Αναδημοσιεύσεις

Απαντώντας στο ερώτημα για την μετά τον κορονοϊό εποχή, πρόσφατη έκθεση της Διακυβερνητικής Πλατφόρμας για την Βιοποικιλότητα και την Προστασία του Οικοσυστήματος (Intergovernmental Platform on Biodiversity and Ecosystem Services) καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η κρίση του κορονοϊού δεν πρόκειται να κλείσει τον κύκλο της με ένα εμβόλιο, αλλά ότι είναι αναπόφευκτο να επαναληφθεί, καθώς πολλοί παράγοντες που έχουν σχέση με την συνύπαρξη ανθρώπων και ζωικού βασιλείου, έχουν διαταράξει παλαιότερες ισορροπίες. Και για να αντιμετωπιστούν αυτές οι απειλές, θα χρειαστεί να υιοθετηθούν μέτρα που θα έχουν αποτελέσματα μακροπρόθεσμα, και να ενισχυθούν τα συστήματα υγείας για να προστατευθούν οι ανθρώπινοι πληθυσμοί. Θα χρειαστεί δηλαδή να υπάρξει μακροπρόθεσμα ετοιμότητα σε ό,τι αφορά την εξ αποστάσεως εργασία και εκπαίδευση, αλλά και την προστασία των χώρων εργασίας και ολόκληρων γεωγραφικών περιοχών. Η Αριστερά διαθέτει το ηθικό κεφάλαιο για να κατανοήσει τη σημασία της δραστηριοποίησης προς την κατεύθυνση της λεπτομερούς κατανόησης της σημερινής δυναμικής των καπιταλιστικών καθεστώτων. Έχει τη δυνατότητα να αναλάβει την έγκυρη πρόβλεψη των επιπτώσεων που μπορεί να έχουν οι απειλές που είναι ήδη ορατές. Μπορεί επίσης να κατανοήσει ότι η υιοθέτηση της λογικής του σχεδιασμού δεν επιτρέπει μόνο την επεξεργασία και υιοθέτηση πολλαπλών στόχων, αλλά και τη δημιουργία ενός πεδίου συζήτησης πολιτικών όπου κυριαρχούν οι δημοκρατικές διαδικασίες: στις σχέσεις ανάμεσα σε επιστημονική γνώση και ανάγκες της κοινωνίας, ανάμεσα σε λαϊκή θέληση και επιλογές της διακυβέρνησης. Το τρίπτυχο “γνώση-σχεδιασμός-δημοκρατία” συνοψίζει έναν αναγκαίο στρατηγικό προσανατολισμό.

Σελίδες δόξας γράφει ο ιδιωτικός τομέας της Υγείας με την πανδημία. Δεν δίνουν τις ΜΕΘ γιατί θέλουν να αποθηκεύσουν ντενεκέδες με λάδι, ώστε, αν ζορίσει κι άλλο η κατάσταση, να τους διοχετεύσουν στη μαύρη αγορά. Δίκιο έχουν, δεν παίζεις με αυτά τα πράγματα. Δεν χρειάζεται διαβούλευση το σχέδιο Πισσαρίδη, λέει η κυβέρνηση. Έχουν ενσωματωθεί ήδη κάτι παρατηρήσεις που κατέθεσε ο ίδιος ο Πισσαρίδης. Σωστά, τι να την κάνουμε τη διαβούλευση. Αν του αρέσει του Πισσαρίδη η γενικευμένη υπερελαστική απασχόληση, εμάς τι λόγος μας πέφτει; Άλλωστε το ξέρουμε το σχέδιο, αυτά που είχε περάσει ο Πινοσέτ στη Χιλή είναι πάνω - κάτω. Τι νομίζετε δηλαδή, και ο Πινοσέτ με πόση διαβούλευση τα πέρασε;

Μάλλον για πρώτη φορά μετά τη δημιουργία του Συνασπισμού, υπήρξε σύμπλευση μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων της Αριστεράς, που εκφράστηκε με κοινό κείμενο – το οποίο μάλιστα συνυπέγραψε και το ΜέΡΑ25, η τρίτη αριστερή αντιπολιτευτική δύναμη. Αποτελεί όντως «ειρωνεία της ιστορίας» – ό,τι δεν είχαν διανοηθεί καν να επιχειρήσουν επί τόσα χρόνια οι ίδιες οι δυνάμεις της Αριστεράς επετεύχθη σε διάστημα μόλις ενός 24ώρου από μια σχεδιασμένη ενέργεια της Δεξιάς που αστόχησε. Το από εδώ και πέρα έχει τώρα σημασία. Θα αναφερθώ στην πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, που μου είναι πιο «οικεία». Προκειμένου να μπορέσει να συμβάλει στη δυνατότητα δημιουργίας μιας αριστερής συμμαχίας, ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει προηγουμένως να ξεπεράσει μια τελείως διαστρεβλωμένη αντίληψη που έχει περί πολιτικών συμμαχιών. Μέχρι τώρα, για μέρος τουλάχιστον της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ, «συμμαχία» σημαίνει μια λίγο-πολύ ευκαιριακή «διεύρυνση» σε επίπεδο προσωπικοτήτων, με άτομα ανένταχτα που είναι πρόθυμα, υπό προϋποθέσεις, να ενταχθούν στο ίδιο το κόμμα. Ενώ συμμαχία προφανώς σημαίνει συμμαχία μεταξύ διαφορετικών κομμάτων, που το καθένα διατηρεί την αυτονομία του.

Η τελευταία έκθεση της Goldman Sachs για την παγκόσμια οικονομία βλέπει τα πράγματα με μεγαλύτερη αισιοδοξία. Το 2020 δεν θα τελειώσει θετικά, αλλά το 2021 θα ξεκινήσει με ισχυρή ανάκαμψη του τύπου V, για τις ισχυρότερες οικονομίες, η οποία θα βασίζεται κυρίως στη χρήση του εμβολίου κατά του κορωνοϊού, στην αρχή σε περιορισμένη και αργότερα σε ευρύτερη κλίμακα. (...) Αυτή η αισιοδοξία βασίζεται πάνω σε κάποιους απρόβλεπτους παράγοντες: Ο πρώτος είναι η αδυναμία πρόβλεψης της δυναμικής της πανδημίας στα πλαίσια του δεύτερου κύματος που έχουμε εισέλθει. Η έκθεση κάνει την εκτίμηση ότι η πανδημία θα είναι αντιμετωπίσιμη με ελαστικότερα lockdown σε σύγκριση με αυτό του Μαρτίου, αλλά αυτό δεν είναι καθόλου βέβαιο. Ο δεύτερος αφορά το εμβόλιο. Ο καθοριστικός παράγοντας δεν είναι μόνο η ανακάλυψη του εμβολίου, αλλά και η οργάνωση του εμβολιασμού. Η τελευταία παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες στην υποστήριξή της, καθώς και στον χρόνο που θα χρειαστεί για την ολοκλήρωσή της. Η έκθεση επίσης, δεν λαμβάνει υπόψιν έναν καθοριστικό παράγοντα για την επερχόμενη οικονομική συγκυρία. Ότι μπορεί να υπάρξουν ανοδικοί ρυθμοί ανάπτυξης, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τα τμήματα της οικονομίας που καταστράφηκαν, θα επανέλθουν αυτόματα σε λειτουργία. Πρόκειται για μία συνιστώσα που μπορεί να δημιουργήσει κοινωνικά προβλήματα που θα είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν.

Ο κ. Πέτσας κατηγόρησε χθες τον Αλέξη Τσίπρα επειδή είπε ότι η χώρα μας είναι δεύτερη από το τέλος στην Ε.Ε. σε επιπρόσθετες δαπάνες υγείας για την πανδημία. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ισχυρίστηκε ότι τα στοιχεία για την Ελλάδα είναι προγενέστερα των άλλων χωρών και ότι από τότε έχουν γίνει πολύ περισσότερες δαπάνες. Μόνο που για τις περισσότερες χώρες τα στοιχεία είχαν ληφθεί την ίδια περίοδο (Απρίλιος -Ιούνιος). Για αρκετές μάλιστα τα στοιχεία έχουν ληφθεί πριν από τα δικά μας όπως για παράδειγμα τα στοιχεία για το Βέλγιο που παρότι είναι προγενέστερα αποτυπώνουν υπερδιπλάσιες κατά κεφαλήν δαπάνες από αυτές της Ελλάδας. Άρα η σύγκριση δεν απέχει από την πραγματικότητα. Αυτό όμως δεν είναι το χειρότερο με την απάντηση του κ. Πέτσα. Γιατί ακόμη και αν δεχθούμε το σύνολο των δαπανών που ο ίδιος ισχυρίζεται ότι έχουν γίνει για την Υγεία, η χώρα μας θα ανέβαινε μόλις 8 θέσεις και θα εξακολουθούσε να βρίσκεται χαμηλά, στην 15η θέση των κατά κεφαλήν δαπανών για την υγεία στην αντιμετώπιση του COVID. Και αυτό αν υποθέσουμε ότι όλες αυτές χώρες που "προσπερνάμε" δεν έκαναν απολύτως τίποτα την αντίστοιχη περίοδο. Με απλά λόγια ο κύριος Πέτσας παραδέχτηκε ότι έχουμε ξοδέψει σήμερα για την υγεία (κατά κεφαλήν) λιγότερα από όσα 14 χώρες της Ευρώπης είχαν ξοδέψει μέχρι το καλοκαίρι. Ένα πλήρες επικαιροποιημένο διάγραμμα θα είχε δυστυχώς την χώρα μας πάλι στον πάτο. Ούτε αυτό όμως είναι το χειρότερο. Το χειρότερο είναι ότι η ΝΔ αντί να παραδεχτεί έστω και τώρα την ανεπάρκεια της, αντί να ενισχύσει την δημόσια Υγεία, προσπαθεί να μας πείσει ότι τα έκανε όλα καλά, τη στιγμή που η κατάσταση είναι αυτή που είναι. Το χειρότερο είναι ότι η πανδημία μας βρήκε με μια ανεύθυνη, νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση που απεχθάνεται τον δημόσιο τομέα.

Ο Μπόλντουιν ρίχνει το βλέμμα του βαθιά στο παρελθόν και εντοπίζει κάθε στεναγμό, κάθε δάκρυ, κάθε πόνο, κάθε κραυγή του σώματος των μαύρων. Η σκλαβιά της εποχής που έγραφε ήταν πιο ύπουλη. Η αλυσίδα είχε κοπεί, όμως η απειλή και τα σημάδια της έκαιγαν τις ψυχές και τα σώματα των μαύρων. Ακόμη και σήμερα. Οι λευκοί εξουσιαστές χτυπούν με τη μισθωτή σκλαβιά, με τις διακρίσεις, τον διαχωρισμό και τη μόνιμη ενοχή που ρίχνουν στους μαύρους. Το βιβλίο κυκλοφορεί στα μέσα της δεκαετίας του ’70 και αρκεί ένα βλέμμα, μια χειρονομία, μια λάθος κίνηση για να καταδικαστεί ο μαύρος αδερφός. Ο Μπόλντουιν ποτέ δεν έκλεισε τα μάτια και περιέγραψε με αμεσότητα και ευαισθησία τα βάσανα της φυλής του.

Έχοντας προαποφασίσει πολιτικά – και σε πλήρη αντίθεση με όσα υπόσχονταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός στο διάγγελμά του τον περασμένο Μάρτιο – να εφαρμόσει την «ανοσία της αγέλης» και στην υγεία και στην οικονομία και να ευνοήσει τον κοινωνικό δαρβινισμό που θέλει τους πιο ευάλωτους να μένουν πίσω, έχοντας προαποφασίσει να μην κάνει την παραμικρή επένδυση ή πρόσληψη στο δημόσιο σύστημα υγείας, στην παιδεία, στις συγκοινωνίες, η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται ότι όχι μόνο δεν έχει σκοπό να διαχειριστεί την πανδημία εμβαθύνοντας τη δημοκρατία, αλλά ότι αντίθετα θα χρησιμοποιήσει την πανδημία ως πρόσχημα για να «απαλλαγεί» από κάθε κριτική φωνή, κάθε διεκδίκηση, κάθε κοινωνικό έλεγχο, την ίδια στιγμή που διαμηνύει ότι θα συνεχίσει ακάθεκτη την υλοποίηση του «μεταρρυθμιστικού» της προγράμματος, με τεράστιες ανατροπές στο πεδίο της εργασίας και αλλού. Το προηγούμενο διάστημα είχαμε ήδη τις πρώτες ενδείξεις αυτής της επιλογής : Από το καθεστώς μονοφωνίας στην ενημέρωση και την επιλεκτική στήριξη κάποιων ΜΜΕ μέσω της «λίστας Πέτσα», τη συστηματική – στα όρια της προπαγάνδας – προσπάθεια μετάθεσης της αποκλειστικής ευθύνης για την πανδημία στην ατομική συμπεριφορά των πολιτών, την αδιαφάνεια ως προς την πραγματική δυναμικότητα του ΕΣΥ σε ΜΕΘ και τη στοχοποίηση ολόκληρης της νεολαίας, τον συλλήβδην χαρακτηρισμό οποιουδήποτε αναρωτιόταν ή έκανε κριτική στην κυβέρνηση ως «συνωμοσιολόγου», «αρνητή της επιστήμης» ή «υπόκοσμου του διαδικτύου», μέχρι την ψήφιση του νέου νόμου για την επί της ουσίας απαγόρευση των διαδηλώσεων, την καταστολή των κινητοποιήσεων των υγειονομικών, το λοκ-άουτ μέσω τηλεκπαίδευσης στις μαθητικές καταλήψεις και ούτω καθεξής. Τα τελευταία εικοσιτετράωρα, η οριζόντια απαγόρευση των συναθροίσεων χωρίς υγειονομικά κριτήρια και το όργιο καταστολής που δέχτηκαν ακόμα και κοινοβουλευτικά στελέχη πρώτης γραμμής των κομμάτων της Αριστεράς διέλυσαν και τις τελευταίες αμφιβολίες περί των κυβερνητικών προθέσεων. Η επιλογή αυτή της κυβέρνησης δεν αποτελεί μόνο μια βαθιά πληγή στην ουσιαστική λειτουργία της δημοκρατίας. Αποτελεί και έναν ολισθηρό δρόμο που κινδυνεύει να οδηγήσει σε περαιτέρω εκτροχιασμό τη διαχείριση της πανδημίας. Η αποτελεσματική υγειονομική προστασία, την οποία η κυβέρνηση επικαλείται, δεν επιτυγχάνεται ούτε μέσω της προπαγάνδας ούτε μέσω της καταστολής. Εξαρτάται πλήρως από τη δημιουργία ενός αισθήματος ασφάλειας, εμπιστοσύνης και σταθερότητας για όλους τους πολίτες, από τη συμπεριληπτική λειτουργία της δημόσιας ζωής, από την εξασφάλιση συναίνεσης και αποδοχής των αποφάσεων, από διαμόρφωση των προϋποθέσεων ενσυνείδητης συμμόρφωσης με όσα μέτρα απαιτούνται, από τη διαφύλαξη της κοινωνικής συνοχής και ειρήνης. Οτιδήποτε άλλο επιτείνει την ούτως ή άλλως συσσωρευμένη κόπωση, καλλιεργεί την καχυποψία και, τελικά, ευνοεί τους πραγματικούς ακροδεξιούς αρνητές του κορονοϊού, με ολέθρια αποτελέσματα και για τη δημόσια υγεία.