Macro

Είναι ώρα να σκεφτούμε τρόπους να εμπλουτίσουμε το ρεπερτόριο δράσης μας και όχι να αυτοεγκλωβιστούμε. Ο διαδικτυακός ακτιβισμός είναι σημαντικός, δεν μπορεί όμως να αντικαταστήσει πλήρως τον ακτιβισμό στο φυσικό χώρο, κυρίως γιατί δεν δύναται να προμηθεύσει τον κόσμο με αισθήματα τόλμης και αλληλεγγύης και κοινή ταυτότητα, ενώ περιορίζεται η εμβέλειά του από τους αλγορίθμους και τους ασύμπτωτους κύκλους δεξιών και αριστερών followers. Η 17η Νοέμβρη έφερε αισιόδοξα μηνύματα ως προς τη δυνατότητα ανανέωσης: αποκεντρωμένες συγκεντρώσεις, διακοπή κυκλοφορίας από μικρές ομάδες, τρικάκια και πανό σε διάφορα σημεία, ενώ δεν έλλειψαν οι προτάσεις για αυτοκινητοπομπές, μικροφωνικές, όλα προϊόντα μιας κοινής ανάγκης: Πολυτεχνείο παντού. Όμως, η ανάγκη αυτή συνοδεύτηκε και από αμηχανία. Γιατί δεν φτάνει να θες, πρέπει να σκεφτείς ψύχραιμα και παραγωγικά. Και να τολμήσεις να δοκιμάσεις. Με κέφι και επινοητικότητα. Οι διαδηλωτές αποδείξαμε ότι σεβόμαστε την υγεία των συμπολιτών μας σε αντίθεση με την αστυνομία. Να μην αφήσουμε, λοιπόν, να νοσήσει η δημοκρατία, το μόνο όπλο που μπορεί να εγγυηθεί λύσεις στα προβλήματά μας.

Η κυβέρνηση, που στην αρχή μιλούσε για μηδενική ύφεση και μέχρι πριν από ένα μήνα μάς κατηγορούσε όταν εμείς μιλούσαμε για διψήφιο ποσοστό, παρουσίασε προϋπολογισμό με ύφεση 10,5% και ανάπτυξη για το 2021 κάτω του 5%. Ο προϋπολογισμός αυτός είναι προάγγελος σκληρών μνημονιακών προϋπολογισμών. Εκτός φυσικά αν αλλάξει ο συντάκτης τους. Και εξηγούμαι: Μέχρι τώρα δεν έχει πάρει την ποσότητα των απαιτούμενων μέτρων για να στηρίξει την οικονομία. Ούτε η ποιότητα και η στόχευση όσων έχει πάρει είναι η ενδεδειγμένη. Ταυτόχρονα υπάρχει το ιστορικής σημασίας ζήτημα της εκμετάλλευσης των ευκαιριών που υπάρχουν (αναστολή Συμφώνου Σταθερότητας, η στάση της ΕΚΤ, το Ταμείο Ανάκαμψης) και δύο δρόμοι να το κάνει κανείς. Ο ένας είναι να αλλάξεις ριζικά τη δομή της ελληνικής οικονομίας, να την κάνεις βιώσιμη. Ο άλλος είναι η επιστροφή στο παρελθόν. Πιστεύω ότι η Ν.Δ. θα επιλέξει το δεύτερο γιατί εκεί είναι τα ιδεολογικά και πολιτικά ερείσματά της. Για αυτό ανησυχώ έντονα για την πιθανότητα νέων μνημονίων. Ούτε ευελπιστώ ότι η Ν.Δ. σε περίπτωση που δει την καυτή πατάτα να έρχεται δεν θα διστάσει να την αφήσει –ξανά– για τους επόμενους. Αλλωστε τα μνημονιακά μέτρα, όπως η διάλυση των εργασιακών σχέσεων, η αποδιάρθρωση της Υγείας και της Παιδείας, είναι στο πολιτικό DNA τους.

Ο νόμος Χρυσοχοΐδη για τις διαδηλώσεις αποδείχτηκε ένα φιάσκο. Οι διοργανωτές των συγκεντρώσεων δεν τον υπακούουν – και δικαίως αφού είναι αντισυνταγματικός. Τα κόμματα που τον ψήφισαν δεν τον πιστεύουν, ειδάλλως δεν θα συμμετείχαν σε συναθροίσεις που τον παραβιάζουν. Η ΕΛ.ΑΣ. δεν τον εφαρμόζει, γιατί γνωρίζει ότι οι διατάξεις του είναι προσχηματικές. Και η ίδια η κυβέρνηση τον ακυρώνει, επιλέγοντας άλλες νομοθετικές οδούς για να υλοποιήσει τις κατασταλτικές εμμονές της. Το χειρότερο είναι ότι ο συγκεκριμένος νόμος αποτελεί στο πλαίσιο της έννομης τάξης ένα καρκίνωμα, που νομιμοποιεί αντιδημοκρατικές υπερβάσεις και χτίζει μια γέφυρα προς ένα αστυνομικό κράτος αυθαιρεσίας και καταστολής. Για τον λόγο αυτόν, οι οργανώσεις του μαζικού κινήματος, οι διοργανωτές συναθροίσεων και οι δημοκρατικοί πολίτες θα συνεχίσουν να μην υπακούουν στις αντισυνταγματικές διατάξεις του. Και η όποια νέα κυβέρνηση αποφασίσει να αλλάξει πορεία από τον σημερινό αντιδημοκρατικό κατήφορο, θα πρέπει να μη μεταρρυθμίσει απλώς τις διατάξεις του, αλλά για πολιτικούς και παιδαγωγικούς λόγους να τον καταργήσει εξ ολοκλήρου, επιλέγοντας να νομοθετήσει εξ υπαρχής.

Ποια θα είναι από εδώ και εμπρός η εξέλιξη των πραγμάτων; Η μέχρι στιγμής κοινή στάση απέναντι στην κυβερνητική επιχείρηση δυναμικής καταστολής και πολιτικής συκοφάντησης των τριών κομμάτων (αλλά και του ΚΙΝΑΛ σε ορισμένα σημεία) αφήνει περιθώρια για αισιοδοξία. Αν τα πράγματα έμεναν εκεί, θα ήταν απογοητευτικό. Χρειάζονται πρωτοβουλίες κοινής δράσης, καλλιέργειας, όπου είναι δυνατόν, της συνεννόησης, της συνεργασίας, της κοινής στάσης απέναντι στις κυβερνητικές επιθέσεις. Κανείς δεν έχει να χάσει από αυτά, εκτός από τη δεξιά. Και δεν γίνεται να δοθούν με επιτυχία οι πολιτικοί και κοινωνικοί αγώνες της δύσκολης περιόδου που μας περιμένει, χωρίς αυτή και άλλες προϋποθέσεις. Είναι ορατό διά γυμνού οφθαλμού ότι η κυβέρνηση της ΝΔ έχει σκοπό να μας βγάλει από το τούνελ της πανδημίας σε ένα πολιτικό-νομικό πεδίο αγνώριστο, κι αυτό δεν αποτρέπεται με τους συνήθεις σχεδιασμούς.  Οι διαφορές δεν θα πάψουν διά μαγείας να υπάρχουν, ούτε θα εξαλειφθούν ολοκληρωτικά. Η εμπειρία, όμως, που έχουμε, και στην Ευρώπη, μας δείχνει ότι μπορούν να συμβούν ακόμα και πράγματα που φάνταζαν αδύνατα. Δεν είναι θέμα καλής θέλησης, είναι επιταγή των καιρών. Και για να μιλήσουμε με όρους ποδοσφαιρικούς, η μπάλα τώρα βρίσκεται στα πόδια της Κουμουνδούρου. Για μελετημένες μπαλιές, όχι άστοχα χτυπήματα.

Φέτος, σε μια πρωτόγνωρη, ζοφερή πραγματικότητα εν μέσω της κρίσης που φέρνει η πανδημία σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής και οικονομικής ζωής, ο δήμαρχος Αθηναίων, Κώστας Μπακογιάννης, επιλέγει άλλη μορφή συνεργασίας με το λατρεμένο του ιδιωτικό τομέα. Αποφάσισε να ξοδέψει σχεδόν ένα εκατομμύριο ευρώ για τη «διαμόρφωση εορταστικού πνεύματος για τους κατοίκους και επισκέπτες της πόλης», όπως δήλωσε. Όπως αναφέρει η δημοτική κίνηση Ανοιχτή Πόλη, πάντα μέσω της Οικονομικής Επιτροπής, όπου η διοικούσα παράταξη έχει την απόλυτη πλειοψηφία, αρχικά αποφασίστηκε η διενέργεια διαγωνισμού για την ανάθεση των εργασιών στολισμού - αποστολισμού της πόλης σε ιδιωτική εταιρεία, με εκτιμώμενο κόστος 371.700 ευρώ περίπου, με τη δικαιολογία ότι τα στολίδια που έχει στη διάθεσή του ο δήμος Αθηναίων αυξήθηκαν κατά πολύ το περασμένο έτος και το προσωπικό του δεν επαρκεί. Στη συνέχεια, εκτιμήθηκε προφανώς ότι τα στολίδια δεν ήταν αρκετά κι έτσι προκηρύχθηκε ηλεκτρονική ανοικτή διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης για την «προμήθεια εορταστικού στολισμού», με εκτιμώμενο κόστος 520.800 ευρώ. Τέλος, σαν να μην έφταναν αυτά, σε επόμενη συνεδρίαση της Οικονομικής Επιτροπής του δήμου, υπερψηφίστηκε αναμόρφωση του προϋπολογισμού, στην οποία περιλαμβάνεται αύξηση του ποσού για το στολισμό στα 599.400 ευρώ! Η Ανοιχτή Πόλη κατήγγειλε την ανάθεση σε ιδιωτική εταιρεία των εργασιών στολισμού - αποστολισμού. Στο δημοτικό συμβούλιο της 16ης Νοεμβρίου, αφού τόνισε ότι «κατανοεί την ανάγκη, σε ανθρώπινο, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο, να ζήσουμε την επικείμενη εορταστική περίοδο σε όσο το δυνατόν πιο κανονικές συνθήκες», χαρακτήρισε τη διάθεση των 892.000 ευρώ ως «αλόγιστη σπατάλη», επισημαίνοντας ότι ο δήμος θα μπορούσε να στολίσει αξιοπρεπώς την πόλη με τους πόρους που ήδη διαθέτει.

Απαντώντας στο ερώτημα για την μετά τον κορονοϊό εποχή, πρόσφατη έκθεση της Διακυβερνητικής Πλατφόρμας για την Βιοποικιλότητα και την Προστασία του Οικοσυστήματος (Intergovernmental Platform on Biodiversity and Ecosystem Services) καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η κρίση του κορονοϊού δεν πρόκειται να κλείσει τον κύκλο της με ένα εμβόλιο, αλλά ότι είναι αναπόφευκτο να επαναληφθεί, καθώς πολλοί παράγοντες που έχουν σχέση με την συνύπαρξη ανθρώπων και ζωικού βασιλείου, έχουν διαταράξει παλαιότερες ισορροπίες. Και για να αντιμετωπιστούν αυτές οι απειλές, θα χρειαστεί να υιοθετηθούν μέτρα που θα έχουν αποτελέσματα μακροπρόθεσμα, και να ενισχυθούν τα συστήματα υγείας για να προστατευθούν οι ανθρώπινοι πληθυσμοί. Θα χρειαστεί δηλαδή να υπάρξει μακροπρόθεσμα ετοιμότητα σε ό,τι αφορά την εξ αποστάσεως εργασία και εκπαίδευση, αλλά και την προστασία των χώρων εργασίας και ολόκληρων γεωγραφικών περιοχών. Η Αριστερά διαθέτει το ηθικό κεφάλαιο για να κατανοήσει τη σημασία της δραστηριοποίησης προς την κατεύθυνση της λεπτομερούς κατανόησης της σημερινής δυναμικής των καπιταλιστικών καθεστώτων. Έχει τη δυνατότητα να αναλάβει την έγκυρη πρόβλεψη των επιπτώσεων που μπορεί να έχουν οι απειλές που είναι ήδη ορατές. Μπορεί επίσης να κατανοήσει ότι η υιοθέτηση της λογικής του σχεδιασμού δεν επιτρέπει μόνο την επεξεργασία και υιοθέτηση πολλαπλών στόχων, αλλά και τη δημιουργία ενός πεδίου συζήτησης πολιτικών όπου κυριαρχούν οι δημοκρατικές διαδικασίες: στις σχέσεις ανάμεσα σε επιστημονική γνώση και ανάγκες της κοινωνίας, ανάμεσα σε λαϊκή θέληση και επιλογές της διακυβέρνησης. Το τρίπτυχο “γνώση-σχεδιασμός-δημοκρατία” συνοψίζει έναν αναγκαίο στρατηγικό προσανατολισμό.

Σελίδες δόξας γράφει ο ιδιωτικός τομέας της Υγείας με την πανδημία. Δεν δίνουν τις ΜΕΘ γιατί θέλουν να αποθηκεύσουν ντενεκέδες με λάδι, ώστε, αν ζορίσει κι άλλο η κατάσταση, να τους διοχετεύσουν στη μαύρη αγορά. Δίκιο έχουν, δεν παίζεις με αυτά τα πράγματα. Δεν χρειάζεται διαβούλευση το σχέδιο Πισσαρίδη, λέει η κυβέρνηση. Έχουν ενσωματωθεί ήδη κάτι παρατηρήσεις που κατέθεσε ο ίδιος ο Πισσαρίδης. Σωστά, τι να την κάνουμε τη διαβούλευση. Αν του αρέσει του Πισσαρίδη η γενικευμένη υπερελαστική απασχόληση, εμάς τι λόγος μας πέφτει; Άλλωστε το ξέρουμε το σχέδιο, αυτά που είχε περάσει ο Πινοσέτ στη Χιλή είναι πάνω - κάτω. Τι νομίζετε δηλαδή, και ο Πινοσέτ με πόση διαβούλευση τα πέρασε;

Μάλλον για πρώτη φορά μετά τη δημιουργία του Συνασπισμού, υπήρξε σύμπλευση μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων της Αριστεράς, που εκφράστηκε με κοινό κείμενο – το οποίο μάλιστα συνυπέγραψε και το ΜέΡΑ25, η τρίτη αριστερή αντιπολιτευτική δύναμη. Αποτελεί όντως «ειρωνεία της ιστορίας» – ό,τι δεν είχαν διανοηθεί καν να επιχειρήσουν επί τόσα χρόνια οι ίδιες οι δυνάμεις της Αριστεράς επετεύχθη σε διάστημα μόλις ενός 24ώρου από μια σχεδιασμένη ενέργεια της Δεξιάς που αστόχησε. Το από εδώ και πέρα έχει τώρα σημασία. Θα αναφερθώ στην πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, που μου είναι πιο «οικεία». Προκειμένου να μπορέσει να συμβάλει στη δυνατότητα δημιουργίας μιας αριστερής συμμαχίας, ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει προηγουμένως να ξεπεράσει μια τελείως διαστρεβλωμένη αντίληψη που έχει περί πολιτικών συμμαχιών. Μέχρι τώρα, για μέρος τουλάχιστον της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ, «συμμαχία» σημαίνει μια λίγο-πολύ ευκαιριακή «διεύρυνση» σε επίπεδο προσωπικοτήτων, με άτομα ανένταχτα που είναι πρόθυμα, υπό προϋποθέσεις, να ενταχθούν στο ίδιο το κόμμα. Ενώ συμμαχία προφανώς σημαίνει συμμαχία μεταξύ διαφορετικών κομμάτων, που το καθένα διατηρεί την αυτονομία του.

Η τελευταία έκθεση της Goldman Sachs για την παγκόσμια οικονομία βλέπει τα πράγματα με μεγαλύτερη αισιοδοξία. Το 2020 δεν θα τελειώσει θετικά, αλλά το 2021 θα ξεκινήσει με ισχυρή ανάκαμψη του τύπου V, για τις ισχυρότερες οικονομίες, η οποία θα βασίζεται κυρίως στη χρήση του εμβολίου κατά του κορωνοϊού, στην αρχή σε περιορισμένη και αργότερα σε ευρύτερη κλίμακα. (...) Αυτή η αισιοδοξία βασίζεται πάνω σε κάποιους απρόβλεπτους παράγοντες: Ο πρώτος είναι η αδυναμία πρόβλεψης της δυναμικής της πανδημίας στα πλαίσια του δεύτερου κύματος που έχουμε εισέλθει. Η έκθεση κάνει την εκτίμηση ότι η πανδημία θα είναι αντιμετωπίσιμη με ελαστικότερα lockdown σε σύγκριση με αυτό του Μαρτίου, αλλά αυτό δεν είναι καθόλου βέβαιο. Ο δεύτερος αφορά το εμβόλιο. Ο καθοριστικός παράγοντας δεν είναι μόνο η ανακάλυψη του εμβολίου, αλλά και η οργάνωση του εμβολιασμού. Η τελευταία παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες στην υποστήριξή της, καθώς και στον χρόνο που θα χρειαστεί για την ολοκλήρωσή της. Η έκθεση επίσης, δεν λαμβάνει υπόψιν έναν καθοριστικό παράγοντα για την επερχόμενη οικονομική συγκυρία. Ότι μπορεί να υπάρξουν ανοδικοί ρυθμοί ανάπτυξης, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τα τμήματα της οικονομίας που καταστράφηκαν, θα επανέλθουν αυτόματα σε λειτουργία. Πρόκειται για μία συνιστώσα που μπορεί να δημιουργήσει κοινωνικά προβλήματα που θα είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν.

Ο κ. Πέτσας κατηγόρησε χθες τον Αλέξη Τσίπρα επειδή είπε ότι η χώρα μας είναι δεύτερη από το τέλος στην Ε.Ε. σε επιπρόσθετες δαπάνες υγείας για την πανδημία. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ισχυρίστηκε ότι τα στοιχεία για την Ελλάδα είναι προγενέστερα των άλλων χωρών και ότι από τότε έχουν γίνει πολύ περισσότερες δαπάνες. Μόνο που για τις περισσότερες χώρες τα στοιχεία είχαν ληφθεί την ίδια περίοδο (Απρίλιος -Ιούνιος). Για αρκετές μάλιστα τα στοιχεία έχουν ληφθεί πριν από τα δικά μας όπως για παράδειγμα τα στοιχεία για το Βέλγιο που παρότι είναι προγενέστερα αποτυπώνουν υπερδιπλάσιες κατά κεφαλήν δαπάνες από αυτές της Ελλάδας. Άρα η σύγκριση δεν απέχει από την πραγματικότητα. Αυτό όμως δεν είναι το χειρότερο με την απάντηση του κ. Πέτσα. Γιατί ακόμη και αν δεχθούμε το σύνολο των δαπανών που ο ίδιος ισχυρίζεται ότι έχουν γίνει για την Υγεία, η χώρα μας θα ανέβαινε μόλις 8 θέσεις και θα εξακολουθούσε να βρίσκεται χαμηλά, στην 15η θέση των κατά κεφαλήν δαπανών για την υγεία στην αντιμετώπιση του COVID. Και αυτό αν υποθέσουμε ότι όλες αυτές χώρες που "προσπερνάμε" δεν έκαναν απολύτως τίποτα την αντίστοιχη περίοδο. Με απλά λόγια ο κύριος Πέτσας παραδέχτηκε ότι έχουμε ξοδέψει σήμερα για την υγεία (κατά κεφαλήν) λιγότερα από όσα 14 χώρες της Ευρώπης είχαν ξοδέψει μέχρι το καλοκαίρι. Ένα πλήρες επικαιροποιημένο διάγραμμα θα είχε δυστυχώς την χώρα μας πάλι στον πάτο. Ούτε αυτό όμως είναι το χειρότερο. Το χειρότερο είναι ότι η ΝΔ αντί να παραδεχτεί έστω και τώρα την ανεπάρκεια της, αντί να ενισχύσει την δημόσια Υγεία, προσπαθεί να μας πείσει ότι τα έκανε όλα καλά, τη στιγμή που η κατάσταση είναι αυτή που είναι. Το χειρότερο είναι ότι η πανδημία μας βρήκε με μια ανεύθυνη, νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση που απεχθάνεται τον δημόσιο τομέα.