Macro

Από πού προκύπτει ότι όλα τα μέτρα δημοσιονομικού χαρακτήρα, που εξήγγειλε από την έναρξη της πανδημίας ανέρχονται στα 24 δισ.; Τα μέτρα δημοσιονομικού χαρακτήρα, που έχει νομοθετήσει η ΝΔ μέχρι και τα τέλη Μαΐου είναι 6,4 δισ. Αν προστεθούν και τα προχθεσινά ύψους 2,1 δισ. το σύνολο τους φτάνει μόλις τα 8,5 δισ. Μετά αρχίζει τη δημιουργική λογιστική, προσθέτοντας δάνεια, όπως την επιστρεπτέα προκαταβολή (2 δισ.), εγγυήσεις-αναβολές πληρωμών (3,5 δισ.). Σύνολο αυτών που θα επιστραφούν μεταχρονολογημένα 5,5 δισ. Έτσι με τη μέθοδο παραποίησης τα φτάνει στα 14 δισ. Στην οικονομική θεωρία και παντού, τα μέτρα δημοσιονομικού χαρακτήρα, που δεν δημιουργούν νέα χρέη στους πολίτες και επιχειρήσεις, δεν αθροίζονται με την «προστιθέμενη αξία» των μέτρων στην οικονομία. Άλλο «μέτρα» (8,5 δισ.), άλλο «αναμενόμενη επίδραση» (5,5 δισ.) Ο κ. Μητσοτάκης δηλαδή ισχυρίζεται, ότι ενώ δίνει 14 δισ., θα είναι σαν να έχει δώσει 20 δισ. Για τα υπόλοιπα 4 δισ. που υπολείπονται, παρέπεμψε σε κάποια απροσδιόριστη, μελλοντική παρέμβαση… Και μάλιστα τα κυβερνητικά ημίμετρα ήλθαν όταν ο κ. Σταϊκούρας μίλησε για ύφεση φέτος έως 13% { μέσα 1,5 μήνα από το 0% στο 13% (26 δισ. διαφορά)}. Όμως, μειώσεις μισθών- εκτόξευση ανεργίας-κλείσιμο καταστημάτων, θα δημιουργήσουν σπιράλ ύφεσης, επιδεινώνοντας τη θέση όλων. Ο ΣΥΡΙΖΑ με το εμπροσθοβαρές πρόγραμμα “Μένουμε Όρθιοι” έχει προτείνει ρεαλιστική χρηματοδότηση 14 δισ. δημοσιονομικών μέτρων. Τότε η κυβέρνηση ειρωνεύτηκε για λεφτόδεντρα. Όταν ο κ. Μητσοτάκης ανακοινώνει μέτρα (δήθεν) 24 δισ., είναι «συνεπής και μετρημένος πολιτικός»….

Οι σημερινοί νέοι πολιτικοποιήθηκαν μέσα σε μια εποχή κρίσης, προσεγγίζοντας τα πολιτικά πράγματα και τοποθετούμενοι επί αυτών με βάση δίπολα που αναπτύχθηκαν (ή φωτίστηκαν με πιο έντονο τρόπο) εντός αυτής της περιόδου: Νέο και παλιό. Κοινωνία και ελίτ. Έντιμοι και διεφθαρμένοι. Δίπολα στα οποία το κόμμα της αριστεράς υπερέχει με σαφή τρόπο έναντι της Νέας Δημοκρατίας και τα οποία η τελευταία επιχειρεί να μετασχηματίσει, καθώς γνωρίζει ότι σε βάθος χρόνου μια τέτοια διαδικασία μπορεί να της στοιχίσει μέσω της σταδιακής αποχώρησης ηλικιωμένων ψηφοφόρων από το εκλογικό σώμα και αντικατάστασης τους με νέους. Η ΝΔ επιχειρεί συστηματικά να υποβαθμίσει την κεντρικότητα των παραπάνω δίπολων, είτε αναδεικνύοντας νέα που αφορούν σε θέματα που η ίδια εκλαμβάνεται ως «θεματικά αρμόδια» (εθνικά θέματα και μεταναστευτικό), είτε - κυρίως - σε θέματα με τα οποία ταυτίζονται οι τεχνολογικά μορφωμένοι νέοι (ψηφιακή διακυβέρνηση και καταπολέμηση της γραφειοκρατίας).

Λεφτά, λοιπόν, βρήκαν, έστω και λιγότερα από αυτά που έχουν τη δυνατότητα να δαπανήσουν. Αλλά αυτό το «λιγότερα» δεν οφείλεται σε τσιγκουνιά. Οφείλεται στην εμπεδωμένη σε κάθε νεοφιλελεύθερο αντίληψη ότι κάθε παραπάνω ευρώ που καταλήγει στους τελικούς αποδέκτες -μισθωτούς, αυτοαπασχολούμενους, αγρότες, μικρούς και μεσαίους επιχειρηματίες, αλλά και τους πιο αδύναμους που σε περιόδους κρίσης πολλαπλασιάζονται- αποτελεί ένα ακόμα εμπόδιο για την εφαρμογή της «τελικής λύσης» του νεοφιλελευθερισμού μπροστά σε κάθε οικονομική κρίση. Δηλαδή, την ανάληψη του κόστους της κρίσης από αυτούς ακριβώς που πλήττονται περισσότερο. Τη συνταγή αυτή την είδαμε να εφαρμόζεται με τα μνημόνια, των οποίων την πατρότητα -«ιδιοκτησία» την είπανε- διεκδικούσε ήδη η ΝΔ, χωρίς αναστολές, σαν φυσική συνέπεια και μοναδική λύση. Τη βλέπουμε, όμως, και τώρα να ξεδιπλώνεται μεθοδικά, καθώς ο πρώτος και καλύτερος τομέας στον οποίο η κυβέρνηση δεν κάνει προσπάθεια να κρυφτεί πίσω από μέτρα που μοιάζουν μ’ εκείνα που προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ, είναι ο τομέας των εργασιακών σχέσεων και του εργατικού μισθού. Εδώ η λογική της αναπόφευκτης μείωσης μισθών, ημερομισθίων και συντάξεων διαπρέπει με κάθε μέσο: με την απαγόρευση της ετήσιας αύξησης του κατώτατου μισθού, με το πάγωμα συλλογικών συμβάσεων, με την απουσία πραγματικής προστασίας από τις απολύσεις, με την καθιέρωση και εξάπλωση της αναστολής εργασίας, της μείωσης των αποδοχών λόγω δυσχερειών της επιχείρησης, και τη γενίκευση της εκ περιτροπής και μερικής απασχόλησης, που όπως φαίνεται θα έχουν μέλλον. Στους τομείς αυτούς δεν γίνεται ουσιαστική προσπάθεια να κρυφτεί η πραγματικότητα πίσω από ωραιοποιήσεις, παρά την καλή θέληση που δείχνουν τα τόσα φίλια μέσα ενημέρωσης -ας πούμε. Κατά βάθος, αυτά θεωρούνται κάτι όπως τα άγια των αγίων, που δεν πρέπει να ντρέπεται ο νεοφιλελεύθερος να υποστηρίζει με ρεαλισμό -διάβαζε κυνισμό. Είναι στοιχεία του ιδεολογικού εξοπλισμού που συνοδεύει κάθε πακέτο μέτρων «διάσωσης» -πάντως όχι αυτών που κινδυνεύουν.

Ο πρώτος τομέας αφορά τον ρόλο του δημόσιου τομέα. Η λογική της Ν.Δ. ότι πρέπει να κάνουμε όσο το δυνατόν λιγότερα τώρα και βλέπουμε. Αυτό συμβαίνει επειδή θέλει να αποφύγει το ενδεχόμενο να γίνει πλέον απόλυτα σαφές στον κόσμο ότι ο δημόσιος τομέας είναι ο μόνος που μπορεί να παρέμβει ουσιαστικά σε μια κρίση και να συντονίσει την αντιμετώπισή της. Και επειδή ουδέν μονιμότερον του προσωρινού (δηλαδή θα αντιληφθεί ο κόσμος ότι αυτό που ισχύει σε έκτακτες συνθήκες μπορεί να προωθήσει ένα άλλο παράδειγμα οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής). Αντίθετα η δική μας λογική λέει ότι, αν δεν κάνεις αρκετά εμπροσθοβαρώς, θα έχεις πολλά προβλήματα στο μέλλον (ανεργία, φτωχοποίηση σημαντικής μερίδας του πληθυσμού) και άρα θα χρειάζεσαι περισσότερες κοινωνικές δαπάνες αν δεν θέλεις να αδιαφορήσεις για τις νέες στρατιές ανέργων και φτωχών. Διότι για εμάς ο ρόλος του κράτους συνίσταται στο να προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα δαπανώντας όταν και όσο χρειάζεται. Αντίθετα η Ν.Δ. θεωρεί σημαντικότερες τις δαπάνες καταστολής των αντιδράσεων που προκύπτουν από τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες. Είδαμε άλλωστε δείγματα της πολιτικής της και πριν από την κρίση, τα οποία τελευταία εντάθηκαν. Ο δεύτερος τομέας αφορά την αγορά εργασίας. Η μία λογική είναι ότι εμβαθύνουμε τη νεοφιλελεύθερη προοπτική και εργαλειοποιούμε την κρίση ως ευκαιρία για ακόμη πιο ευέλικτες σχέσεις εργασίας, που υποτίθεται ότι θα φέρουν τις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Η άλλη λογική είναι η στήριξη της εργασίας, η στήριξη των μισθών και μόνιμων θέσεων εργασίας ως μέρος μεσοπρόθεσμου οικονομικού σχεδίου παραγωγικής ανασυγκρότησης, όπου οι επενδύσεις παίρνουν ως δεδομένο υψηλούς μισθούς και έτσι εστιάζονται σε νέες τεχνολογίες και νέα προϊόντα. Ο τρίτος τομέας αφορά τους όρους και τις προϋποθέσεις κρατικής βοήθειας και παρέμβασης. Από τη μία είναι η λογική ότι δίνεις βοήθεια στις επιχειρήσεις με ελάχιστους όρους, επειδή έχεις χτίσει το αφήγημα του δυναμισμού της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και επιχειρηματικότητας, και δεν μπορείς να τους περιορίσεις, να τους βάλεις όρους (καπιταλισμό έχουμε, όπως έχει πει και ο κ. Θεοδωρικάκος). Από την άλλη είναι η λογική ότι το δημόσιο χρήμα απαιτεί και υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις που επωφελούνται. Έτσι στην αγορά εργασίας εμείς λέμε ότι οι επιχειρήσεις που λαμβάνουν βοήθεια πρέπει να αποδεχτούν ότι αυτή συνοδεύεται και από δεσμεύσεις. Τέτοιες δεσμεύσεις είναι να μην μειωθούν οι μισθοί, να μην επιδεινωθούν οι όροι εργασίας (π.χ. από πλήρη σε μερική) και να μην γίνουν απολύσεις τόσο κατά τη διάρκεια της κρίσης όσο και μετά.

Το πρώτο: θα συνειδητοποιήσουμε πόσο είμαστε διασυνδεδεμένοι σε παγκόσμιο επίπεδο, πολύ περισσότερο από ό,τι πιστεύαμε. Το παράδειγμα της κλιματικής αλλαγής: όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες ρυπαίνουν, ο υπόλοιπος κόσμος υποφέρει, εάν η Κίνα δεν διαθέτει καλό σύστημα δημόσιας υγείας, ο ιός μπορεί να αρρωστήσει τον υπόλοιπο κόσμο. Πρέπει να συνεργαστούμε για την παγκόσμια υγεία, το παγκόσμιο περιβάλλον, τις παγκόσμιες γνώσεις και έρευνες. Το άλλο είναι η συλλογική δράση. Θα συνειδητοποιήσουμε ότι πρέπει να δράσουμε από κοινού, δεν μπορούμε να προχωρήσουμε μόνοι μας, αλλιώς θα έχουμε και πάλι τη μαύρη πανούκλα. Η φιλελεύθερη δεξιά ιδεολογία τού «αφήστε να τα ρυθμίσει η αγορά» θα αποδειχθεί καταστροφική για την πρόκληση. Θα πρέπει επίσης να απαλλαγούμε από κάθε ιδέα, σύμφωνα με την οποία φαινόμενα όπως μια επιδημία ανοίγουν το δρόμο αυτόματα σε οποιονδήποτε πολιτικό νεωτερισμό. Στη νέα περίοδο θα διατηρήσουν την πολιτική τους δύναμη μόνον οι νέες διακηρύξεις και πεποιθήσεις που αφορούν τα νοσοκομεία και τη δημόσια υγεία, τα σχολεία και την ισότητα στην παιδεία, την περίθαλψη των ηλικιωμένων, την ευάλωτη θέση των γυναικών. Τα συγκροτήματα του Τύπου, τα κανάλια, οι διανοούμενοι του κράτους επαναλαμβάνουν το κλισέ “ο κορονοϊός φέρεται σε όλους το ίδιο”, σε πλούσιους και φτωχούς… Πίσω όμως από τις πόρτες των νοικοκυριών σε καραντίνα, στις γραμμές των συσσιτίων, στις φυλακές και τις φτωχογειτονιές, στις συνοικίες των Ρομά, στα καμπ των προσφύγων – όπου ο κόσμος περνούσε δύσκολα, πολύ δύσκολα, ακόμη και πριν από την επιδημία – συσσωρεύονται τραγωδίες και τραύματα. Η κοινωνικο-οικονομική ανασφάλεια μπορεί επίσης να βοηθήσει στην προετοιμασία του εδάφους για τις συντηρητικές ακόμα και για τις ακροδεξιές ιδεολογίες. Η απελπισία και η δυσαρέσκεια που μπορεί να γεννήσει η απώλεια του οικονομικού status μπορεί να γίνουν βαθιές, οι άνθρωποι συχνά αντιλαμβάνονται την οικονομική ανασφάλεια «περισσότερο ως απώλεια ταυτότητας παρά ως απώλεια πόρων». Όσοι αυτοπροσδιορίζονται ως κομμάτι της μεσαίας τάξης, αλλά φοβούνται ότι μπορεί να βγουν από αυτήν ως αποτέλεσμα της ανεργίας, της κατάσχεσης του σπιτιού τους, της πτώχευσης ή της ασθένειας, είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε τέτοια συναισθήματα.

Ή ο γερασμένος κόσμος του ύστερου καπιταλισμού θα εξακολουθεί να καταστρέφει εκατομμύρια ανθρώπους, κοινωνίες, λαούς, το κλίμα, την ίδια τη γη, το κοινό μας σπίτι. Ή οι κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις ενός νέου διαφωτισμού, ενός νέου ανθρωπισμού και πολιτισμού, μιας ευρύτατης κοινωνικής συμμαχίας και αντίστασης, με την Αριστερά σε θέση ευθύνης και μάχης ανάμεσά τους, θα βάλουν φραγμό στην καταστροφή, θα αλλάξουν τη ροή της ιστορίας προς τη κοινωνική χειραφέτηση. Γιατί σήμερα, περισσότερο από ποτέ, το να αντισταθούμε στο σύστημα που ορίζει τα πάντα με μοναδικό κριτήριο το κέρδος αποτελεί ζήτημα ζωής και θανάτου. Σήμερα, έχουμε την ευθύνη να οραματιστούμε, να προβληματιστούμε, να ενωθούμε, και να παλέψουμε για έναν άλλο κόσμο. Για έναν κόσμο με σοσιαλισμό με δημοκρατία και ελευθερία.”

“Στην πρώτη εργατική έφοδο για την κατάργηση της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης”**, οι κομμουνάριοι πρόλαβαν να εγκαταστήσουν επί της γης όλα -σχεδόν- εκείνα που σήμερα εξακολουθούν να μένουν στη σφαίρα του ονείρου: στην Commune de Paris επιβάλλεται ο χωρισμός της εκκλησίας από το κράτος, καθιερώνεται η δημόσια παιδεία και η δεκάωρη εργασία, απαγορεύονται τα τοκογλυφικά γραφεία, οι βιομηχανίες κολλεκτιβοποιούνται.  Για τη γαλλική δεξιά και τη συστημική διανόηση, όλα τούτα δεν ήταν παρά οχλοκρατία, η επικράτηση των τρομοκρατών: λάβρος ο Παρνασιστής ποιητής Λεκόντ ντε Λιλ, μιλά για “έναν συνασπισμό όλων των περιθωριακών, όλων των ανίκανων, όλων των ζηλιάρηδων, όλων των δολοφόνων, όλων των κλεφτών, κακοί ποιητές, κακοί ζωγράφοι, αποτυχημένοι δημοσιογράφοι”. “Η υποχρεωτική και δωρεάν εκπαίδευση θα αυξήσει απλώς τον αριθμό των ηλίθιων” έγραφε, επίσης, ο Γκιστάβ Φλομπέρ, απηχώντας σύγχρονες και μη εξαιρετέες απόψεις περί της ψήφου των φτωχών και πολιτικές της απαξίωσης του δημόσιου χαρακτήρα της παιδείας με παράλληλα δωράκια ενίσχυσης στην ιδιωτική.  Η περιφρόνηση με την οποία αντιμετωπίζουν οι, τάχατε εκλεπτυσμένοι, αστοί κάθε λαϊκό ξεσηκωμό, αμαυρώνοντας και δυσφημώντας τους αγώνες των καταπιεσμένων και τα στρογγυλέματα περί “εθνικών διχασμών” όταν είναι από κάθε μεριά ορατός ο ταξικός πόλεμος, παραμένουν γνωρίσματα και του ανεπτυγμένου καπιταλισμού της σήμερον. Από το 1871, ενάμισι παρά ελάχιστο αιώνα μετά, η ζωή του προλετάριου, εντός του  καπιταλιστικού πλαισίου, μέσα από αδιάκοπους αγώνες, μπορεί να βελτιώθηκε, η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο όμως παραμένει ως αξιωματική ιδεολογία. Οι κολασμένοι της γης, κατακερματισμένοι και αποπροσανατολισμένοι, δεν εκλαμβάνουν εαυτούς ως ιστορικά υποκείμενα. Η κοινωνική ανατροπή μοιάζει όνειρο καλοκαιρινή νύχτας, που ξεχνιέται στον ξύπνιο και κανείς δεν μιλά γι΄ αυτό. Αλλά η ιστορία των ανθρώπων συνεχίζεται. Και η κινηματική δράση τους εύκολα από την άμπωτη περνά στην πλημμυρίδα. 

Οι απόψεις που θεωρούσαν ότι η απόκτηση της γνώσης είναι μια παθητική διαδικασία, όπου ο ένας μιλάει κι ο άλλος ακούει, είναι έωλες. Η γνώση είναι μια δυναμική σχέση. Εκτός από την οπτική και την ακουστική πρόσληψη χρειάζεται μάλιστα κάποτε και η κινητική. Χρειάζονται επίσης διάλογος και παρρησία για να αποκτηθεί. Η δημοκρατία το ’χε καταλάβει πριν από 2.500 χρόνια, οι μετανεωτερικοί ακόμη να το υποψιαστούν. Αν ο διάλογος ως μη αναμεταδόσιμος κ.λπ. θα περιορίζεται κατά το εξ αποστάσεως μάθημα, θα αναθεματίζουμε μετά τους μαθητές σαν ξύλα απελέκητα, ανίκανοι εμείς να αναγνωρίσουμε την ευθύνη και τον αυταρχισμό των δικών μας φαεινών μεθόδων. Ας περάσουμε και στην παρρησία τώρα. Πόση αυθορμησία και πόσο θάρρος θα έχει ένας μαθητής να πει κάτι που μπορεί να είναι «βλακεία»; Ο πραγματικά καλλιεργημένος άνθρωπος ξέρει ότι κι από το λάθος προκύπτει εφεύρεση, ο μέσος πολίτης όμως αυτολογοκρίνεται και προτιμά να σιωπά. Ο διάλογος προϋποθέτει ελευθερία και εμπιστοσύνη των συμμετεχόντων. Μέσα στο πλαίσιο μιας οικογένειας ή μιας αίθουσας, το παροδικό λάθος ξεπερνιέται και διορθώνεται. Μέσα σε ένα αμφιθέατρο, όπου π.χ. διδάσκονται οι Πολιτικές Επιστήμες, η άποψη λέγεται και ακούγεται επίσης χωρίς φόβο. Αν όμως καταγράφεται και ακούγεται από αόριστο αριθμό τρίτων, καθώς μάλιστα το μυστήριο της ψηφιακής επεξεργασίας δεν φοβίζει επίσημους και ανεπίσημους χάκερ, η σιωπή ξαναγίνεται χρυσός και η γνώση μονοπώλιο. Κρίμα τις κάμερες, εκτός κι αν είσαι ο προμηθευτής τους.

Η δίκη της εγκληματικής νεοναζιστικής συμμορίας σε λίγο καιρό ξαναρχίζει. Και τα ποντίκια τρέχουν μήπως και σωθούν. Κάποιοι παριστάνουν τους θεοσεβούμενους, κάποιοι άλλοι σφυρίζουν αδιάφορα, κρύβονται στα λαγούμια τους. Και άλλοι, πιο "τολμηροί", βγαίνουν στο προσκήνιο μιλώντας για νέα κόμματα με σοβαρές προτάσεις κλπ ... Είναι οι ίδιοι με τη σβάστικα στο μπράτσο, με τις επιθέσεις σε ανυπεράσπιστους ανθρώπους, με τις εμετικές και εφιαλτικές δηλώσεις. Είναι αυτοί με τα τάγματα εφόδου, αυτοί που προσκυνούσαν τον Χίτλερ, που ονειρεύονταν νέα ολοκαυτώματα, νέα Άουσβιτς... Οι ίδιοι είναι και ας παριστάνουν σήμερα τους... σοβαρούς πολιτικούς. Θρασύδειλα ανθρωπάκια, που βρίζονται μεταξύ τους παρότι ο βούρκος είναι κοινός, εγκληματικά κοινός... Και όσο και αν ξύσουν το ναζιστικό τους μπράτσο, όσο και αν δαγκώσουν τη γλώσσα τους, ο φασισμός θα είναι εκεί και θα θυμίζει τις θηριωδίες, το μίσος, την απανθρωπιά, την κτηνωδία. Θα είναι λάθος αν τους υποτιμήσουμε, αν πούμε γελοίοι είναι, άστους... Η ιστορία μας έχει διδάξει. Ο φασισμός δεν βρίσκεται μόνο σε αυτά τα μορφώματα, αλλά κυρίως σε αυτά που τα τρέφουν. Και δυστυχώς έχουμε μπόλικα από δαύτα... Αν θέλουμε να πολεμήσουμε μέχρι το τέλος το φασισμό, δεν αρκεί να βρίζουμε την πανοπλία του. Αλλά να πολεμάμε και το περιεχόμενό του. Αντιφασισμός σημαίνει υπεράσπιση της ελευθερίας. Αντιφασισμός σημαίνει μάχη κατά του εθνικισμού, του μιλιταρισμού, του ρατσισμού, της ξενοφοβίας, του σεξισμού, της ομοφοβίας και της τρασφοβίας. Αντιφασισμός είναι η προβολή μιας ριζικά διαφορετικής κοινωνίας, που να στηρίζεται στην πολυφωνία, στον απόλυτο σεβασμό της διαφορετικότητας, στη δικαιοσύνη, στην ισότητα. Αντιφασισμός είναι η μάχη στην καθημερινότητα, η στάση ζωής, η άρση των κοινωνικών αποκλεισμών και ανισοτήτων, η δημιουργία νέων σχέσεων ανάμεσα στους ανθρώπους, αλλά και ανάμεσα στους ανθρώπους και τη φύση. Δεν μπορεί να πολεμάς το φασισμό και να αποδέχεσαι ή να ανέχεσαι τον αποκλεισμό των αναπήρων, των μεταναστών, της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας ή των ρομά. Δεν πολεμάς τον φασισμό όταν μισείς άλλες πατρίδες, όταν εντέλει μισείς τους ανθρώπους...