Αναδημοσιεύσεις

Η παλιά «εθνικοφροσύνη» αντικαταστάθηκε από τον στείρο εθνικισμό, την πατριδοκαπηλία, τον κοινωνικό και φυλετικό ρατσισμό, ενώ διατηρήθηκαν έντονες οι αντικομμουνιστικές κραυγές από τη φασίζουσα πτέρυγα της Ν.Δ. και από τους ομοτράπεζούς της νοσταλγούς της Χούντας. Ο ευτελισμός των δημοκρατικών θεσμών (με επικεφαλής το Κοινοβούλιο), οι διώξεις κατά των πολιτικών αντιπάλων ( π.χ.Παπαγγελόπουλου), ο διασυρμός της Δικαιοσύνης με διώξεις κατά των έντιμων δικαστικών λειτουργών ( π.χ. Τουλουπάκη), η καταστολή και οι ξυλοδαρμοί ως επίσημη πολιτική του καθεστώτος, η περιστολή και η αντισυνταγματική απαγόρευση του συνέρχεσθαι αποτελούν μερικά μόνο από τα δείγματα ενός καθεστώτος που τελεί σε κατάσταση δημοκρατικής εκτροπής, ενόςκράτους – μηχανισμού Έκτακτης Ανάγκης που παράγει βία και τρομοκρατία και επιδιώκει να επιβάλλει τα συμφέροντα και τους στόχους του στη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία με κάθε μέσον. Το καθεστώς και οι μηχανισμοί του μπορεί να μετασχηματίζονται ή και να αποκρύπτονται κατά περιόδους μέσα στο πέρασμα του χρόνου. Όμως κάθε φορά που το καθεστώς κινδυνεύει, τότε ενεργοποιεί τις πλέον επαχθείς αντιδημοκρατικές και παρακρατικές εκδοχές του.

Οι Αναπτυξιακές Τράπεζες υπήρξαν σημαντικοί παράγοντες στην Ευρώπη κατά την αντιμετώπιση των αδυναμιών της αγοράς και θα είναι υψίστης σημασίας στην ανάδυση των οικονομιών μετά την πανδημία. Έτσι, η Covid-19 ενίσχυσε την ανάγκη για την Πορτογαλία να έχει μια εθνική Αναπτυξιακή Τράπεζα που θα έχει την ακόλουθη αποστολή: να προωθήσει την ανάπτυξη της πορτογαλικής οικονομίας, κυρίως μέσω της στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καθώς και των μεγάλων εταιρειών που θεωρούνται σημαντικές από την άποψη της εθνικής οικονομίας, μέσω στοχευμένης χρηματοδότησης (μέσω ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ή μέσω άμεσης χρηματοδότησης), από ίδια κεφάλαια και υβριδικά μέσα και εγγυήσεις. Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερθέντα και κατά την επιδίωξη της αποστολής της, η δραστηριότητα της BPF (αποκλειστικά ή σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα) πρέπει να επικεντρωθεί κυρίως στη χρηματοδότηση ή στη διευκόλυνση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση στους ακόλουθους τομείς: α) Μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και μεγάλες εταιρείες που θεωρούνται σημαντικές όσον αφορά την εθνική οικονομία, είτε βρίσκονται αρχικό τους στάδιο είτε είναι ήδη πιο ανεπτυγμένες β) Πρωτοβουλίες στην έρευνα και την καινοτομία, μεταφέροντας αποτελέσματα έρευνας στην αγορά, ψηφιοποίηση, ανάπτυξη μεγαλύτερων καινοτόμων εταιρειών, τεχνητή νοημοσύνη κ.λπ. γ) Έργα στον τομέα της βιώσιμης υποδομής, όπως η απο-ανθρακοποίηση και η ψηφιοποίηση, η αειφόρος ενέργεια, η ψηφιακή συνδεσιμότητα, οι μεταφορές, η κυκλική οικονομία, το νερό, τα απορρίμματα και άλλες περιβαλλοντικές υποδομές. δ) Έργα στον τομέα των κοινωνικών επενδύσεων και δεξιοτήτων, που καλύπτουν ιδίως εκείνα στον τομέα της υγείας, της μακροχρόνιας περίθαλψης, της εκπαίδευσης και της κατάρτισης (σε όλα τα επίπεδα), την προσιτή ή / και κοινωνική στέγαση και παρόμοιες πρωτοβουλίες. ε) Μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων που θα αναπτυχθούν από τον δημόσιο τομέα, σε κεντρικό, περιφερειακό και δημοτικό επίπεδο. Η BPF θα λειτουργεί καταλυτικά στην εκπόνηση δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, ιδίως για τον μετριασμό των αποτυχιών της αγοράς ή των βέλτιστων επενδυτικών καταστάσεων, την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένης της περιφερειακής της διάστασης, την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, των μικρομεσαίων και μεσαίων επιχειρήσεων, καινοτομία, ψηφιοποίηση και επιτάχυνση προς μια οικονομία χαμηλού άνθρακα, διασυνδεδεμένη και ψηφιοποιημένη, παγκοσμίως ανταγωνιστική και χωρίς αποκλεισμούς οικονομία.

Οι πρωταγωνιστές/στριες της Νικολαΐδου, εκπροσωπούν τρεις γενιές γεννημένες στον 20ό αιώνα, που μεγάλωσαν σε περιβάλλοντα εργατικά, αγροτικά, μικροαστικά, πολλοί/ές σε συνθήκες ακραίας φτώχειας και απαξίωσης, και πάντως χωρίς προδιαγραφές για όνειρα, αλλά το έβαλαν πείσμα να σπουδάσουν. Και τα κατάφεραν παρότι δεν είχαν «ίσες ευκαιρίες», δεν είχαν το απαραίτητο «πολιτισμικό κεφάλαιο» που δίνει διαβατήριο για τον κόσμο της «αριστείας» - τον μόνο που συλλαμβάνει το μυωπικό βλέμμα της σημερινής υπουργού Παιδείας... Είναι σπαρακτική η μαρτυρία της γεννημένης το 1961 Χ.Κ., μιας Σταχτοπούτας στα 13 της που έχει πλέον διδακτορικό στη Φιλοσοφία. Οπως λέει, όταν πέρασε στη Φιλοσοφική άκουσε για πρώτη φορά από τον Γεράσιμο Βώκο τη θεωρία του Πιερ Μπουρντιέ για την κοινωνική «διάκριση» που λειτουργεί απριόρι υπέρ αυτών που κουβαλούν μια οικογενειακή παιδεία. «Βγήκα από το αμφιθέατρο κλαίγοντας. Σπάραξα. Τότε συνειδητοποίησα για ποιον λόγο δυσκολευόμουν να συντονιστώ με τα παιδιά που ήμασταν μαζί στο Φιλοσοφικό, στην ειδίκευση. Τα μισά ήταν παιδιά πανεπιστημιακών... Είχαν μια κουλτούρα.» Η συγγραφέας ηχογράφησε 102 μαρτυρίες γεωγραφικά διασκορπισμένες. Από αυτές, παρουσιάζει ταξινομημένες τις μισές, σαν ψηφίδες ενός μωσαϊκού των ηρώων της γνώσης. Είναι «αυτοί που ήθελαν να γίνουν γιατροί», οι «επιχειρηματίες», τα «στελέχη και οι ελεύθεροι επαγγελματίες», εκείνοι που σπούδασαν εκτός των τειχών, ή άλλοι που σπούδασαν με υποτροφίες κι έτσι κατάφεραν να παρακάμψουν τα ταξικά εμπόδια (όπως ο 45άρης σήμερα ογκολόγος Ν.Τ., με αναλφάβητο πατέρα και μάνα της Δ΄ Δημοτικού, ο οποίος όταν θέλησε να προχωρήσει σε διδακτορικό, αντιμετώπισε την ερώτηση «Ποιανού είσαι εσύ;»). Το βιβλίο κλείνει με τους 20-30άρηδες, μεταξύ τους πολλά παιδιά μεταναστών. Ολες οι μαρτυρίες είναι ατόφιες φέτες ζωής, περασμένες μέσα από το φίλτρο της μνήμης (η Νικολαΐδου το σχολιάζει), και μεταγραμμένες έτσι ώστε να φανερώνονται οι άβολες αλήθειες και τα τραύματα αυτού του ηρωικού κόσμου. Χαρακτηριστικό το «γυάλινο ταβάνι», δηλαδή η αόρατη οροφή στην ανέλιξη όσων δεν ήταν «γόνοι» (κάτι που δεν φοβάται η σημερινή νέα γενιά), ή η έμφυλη διάσταση των σπουδών, αφού για πολλά χρόνια «στη μαύρη επαρχία ήταν αδιανόητο για τα κορίτσια να σπουδάσουν»...

Το πρόβλημα για το ΚΙΝΑΛ, και συνολικά το πρόβλημα της ευρωπαϊκής κεντροαριστεράς και της ιστορικής σοσιαλδημοκρατίας, είναι ότι η διαχείριση της κρίσης του 2010 διέλυσε τις κοινωνικές συμμαχίες, τις κοινωνικές εκπροσωπήσεις του πολιτικού κέντρου. Οι αριθμοί δείχνουν, και η βιωμένη πραγματικότητα αποδεικνύει, ότι η κρίση εξ αιτίας της πανδημίας θα είναι η ίδια ή ακόμα χειρότερη από την προηγούμενη. Η παρακμή της κεντροαριστεράς διαπιστώνεται παντού, επαληθεύεται και από τα ποσοστά του ΚΙΝΑΛ, πολύ πριν από την επέλαση του κορωνοϊού. Η ευρωπαϊκή εμπειρία πάλι δείχνει ότι τα κόμματα της σοσιαλδημοκρατίας επιχειρούν να δραπετεύσουν από τη νεοφιλελεύθερη συναίνεση και να επαναπροσδιορίσουν τις συμμαχίες και τις κοινωνικές αναφορές τους. Η αλήθεια είναι επίσης ότι και εκεί και εδώ η μετατόπιση δεν γίνεται εύκολα. Αντιδρά ο παλιός πολιτικός κόσμος και τα οικονομικά συμφέροντα που ελέγχουν ασφυκτικά τα συστήματα ενημέρωσης. Η ποινή όμως της επιστροφής στη νεοφιλελεύθερη κανονικότητα είναι η εξαφάνισή τους από τον πολιτικό χάρτη. Το υπαρξιακό αδιέξοδο του ΚΙΝΑΛ. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει κανένα λόγο να χαίρεται για τον αρραβώνα ΝΔ και ΚΙΝΑΛ, αντίθετα έχει πολλούς λόγους να κάνει ό,τι μπορεί για το διαζύγιο. Υπάρχουν κάποιοι που χαίρονται, που προτείνουν ο ΣΥΡΙΖΑ να μετατοπιστεί και να καλύψει τον χώρο της κεντροαριστεράς, να μπει δηλαδή και ο ΣΥΡΙΖΑ στο κάδρο της καθεστωτικής πολιτικής, να αδιαφορήσει για τον κόσμο της εργασίας, να αφήσει εκτεθειμένο κοινωνικά, και ακάλυπτο πολιτικά, έναν νεότερο κόσμο που ασφυκτιά και οδηγείται εκτός της πολιτικής σφαίρας και της εκλογικής διαδικασίας. Δεν είναι παράδοξο, πάντα στον δημόσιο χώρο συμβιώνουμε με τους «άμπαλους» στην πολιτική και τους «αδιάβαστους» στις κοινωνικές εκπροσωπήσεις.

Σκέφτομαι ότι παγκόσμια ο νεοφιλελευθερισμός παραμένει μεν κυρίαρχος αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι ηγεμονικός. Και αυτό συμβαίνει γιατί αδυνατεί να παρουσιάσει ένα όραμα εντός του οποίου οι λαϊκές και οι μεσαίες τάξεις μπορούν να δουν τον εαυτό τους. Πεδίο δόξης λαμπρό για την Αριστερά, υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι ξεκάθαρη. Ξεκάθαρη στο «Για ποιους». Αν απαντήσουμε σε αυτό θα απαντηθούν πιο εύκολα και τα υπόλοιπα ερωτήματα. (...) Το ακραίο κέντρο είναι κατά βάση ακραίο, και δευτερευόντως κέντρο. Σε περιόδους κρίσης δε, το ακραίο κέντρο είναι σκέτο ακραίο. Ακραίο, αντιδημοκρατικό, αυταρχικό, αντιεκπαιδευτικό. Και είμαι ακόμα στο Α... Η Άννα Διαμαντοπούλου βράβευσε τον Άδωνη Γεωργιάδη. Και έτσι απλά (;) επικαιροποιεί την μεγάλη διαχωριστική γραμμή που πρωτοεμφανίστηκε, στη χώρα μας τουλάχιστον, με την οκταετία Σημίτη. Και για να θυμηθούμε τον T.S. Eliot, έτσι τελειώνουν οι εκσυγχρονιστές, όχι με ένα κρότο αλλά με ένα λυγμό. (...) Το ινστιτούτο για την Ελεύθερη Αγορά της φανατικής αντικρατίστριας [Ayn Rand], που απεχθάνεται τους φτωχούς και την κοινωνία,  αλλά και την κρατική παρέμβαση, ενισχύθηκε οικονομικά από το κράτος, μέσω και των φόρων που πληρώνουν οι φτωχοί, με ένα κρατικό δάνειο ύψους έως ενός εκατομμυρίου για να συνεχίσει να μας λέει πόσο κακές είναι οι κρατικές παρεμβάσεις. Είναι μια υπέροχη ειρωνεία. Φαντάζομαι ο εκδότης του «Φιλελευθέρου» που πρόσφατα ενισχύθηκε από την λίστα Πέτσα θα  κάνει  τον οργανισμό τιμώμενο μέλος του νέου του club «Κρατικοδίαιτοι Αντικρατιστές». (...) O Βουλευτής του συντηρητικού κόμματος της Αγγλίας  Mark Francois απειλεί ανώτατο στρατηγό ότι αν δεν συμμορφωθεί θα του στείλει τον Cummings (τον ενορχηστρωτή των πολιτικών του Boris Johnson στο Downing Street ) «και αυτό δεν σας αρέσει». Όταν ο κ. Μητσοτάκης μιλάει για ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος μάλλον κάτι τέτοιο έχει στο μυαλό του. (...) Είμαι στη Βουλή όπου συζητάμε για το αντιδημοκρατικό νομοσχέδιο που κατεβάζει η κυβέρνηση για τις πορείες. Το τηλέφωνο μου χτυπάει και μαθαίνω για πολύ κόσμο, κόσμο που ξέρω, που έχει χτυπηθεί από την αστυνομία. Ο Μ. Χρυσοχοΐδης παίρνει τον λόγο και περιγράφει μια άλλη πραγματικότητα. Του φωνάζω, του ζητάω να απαντήσει σε όσα ακούγονται, στα βίντεο στις μαρτυρίες. Σιωπή. Ο Υπουργός ΠροΠο αρνείται να απαντήσει. Ο Υπουργός ΠροΠο φαίνεται να έχει πλέον διακηρυγμένο στόχο να τρομοκρατήσει τον κόσμο και την νεολαία. Ακόμη να καταλάβει πως το δίκαιο δεν περιορίζεται. Ακόμα να καταλάβει πως η καταστολή δεν σταματά την κοινωνία, αλλά την εξοργίζει. (...) Διαβάζω την δημοσκόπηση της Pulse, και βλέπω το ερώτημα «Πόσο επηρεάζουν την άποψη σας για την αξιωματική αντιπολίτευση οι πρόσφατες καταγγελίες Καλογρίτσα;». Ψάχνω εναγωνίως να βρω το ερώτημα «Πόσο επηρέασε τη γνώμη σας για την κυβέρνηση η λίστα Πέτσα;» Δεν το βρίσκω. Η παλιά ιστορία όπου οι δημοσκοπήσεις δεν καταγράφουν απλά την κοινή γνώμη αλλά με το είδος και την σειρά των ερωτήσεων την κατευθύνουν. Βέβαια ο κόσμος της αριστεράς μας κρίνει με πιο αυστηρά κριτήρια από ότι κρίνει την ΝΔ ο κόσμος της δεξιάς. Και δεν θα ήθελα ποτέ να ήταν αλλιώς. Γιατί δεν είμαστε ίδιοι, και αυτό οφείλουμε να το αποδεικνύουμε κάθε μέρα.