Αναδημοσιεύσεις

[Δεν έχει ιδιαίτερο νόημα να μιλάμε για αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, αν συνεχίσουμε να αντιλαμβανόμαστε αυτό το φλέγον ζήτημα ως κάτι έξω από το πλαίσιο της πολιτικής και συγκεκριμένα του καπιταλισμού] και δεν νομίζω ότι έχει να κάνει απλώς με το ότι οι κυβερνήσεις είναι δέσμιες τεράστιων εταιρικών συμφερόντων, αλλά με την ιδέα ότι η επιτυχία μιας κυβέρνησης μετράται πρώτα και κύρια στο επίπεδο της οικονομικής ανάπτυξης. Προφανώς ο πιο εύκολος -ή ο πιο τεμπέλικος- τρόπος για να δώσεις ώθηση στην ανάπτυξη είναι απλά να δημιουργείς υποτιθέμενα ιδανικές συνθήκες για να παράξουν πλούτο οι εταιρίες. Μπορείς όμως να έχεις μία υγιή οικονομία που δεν αγνοεί επιδεικτικά την κλιματική κρίση, αλλά αυτό απαιτεί ένα επίπεδο δέσμευσης, διαχείρισης και επιμέλειας, στοιχείων δηλαδή που κατά τη γνώμη μου έχει αποδειχτεί επανειλημμένα ότι δεν είναι εφικτά μέσα στο πλαίσιο του νεοφιλελευθερισμού. Επιπλέον, όπως είπα οι κυβερνήσεις δεν παίρνουν δραστικά μέτρα γιατί πιέζονται από τις πετρελαιοβιομηχανίες, αλλά δεν είναι ο μόνος καθοριστικός παράγοντας της αποτυχίας. Έχουν ούτως ή άλλως έλλειψη βούλησης να επιδοθούν σε μία νέου τύπου διαχείριση και σχεδιασμό της οικονομίας, να πάρουν την τολμηρή απόφαση να δώσουν προτεραιότητα σε συγκεκριμένα κομμάτια της οικονομίας έναντι άλλων, να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας σε τομείς που έχουν να κάνουν με την αποκατάσταση των δασών ή τον καθαρισμό των θαλασσών. Όλα αυτά απαιτούν μία διαφορετική νοοτροπία από αυτή που αποδεδειγμένα έχει παράξει επί τουλάχιστον δύο γενιές ηγετών, ο νεοφιλελευθερισμός. Νομίζω λοιπόν ότι ακόμη και περιπτώσεις πολιτικών όπως ο Τζάστιν Τρουντό στον Καναδά ή ο Εμανουέλ Μακρόν στη Γαλλία, που λένε όλα τα σωστά πράγματα σχετικά με την κλιματική κρίση, παραμένουν περιορισμένοι μέσα στο πλαίσιο των αρχών του νεοφιλελευθερισμού, που δεν τους επιτρέπει ούτε καν να διανοηθούν την κλίμακα αλλαγών που πρέπει να γίνουν προς όφελος των ανθρώπων και του φυσικού κόσμου. Δεν πιστεύουν ότι αυτός είναι ο ρόλος τους, αλλά το να δημιουργούν τα κατάλληλα οικονομικά κίνητρα ώστε να αναπτύσσονται οι εταιρίες και να δημιουργούνται περισσότερες θέσεις εργασίας. Μέχρι εκεί φτάνει η φαντασία τους.

Θεσμοθετείται πρώτη φορά στη μεταπολίτευση η έξοδος -ουσιαστικά- των παιδιών από την εκπαίδευση όταν τελειώνουν το γυμνάσιο. Μετατρέπονται οι ανήλικοι σε πάμφθηνο, χαμηλού επιπέδου εργατικό δυναμικό, μέσα από μια διαδικασία ανασφάλιστης και απλήρωτης ειδίκευσης, χωρίς γενική παιδεία, χωρίς εξέλιξη της προσωπικότητάς τους. Είναι μια σκληρή ταξική αντίληψη, που ούτε ο Αρβανιτόπουλος το 2013 δεν είχε τολμήσει να εφαρμόσει σε αυτή την έκταση, το είχε όμως προαναγγείλει προεκλογικά ο πρωθυπουργός με τον «20χρονο ψυκτικό από το Περιστέρι». Έτσι, ενώ ζούμε σε μια εποχή μεγάλων τεχνολογικών και οικονομικών -συνεπώς και επαγγελματικών- αλλαγών με ολόκληρους κλάδους της οικονομίας να εξαφανίζονται, οι νέοι θα παραμένουν «φτερά στον άνεμο», εγκλωβισμένοι σε μια σειρά από τεχνικές καταρτίσεις χωρίς το στέρεο υπόβαθρο της γενικής μόρφωσης. Είναι κάτι που θα σημαδέψει ολόκληρες γενιές για μια ζωή. Δεύτερον, καταργούνται και κλείνουν δημόσια ΙΕΚ αντί να αναβαθμιστούν. Ενισχύονται με τον τρόπο αυτό εμμέσως τα ιδιωτικά... Μάλιστα προβλέπονται εξετάσεις κατάταξης από τα ΙΕΚ στα πανεπιστήμια, ακριβώς την ώρα που γίνεται αυτή η ποσοτική μεταφορά από το δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα. Προσφέρεται έτσι ένα μπόνους στους ιδιοκτήτες των δεύτερων, ένας «κράχτης» για να την προσέλκυση πελατείας. Τρίτον, υποβαθμίζονται ριζικά οι σχολές μαθητείας του ΟΑΕΔ, κάτι που θίγει και τους σημερινούς πτυχιούχους τους. Κίνηση ενταγμένη στη γενικότερη «παράδοση» της κατάρτισης στον ιδιωτικό τομέα, ο οποίος μάλιστα θα έχει τη «σιγουριά» της κρατικής ενίσχυσης, αφού όπως προδιαγράφεται 1,5 δις € του Ταμείου Ανάκαμψης θα δοθεί στους ιδιώτες για αυτό το σκοπό. Το πλιάτσικο και τα σκόιλ ελικίκου δεν θα έχουν τέλος... Θα έχουν όμως βαθιά τσέπη! Το ζήσαμε με τα ΚΕΚ αυτό τη δεκ. του ‘90 και αν τους το επιτρέψουμε, θα το ζήσουμε ξανά, αν και αυτή τη φορά με περισσότερα χρήματα! Τέταρτον, καταργεί η κα Κεραμέως τους αιρετούς εκπροσώπους των εκπαιδευτικών από τα υπηρεσιακά συμβούλια, μετά την τεράστια πολιτική ήττα που υπέστη στις πρόσφατες εκλογές για την ανάδειξή τους. Πρόκειται για μια ακραία επίθεση στο 93% των εκπαιδευτικών μας (τουλάχιστον όσο ήταν το ποσοστό αποχής τους) αποκλειστικά και μόνο εκδικητικού χαρακτήρα, πρωτοφανή και αταίριαστη σε κάθε πολιτικό λειτουργό οποιασδήποτε παράταξης, που υποδηλώνει πολλά για την πολιτική ηγεσία του υπουργείου.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που ανακύπτει από τον αποκλεισμό ουσιαστικά της κοινωνίας, των πολιτών, της τοπικής αυτοδιοίκησης και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων από την παραγωγή καθαρής, «πράσινης» ενέργειας δημιουργεί τον κίνδυνο η ενεργειακή μετάβαση της Ελλάδας είτε να μην πραγματοποιηθεί, είτε να πραγματοποιηθεί με την κοινωνία απέναντι. Οι Ενεργειακές Κοινότητες είναι το «όχημα» ώστε οι μικροί «παίκτες» και οι κοινωνίες να δημιουργήσουν υπεραξία και θέσεις εργασίας σε τοπικό επίπεδο και φυσικά να αυξήσουν την κοινωνική συμμετοχή και αποδοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Στην αντίθετη περίπτωση, οι κοινωνίες που θα αισθάνονται πως μένουν «εκτός» της χωροθέτησης, του σχεδιασμού, όπως βλέπουμε να συμβαίνει με εντάσεις που πολλαπλασιάζονται πια σε πολλές περιοχές της Ελλάδας.

Στον κόσμο του Κέντρου και θέλουμε να απευθυνθούμε, και απευθυνόμαστε. Κανείς δεν διαφωνεί σ’ αυτό. Είναι προφανές ότι τόσο η σοβαρή μας στάση στο ζήτημα της πανδημίας όσο και όσα λέμε για το κοινωνικό κράτος, τη δημοκρατία, τα δικαιώματα βρίσκουν ευήκοα ώτα σ’ αυτόν τον κόσμο. Εμείς θέλουμε να απευθυνόμαστε και στον κόσμο του Κέντρου, κάτι που το λέει εξάλλου και η διακήρυξή μας, αλλά δεν θέλουμε να απευθυνόμαστε σε όλον τον κόσμο με κεντρώες λύσεις. Αφενός γιατί όταν απευθύνεσαι σε όλους γενικά, δεν απευθύνεσαι σε κανέναν συγκεκριμένα - ο τεχνολαικϊσμός δεν θα ήταν καλή συνταγή ούτε για την Αριστερά. Αφετέρου γιατί γνωρίζουμε ότι οι κεντρώες λύσεις δεν δουλεύουν. Αν, για παράδειγμα, δεν έχεις ως στόχο τη μείωση των ανισοτήτων, αυτό δεν θα γίνει αυτόματα, όπως υπονοεί το σχέδιο Πισσαρίδη. Παράλληλα όμως θέλουμε το κόμμα να έχει έναν εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Πρέπει όχι απλώς να κάνουμε ηγεμονικές τις θέσεις μας για τα εργασιακά, τις ιδιωτικοποιήσεις, το περιβάλλον, αλλά και να δείξουμε τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ αυτών των ζητημάτων. Και οι κεντρώες λύσεις αδυνατούν να φωτίσουν τις αλληλεπιδράσεις αυτές γιατί υπονοούν ότι οι πρακτικοί άνθρωποι μπορούν να βρουν πρακτικές λύσεις για όλα τα προβλήματα χωρίς πολλές «θεωρητικούρες» και αναλύσεις. Η Αριστερά έχει μια εγγενή τάση προς μια ολιστική προσέγγιση των πραγμάτων. Δηλαδή βλέπει, για παράδειγμα, ότι ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής δημιουργεί και ανισότητες, και αδιαφορία για το περιβάλλον, και αδυνατεί να προβλέψει τα προβλήματα που προκύπτουν από το ακολουθούμενο μοντέλο στην αγροτοδιατροφική αλυσίδα. Στο επίπεδο των προτάσεων πολιτικής η Αριστερά θέλει να αναδείξει ότι η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής δύσκολα θα επιτευχθεί χωρίς μια σοβαρή μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων. Και τέλος, στο επίπεδο της πολιτικής στρατηγικής και των κοινωνικών συμμαχιών επιδιώκει να εξηγήσει πώς, για παράδειγμα, όσοι παλεύουν ενάντια στην εμπορευματοποίηση της Υγείας και της Παιδείας έχουν λόγο να συμμαχήσουν με εκείνους που ανησυχούν για το νέο μοντέλο ελαστικοποίησης των εργασιακών σχέσεων.  Όμως, επειδή όλα τα παραπάνω δεν είναι αυτονόητα, η Αριστερά έχει πολλή δουλειά για να τα κάνει «πενηνταράκια».