνονται εργαλείο για να αποσαφηνιστούν προηγούμενες ενέργειες του και να προβλεφθούν επόμενες. 8. Έχουμε μπροστά στα μάτια μας την απόδειξη ότι αν το περίπου 30% του Σύριζα, και κατά συνέπεια αυτών που το εκπροσωπούν, διέπονταν από τις αρχές και τις ιδέες της Αριστεράς, τα πράγματα στη χώρα θα ήταν τελείως διαφορετικά. Αλλά δεν είναι! 9. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν αντανακλαστικά για να περιφρουρηθεί ένα πολιτικό δημιούργημα, το μόνο σήμερα σε όλη την Ευρώπη, το οποίο μπορεί να καταφέρει «κάτι». 10. Όσοι λένε ότι πιστεύουν στο «κάτι», και δεν αυτοπεριθωριοποιούνται αναφερόμενοι αόριστα σε κάποια κοινωνία που έχουν σε μιά γωνιά του μυαλού τους αλλά ζουν μέσα και κοντά στους ανθρώπους, σε μία κοινωνία στην οποία επιβάλλονται βίαια συνεχείς μεταβολές, δεν έχουν παρά να δουν σε ποια από τις προαναφερόμενες κατηγορίες ανήκουν και να πάψουν να βασανίζουν, πρώτα απ’ όλα, τον εαυτό τους.
25
11

ΝΔ: Μια φωτιά που σιγοκαίει…

Αυτή τη στιγμή το επιτελείο του Κυριάκου Μητσοτάκη προσπαθεί να συγκροτήσει ένα συμπαγές σώμα των αποκαλούμενων συντηρητικών ψηφοφόρων, που να δίνει στη ΝΔ το σίγουρο 25% ώστε, όταν έρθει η ώρα των εκλογών, με κατάλληλους προεκλογικούς χειρισμούς, να πετύχει την επανεκλογή της κυβέρνησης. Παρ’ όλο που η εκλογική βάση της ΝΔ μοιάζει να συμπιέζεται εξαιτίας των οικονομικών μέτρων, παρ’ όλο που μια μεγάλη μερίδα των ονομαζόμενων «καραμανλικών» δυσανασχετεί με τις ακρότητες στελεχών τύπου Άδωνη Γεωργιάδη ή την ξενίζουν χειρισμοί τύπου «σκόιλ ελικίκου», παρ’ όλο που είναι εμφανής πλέον η αδιαφορία προς τους νέους, η εμμονή του «υδραυλικού από το Περιστέρι» αφού «ούτως ή άλλως ΣΥΡΙΖΑ δεν πρόκειται να ψηφίσουν και επιδιώκουν και αυτοί να μπουν στην ομάδα για το βόλεμα των “δικών μας παιδιών”», παρ’ όλο που η γκρίνια αντιμητσοτακικών, «επειδή κατέθεσε στεφάνι στο Πολυτεχνείο, ενώ δεν είχε καταθέσει την 25η Μαρτίου και την 28η Οκτωβρίου» ή επειδή «ο Χρυσοχοΐδης άφησε να γίνουν παρελάσεις των κομμουνιστών, αλλά τι περιμένεις από πασόκους», έφθασε μέχρι το Μαξίμου, πιστεύει ότι δεν θα μεταπηδήσουν αλλού, όχι τουλάχιστον προς τον μεγάλο αντίπαλο. Οι εντός κόμματος μετατοπίσεις θεωρούνται, αυτή τη στιγμή, παντελώς αδιάφορες ενώ ως αμελητέες υπολογίζονται και οι μετακινήσεις προς την «Ελληνική Λύση», κυρίως λόγω της προσωπικότητας του Κυριάκου Βελόπουλου. Οι ψηφοφόροι που η ΝΔ δεν μπορεί να ελέγξει και της δημιουργούν όλο και πιο έντονη ανησυχία, ειδικά λόγω της αύξησης του αριθμού των θανάτων από τον κορονοϊό, είναι αυτοί που δεν ψήφισαν στις πρόσφατες εκλογές. Γι’ αυτούς προετοιμάζεται το έδαφος ώστε να επιρριφθούν ευθύνες, ειδικά για την κατάσταση στη Θεσσαλονίκη, «στην εμμονή της Προέδρου της Δημοκρατίας να παραστεί σε εορταστικές εκδηλώσεις την 26η Οκτωβρίου, τις οποίες ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήθελε να ακυρωθούν».
14
10

ΗΠΑ: Εκλογές χωρίς πολιτικό λόγο

Αν κάποια πράγματα αποσαφηνίζονται όλο και περισσότερο, τρεις βδομάδες πριν την ημέρα των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ, είναι ότι ο μεν Τζο Μπάιντεν βαδίζει προς τον Λευκό Οίκο, ο δε Ντόναλντ Τραμπ, σαν άρρωστο και χτυπημένο ζώο, μαζεύει όσες δυνάμεις του έχουν απομείνει και με σπασμωδικές κινήσεις προσπαθεί να δείξει ότι θα πουλήσει ακριβά το τομάρι του. Ειδικά το τελευταίο χρονικό διάστημα που έχει απογυμνωθεί τελείως ο ίδιος και, με τα συνεχή δημοσιεύματα αναφορικά με την πραγματική οικονομική του κατάσταση, έχει συνθλιβεί ο μύθος του πετυχημένου επιχειρηματία που ο ίδιος καλλιεργούσε, αυτό που του έχει μείνει είναι να λειτουργεί με τον τρόπο που γνωρίζει καλά: ακρότητες, υπερβολή όχι μόνο στην έκφραση αλλά ακόμα και στην πράξη, fake news, και όλα αυτά καθημερινά, ορισμένες φορές με πολλαπλά χτυπήματα την ίδια ημέρα. Όπως ομολόγησε Αμερικανός αναλυτής σε τηλεοπτική ειδησεογραφική εκπομπή: «Είναι δύσκολο πλέον να παραδώσω στην ώρα του το κείμενο μου στην εφημερίδα. Όταν νομίζω ότι έχω τελειώσει, γίνεται κάτι που τα ανατρέπει όλα και πρέπει να το γράψω απ’ την αρχή».
22
04

Το μεγάλο λάθος των Σουηδών

Τελικά, το μεγάλο λάθος που έκαναν οι Σουηδοί δεν το έκαναν τώρα, με τα μέτρα που πήραν για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορονοϊού. Το έκαναν τότε, όταν έδωσαν το ελεύθερο στις δυνάμεις τις αγοράς να διαχειριστούν τις τύχες τους. Νόμιζαν ότι οι εταιρείες θα ακολουθούσαν τους νόμους και, κυρίως, ότι θα είχαν τους ίδιους ηθικούς κώδικες, που έχουν οι άνθρωποι οι οποίοι οικοδόμησαν το κράτος που έγινε πρότυπο σε όλο τον κόσμο. Και χρειάστηκε να έρθει ο κορονοϊός για να δείξει, στον υπόλοιπο κόσμο αλλά, κυρίως, στους ίδιους, την εσφαλμένη εικόνα που έχουν για την πραγματική κατάσταση που επικρατεί σήμερα στη χώρα τους. Το παραδέχθηκε, άλλωστε, και ο Γιόραν Χέγκλουντ, Χριστιανοδημοκράτης υπουργός Αγοράς (αντίστοιχο του ελληνικού υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνισμού) το κόμμα του οποίου συμμετείχε και στην προηγούμενη, συντηρητική και στη σημερινή, σοσιαλδημοκρατική, κυβέρνηση σχολιάζοντας το ζήτημα των ελλείψεων που σημειώθηκαν στα ιδιωτικοποιημένα από το 2009 φαρμακεία, τα οποία έως τότε βρίσκονταν στην ευθύνη και τη διαχείριση του δημοσίου: «Κοιτάζοντας προς τα πίσω καταλαβαίνουμε ότι θα έπρεπε να έχουμε προνοήσει για τη διατήρηση της κοινωνικής ευθύνης των επιχειρήσεων που ιδιωτικοποιήσαμε».
27
02

Το ξεχασμένο πραξικόπημα

Ο Λουίς Αρτσέ ήταν ο ιθύνων νους στην οικονομική πολιτική που ακολούθησε η κυβέρνηση του Μοράλες έχοντας επωμισθεί ο ίδιος τις κρατικοποιήσεις των εταιρειών υδρογονανθράκων, των τηλεπικοινωνιών και των ορυχείων στη χώρα, καθώς και τη δημιουργία της Τράπεζας του Νότου. Παρ’ όλα αυτά δείχνει να χαίρει εκτίμησης, τουλάχιστον από τον πανεπιστημιακό κόσμο της Δύσης. Το 2011, το περιοδικό American Economy, τον κατέταξε στην πρώτη τριάδα μεταξύ των καλύτερων υπουργών Οικονομικών των χωρώς της Λατινικής Αμερικής ενώ η εφημερίδα Wall Street Journal τον έχει χαρακτηρίσει «σημείο επαφής» του Μοράλες με την πραγματικότητα και την επιστροφή του στην πολιτική ζωή της Βολιβίας. Σπούδασε οικονομικές επιστήμες στη Βολιβία και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Αγγλία. Είναι επισκέπτης καθηγητής μεγάλων πανεπιστημίων όπως του Χάρβαρντ, του Κολούμπια, του Αμερικανικού Πανεπιστημίου και του πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ. Σύμφωνα με τα έως τώρα στοιχεία θα είναι ο μόνος υποψήφιος της αριστεράς, ενώ το αντίπερα στρατόπεδο θα έχει τουλάχιστον τέσσερις υποψήφιους, χωρίς κάποιος απ’ αυτούς να μπορεί να χαρακτηριστεί «κεντρώος».
13
02

Σχέσεις δύσκολα διαχειρίσιμες

Την Τουρκία ως Δούρειο Ίππο για να διεισδύσει στον μουσουλμανικό κόσμο θέλει να χρησιμοποιεί η Ρωσία, με αποτέλεσμα να δίνει περιθώρια και να καλύπτει ένα ισχυρό και σημαντικό μέλος του ΝΑΤΟ όταν αυτό ασκεί εθνική πολιτική σε θέματα της Μέσης Ανατολής. Από τη δική του πλευρά το καθεστώς Ερντογάν βαδίζει στην κόψη του ξυραφιού κάθε φορά που κάνει το οποιοδήποτε βήμα στην εξωτερική πολιτική. Στόχος του δεν είναι μόνο να ενισχύει συνεχώς την παρουσία του στην περιοχή και να γίνει ο πόλος συσπείρωσης του μουσουλμανικού κόσμου, για να διαπραγματεύεται αυτό το όπλο με φίλους και συμμάχους αλλά να σταθεροποιηθεί στο εσωτερικό της Τουρκίας η κυβέρνηση που λόγω της οικονομικής κατάστασης της χώρας χάνει συνεχώς έδαφος. Στον βωμό των ρωσοτουρκικών σχέσεων και οι δύο πλευρές έχουν κάνει σημαντικές υποχωρήσεις σε σημείο που πολιτικοί παρατηρητές να τις χαρακτηρίζουν «αντιφατικές».