Macro

07
08

Τα φαντάσματα στην μπροστινή αυλή της Ευρώπης

Δεν φτάνει ν΄αναπτύσσονται «βιώσιμες» αλυσίδες εμπορευμάτων όπου οι εταιρείες υιοθετούν προαιρετικές κατευθυντήριες γραμμές για να παράγουν (συνήθως πιο ακριβά) εμπορεύματα. Ούτε αρκεί να επενδύουμε όλες τις ελπίδες μας για ένα καλύτερο αύριο στις ατομικές επιλογές του Ευρωπαίου καταναλωτή. Πρέπει αντίθετα να συνειδητοποιήσουμε το πώς σχετίζεται ο μη βιώσιμος χαρακτήρας της σύγχρονης οικονομίας με τη μακρά ιστορία της διεύρυνσης της έκτασης των εμπορευμάτων: να καταλάβουμε πώς απορρέει το σήμερα από το χθες, αλλά και πώς στο σήμερα μπορεί να εμπεριέχεται η ευκαιρία ν’ αλλάξουμε πορεία. Μια αρχή είναι να κάνουμε πιο δυνατή τη φωνή των ανθρώπων που ζουν στα «απομακρυσμένα» μέρη τα οποία προμηθεύουν τους ευρωπαϊκούς τρόπους ζωής και τις ευρωπαϊκές αγορές. Κοινότητες που ζουν μέσα στα τοξικά εντόσθια της βιομηχανίας και της βιομηχανικής γεωργίας ανά τον κόσμο αγωνίζονται για την «περιβαλλοντική δικαιοσύνη». Ανθρωποι παντού οργανώνονται, καινοτομούν και χρησιμοποιούν νομικά εργαλεία για να καθιστούν τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις υπόλογες για τις πράξεις τους. Ακούγοντας τη φωνή των ανθρώπων αυτών -τον αγώνα τους, τις συνθήκες ζωής τους, τα οράματά τους για το μέλλον- η Ευρωπαϊκή Ενωση θα μπορούσε να χτίσει πραγματικά αντιπροσωπευτικές και μακροπρόθεσμες λύσεις στα παγκόσμια προβλήματά μας. Για ένα μέλλον με βιώσιμες συνθήκες και αξιοπρεπή ζωή για όλους, όχι μόνο για όσους έχουν την τύχη ν’ αρχίζουν την κάθε μέρα απολαμβάνοντας τους καρπούς των αιώνων ευρωπαϊκής επέκτασης ανά την υφήλιο.
07
08

Το Μπλόκο του Βύρωνα στις 7 Αυγούστου 1944

«Την 7/8/1944 και ώραν 17.40 γερμανικά αυτοκίνητα (2) πλήρη στρατιωτών διερχόμενα εκ της αγοράς Βύρωνος εδέχθησαν ριπή πολυβόλου παρ” Εαμίτου και ετραυματίσθησαν εις Γερμανός αξιωματικός και εις στρατιώτης, μετ΄ολίγον κατέφθασε ισχυρά γερμανική δύναμις ήτις διέταξε τη συγκέντρωση απάντων των ανδρών του συνοικισμού εις την πλατείαν Σμύρνης όπου συνεκεντρώθησαν 1.000 άνδρες. Παρέλαβε 10 αδιακρίτως εκ των συγκεντρωθέντων και τους εξετέλεσαν επιτόπου, άλλους δε 600 άνδρας τους μετέφερον εις Χαϊδάρι και εκείθεν τους μετέφερον εις Γερμανίαν»
07
08

Γκρέγκορ Γκίζι: Η διεθνιστική απάντηση

Τα έθνη κράτη πρέπει να σταματήσουν να επιτρέπουν στις μεγάλες εταιρίες και τις τράπεζες να στρέφουν τον έναν εναντίον του άλλου. Χώρες σαν την Ιρλανδία δεν πρέπει να μπορούν να προσελκύουν επενδυτές περικόπτοντας τους φόρους τους και μειώνοντας τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά τους κριτήρια. Δεν θα καταφέρουμε να εμποδίσουμε τις ανισότητες τέτοιου τύπου, αν συνεχίσουμε να είμαστε αντίπαλοι ως έθνη κράτη. Γι’ αυτό και πρέπει να αγκαλιάσουμε την ιδέα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Μόνα τους τα έθνη κράτη δεν θα μπορέσουν ποτέ να αντιδράσουν αποτελεσματικά σε έναν εμπορικό πόλεμο με την Αμερική. Θα πρέπει να οργανώσουμε μια ενιαία ευρωπαϊκή απάντηση. Γνωρίζω, βέβαια, την κακή κατάσταση στην οποία βρίσκονται ορισμένες περιοχές της Ευρώπης. Αλλά η ευρωπαϊκή οικονομία, οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, η αποφυγή του πολέμου στην ήπειρό μας και, τέλος, το κοινωνικό ζήτημα, και ειδικά οι νέοι που όλο και πιο πολύ υιοθετούν την ευρωπαϊκή ταυτότητα, όλα αυτά μας καλούν να υλοποιήσουμε την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και όχι το αντίθετο.
06
08

Ασλί Ερντογάν: Η σημερινή Τουρκία θυμίζει ναζιστική Γερμανία

«Ο τρόπος με τον οποίο προχωρούν τα πράγματα στην Τουρκία θυμίζει τη ναζιστική Γερμανία. (...) Πιστεύω ότι είναι ένα φασιστικό καθεστώς. Δεν είναι ακόμη η Γερμανία της δεκαετίας του 1940, αλλά αυτή της δεκαετίας του 1930», εξηγεί αναφερόμενη στην περίοδο κατά την οποία οι ναζί εδραίωσαν την εξουσία τους καταστέλλοντας κάθε αντιπολίτευση.
06
08

Όταν ο βασιλιάς είναι γυμνός: σκέψεις για τον ελληνικό εθνικισμό

Πριν από αρκετά χρόνια –το 1992– ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς και διανοούμενους της μεταπολιτευτικής περιόδου, ο Φίλιππος Ηλιού, ανέφερε σχετικά με την καυτή τότε υπόθεση της αναγνώρισης της Δημοκρατίας της Μακεδονίας: Το πιο ενοχλητικό, επικίνδυνο και ανησυχητικό για την Ελλάδα και τους Έλληνες δεν είναι ότι πιθανόν να αναγνωριστεί ένα κράτος με το όνομα που αυτό έχει επιλέξει, όπως άλλωστε έχει το δικαίωμα, αλλά ότι με αφορμή το Μακεδονικό αναδείχθηκαν και επιβλήθηκαν ως κυρίαρχες τάσεις στην ελληνική κοινωνία και τους παράγοντες που διαμορφώνουν την κοινή γνώμη, στοιχεία μιας πρωτοφανούς αρχαϊκότητας που μας εμφανίζουν να αθετούμε δημοκρατικές κατακτήσεις και πολύτιμες δημοκρατικές ευαισθησίες, που, μετά τη μεταπολίτευση, είχε θεωρηθεί ότι αποτελούσαν πλέον κοινό κτήμα των ελλήνων πολιτών. Ήταν εκείνες τις αντίστοιχες μέρες του Μαΐου του 1992 που καταδικάζονταν από την ελληνική δικαιοσύνη τέσσερα μέλη της Αντιπολεμικής Αντιεθνικιστικής Συσπέιρωσης για διατάραξη των διεθνών σχέσεων της χώρας και διασπορά ψευδών ειδήσεων. Εικοσιέξι χρόνια μετά, τον «σωφρονιστικό» ρόλο των δικαστηρίων ανέλαβαν μαυροφορεμένοι αγανακτισμένοι ελληνόψυχοι –με πολύ επιδερμική ωστόσο σχέση τόσο με την ιστορία όσο και με την ελληνική γλώσσα–, που δεν διστάζουν να προπηλακίζουν δημόσια όποιον διατυπώνει αντίθετη από την κυρίαρχη στον δημόσιο λόγο άποψη και να θέτουν διά της σωματικής ρώμης τα πλαίσια του επιτρεπτού και τα όρια του ανεκτού. Μετά την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών, καθημερινά περιστατικά έντασης και βίας έχουν εμφανιστεί σε διάφορες περιπτώσεις τόσο στην Αθήνα όσο και, κυρίως, στη Θεσσαλονίκη.
06
08

Η κρίσιμη διάκριση

Ο δημοκρατικός εκσυγχρονισμός της οικονομίας, της δημόσιας διοίκησης, των εργασιακών σχέσεων, της καταπολέμησης της διαφθοράς καθιστά αναγκαία τη διάκριση Αριστεράς - Δεξιάς. Χωρίς αυτήν, πώς θα αναρωτηθούμε και θα καταλήξουμε σχετικά με το πώς πρέπει να λειτουργεί το κράτος, ώστε να μπορεί να θέτει κανόνες διανομής που θα ορίζουν και θα ρυθμίζουν την επιδιωκτέα δίκαιη διανομή του κοινωνικού, εθνικού πλεονάσματος; Το να θέλει κάποιος δίκαιη διανομή τον τοποθετεί πιο κοντά στον έναν από τους δύο πόλους της διάκρισης. Αυτή η τοποθέτηση τον φέρνει κοντά και στον έναν από τους δύο πόλους της διάκρισης ανάμεσα στην πρόοδο και τη συντήρηση. Χωρίς την πρώτη διάκριση, η δεύτερη θα αποσυντίθεται μέσα στην αοριστία της. Θα γίνει σύνθημα για διαφημιστική χρήση. Η διάκριση, όμως, Αριστεράς - Δεξιάς είναι και προϋπόθεση για ουσιαστικές πολιτικές επιλογές. Αυτό σημαίνει ότι το πεδίο της ηγεμονίας μετατοπίζεται στο πεδίο του δημόσιου λόγου. Έτσι, η διάκριση Αριστεράς - Δεξιάς δεν πρέπει να λογίζεται ως αντίθεση. Είναι διάκριση, άρα επιτρέπει τη δημοκρατική, πλουραλιστική διαφοροποίηση και, συνεπώς, και την αναζήτηση συγκλίσεων, καθώς και την επίτευξη συναινέσεων. Ο δημοκρατικός εκσυγχρονισμός είναι στρατηγικής σημασίας σκοπός για την ανασυγκρότηση της χώρας και χωρεί ανέτως στην προοπτική του δημοκρατικού σοσιαλισμού.
05
08

Το ανέλπιστο «Βατερλό» του Μπάνον στην Ανατολική Ευρώπη

Είναι προφανές, ότι η απόκλιση των συγκεκριμένων εθνικών συμφερόντων έχει αφήσει τους Ανατολικοευρωπαίους ασυγκίνητους από τις προσπάθειες της αμερικανικής ριζοσπαστικής δεξιάς και του Λευκού Οίκου να εμπλακούν στην περιοχή. Αυτό έχει δύο συνέπειες: α) Την κάλυψη του κενού από την ρωσική πλευρά, η οποία τα τελευταία χρόνια χτίζει σχέσεις με τις ακροδεξιές ηγεσίες της Ανατολικής Ευρώπης στο πλαίσιο του ανταγωνισμού της Μόσχας με την ΕΕ β) Την μετατόπιση του ενδιαφέροντος του Μπάνον πιο Δυτικά. Έτσι ο Μπάνον σκοπεύει να δημιουργήσει ένα ίδρυμα στην Ευρώπη, με στόχο να προκαλέσει μια «ακροδεξιά λαϊκιστική εξέγερση που θα εξαπλωθεί στην ήπειρο». Σε μια συμβολική κίνηση, τα κεντρικά της οργάνωσής του που θα ονομάσει The Movement θα βρίσκονται στις Βρυξέλλες, την πρωτεύουσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφέρεται στο άρθρο της Daily Beast. Ο Μπάνον είχε πέρυσι συναντήσεις μεταξύ άλλων με τον Νάιτζελ Φάρατζ στη Βρετανία και στελέχη του ακροδεξιού κόμματος της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία. Έπλεξε μάλιστα και το εγκώμιο στην Ιταλία, με αφορμή την άνοδο στην εξουσία της ακροδεξιάς Λέγκα: «Η Ιταλία είναι η καρδιά της σύγχρονης πολιτικής. Εάν αυτό πετύχει εκεί κάτω, μπορεί να πετύχει οπουδήποτε»...
05
08

Οι διώξεις του βιβλίου μετά τον εμφύλιο

Οι συλλήψεις εκδοτών, μεταφραστών και πωλητών τις ημέρες εκείνες πλήθαιναν, μαζί με τις μαζικές κατασχέσεις βιβλίων, τα οποία κυκλοφορούσαν απολύτως νόμιμα. Ήταν λοιπόν προφανές ότι οι σκοτεινοί μηχανισμοί του μετεμφυλιακού κράτους είχαν ξεκινήσει οργανωμένη δίωξη εναντίον του προοδευτικού βιβλίου και των ανθρώπων του. Αλλά δεν ήταν μόνο η Αριστερά το θύμα. Τις ημέρες εκείνες μεγάλος θόρυβος είχε ξεσπάσει, από την πρωτοβουλία της Ιεράς Συνόδου να αφορίσει τον Καζαντζάκη και το βιβλίο του «Τελευταίος πειρασμός», ενώ, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Ψυχάρη, είχε εξαπολυθεί ένα πρωτοφανές οργανωμένο κύμα υβριστικής αρθρογραφίας εναντίον του θεμελιωτή του δημοτικισμού.
05
08

Συλλογικό συμφέρον: Επαναθεμελίωση αντί για μεταρρύθμιση

Ένα μεγάλο κτήριο δεν γκρεμίζεται μονομιάς, με ένα μονάχα χτύπημα του εκσκαφέα. Πρέπει προηγουμένως να έχουν ανοιχτεί τρύπες, ρήγματα, να έχει δεχθεί πολλούς κλονισμούς. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για την κατεδάφιση του κοινωνικού κράτους στη Γαλλία. Από τη δεκαετία του 1970 οι φιλελεύθεροι έχουν βαλθεί να εξασθενίσουν τους μηχανισμούς του, στους οποίους στηρίζεται η εθνική αλληλεγγύη.
04
08

Bullying: Αφη­ρη­μέ­νη ε­δα­φι­κο­ποίη­ση με στέ­ρεα θύ­μα­τα

Γυ­ρί­ζο­ντας πί­σω στα δι­κά μου σχο­λι­κά χρό­νια, ό­χι εν εί­δει αυ­το­βιω­μα­τι­κό­τη­τας, αλ­λά αυ­το­α­νά­λυ­σης και α­να­συ­γκρό­τη­σης των γνω­σια­κών σχη­μά­των και με­τα-α­φη­γη­μά­των, θυ­μά­μαι ό­χι μό­νο τα πε­ρι­στα­τι­κά εκ­φο­βι­σμού με­τα­ξύ μα­θη­τών, αλ­λά κι αυ­τά με­τα­ξύ κα­θη­γη­τών που νο­μι­μο­ποιού­σαν τα πρώ­τα. Θυ­μά­μαι την κα­θη­γή­τρια Φυ­σι­κής με τη ρευ­στή ε­πι­τέ­λε­ση φύ­λου, τις μυ­θο­λο­γίες που κα­τα­σκεύα­ζαν οι μα­θη­τές για το αν εί­ναι γυ­ναί­κα ή ά­ντρας ή ου­δέ­τε­ρο (!) και το γε­γο­νός ό­τι οι υ­πό­λοι­ποι κα­θη­γη­τές, συ­χνά, συμ­με­τεί­χαν σε αυ­τές τις κα­τα­σκευές και στε­ρε­ο­ποιού­σαν το ρευ­στό. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά α­να­κα­λώ στη μνή­μη, έ­ναν άλ­λο κα­θη­γη­τή Φυ­σι­κής ο ο­ποίος ι­σχυ­ρι­ζό­ταν ό­τι δεν εί­ναι δυ­να­τόν να ξέ­ρει α­πό Φυ­σι­κή η «α­φύ­σι­κη». Και ο κα­θη­γη­τής της Ιστο­ρίας, ό­μως, ε­νίο­τε ό­ταν κά­ποια φρά­ση του την ώ­ρα της πα­ρά­δο­σης «χτύ­πα­γε»μια ψη­λή ο­κτά­βα, εί­τε γε­λού­σε αυ­το­σαρ­κα­στι­κά (α­μυ­ντι­κά) μα­ζί με τους μα­θη­τές που γε­λού­σαν, εί­τε ξε­ρό­βη­χε για να δώ­σει το σύν­θη­μα της προ­σπά­θειας να κα­τε­βά­σει τη φω­νή, να ξε­κι­νή­σει η κου­ρα­στι­κή δια­δι­κα­σία μιας πιο αρ­ρε­νω­πής ο­μι­λι­τι­κής πρά­ξης. Πώς και πού πρέ­πει να α­να­ζη­τη­θεί μια αλ­λα­γή του σκη­νι­κού; Σί­γου­ρα, δεν πρέ­πει να εί­ναι κα­νείς α­ντί­θε­τος στην πα­ρου­σία ψυ­χο­λό­γων στα σχο­λεία, δεν έ­χει α­πε­νο­χο­ποιη­θεί πλή­ρως α­κό­μα στη χώ­ρα ού­τε η ψυ­χο­λο­γι­κή βοή­θεια εν γέ­νει, ού­τε η ψυ­χα­νά­λυ­ση, και τα πε­ρισ­σό­τε­ρα σχο­λεία δεν δια­θέ­τουν καν τέ­τοιους ε­παγ­γελ­μα­τίες, α­κό­μα και στην Αθή­να. Ωστό­σο, για­τί να μεί­νει κά­ποιος μό­νο ε­κεί; Για­τί να φτά­σου­με α­πευ­θείας στο ση­μείο που ε­ξε­τά­ζε­ται η ε­ξω­τε­ρι­κό­τη­τα που έ­χει ε­σω­τε­ρι­κευ­θεί, για­τί να γυ­ρί­σου­με την κρι­τι­κή πί­σω στο ά­το­μο, πριν καν α­να­ζη­τή­σου­με λί­γο φως στο ί­διο το κοι­νω­νι­κό, στη συ­γκρό­τη­ση των υ­πο­κει­μέ­νων, στην ί­δια τη σχο­λι­κή μι­κρο-κοι­νω­νία και στη δια­λε­κτι­κή της με τη μα­κρο-κοι­νω­νία.