Θέμης Αχτσιόγλου

03
07

 Σενάρια …

Οκτώβριος 2020. Έχουν αρχίσει οι πρώτες ψύχρες του φθινοπώρου. Στην αγορά όμως της πόλης, την οικονομία και την κοινωνία, έχει προ πολλού ενσκήψει βαρύς ο χειμώνας. Μαγαζιά έχουν κλείσει, άλλα υπολειτουργούν, τον πελάτη τον ψάχνεις με το τουφέκι. Η ανεργία έχει εκτιναχθεί στα ύψη, εργάτες απολυμένοι, άλλοι που δουλεύουν τις μισές μέρες του μήνα με μισό μεροκάματο, η παρανομία στους τόπους δουλειάς οργιάζει. Ξαναπήραν μπρος τα κοινωνικά παντοπωλεία, τα κοινωνικά ιατρεία, τα συσσίτια, οι ομάδες αλληλεγγύης. Τις νύχτες κάποιοι ψάχνουν στα σκουπίδια. Ένα παιδάκι προχθές λιποθύμησε στο σχολείο. Από την πείνα, είπαν.
24
06

Ζήτημα αξιοπρέπειας. Ναι, αλλά όχι μόνο …

Και δικαιολογημένα αναρωτήθηκες: με ποια κριτήρια εντάχθηκαν τα ΜΜΕ στην καμπάνια, πώς δόθηκε η διαφήμιση και μοιράστηκαν τα χρήματα;  Εδώ και μέρες η ερώτηση είναι μία: πού πήγαν τα 20 εκατομμύρια ευρώ της κρατικής διαφημιστικής καμπάνιας με αφορμή την πανδημία; Και το αίτημα ξεκάθαρο: να δοθεί στη δημοσιότητα ο κατάλογος με τα ποσά και τους αποδέκτες τους. Πόσα χρήματα πήρε το κάθε Μέσο από τον κρατικό κορβανά. Με ποια ποσά χρηματοδοτήθηκαν κουμπάροι και συγγενείς πολιτικών. Πόσα έλαβαν μεγαλοεκδότες και ιδιοκτήτες ΜΜΕ. Και να κατατεθούν τα αποδεικτικά στοιχεία: τιμολόγια με ημερομηνίες και ποσά, προκαταβολές κ.λπ.. Να ενημερωθεί ο κάθε φορολογούμενος πολίτης, όπως έχει δικαίωμα, με ποιον τρόπο ξοδεύτηκε το δημόσιο χρήμα. Στο κρίσιμο ερώτημα η απάντηση από την πλευρά του κυβερνητικού εκπροσώπου μέχρι τώρα είναι αρνητική και ενοχική: «Κάποτε, στο μέλλον, θα δοθεί ο κατάλογος στη δημοσιότητα». Και οι δικαιολογίες αστείες: «Δεν έχει τελειώσει ακόμη η καμπάνια, δεν έχουν δοθεί όλα τα χρήματα, δεν έχει ολοκληρωθεί ο ποιοτικός και ποσοτικός έλεγχος….». Και «η μπάλα στην εξέδρα», και «η λάσπη στον ανεμιστήρα» και ο συμψηφισμός: «Ναι, αλλά κι εσείς βασανίζατε τους μαύρους». Μεθοδεύσεις που επιβεβαιώνουν τις υποψίες ότι η κυβέρνηση πάει να κερδίσει χρόνο, για να καλύψει ένα πραγματικό πολιτικό και οικονομικό σκάνδαλο. Γι’ αυτό φοβάσαι ότι δεν είναι απίθανο να «μαγειρευτεί» τελικά η λίστα, να «πειραχτούν» οι αριθμοί. Αυτό όμως που σ’ εξοργίζει περισσότερο είναι η αλαζονική συμπεριφορά:: «Δεν τη δίνουμε τη λίστα, γιατί έτσι μας αρέσει. Γιατί εμείς είμαστε οι νόμιμοι ιδιοκτήτες της χώρας και δεν δίνουμε λογαριασμό σε κανέναν». Αυτή είναι στην ουσία η απάντηση της κυβέρνησης. Και στην πετάει κατάμουτρα, λες και η χώρα είναι Μπανανία και οι πολίτες υπήκοοι. Γι’ αυτό είπες παραπάνω ότι είναι ζήτημα αξιοπρέπειας να αντιδράσεις στην ολοφάνερη υποτίμησή σου ως πολίτη, στην περιφρόνηση που δείχνει αυτός ο αυταρχισμός και η έπαρση της εξουσίας. Δεν είναι όμως μόνο ζήτημα προσωπικής αξιοπρέπειας. Είναι και ζήτημα διαφάνειας, Και νομιμότητας. Και χρηστής διαχείρισης του δημόσιου χρήματος. Και λογοδοσίας. Και χειραγώγησης των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Και ασφυκτικού ελέγχου της πληροφόρησης. Είναι τελικά ζήτημα δημοκρατίας.
16
06

Laboremus. Ναι, αλλά κάθε πότε, πόσο και με τι μισθό;

Τα πράγματα είναι δύσκολα, αλλά ακόμα κι έτσι, πολλά μπορούν να αλλάξουν. Πρώτα-πρώτα να γίνει συνείδηση όλων των εργαζομένων  ότι τα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση, παρά τον φαινομενικά έκτακτο χαρακτήρα τους, δεν είναι έκτακτα ούτε πρόσκαιρα. Αποτελούν στρατηγική επιλογή για ένα μοντέλο ανάπτυξης που θα στηρίζεται στο χαμηλό εργατικό κόστος και ως τέτοια πρέπει να αντιμετωπιστούν. Ας μας προβληματίσει επίσης το γεγονός ότι επικεφαλής της «Επιτροπής για την Αναπτυξιακή Στρατηγική» ορίστηκε ο Χριστόφορος Πισσαρίδης, νομπελίστας μεν οικονομολόγος, αλλά θιασώτης της flexicurity, δηλαδή της πλήρους ευελιξίας του εργοδότη στον αριθμό των θέσεων εργασίας, τις απολύσεις, τα ωράρια. Δεύτερο, να γίνει κατανοητό  ότι, παρά την προπαγάνδα των συστημικών μέσων «ενημέρωσης», η πολιτική αυτή δεν είναι μονόδρομος. Υπάρχουν άλλες επιλογές για την προστασία της εργασίας, που στις παρούσες συνθήκες σημαίνει τρία πράγματα: προστασία των θέσεων εργασίας (δηλαδή όχι απολύσεις), προστασία των σχέσεων εργασίας (δηλαδή μη μεταβολή της πλήρους σε μερική και εκ περιτροπής απασχόληση) και προστασία των μισθών (δηλαδή καταβολή τους στο 100%). Έχουν κατατεθεί σχετικές προτάσεις ρεαλιστικές, κοστολογημένες  και απολύτως εφαρμόσιμες. Τρίτο, να υπάρξει αντιπαράθεση στο πολιτικό, το ιδεολογικό, το οικονομικό και το επιστημονικό πεδίο. Κι αυτό είναι χρέος των αντικαπιταλιστικών πολιτικών δυνάμεων, των επιστημόνων, των ανθρώπων του πνεύματος. Για να φανεί το απάνθρωπο πρόσωπο του νεοφιλελευθερισμού.  Τέταρτο και πιο σημαντικό: Να σπάσει ο φόβος και να τονωθεί το αγωνιστικό φρόνημα των εργαζομένων. Ας το πάρουμε χαμπάρι. Αυτοί δεν θα σταματήσουν, αν δεν τους σταματήσουμε. Με οργάνωση στα συνδικάτα και αγώνα στους τόπους δουλειάς και στον δρόμο. Πώς το είπε ο Προυντόν; «Οι “μεγάλοι” είναι “μεγάλοι”, μόνο επειδή εμείς είμαστε γονατιστοί».
10
04

Περί «εθνικής ομοψυχίας»

- Δεν είμαστε και δεν θέλουμε να «είμαστε μαζί» μ’ εκείνους τους «έγκριτους» δημοσιογράφους και τους «υπεύθυνους» πολιτικούς, που προηγουμένως απαξίωναν το εθνικό σύστημα υγείας, που δήλωναν ότι δεν χρειαζόμαστε άλλους νοσοκομειακούς γιατρούς, που γνωμάτευαν ότι «Από τα κρατικά νοσοκομεία τα μισά τουλάχιστον πρέπει να κλείσουν ή καλύτερα να γκρεμιστούν», και που τώρα υποκριτικά βγαίνουν στα μπαλκόνια και χειροκροτούν τους «ήρωες με τις πράσινες και άσπρες ποδιές» (αρκεί βέβαια οι «ήρωες» να μη μιλούν και να μη διεκδικούν). - Δεν είμαστε και δεν θέλουμε να «είμαστε μαζί» με την εκπρόσωπο των Τραπεζών, που μάλωνε τους παππούδες και τις γιαγιάδες (σαν να περίσσεψε ο αυταρχισμός τον τελευταίο καιρό!), επειδή πήγαν στις Τράπεζες να πάρουν τη σύνταξή τους, αλλά οι ίδιες οι Τράπεζες δεν έλαβαν κανένα μέτρο ανακούφισης για τους δανειολήπτες που πλήττονται από την κρίση κι ούτε καν μείωσαν τις χρεώσεις για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές. - Δεν είμαστε και δεν θέλουμε να «είμαστε μαζί» με τον εργοστασιάρχη, που συνέχιζε τη λειτουργία του εργοστασίου του, ενώ υπήρχαν κρούσματα από τον κορωνοϊό, με αποτέλεσμα ένας εργαζόμενος να πεθάνει, ούτε με τους εργοδότες που απαιτούσαν ένα κατοστάρικο από το επίδομα των 800 ευρώ των εργατών τους ή με τους εργοδότες που, επωφελούμενοι από τα αντεργατικά μέτρα του Υπουργείου Εργασίας, απασχολούν εργαζόμενους παρά την αναστολή της σύμβασής τους, που δεν τηρούν ωράρια και κανόνες υγιεινής, που επέβαλαν εκ περιτροπής εργασία, ενώ η επιχείρησή τους είχε κέρδη, που απολύουν, που μειώνουν μισθούς, που δεν πληρώνουν υπερωρίες, .. που… που (εδώ ο κατάλογος δεν έχει τελειωμό). - Δεν είμαστε και δεν θέλουμε να «είμαστε μαζί» μ’ εκείνους τους πολιτικούς, που, δέσμιοι του ακροδεξιού ακροατηρίου τους, αντιμετωπίζουν τους πρόσφυγες και τους μετανάστες ως ανθρώπους β΄ κατηγορίας και αρνούνται να αποσυμφορήσουν τους προσφυγικούς καταυλισμούς, «ξεχνώντας» πως ο ιός δεν κάνει ρατσιστικές διακρίσεις και θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τη ζωή όχι μόνο των ξένων αλλά και των νησιωτών. - Δεν είμαστε και δεν θέλουμε να «είμαστε μαζί» με τα ΜΜΕ, που ασχολούνται με το κούρεμα του κυβερνητικού εκπροσώπου ή που δημοσιεύουν παλιές φωτογραφίες από την παραλία της Θεσσαλονίκης με κόσμο, για να ενοχοποιήσουν τους πολίτες ότι δήθεν παραβλέπουν την «ατομική ευθύνη» (εξ άλλου «δεν υπάρχει κοινωνία, υπάρχουν μόνο άτομα», δεν έχουν πει;), αλλά δεν έχουν κάνει ένα ρεπορτάζ στα νοσοκομεία για τις ελλείψεις σε γιατρούς, νοσηλευτές και υγειονομικό υλικό, ώστε να φανεί η κρατική ευθύνη για τις ελλείψεις αυτές. - Δεν είμαστε και δεν θέλουμε να «είμαστε μαζί» με όλους αυτούς, που από τη θεσμική τους θέση ανέχτηκαν, επέτρεψαν, ενθάρρυναν ή και θεσμοθέτησαν φαινόμενα σαν τα παραπάνω. Δεν είμαστε και δεν θέλουμε να είμαστε απαθείς, βουβοί, συνένοχοι. Είμαστε και θέλουμε να παραμείνουμε ενεργοί πολίτες.
12
02

Μ’ Εκείνον συμφωνείτε;

Χριστιανικά σωματεία «με την ευλογία της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης» οργανώνουν εκδήλωση την Κυριακή, 16 Φεβρουαρίου 2020, στο «Βελλίδειο», με θέματα τη Συμφωνία των Πρεσπών, τη «λαθρομετανάστευση» και το δημογραφικό και με γενικό τίτλο «Εμείς δεν συμφωνήσαμε». Το κείμενο της πρόσκλησης και η σύνθεση του πάνελ των ομιλητών δεν αφήνουν την παραμικρή αμφιβολία για την πραγματική στόχευση των διοργανωτών και τον εθνικιστικό, ξενοφοβικό και μισαλλόδοξο χαρακτήρα της εκδήλωσης.   Ειδικότερα για το μεταναστευτικό η πρόσκληση αναφέρει: «Στο φλέγον ζήτημα των μεταναστευτικών ροών, που κατακλύζουν την πατρίδα μας και έχουν δημιουργήσει ήδη συνθήκες ασφυξίας στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, βλέπουμε, αντί να γίνεται προσπάθεια θωράκισης της χώρας μας, να επιχειρείται μεταφορά του προβλήματος και στην ηπειρωτική χώρα, χωρίς να υπολογίζουν οι θιασώτες αυτών των λύσεων τους κινδύνους για την κοινωνική και εθνική συνοχή από την ανεξέλεγκτη, και χωρίς σχέδιο και προοπτική, αντιμετώπιση του θέματος της παράνομης μετανάστευσης». Και λίγο παρακάτω, κάνοντας λόγο για την ανάγκη αύξησης των γεννήσεων των Ελλήνων: «… χωρίς αυτές το μέλλον της πατρίδας προβλέπεται ζοφερό, καθώς ο κίνδυνος για πληθυσμιακή, θρησκευτική και πολιτισμική αλλοίωση του πληθυσμού προβάλλει πιο υπαρκτός από ποτέ». Γλώσσα διπλωματική, κομψή, υποκριτική. Που δεν μπορεί όμως να κρύψει τις διαθέσεις και το στόχο της. Που αν την άφηνες ελεύθερη, θα έλεγε καθαρά: «Δεν γουστάρουμε μετανάστες και πρόσφυγες στην Ελλάδα. Κάντε το βίο αβίωτο σε όσους έχουν έρθει. Κι αφήστε να πνιγούν όσοι έρχονται. Διώξτε τους όλους. Δεν θέλουμε ξένους στη χώρα μας».
04
02

Επιστροφή στην «κανονικότητα»

Στους έξι μήνες από τις εκλογές του Ιουλίου η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας (η απαρίθμηση είναι ενδεικτική):  - Κατάργησε την αυτονομία του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας και υποβάθμισε τον ρόλο του σε απλό γραφειοκρατικό μηχανισμό.  - Κατάργησε την υποχρέωση των εργοδοτών να αιτιολογούν τις απολύσεις των μισθωτών τους. - Κατάργησε τη συνευθύνη του αναθέτοντος το έργο και του εργολάβου έναντι των εργαζομένων για την καταβολή των αποδοχών τους. - Έκανε πιο δύσκολη τη διαδικασία σύναψης συλλογικών συμβάσεων εργασίας (Σ.Σ.Ε.). - Κατάργησε ουσιαστικά την αρχή της ευνοϊκότερης ρύθμισης των προβλεπόμενων από τις Σ.Σ.Ε. όρων αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων.   - Περιόρισε την αρχή της επεκτασιμότητας των Σ.Σ.Ε.. - Κατάργησε το δικαίωμα μονομερούς προσφυγής της εργατικής πλευράς στη διαιτησία για την επίλυση των συλλογικών διαφορών. - Καθιέρωσε ειδικές «τοπικές οικονομικές ζώνες» με δυσμενέστερους όρους αμοιβής και εργασίας. - Μείωσε δραστικά τα πρόστιμα στους παραβάτες της εργατικής νομοθεσίας και επιφύλαξε ευνοϊκότερη μεταχείριση για τους συστηματικά παραβατικούς εργοδότες και τις μεγάλες επιχειρήσεις. - Ακύρωσε την προεκλογική της δέσμευση για αύξηση του κατώτατου μισθού στο διπλάσιο του ποσοστού αύξησης του Α.Ε.Π.. - Κατάργησε τη συλλογική σύμβαση εργασίας στη Δ.Ε.Η. για τους νεοπροσλαμβανόμενους. - Κατέθεσε νομοσχέδιο που προβλέπει την κατάργηση του προστατευτικού για τους εργαζόμενους Γενικού Κανονισμού Προσωπικού των Κ.Τ.Ε.Λ. και την αντικατάστασή του με εσωτερικό κανονισμό, που θα καταρτίσουν μόνοι τους οι εργοδότες. - Αρνήθηκε να ανανεώσει τις συμβάσεις του προγράμματος κατά του brain drain για την εργασία 5.500 νέων επιστημόνων σε κρίσιμους τομείς του Δημοσίου. - Μείωσε τον προϋπολογισμό του Ο.Α.Ε.Δ..
21
10

Και πάλι για την ταξική μεροληψία της Νέας Δημοκρατίας

Ο ΣΥΡΙΖΑ, για τη θωράκιση θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων, πρότεινε να κατοχυρωθούν ρητά στο Σύνταγμα, ώστε να ισχύουν ανεξάρτητα από το ποια πολιτική δύναμη θα κυβερνά τη χώρα: α) Η αρχή της ίσης αμοιβής για ίση εργασία, ανεξάρτητα από την ηλικία του εργαζομένου, για να μην υπάρχει δυνατότητα να οδηγηθούν ξανά οι νέοι εργαζόμενοι σε υποαμειβόμενη εργασία, όπως συνέβη, όταν με το δεύτερο μνημόνιο το 2012 θεσπίστηκε ο ντροπιαστικός υποκατώτατος μισθός για τους εργαζόμενους κάτω των 25 ετών. β) Η αρχή της ευνοϊκότερης ρύθμισης, που προβλέπει πως, αν μια σχέση εργασίας ρυθμίζεται από περισσότερες συλλογικές συμβάσεις (εθνική, κλαδική, επιχειρησιακή), εφαρμόζεται εκείνη που περιέχει ευνοϊκότερους όρους αμοιβής και εργασίας για τον εργαζόμενο. γ) Το δικαίωμα της μονομερούς προσφυγής στη Διαιτησία, ώστε να μπορούν οι εργαζόμενοι, σε περίπτωση που αποτυχαίνουν οι συλλογικές διαπραγματεύσεις, να προσφεύγουν μονομερώς στη Διαιτησία για τη ρύθμιση των όρων αμοιβής και εργασίας τους, όταν η εργοδοτική πλευρά αρνείται να υπογράψει συλλογική σύμβαση εργασίας. δ) Το δικαίωμα των πολιτών στην κοινωνική ασφάλιση και η υποχρέωση του κράτους να εξασφαλίζει την αποτελεσματική προστασία τους έναντι όλων των ασφαλιστικών κινδύνων μέσω ενός ενιαίου συστήματος καθολικής κάλυψης, στο πλαίσιο δημόσιου αναδιανεμητικού συστήματος, που λειτουργεί με βάση τις αρχές της αλληλεγγύης και της ανταποδοτικότητας. ε) Η υποχρέωση του κράτους να παρέχει σε όλους τους πολίτες καθολική πρόσβαση σε αποτελεσματικές παροχές υγείας μέσω του Εθνικού Συστήματος Υγείας. στ) Το δικαίωμα όλων των πολιτών σε ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης μέσα από την καθολική πρόσβαση στις κοινωνικές υπηρεσίες (π.χ. υγείας) αλλά και μέσω εισοδηματικών ενισχύσεων (π.χ. κοινωνικό εισόδημα αλληλεγγύης), για να μη βρεθούν ποτέ ξανά άνθρωποι στη χώρα μας να ψάχνουν για φαγητό στους κάδους των σκουπιδιών. ζ) Η υπαγωγή βασικών κοινωνικών αγαθών, όπως το νερό και η ηλεκτρική ενέργεια, και των δικτύων διανομής τους σε καθεστώς δημόσιας υπηρεσίας και σε δημόσιο έλεγχο, ώστε να μην μπορούν να μεταβιβαστούν αυτά σε ιδιώτες. Η Νέα Δημοκρατία απέρριψε όλες τις παραπάνω προτάσεις.
01
10

Η απροκάλυπτη ταξική μεροληψία της Νέας Δημοκρατίας

«Θα σαρώσουμε σαν οδοστρωτήρας τα εμπόδια που κρατούν δέσμια την επιχειρηματικότητα», διακήρυξε προεκλογικά ο κ. Μητσοτάκης, απαντώντας σε επιχειρηματία που διαμαρτυρόταν για τους ελέγχους και τα πρόστιμα από το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας. Και μπορεί σε άλλα ζητήματα η Νέα Δημοκρατία μετά τις εκλογές να έκανε στροφή 180 μοιρών από τις λαϊκιστικές και ψηφοθηρικές προεκλογικές της θέσεις. Θυμίζουμε ενδεικτικά: α) Συμφωνία των Πρεσπών: από το «εθνικά επιζήμια» και «προδοτική» προεκλογικά, φτάσαμε στο μετεκλογικό «Θα την τηρήσουμε και θα την τιμήσουμε». β) Τραγωδία στο Μάτι: από το «φταίει η ανικανότητα της κυβέρνησης Τσίπρα» πριν, στο «ήταν ένα ακραίο φαινόμενο, που οφείλεται στη κλιματική αλλαγή» τώρα. γ) Προσφυγικό: από το «έχει ευθύνη ο ΣΥΡΙΖΑ, που άνοιξε τα σύνορα στους πρόσφυγες» όλη την προηγούμενη τετραετία, στο «πρόκειται για μια ευρύτερη γεωπολιτική κρίση» σήμερα κ.λπ.. Εκεί όμως που η Ν.Δ. παραμένει απόλυτα συνεπής, αμετακίνητη στις θέσεις της υπέρ των επιχειρηματικών συμφερόντων, είναι στα εργασιακά. «Οδοστρωτήρας» υποσχέθηκε να είναι (παρόλο που προσπάθησε επικοινωνιακά να το κρύψει) και «οδοστρωτήρας» είναι.
29
04

Από το «Χριστός ανέστη» στο … «Μακεδονία ξακουστή»

Φέτος, λόγω επικαιρότητας εξ αιτίας της Συμφωνίας των Πρεσπών, σε κάποιες εκκλησίες, ακόμη και σε μοναστήρια της Βόρειας Ελλάδας, ακούστηκε το βράδυ της Ανάστασης, μετά το «Χριστός ανέστη», και το «Μακεδονία ξακουστή». Λέτε να καθιερωθεί κι αυτό σαν στοιχείο της «παράδοσης», όπως τα προηγούμενα; (...) Και γιατί πρέπει να τραγουδιέται ή να παιανίζεται από μπάντες την ώρα της Ανάστασης στους περίβολους των ναών; Διότι, όπως φαίνεται, για κάποιους Χριστιανούς, το συγκλονιστικό «Χριστός ανέστη εκ νεκρών, θανάτω θάνατον πατήσας» δεν είναι αρκετό. Θέλει συμπλήρωση. Το πανανθρώπινο πρέπει να υποταχθεί στο λεγόμενο εθνικό, αυτό που για την πίστη είναι αιώνιο και αληθινό υπάρχει ανάγκη να εξυπηρετήσει το πρόσκαιρο και σκόπιμο. Ο Χριστός δεν αρκεί να είναι Θεάνθρωπος. Πρέπει να είναι και Έλληνας. Αλλά μάλλον κι αυτό δεν φτάνει απ’ ό,τι δείχνουν τελευταία τα πράγματα: χρειάζεται νάναι και Μακεδόνας! Κάπως έτσι όμως δημιουργούνται μερικές φορές συνήθειες και «παραδόσεις», όχι απλά άσχετες αλλά εντελώς αντίθετες με το αληθινό νόημα των εορταζόμενων γεγονότων. Και άντε μετά να βρεθεί κάποιος εχέφρων άνθρωπος, που θα τολμήσει να πάρει την ευθύνη να τις καταργήσει!
29
01

Το φίδι του φασιστικού αυγού

Δεν φτάνει μόνο η ξεκάθαρη αποδοκιμασία της ρητορικής του μίσους, των ύβρεων, των απειλών, των προπηλακισμών, της βίας, του εθνικιστικού και ρατσιστικού λόγου, των φασιστικών πρακτικών. Και βέβαια δεν χωράνε οι δικαιολογίες, οι θεωρίες των δυο άκρων, οι ίσες αποστάσεις, οι συμψηφισμοί, η ανοχή, η σιωπή. Χρειάζεται ένα ισχυρό μέτωπο μέσα στην κοινωνία για την υπεράσπιση της Δημοκρατίας. Με λόγο και έργο. Με νηφαλιότητα αλλά και αποφασιστικότητα. Με γνώση και ιστορική μνήμη. Σήμερα. Γιατί αύριο μπορεί να είναι αργά. Το κεφάλι του φιδιού του εθνικισμού, του ρατσισμού και του φασισμού πρέπει να συντριβεί με όλα τα νόμιμα μέσα που διαθέτει η Δημοκρατία.