Macro

Ζούμε μια ανείπωτη χαρά. Τώρα είναι η ώρα να στοχαστούμε τους νέους στόχους αυτού του πλατιού και ορμητικού ποταμιού που από πολλά ρυάκια πότισε το δέντρο της ελπίδας. Το κίνημα «Δεν είναι αθώοι», που ενέπνευσε ξανά τη μαζική συμμετοχή της νεολαίας, και ειδικά των μαθητών, πρέπει να μετατραπεί σε κίνημα διαρκούς εκδημοκρατισμού και ξηλώματος των θεσμικών αποτυπωμάτων που έχει αφήσει η άνοδος της Χ.Α. Άμεση αιχμή μια τέτοιας δράσης είναι το μεταναστευτικό και η ακροδεξιά πολιτική που ασκεί η κυβέρνηση της Ν.Δ. Μια δεύτερη αιχμή είναι η αντιπολεμική - αντιεθνικιστική συγκρότηση όλων των δυνάμεων που συσπειρώθηκαν στη μάχη εναντίον της Χ.Α. Κεντρικός άμεσος στόχος, η ματαίωση του νέου προγράμματος υπερεξοπλισμών. Μια τρίτη αιχμή πρέπει να είναι η κατάργηση στην πράξη τού χουντικής εμπνεύσεως Νόμου Χρυσοχοΐδη για τις διαδηλώσεις και η αποφασιστική εναντίωση στην αστυνομική βία. Η νίκη εναντίον της Χρυσής Αυγής μπορεί να τροφοδοτήσει ένα πλατύ μέτωπο για την υπεράσπιση της κοινωνίας και της δημοκρατίας. Μ’ αυτό το μέτωπο πρέπει να αντιστοιχηθεί ο ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία. Τα υλικά της μεγάλης διεύρυνσης, η νέα γενιά αγώνων του μέλλοντος είναι εκεί και όχι στις ξεθυμασμένες ιδέες των παλιών αρχηγικών κομμάτων. Ας τολμήσουμε μ’ αυτά τα φρέσκα υλικά να φτιάξουμε τον ΣΥΡΙΖΑ της νέας εποχής, τον ΣΥΡΙΖΑ της νεολαίας.

Η Νέα Δημοκρατία υποδύεται εκ των υστέρων τον διώκτη του ναζισμού και του φασισμού, με την άνεση που της δίνει το μαξιλαράκι της καταδικαστικής απόφασης. Όμως, όσοι εργαστήκαμε στη δίκη και γνωρίζουμε από τα μέσα τη διαδικασία, δεν μπορούμε να πειστούμε τόσο εύκολα για την ειλικρίνεια των σχετικών δηλώσεων. Και όχι γιατί είμαστε κακόπιστοι. Οι συνήγοροι πολιτικής αγωγής του Κομμουνιστικού Κόμματος κλήτευσαν, ως μάρτυρες, βουλευτές από όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα, με προφανή σκοπό να επαναβεβαιώσουν όλα όσα είχαν ειπωθεί στην προδικασία για τον ναζιστικό και εγκληματικό χαρακτήρα του συγκεκριμένου μορφώματος. Πράγματι, οι μάρτυρες προσήλθαν και κατέθεσαν. Όχι όμως όλοι. Το μοναδικό κόμμα που δεν προσήλθε στη διάρκεια της δίκης ήταν η Νέα Δημοκρατία. Κλητευθείς ήταν ο Βασίλης Κικίλιας, ο νυν Υπουργός Υγείας, ο οποίος ήταν άφαντος και ξεγλίστρησε από την υποχρέωση προσέλευσης στο δικαστήριο. Για την ιστορία, να πούμε ότι προσήλθαν και κατέθεσαν η Μαρία Κανελλοπούλου, πρώην βουλεύτρια του ΣΥΡΙΖΑ, ο Παναγιώτης Ρήγας, βουλευτής του ΚΙΝΑΛ, ο Σπύρος Λυκούδης, βουλευτής τότε με το Ποτάμι και ο Χρήστος Κατσώτης, βουλευτής του ΚΚΕ. Ας μαζευτούν λοιπόν κάποιοι, γιατί δεν είμαστε λωτοφάγοι.

Το 2012 η Χρυσή Αυγή μπήκε στη Βουλή με τη στήριξη ενός μεγάλου κομματιού ψηφοφόρων της Ν.Δ.  Έκτοτε η δράση της αποχαλινώθηκε, προκαλώντας φρίκη και τρόμο στη δημοκρατική κοινωνία, που έβλεπε το φασιστικό φαινόμενο να δυναμώνει εντυπωσιακά.  Έχοντας στο μυαλό του τις χαμένες ψήφους, ο Σαμαράς, εντελώς συνειδητά, απέφυγε να ανοίξει οποιουδήποτε είδους πολιτικό μέτωπο απέναντι στη Χρυσή Αυγή. Δεν ήθελε να κόψει την επικοινωνία με την εκλογική της βάση. Και, εκτός αυτού, στα βασικά πολιτικά συμφωνούσαν. Το μυαλό του Σαμαρά ήταν στο πώς θα αποτρέψει τον κίνδυνο από τα αριστερά και την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ. Είχε ήδη επιλέξει την ατζέντα του μεταναστευτικού κηρύσσοντας πανστρατιά για μια «ριζική λύση» πάνω στο πρόβλημα. «Οι πόλεις μας έχουν καταληφθεί από παράνομους μετανάστες...» δήλωνε τον Μάρτιο του 2012. «Εμείς θα τις ανακαταλάβουμε...». Ενώ τον Ιούνιο του 2012 άνοιξε το θέμα των νηπιαγωγείων: «Έχουν γεμίσει τα νηπιαγωγεία με παιδιά μεταναστών και οι  Έλληνες δεν μπορούν να μπουν. Αυτό, τέρμα!». Η κυβέρνησή του έβαλε μπροστά το σχέδιο. Ξεκίνησε μαζικές επιχειρήσεις - σκούπα κλείνοντας δικαίους και αδίκους στην Αμυγδαλέζα. Τα κανάλια που στήριζαν αναφανδόν την κυβέρνηση Σαμαρά - Βενιζέλου σήκωσαν το θέμα παρουσιάζοντας καταστάσεις εκτός ελέγχου και  Έλληνες σε απόγνωση στις γειτονιές της Αθήνας. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα, η Χ.Α. κινήθηκε σαν το ψάρι στο νερό. Η εγκληματική της δράση απογειώθηκε. Πολλαπλασίασε τις επιθέσεις της και έφτασε μέχρι οργανωμένα πογκρόμ εναντίον μεταναστών και κοινωνικών χώρων. Ούτε εισαγγελείς, ούτε αστυνομία, ούτε φυσικά τα κανάλια ενόχλησαν τη φασιστική συμμορία ή έστω κάποιο μέλος της. Αντίθετα, περίσσεψαν τα φιλοτεχνημένα πορτρέτα για την ασφάλεια που παρείχε, τα συσσίτια που διένειμε και τα γυμνασμένα της μπράτσα. Και η κυβέρνηση, κάθε φορά που πιεζόταν, απαντούσε με τη θεωρία των δύο άκρων: ναι, είναι ακραίοι αυτοί, αλλά γιατί δεν μιλάμε για την Αριστερά, που είναι επίσης ακραία; Αυτή ήταν η συνεισφορά της Ν.Δ. Σαμαρά στον αντιφασιστικό αγώνα.

Φοβούνται και μισούν την κίνηση του κόσμου, την κοινωνική αμφισβήτηση, τους μαζικούς αγώνες, τον αντιφασισμό όταν αυτός αποκτά παλλαϊκό χαρακτήρα, αρχίζει να έχει περιεχόμενο, υπενθυμίζει ευθύνες. Και προχωρούν σε αντεπίθεση, με όλα τα διαθέσιμα όπλα τους: με τα πολλά και φιλικά τους ΜΜΕ, με “διανοούμενους” της πλάκας, που ζητούν να κάτσει ο ΣΥΡΙΖΑ στο σκαμνί! Και όλα αυτά μια μέρα μετά την ιστορική απόφαση του δικαστηρίου, που στέλνει την ναζιστική συμμορία στα αζήτητα… Και ενώ έτσι κινούνται, αυτά συμβαίνουν στους απέναντι, εμείς έχουμε κάθε λόγο να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων, να μην πατήσουμε τη φάκα που μας έχουν στήσει στη διάβα μας. Η αριστερά δεν έχει ανάγκη να απολογηθεί σε κανένα, ως προς τον αντιφασισμό της, ως προς την αδιάκοπη μάχη της ενάντια στο ναζιστικό φαινόμενο, το ρατσισμό, εντέλει την απανθρωπιά και τη βαρβαρότητα. Η ιστορία μας έχει ατελείωτους αγώνες και χθεσινούς και σήμερα… Άλλοι είναι αυτοί που καλλιεργούσαν την ξενοφοβία και το ρατσισμό, νομιμοποιώντας αντικειμενικά το…. λόγο και τις πρακτικές της εγκληματικής ναζιστικής συμμορίας Η πολιτική δεν είναι ένας απλός περίπατος. Δεν βαδίζουμε μόνοι και μόνες μας. Ο ιδεολογικός και πολιτικός μας αντίπαλος έχει πολλά “μέσα” και κυρίως… άλλα “μέσα”. Δεν παίζει με τους ίδιους όρους. Είναι επαγγελματικός και σίγουρα αδίστακτος. Και γι’ αυτό δεν χρειάζεται, δεν πρέπει να πέφτουμε στην παγίδα που μας έχουν στήσει. Και οι παγίδες είναι πολλές. Η δική μας δουλειά είναι να συνεχίσουμε τον αγώνα, με το δικό μας τρόπο, στο πεδίο της κοινωνίας και των ιδεών. Η δική μας δουλειά είναι να συνδεθούμε με τις αγωνίες των εργαζομένων, με τη νεανική αμφισβήτηση, που την είδαμε να γεμίζει τους δρόμους και βεβαίως να διαμορφώσουμε και να προβάλουμε την πρόταση, το όραμα για μια κοινωνία της απελευθέρωσης. Δεν είναι εύκολο. Η ΧΑ πέθανε, αλλά δεν πέθαναν οι αποκρουστικές και απάνθρωπες απόψεις. Είναι ακόμη εδώ και το γνωρίζουμε. Είναι εδώ και χρειάζεται να προβάλουμε τις δικές μας, τις ουμανιστικές, τις απελευθερωτικές, τις ιδέες της αλληλεγγύης, της ισότητας και της ισοτιμίας, τις ιδέες του σοσιαλισμού με ελευθερία και δημοκρατία. Και σε αυτή την προσπάθεια, σ’ αυτόν τον αγώνα χρειάζεται να είμαστε ενωμένοι. Μας έχουν κηρύξει ανοιχτό πόλεμο. Γιατί θέλουν να τελειώσουν με την αριστερά ή τουλάχιστον να τελειώσουν με μια αριστερά, η οποία θα διεκδικεί κάτι παραπάνω, από το να υπάρχει. Ενωμένοι και ανοιχτοί. Ενωμένοι μέσα από τον πλουραλισμό των απόψεών μας… Συζητώντας και δρώντας. Αυτή είναι η αριστερά, αυτή πρέπει να είναι. Αγωνιστική, ριζοσπαστική, κινηματική, συλλογική, βαθιά δημοκρατική ως προς τις λειτουργίες της, με όλες τις απόψεις στο τραπέζι ενός ανοιχτού και δημόσιου διαλόγου. Με λιγότερα “εγώ”, με περισσότερα “εμείς”, με μεροληψία υπέρ των εργαζομένων, των κοινωνικά αποκλεισμένων, των φτωχών, των αδικημένων και καταπιεσμένων, εντέλει των πολλών. Μέσα σε αυτή την τεράστια ανάσα, μέσα σε αυτή τη νίκη, που ακούστηκε δυνατά σε όλο τον πλανήτη, υπήρξαν γεγονότα που μας πλήγωσαν. Θα τα υπερβούμε. Αρκεί να πάρουμε το μάθημα. Η αριστερά δεν χρωστάει σε κανέναν, εμείς χρωστάμε σε αυτήν. Σ’ αυτήν και στους αγώνες δεκαετιών. Συνεχίζουμε με αισιοδοξία. Συνεχίζουμε με την αίσθηση της συλλογικής ευθύνης. Ξέρουμε τα λάθη μας, αλλά ξέρουμε και τη μεγάλη μας δύναμη, που δεν είναι άλλη από τη δύναμη των ιδεών.

Ένα λεπτό μετά την απόφαση την πέσανε στον κόσμο έξω από το Εφετείο, μία ώρα μετά την απόφαση την πέσανε στον ΣΥΡΙΖΑ. Τόσο ανιδιοτελή αντιφασισμό είχαμε να δούμε από την κυβέρνηση Τσολάκογλου. Δεν πειράζει, κάπου έπρεπε να ξεδώσουν και τα ΜΑΤ. Δεν πρέπει να τους άρεσε πολύ η απόφαση. Μην πιστώνουμε πάντως την εξουδετέρωση της Χρυσής Αυγής μόνο στη Ν.Δ. Και ο ΣΚΑΪ τόση δουλειά έκανε όλα αυτά τα χρόνια. Και το “Πρώτο Θέμα”. Από το ρεπορτάζ «Η Χρυσή Αυγή αγαπάει τη γιαγιά σας» ξεκίνησε το ξήλωμα της εγκληματικής συμμορίας. Αλλά αυτός που υπήρξε αδυσώπητος εναντίον τους ήτανε ο Σαμαράς. Ο Μπαλτάκος τον είχε τσακίσει τον Κασιδιάρη στο τάβλι. Το αρχικό σχέδιο του Σαμαρά ήταν να τους εκμηδενίσει πολιτικά βάζοντάς τους στην κυβέρνηση. Διότι στον πόλεμο κατά του φασισμού κάθε μέσον επιτρέπεται. Με ποιον άλλο τρόπο να την πολεμούσαν άλλωστε; Σάμπως είχαν όλα τα κανάλια δικά τους να την εκθέτουν από το πρωί μέχρι το βράδυ; Αυτά τα κρατάγανε για τον ΣΥΡΙΖΑ.

Η Ν.Δ. επιχειρεί, πρώτον, να ξεπλυθεί η ίδια από την οικειότητα των στελεχών της με τους ναζί, με αποκορύφωμα τις εγκάρδιες συνεννοήσεις Κασιδιάρη-Μπαλτάκου. Δεν αφίσταται των ιδεών της Χ.Α. αλλά προσπαθεί να δημιουργήσει έναν υγειονομικό χώρο ανάμεσα στην ίδια και στα πρόσωπα, τους μαχαιροβγάλτες φονιάδες με τις σβάστικες. Στην ίδια λογική, η στρεψόδικη κατηγορία περί συνεργασίας του ΣΥΡΙΖΑ με τους ναζί αποσκοπεί να γκρεμίσει τη Χ.Α. στα μάτια των ίδιων ψηφοφόρων της συμμορίας, ότι και καλά οι Μιχαλολιάκος και σία ήταν φέικ εθνικιστές διότι συνεργάζονταν με τους κομμουνιστάς του Τσίπρα. Και ταυτόχρονα προσπαθεί να αμαυρώσει τον ΣΥΡΙΖΑ σε ένα μη πολιτικοποιημένο, προοδευτικό αλλά όχι ενημερωμένο κοινό, το οποίο απεχθάνεται τους χρυσαυγίτες και τις πράξεις τους. Η Ν.Δ. έχει αντιληφθεί ότι ένα κομμάτι, καθόλου ευκαταφρόνητο, των ψηφοφόρων της, όπως δείχνει και η έρευνα της Prorata που δημοσίευσε η “ΕΦ.ΣΥΝ.”, θα θεωρούσε ένα κόμμα με τις ιδέες της Χ.Α. αλλά χωρίς τη βία και τα μαχαιρώματα χρήσιμο στο πολιτικό σκηνικό. Με αυτό το κομμάτι των ψηφοφόρων, μαζί με τους ψηφοφόρους της ίδιας της Χ.Α., που, ας μην ξεχνάμε, παρά τρίχα δεν μπήκε στη Βουλή στις εκλογές του περασμένου Ιουλίου, η Ν.Δ. θέλει να κρατήσει πολιτική επαφή εν όψει των επόμενων εκλογών, όταν θα χάνει από τους εργαζόμενους, τους συνταξιούχους και τη μεσαία τάξη λόγω της οικονομικής πολιτικής της. Και έχει τα στελέχη εκείνα που μπορούν να διατηρήσουν επαφή ή και να υποδυθούν τη "σοβαρή Χρυσή Αυγή". Και έχει και τα ΜΜΕ να "τρέξουν το πρότζεκτ".

Ως προς τη Γερμανία, οι τρέχουσες έκτακτες περιστάσεις προσφέρουν μια νέα ευκαιρία για επίτευξη διπλής ενότητας, τόσο σε γερμανικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επειδή, όπως καταδείχθηκε, στη Γερμανία λαμβάνουν χώρα δυο συμπληρωτικές εξελίξεις: Σε Ανατολή και Δύση αναπτύσσεται μια αμοιβαία ευαισθησία και μια κατανόηση για τις ιστορικές διαφορές στη διαμόρφωση των τρόπων πολιτικής σκέψης, για τις οποίες δεν υπήρξε δικαίωμα επιλογής. Ταυτόχρονα καθίσταται σαφής η πολιτική σημασία μιας αντιπαράθεσης, την οποία το πολιτικό κέντρο δεν έχει λάβει σοβαρά υπόψη, αν και την έχει αποδεχθεί: Το AfD υποδαυλίζει μια σύγκρουση, η οποία βέβαια τροφοδοτήθηκε από τις ασύμμετρες επιπτώσεις της γερμανικής ενοποίησης, αλλά πλέον αναπτύσσεται σε νέο πλαίσιο μέσα από την απόρριψη της ευρωπαϊκής ενοποίησης με έναν εθνικιστικό και ρατσιστικό λόγο. Αυτή η μετατοπισθείσα προς το εθνικιστικό σύγκρουση λαμβάνει έναν συνολικό για τη Γερμανία χαρακτήρα, επειδή δεν διατρέχει πλέον τα γεωγραφικά σύνορα ιστορικών πεπρωμένων, αλλά εξελίσσεται στη βάση κομματικών προτιμήσεων. Οσο καλύτερα αποσαφηνίζονται οι συνολικές για τη Γερμανία διαστάσεις αυτής της σύγκρουσης, τόσο περισσότερο η αντιπαράθεση με τον ακροδεξιό λαϊκισμό, που λαμβάνει χώρα σε ολόκληρη τη Γερμανία, αυξάνει την ολοένα διευρυνόμενη απόσταση από τις αποτυχίες της διαδικασίας ενοποίησης. Συνακόλουθα, αυξάνεται και η συνειδητοποίηση του γεγονότος ότι στο προσκήνιο ανακύπτουν διαρκώς νέα προβλήματα, τα οποία δεδομένου του αυταρχικού και όλο και λιγότερου ειρηνικού κόσμου που ζούμε μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο από κοινού, τόσο στο εσωτερικό της Γερμανίας όσο και στην Ευρώπη. Μπορούμε να εκλάβουμε αυτή την εσωτερική πολιτική μεταβολή των συσχετισμών ως μια ευκαιρία να ολοκληρωθεί η διαδικασία της γερμανικής ενοποίησης, μέσω της συσπείρωσης των εθνικών μας δυνάμεων στην κατεύθυνση ενός αποφασιστικού βήματος προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Διότι δίχως ευρωπαϊκή ενοποίηση δεν θα καταφέρουμε να αντιμετωπίσουμε ούτε τις απρόβλεπτες οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας, ούτε τον ακροδεξιό λαϊκισμό στη Γερμανία και στα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ο Τζεφ Βαντερμίερ ξεχωρίζει καλλιεργώντας μια «μετα-Αποκαλυπτική» λογοτεχνία. Αυτό το είδος τρέφεται συνήθως από τη νοσταλγία και θρηνεί την απώλεια του κόσμου-όπως-τον-ξέραμε, μεταφέροντας εν τέλει μηνύματα του τύπου «είμαστε καλά, καθίστε ήσυχα». Αντίθετα, ο Βαντερμίερ χρησιμοποιεί τα εργαλεία του είδους, προκειμένου να επεξεργαστεί κοινωνικά μηνύματα μη συμβατικά, που αφυπνίζουν το κοινό παίρνοντας υπόψη τους και τις προκλήσεις που θέτει η κλιματική αλλαγή. Το έκανε με την πολυβραβευμένη Τριλογία της Νότιας Ζώνης (εκδ. Καστανιώτης 2015, 2016, μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το κάνει και με τον Μπορν (που έχει πιο άτεχνη μετάφραση). Εδώ δεν παρακολουθούμε τη σύγκρουση του Καλού με το Κακό αλλά τη σύγκρουση της «πραγματικής πραγματικότητας», που υπερασπίζεται ο συγγραφέας, με την «εναλλακτική πραγματικότητα» που μας έχει τυφλώσει με τις «Εταιρείες», τους «Μορντ», τις «Μάγισσες» ή τους «Μπορν», ή αλλιώς με τον νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό, τα τάγματα εφόδου, τους οπορτουνιστές πολιτικούς, τον κάθε Μωυσή ή τα παιδιά με την «κακή διαγωγή» που «σκοτώνουν» την… πρόοδό μας ή σκοτώνουν στην ψύχρα τους αντιπάλους τους. Η πραγματική πραγματικότητα, υποστηρίζει ο Τζεφ Βαντερμίερ, είναι «κάτι που ξεπετιέται από τις δικές μας αποφάσεις κάθε δευτερόλεπτο», «κάτι που δημιουργούμε κάθε μέρα». Γι’ αυτό είναι σημαντικό «να εξουσιάζουμε τη ζωή μας».

Η κουλτούρα της φυσικοποίησης των ανισοτήτων, η κουλτούρα της απαξίωσης των από κάτω,  ιδιοσυστατική της δεξιάς, είναι η κυρίαρχη κουλτούρα των ΜΜΕ. Στον πολιτισμό τους δεν χωρούν αμφισβητίες. Τους δίνουν χώρο να υπάρξουν μοναχά όταν δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς, ως εξαιρέσεις που επιβεβαιώνουν τον γενικό κανόνα της κυριαρχίας τους. Εξοβελίζουν στα αζήτητα το όντως υποκείμενο που μετασχηματίζει την ιστορία, αφαιρώντας του το δικαίωμα της ορατότητας, το δικαίωμα του ομιλείν. Ο ίδιος ο Φύσσας, λοιπόν, που αρχικά τον θεώρησαν νεκρό λόγω «γηπεδικών διαφορών» και η προλετάρια μάνα του, μάνα όλων των προλετάριων της γης, και ο αγώνας της, εντάσσονται στο σύστημα, τιμούνται από σύστημα, παρά μόνο ως εξαιρέσεις. Ας μην εξαπατώμεθα, δεν είναι όλες οι προλετάριες αξιοπρεπείς, κάτι φοβισμένα γυναικάκια μόνο, που η ταξική τους καταγωγή τους στερεί τρόπους και μόρφωση. Κανονικές, σκεπτόμενες γυναίκες, κανονικούς, σκεπτόμενους ανθρώπους, ζητήστε αλλού, όχι στους ημιάνεργους εργάτες και εργάτριες, αλλά στα ανάκτορα των βορείων προαστίων. Οπότε, αν θέλετε να γίνουν καλύτερες οι ζωές σας, μην εμπιστεύεστε τη φτωχολογιά, μην εμπιστεύεστε, δηλαδή, τους ρακένδυτους, ακαλλιέργητους εαυτούς σας. Αναθέστε την ευθύνη σε κείνους που, αιώνες τώρα, έχουν το «νόου χάου» να βασιλεύουν -και να εκμεταλλεύονται. Ξέρουν αυτοί. Και η κ. Μάνδρου και ο διπλανός της, ο κ. Τσίμας, ο οποίος, στις 21/5/18, ξεδίπλωνε τους στοχασμούς τους για τη βία ως εξής: «…Δηλαδή, εάν γιαουρτώνουμε τον Πάγκαλο είναι μια χαρά. Αν μαχαιρώνουμε τον Φύσσα είναι κακό. Δεν λέω βέβαια ότι το μαχαίρι και το γιαούρτι είναι το ίδιο πράγμα, αλλά η βία είναι βία…»