Αναδημοσιεύσεις

Δεν είναι δημοκρατία, αλλά ένα άλλο ξεδιάντροπο πολίτευμα όταν εκπαιδεύει τους έφηβους να πιστεύουν πως η «δημοκρατία πούλησε τη Μακεδονία» και κάποιους άλλους εφήβους που αντέδρασαν στον μιλιταρισμό των μαθητικών παρελάσεων τους θεωρεί «γελοία υποκείμενα». Είναι ξεδιάντροπο εκείνο το πολίτευμα που αφήνει χώρο σε έναν περιφερειάρχη (και πρώην πρύτανη του ΕΜΠ!) να εξισώνει την εισβολή των ναζί με τους κατατρεγμένους που φτάνουν στα ελληνικά ακρογιάλια. Εκείνο το πολίτευμα που προωθεί την αγριότητα του φασισμού στην πρώτη γραμμή, για να πετροβολά τους ικέτες και να μην τους αφήνει ούτε καν να γείρουν στον κατάκοπο ύπνο τους.

Οπότε τι κάνουμε, έτσι που βρεθήκαμε στριμωγμένοι ανάμεσα σε μια Τουρκία τερατωδώς κυνική και σε μια Ευρώπη τερατωδώς συμφεροντολόγα, με τα φραχτάκια και τα τειχαλάκια της; Τους κάνουμε τη ζωή δύσκολη, ακόμα πιο δύσκολη απ’ όσο ήδη είναι. Ωστε να πάρουν το μήνυμα και να το στείλουν και στην πατρίδα τους, να αποθαρρυνθούν όσοι άλλοι πονηροί ετοιμάζουν εκεί τις βαλίτσες τους. Αυτή ήταν και προ εξουσίας η γραμμή της Ν.Δ. (δηλαδή του λαλίστατου τμήματός της, εκείνου που έδινε τον τηλεοπτικό τόνο, προς άγραν ψήφων), αυτή είναι και τώρα. Και μάλιστα, παρότι το κυβερνών κόμμα κατάλαβε εμβρόντητο ότι το μεταναστευτικό είναι λέει γεωπολιτικό πρόβλημα, άρα δεν λύνεται σε μια μέρα, όπως λύθηκε π.χ. το Ελληνικό. Πώς θα τους κάνουμε τη ζωή δύσκολη; Απλό: Ούτε ΑΜΚΑ, ούτε σχολεία, ούτε εκπρόσωπος του ΟΗΕ στις επιτροπές ασύλου, ούτε όριο χρόνου στην κράτηση, ούτε αληθινό δικαίωμα προσφυγής. Και συνεχείς εξετάσεις χρηστής συμπεριφοράς, για να αποδεικνύουν σε κάθε Κύριο Μικροεξουσιάδη πόσο υποταγμένοι είναι. Αλλιώς, άουτ. Ή ουστ. Ευρώπη είναι εδώ. Δεν είναι παίξε-γέλασε.

Είναι λοιπόν ουσιώδες για τη διερεύνηση της υπόθεσης να κληθεί ως μάρτυρας στην Προανακριτική ο Πολάκης, να ερωτηθεί αν τους ήξερε, να πει «όχι» και να αποδειχτεί έτσι η ωμή παρέμβαση του Παπαγγελόπουλου στη Δικαιοσύνη. Έχει κάποιο κενό αυτός ο συλλογισμός, αλλά, άμα έχεις γερές νομικές βάσεις, στέκεται. Άσε που δεν έχουν και σοβαρό ρόλο στην Επιτροπή. Τι να τους έχουμε εκεί, για να κάνουν ερωτήσεις στον Φρουζή και τον Μανιαδάκη και να χάνουμε χρόνο; Θα χαλάσουν και το ζεστό φιλικό κλίμα της προανάκρισης και δεν είναι σωστό. Ασε που θα κάνουν άσκοπες ερωτήσεις, όπως αν δικηγόρος του Μανιαδάκη είναι το νομικό γραφείο του Πλεύρη και τέτοια. Η "Εστία" το έγραψε αυτό βασικά, αλλά ας μη δίνουμε πολλή σημασία. Θα είναι μάλλον εσωκομματικές κακιούλες από το περιβάλλον του στρατάρχη Παπάγου.

Υπήρξε εποχή που η (αριστερή) πολιτική δεν ήταν σέλφις στα κοινοβουλευτικά έδρανα. Υπήρξε εποχή που οι αγωνιστές της Αριστεράς δεν θεωρούσαν ότι η Αριστερά τούς χρωστάει, αλλά της χρωστάνε. Υπηρξε εποχή που ηγέτες τεράστιας εμβέλειας μειοψηφούσαν σε κομματικές ψηφοφορίες κι αυτό δεν αποτελούσε ταμπού και έγκλημα καθοσιώσεως κατά του ηγέτη. Υπήρξε εποχή που ο κανόνας ήταν η συλλογικότητα και όχι η αλαζονεία και οι πριμαντόνες. Υπήρξε μια εποχή που ο αγώνας για έναν καλύτερο κόσμο ανταμειβόταν μόνο με ρίσκο και θυσία. Μια τέτοια εποχή μάς θυμίζει ξανά ο Τάκης Μαστρογιαννόπουλος με τον δεύτερο τόμο του έργου του για τις εργατικές Διεθνείς, που είναι αφιερωμένος στη 2η Διεθνή «η οποία εμφανίστηκε τον μακρινό Ιούλιο του 1889 και έληξε άδοξα τον Αύγουστο του 1914», καθώς ξεσπούσαν οι φλόγες του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, όταν «παρά τα μεγάλα λόγια το σοβινιστικό καρκίνωμα κατάτρωγε τη Διεθνή».

Η Χιλή και ο Πινιέρα έχουν μετατραπεί στον εφιάλτη του νεοφιλελευθερισμού στη Λατινική και Κεντρική Αμερική, γιατί, πέρα από τα στοιχεία μιας αυθόρμητης και βίαιης εξέγερσης, αρχίζει να φαίνεται ξεκάθαρα ότι, εκτός από τις λεηλασίες και τις καταστροφές, υπάρχει ένα τεράστιο οργανωμένο δημοκρατικό και κοινωνικό κίνημα που θέλει να αλλάξει το σύνταγμα του Πινοσέτ, τη νεοφιλελεύθερη βαρβαρότητα που κατάργησε το δημόσιο ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό σύστημα και στην πράξη τη δημόσια Υγεία και Παιδεία, προσφέροντας μισθούς πείνας με μεγάλα ωράρια εργασίας. Αυτές τις ημέρες ο λαός της Χιλής έγραψε μια νέα εποποιία κοινωνικών αγώνων με 20 νεκρούς, εκατοντάδες τραυματίες και χιλιάδες φυλακισμένους. Σε μια χώρα όπου το 1% του πληθυσμού κατέχει το 26,5% του πλούτου και το 50% του πληθυσμού το 2,1% του πλούτου, τα συνδικάτα και οι κοινωνικές και λαϊκές οργανώσεις έδειξαν ότι έχουν τη θέληση να αποτελέσουν άξονα αλλαγών γυρίζοντας την πλάτη στο πακέτο των 1,2 δισ. δολαρίων και στην Κοινωνική Συμφωνία του Πινιέρα. Μόνο που θα πρέπει να βρουν και μια... πολιτική λύση. Tα προοδευτικά και αριστερά κόμματα θα πρέπει να προωθήσουν τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις μετά την απομάκρυνση του Πινιέρα και τη διεξαγωγή νέων προεδρικών εκλογών. Το «Πλατύ Μέτωπο», το Κ.Κ. της Χιλής και το Σοσιαλιστικό Κόμμα, θα κριθούν με αυτές τις παραμέτρους. Η Αριστερά θα πρέπει να αποδείξει εδώ και τώρα ότι είναι χρήσιμη στο Σαντιάγκο και στα σχεδόν πέντε χιλιάδες χιλιόμετρα που επεκτείνεται η Χιλή στον Ειρηνικό Ωκεανό.

Κάποιοι πιστεύουν ότι ούτε το φεγγάρι ούτε οι ειδικά σχεδιασμένες αποικίες θα είναι ποτέ τόσο μεγάλες ώστε να φιλοξενήσουν την ανθρωπότητα σε περίπτωση που τελειώσουν οι πόροι της Γης. Ο Έλον Μασκ θα μπορούσε να το αντισταθμίσει αυτό με το σχέδιό του να μεταφέρει ανθρώπους στον Άρη μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια ως πρώτο βήμα για τον σταδιακό εποικισμό του πλανήτη. Λέει ότι μπορεί να υπερβεί τις συνθήκες ψύχους του Άρη πυροδοτώντας πυρηνικές εκρήξεις στην ατμόσφαιρά του -ένα σχέδιο που έχει ονομάσει «Ρίξτε πυρηνικά στον Άρη». Οι επικριτές λένε ότι τα σχέδια αυτά είναι οι μάταιες φαντασιώσεις μεσόκοπων ανδρών, που όμως απειλούν να αποσπάσουν την προσοχή από τις προσπάθειες να επιλυθεί το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής στη Γη. Η Έμιλι Κάνιγχαμ, εργαζόμενη στην Amazon, είπε στον Μπέζος στην ετήσια συνέλευση μετόχων της εταιρείας φέτος: «Αυτή που χρειάζεται απεγνωσμένα μια θαρραλέα ηγεσία είναι η Γη, ο πλανήτης όπου ζούμε, και όχι μακρινά μέρη στο διάστημα».

Διαβάζουμε για τις διαδηλώσεις σχεδόν παντού στο κόσμο, από το Ιράκ και το Λίβανο μέχρι τη Χιλή, και από το Χονγκ Κονγκ μέχρι την Καταλονία. Δεν έχουν,  βέβαια,  τα ίδια τα αιτήματα παντού, αλλά έχει ενδιαφέρον πώς μια φαινομενικά μικρή αιτία, για παράδειγμα η αύξηση της τιμής του εισιτηρίου κάποιου μεταφορικού μέσου, μπορεί να αποτελέσει αφορμή για έκρηξη. Ένα κοινό στοιχείο είναι η έντονη παρουσία της νεολαίας. Αν κάτι μας προϊδεάζει για την μη επιστροφή στην προ κρίσης εποχή είναι αυτό: νέοι και νέες που ξέρουν ότι το μέλλον τους θα έχει χειρότερες συνθήκες - σε μισθούς, σε ποιότητα θέσεων εργασίας, σε πρόσβαση σε κοινωνικά αγαθά, σε συντάξεις - από αυτές των γονιών τους. Η ριζοσπαστικότητα του φαινομένου είναι αποτέλεσμα και της ανυπαρξίας κεντρώων λύσεων. Δεν φαίνεται το σύστημα να μπορεί να βασιστεί σε κεντρώες εφεδρείες. Η καταστολή, σε αυτές τις συνθήκες, αποτελεί μονόδρομο. Αναρωτιέμαι αν το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να πιάσει αυτό το ρεύμα, να το μετατρέψει σε ένα αφήγημα και συγχρόνως σε ρεαλιστικές προτάσεις; Αυτό θα είναι το μεγάλο στοίχημα της επόμενης περιόδου.

Η έκταση που έχει πάρει το φαινόμενο των fake news απασχόλησε πρόσφατη έρευνα του Pew Research Center. Το κέντρο διαπίστωσε ότι επτά στους δέκα Αμερικανούς δηλώνουν πια ότι οι κατασκευασμένες ειδήσεις και πληροφορίες έχουν κλονίσει σοβαρά την εμπιστοσύνη τους στους θεσμούς. Το πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα όμως ήταν πως σχεδόν οι μισοί (54%) υποστήριζαν πως η παραπληροφόρηση επηρεάζει ακόμη και την εμπιστοσύνη στον διπλανό τους. Σε έναν τέτοιο κόσμο γενικευμένης παράνοιας κατανοεί κανείς ότι η πιο επικίνδυνη διάσταση της υπόθεσης δεν είναι η παραπληροφόρηση ούτε οι εξελιγμένες «μονταζιέρες». Μια εικόνα παύει να αξίζει όσο χίλιες λέξεις. Το ψέμα επιβεβαιώνεται με αποδείξεις και η αλήθεια που συλλαμβάνεται από τον φακό γίνεται πια δεκτή με δυσπιστία. Ο ερευνητής Αβίβ Οβάντια προειδοποιεί για την «απάθεια απέναντι στην πραγματικότητα». Η διαρκής παραπληροφόρηση αναγκάζει τους ανθρώπους να αμφιβάλλουν για τα πάντα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι τελικά η χειραγώγηση και η πιθανότητα επηρεασμού εκλογικών αποτελεσμάτων μέσω πλαστών βίντεο, αλλά η εδραίωση της αντίληψης ότι όλα είναι ψέματα και όλοι είναι ψεύτες. Μιας αντίληψης που με τη σειρά της παράγει περισσότερη απάθεια, περισσότερα εντυπωσιακά, εύπεπτα fake news και, αναπόφευκτα, περισσότερους Τραμπ.

Στις μέρες μας μόλις τα τελευταία χρόνια καθιερώνεται σιγά - σιγά να γίνονται εκδηλώσεις για την απελευθέρωση της Αθήνας, οι οποίες βέβαια δεν υποκαθιστούν τον επίσημο εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου. Εύλογα η 28η Οκτωβρίου κατέχει κεντρική θέση στην εθνική αφήγηση και μνήμη, ωστόσο δεν θα πρέπει να ξεχνάμε τούτο: η μνήμη των χρόνων 1940-1944 (του ελληνοιταλικού πολέμου, της Κατοχής και της Αντίστασης) καθορίστηκε από τις μετέπειτα εξελίξεις. Με άλλα λόγια, ο Εμφύλιος πόλεμος αποτέλεσε το «φίλτρο» μέσα από το οποίο διαμορφώθηκε η μνήμη τόσο του πολέμου όσο και της Κατοχής. Εάν δεν είχε μεσολαβήσει ο Εμφύλιος, ίσως να είχαν εγγραφεί στην εθνική αφήγηση και μνήμη και άλλες ημερομηνίες - γεγονότα των χρόνων 1940-1944 ως εξίσου σημαντικά με την 28η Οκτωβρίου.