Αναδημοσιεύσεις

Έχουμε απελευθέρωση απολύσεων, έχουμε κατά 20% μείωση των αμοιβών. Έχουμε ένα κύμα απολύσεων, καταργείται το ωράριο, ο κόσμος δουλεύει από τα σπίτια του χωρίς ωράριο, δεν υπάρχει Επιθεώρηση Εργασίας. Το όραμα αυτής της κυβέρνησης είναι για μία οικονομία που θα λειτουργεί με όρους ζούγκλας, όπου το μεγάλο ψάρι θα τρώει το μικρό. Το πέλαγος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που στηρίζουν και στήριξαν την απασχόληση στην Ελλάδα θα πάει στην άκρη, προς όφελος κάποιων μεγάλων αλυσίδων.

Ο Υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας είπε πριν από λίγες ημέρες ότι η Γαλλία οδεύει προς μία ύφεση 11%, η κα. Λαγκάρντ έχει μιλήσει για 8 με 10% ως μέσο όρο στην Ε.Ε. Αντιλαμβάνεστε ότι αυτό σημαίνει ενδεχομένως ένα υψηλότερο ποσοστό ύφεσης για την Ελλάδα. Αυτό θα προστεθεί στην ήδη 10ετη κρίση που έχουμε βιώσει. Αν πάμε σε τέτοια σενάρια και παρά την αρχική αισιοδοξία που προσφέρει το πακέτο της Ε.Ε το οποίο προετοιμάζεται και να δούμε που θα καταλήξουν στη Σύνοδο Κορυφής, οδεύουμε σε μία ιδιαίτερα οδυνηρή κατάσταση για την οικονομία της χώρας. Τα δείγματα που έχουμε μέσα από την αγορά, μετά τις επαφές που έγιναν εγκαίρως με όλους τους φορείς, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ένα πολύ μεγάλο μούδιασμα. Είναι σαφές πως αν δεν ληφθούν μέτρα γενναίας και εμπροσθοβαρούς στήριξης και δεν εννοώ δάνεια αλλά πραγματικές και σοβαρές επιχορηγήσεις και στην εργασία και στις επιχειρήσεις, θα περάσουμε σε μία γκρίζα, για να μην πω μαύρη, περιοχή που το ερχόμενο Φθινόπωρο ή στις αρχές του επόμενου Χειμώνα θα πάρει εκρηκτικές διαστάσεις. Η πρόβλεψη για πολύ μεγάλη ανεργία είναι πιθανώς μια μελλοντική πραγματικότητα καθώς από πλευράς της Κυβέρνησης «απελευθερώνεται» το θέμα των απολύσεων. Ήδη οι μικρές, μικρομεσαίες και οικογενειακές επιχειρήσεις, περίπου 700 χιλιάδες επιχειρήσεις που αποτελούν τον κορμό της ελληνικής οικονομίας, βρίσκονται σε πολύ δυσχερή κατάσταση. Εάν επίσης ο τουρισμός δεν ανορθωθεί κατ’ ελάχιστον, κάτι που δυστυχώς δεν φαίνεται στην παρούσα συγκυρία, αντιλαμβάνεστε ότι έχει πολύ μεγάλη σημασία, ζωτική σημασία, το ποια στρατηγική θα ακολουθηθεί για το ζήτημα της οικονομίας στην Ελλάδα. Το μέλλον είναι σήμερα όπως έχω πει και εκεί είναι η σύγκρουση ανάμεσα στη νεοφιλελεύθερη στρατηγική της ΝΔ και το πρόγραμμα «Μένουμε Όρθιοι» του ΣΥΡΙΖΑ.

Όσο εξελίσσεται η κρίση, τόσο πιο πολύ θεωρώ ότι το ζήτημα του κράτους έχει κεντρική σημασία. Στο φως των νέων εμπειριών που βιώνουμε, πρέπει να το θέσουμε πάλι επί τάπητος. Πουθενά στον κόσμο η καπιταλιστική οικονομία δεν λειτουργεί χωρίς την κρατική παρέμβαση, η οποία έχει πολλές διαστάσεις: την οικονομική, την κατασταλτική, τη ρυθμιστική, τη διορθωτική, την προσαρμοστική. Πόσο μάλλον που ο νεοφιλελευθερισμός, κατά βάθος, δεν είναι ένας καπιταλισμός που μπορεί να επιβιώσει από μόνος του: στη Γαλλία, τουλάχιστον, είναι ένας καπιταλισμός που «ιδιωτικοποιεί» και «εμπορευματοποιεί» μια κοινωνική οικονομία την οποία κληρονόμησε από τον 20ό αιώνα. Επομένως, όταν ακούμε σήμερα να μιλούν για «επαναφορά» του κράτους, αυτό σημαίνει κατ’ αρχάς ότι επανέρχεται μια κατάσταση αντίθετη από το νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό, ενάντια σ’ αυτή καθαυτή την ιδεολογία του. Αλλά η συνέχεια θα είναι άκρως συγκρουσιακή. Το κράτος που επανέρχεται αυτή τη στιγμή είναι το δημοσιονομικό και το νομισματικό κράτος, το κράτος «αφεντικό» των δημόσιων υπηρεσιών, αλλά και η εγγύηση ότι αυτές θα ανταποκρίνονται στα κοινωνικά αιτήματα. Είναι ένα κράτος παρεμβατικό, πατερναλιστικό, δυνάμει αυταρχικό, εν τέλει ταξικά μεροληπτικό, ακόμη κι αν αυτό είναι δύσκολο σε μια χώρα με δημοκρατική παράδοση. Όμως η έννοια της δημόσιας υπηρεσίας δεν μπορεί να παραμένει έγκλειστη σε αυτές τις κάθετες λογικές, και αυτό θα συμβαίνει όλο και λιγότερο. Από τη στιγμή που έχουμε ανάγκη τις δημόσιες υπηρεσίες, και εδώ αναφέρομαι κυρίως στους τομείς της υγείας, και της δημόσιας εκπαίδευσης (που χρησιμεύουν για άλλη μια φορά ως εμπόδιο κάθε είδους κοινωνικού αποκλεισμού), η έννοια τη δημόσιας υπηρεσίας περιλαμβάνει τη συμμετοχή, την ανιδιοτέλεια, την πολιτική ευθύνη και την κοινή συνείδηση, που το κράτος δεν μπορεί να προσποιείται ότι διαθέτει. Σε αυτό το έδαφος θα ριζώσει η αντίσταση στον νεοφιλελευθερισμό. Δεν θα πρόκειται για έναν «αντικρατισμό» αφηρημένο και βερμπαλιστικό, αλλά για μια αντίσταση που θα προτείνει μια νέα μορφή διακυβέρνησης και σχέσης με το κράτος, στον αντίποδα άλλων μορφών.