Τουρκία

14
04

Η δύσκολη εξίσωση του Ερντογάν

H πιο μεγάλη πρόκληση για τον Τούρκο Πρόεδρο είναι η επιτακτική ανάγκη να διορθωθούν τα βαθιά ριζωμένα οικονομικά προβλήματα, τα οποία διογκώθηκαν μετά τη δραματική νομισματική κρίση του περασμένου Αυγούστου. O κ. Ερντογάν έσπευσε την Κυριακή να καθησυχάσει τους επενδυτές λέγοντας ότι θα σεβαστεί «τους κανόνες της ελεύθερης αγοράς» και ότι σχεδιάζει οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο το φτωχό εκλογικό αποτέλεσμα του AKP θα μπορούσε να περιορίσει τη δυνατότητά του για τολμηρά βήματα. «Πιθανώς η σημερινή κυβέρνηση δεν θα έχει μεγάλη όρεξη για μεταρρυθμίσεις και θα προτιμήσει να κάνει βιαστικές διορθώσεις, όπως να πλημμυρίσει την οικονομία με φτηνό δανεισμό», είπε η Νόρα Νόιτεμπουμ, οικονομολόγος της ολλανδικής τράπεζας ABN Ambro. Οι αναλυτές προειδοποίησαν ότι ο Πρόεδρος Ερντογάν και ο γαμπρός του, ο υπουργός Οικονομικών Μπεράτ Αλμπαϊράκ, θα πρέπει να παρουσιάσουν γρήγορα ένα σαφές πρόγραμμα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης τόσο των ξένων επενδυτών όσο και των Τούρκων πολιτών. «Αν δεν το κάνουν, θα έχουν πρόβλημα» είπε ο Τιμ Ας, υπεύθυνος στρατηγικής για τις αναδυόμενες αγορές της BlueBay Asset Management. «Τα πράγματα θα μπορούσαν να γίνουν πολύ άσχημα, πολύ γρήγορα», είπε το στέλεχος της εταιρείας που είναι μια από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη για τη διαχείριση επενδύσεων.
01
04

Φατίχ Μεχμέτ Ματσόγλου: Ο πρώτος κομμουνιστής δήμαρχος στην ιστορία της Τουρκίας

Ο Ματσόγλου ήταν προηγουμένως δήμαρχος του Οβατσίκ και κατά τη διάρκεια της θητείας του ήταν ήδη γνωστός ως ο «κομμουνιστής δήμαρχος». Έγινε διάσημος για το συνεταιριστικό μοντέλο αγροτικής παραγωγής, μέσω του οποίου η πόλη και γενικότερα η επαρχία της παρήγαγαν όσπρια και μέλι. Στο πλαίσιο αυτού του μοντέλο συνεταιριστικής γεωργικής παραγωγής, ο δήμος παρείχε επίσης γεωργικές επιδοτήσεις, συμπεριλαμβανομένων των σπόρων, του πετρελαίου, και εγγυήσεων αγοράς των προϊόντων. Ο δήμος του Οβατσίκ ήταν επίσης διάσημος για τη δημοσιονομική διαφάνεια. Πλέον, με την στήριξη του Ματσόγλου από το ΚΚ, το Ντερσίμ έγινε η πρώτη πόλη με κομμουνιστική διοίκηση στην ιστορία της Τουρκίας.
06
11

Η “ΚΟΚΚΙΝΗ ΟΡΧΗΣΤΡΑ” ΤΗΣ ΑΓΚΥΡΑΣ

Νοέμβριος του 1988. Σε μία παγωμένη από τον χειμώνα, σκοτεινή από τη δικτατορία Άγκυρα έχει γίνει μία εξαιρετικά ριψοκίνδυνη κίνηση. 16 Έλληνες, σηκώνουν δύο πανώ διαμαρτυρίας στο στρατοδικείο Mamak, το πρωί, 4 του μήνα, όπου δικάζονται 723 στελέχη της μεγάλης αριστερής οργάνωσης Dev-Yol. Ήδη η τουρκική και κουρδική αριστερά μετρούσε δεκάδες χιλιάδες φυλακισμένους, βασανισμένους, εκτελεσμένους. Η αντίδραση του καθεστώτος ήταν πρώτα μία στιγμιαία έκπληξη για το θράσος των ακτιβιστών και στη συνέχεια το άνοιγμα των πυλών της κολάσεως. Σύλληψη, μεταφορά με κουκούλες στα υπόγεια της DAL, της Γενικής Ασφάλειας, πολύωρες ανακρίσεις, δίψα, κρύο και τρόμος. Δίπλα μας βασανίζαν Κούρδους, ολόκληρα χωριά, από τον δάσκαλο ως τους εφήβους, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών. Οι στρατιώτες χτυπούν δύο Γερμανούς, έναν ευρωβουλευτή που είχε συλληφθεί μαζί μας και έναν ακτιβιστή που καταπίνει το χαρτάκι με τις τουρκικές επαφές του για να μην το πάρει η Ασφάλεια. Χτυπούν δύο δικούς μας, τον αρχιτέκτονα Πάνο Τότσικα και τον Μεχμέτ από τη Θράκη, βγάζουν το μίσος επάνω του γιατί είναι μαζί μας. Δώδεκα απελαύνονται ξημερώματα της επόμενης μέρας, ο Πάνος, η.Όλγα Χαρίτου, η Ελένη Πορτάλιου, η Λέττα Μούκα, ο Δημήτρης Παρθένης, η Λιάνα Μαλανδρενιώτη, ο Πέτρος Λινάρδος-Ρυλμόν, ο Γιώργος Κούρτης, ο Tάκης Λάμπρου, ο Διονύσης Μουζάκης, ο Μεχμέτ Ορχάνογλου από τη Θράκη, ο Παύλος Αθανασόπουλος. Απελαύνεται και όλη η ομάδα των Γερμανών που βρέθηκαν δίπλα μας. Οι τέσσερεις που σηκώσαμε τα πανώ, κρατούμενοι στο σκοτάδι...Γιώργος Κουβίδης, Νίκος Γιαννόπουλος και Κωστής Νικηφοράκης.
18
10

«Πώς ο Eρντογάν θέλει να κερδίσει τα Βαλκάνια αλλά αποτυγχάνει»

Ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν είχε δηλώσει το 2013 ότι «Η Τουρκία είναι Κόσοβο και το Κόσοβο είναι Τουρκία». Ο Eρντογάν αρέσκεται σε αυτού του είδους της δηλώσεις, όπως: «Πρέπει να είμαστε εκεί που κάποτε ήταν οι πρόγονοι μας». Σε ομιλία του το 2012 για το μέλλον της εξωτερικής πολιτικής του, είχε αναφέρει ότι «μας κινητοποιεί το πνεύμα της ίδρυσης της οθωμανικής αυτοκρατορίας». Το ίδιο σκέφτεται και σήμερα, επισημαίνει η εφημερίδα, διότι θεωρεί εαυτόν ιδρυτή μιας αυτοκρατορίας.
14
09

Δομικά προβλήματα πίσω από τις αιτίες της κρίσης

Το πρόβλημα της Τουρκίας είναι δομικό: χαμηλή παραγωγικότητα του επιχειρηματικού τομέα, μη βιώσιμη πιστωτική επέκταση και επιχειρηματική υπερέκταση. Τα προβλήματα αυτά με τη σειρά τους έχουν τις ρίζες τους στην παρακμή των οικονομικών και πολιτικών θεσμών της χώρας κατά την τελευταία δεκαετία.
06
09

ΤΟΥΡΚΙΑ: Πολιτική επικράτηση με κόστος

Η ευφορία για την Τουρκία και τις άλλες αναπτυσσόμενες αγορές, τέλειωσε όταν η FED αποφάσισε να ακολουθήσει την πολιτική αύξησης των αμερικανικών επιτοκίων και να ισχυροποιήσει το δολάριο. Οι επενδυτές άρχισαν να φεύγουν από τις αναπτυσσόμενες αγορές, διότι δεν ήταν πλέον ελκυστικές για αυτούς. Η φυγή των επενδυτών μείωσε ραγδαία τα συναλλαγματικά αποθέματα στην Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας, αλλά μεγάλη ευθύνη έχει και η ίδια η τράπεζα ως προς τη διαχείριση του δανεισμού σε ιδιώτες και την απουσία ελέγχων στις συναλλαγματικές ροές. Χαρακτηριστικό στοιχείο είναι ότι ο δείκτης δανειακής μόχλευσης (δανείων προς καταθέσεις), του τραπεζικού κλάδου της Τουρκίας, εκτιμάται ότι υπερβαίνει το 130% (από 116% το τέλος 2017). Αυτό το ποσοστό μόχλευσης είναι ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στις αναδυόμενες αγορές σύμφωνα με έγκυρες πηγές.
31
08

Μύθος και πραγματικότητα στην Τουρκία της κρίσης

Όταν ξεσπάει μια κρίση και οι λογικές εξηγήσεις καταστέλλονται, οι απλοί άνθρωποι θα πιστέψουν τον μύθο, όπως ότι πρόκειται για έναν οικονομικό πόλεμο με βάση τη θρησκεία. Αλλά αυτό δεν είναι καινούργιο. Το AKP παράγει μύθους για κάθε κρίση. Αυτή η κρίση δεν κάνει ισχυρότερο τον μηχανισμό της θρησκείας. Κατά τη διακυβέρνηση του AKP η υπηρεσία που επιβλέπει τις θρησκευτικές υποθέσεις έχει γιγαντωθεί και έχει έναν προϋπολογισμό που είναι μεγαλύτερος από το άθροισμα των προϋπολογισμών πολλών υπουργείων, ενώ λειτουργεί ανοιχτά ως εργαλείο προπαγάνδας. Όλοι οι δήμοι που ελέγχονται από το AKP προωθούν τη θρησκεία. Αλλά ο Ερντογάν θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τη θρησκευτική ρητορεία για να ελέγχει τις μάζες. Χρειάζεται μυθικούς εχθρούς για να παραμείνει στην εξουσία και η θρησκεία, σε τελική ανάλυση, δημιουργεί μύθους.
24
08

Στο μυαλό του Σουλτάνου

Πολλοί - οικονομολόγοι, επενδυτές και αναλυτές - προσπαθούν να κατανοήσουν τις κινήσεις του προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και πώς οδήγησε τη χώρα στο σημερινό οικονομικό αδιέξοδο, που μοιάζει με οικονομική αυτοχειρία. Πώς γίνεται ο ηγέτης μιας οικονομίας 850 δισεκατομμυρίων δολαρίων να ακολουθεί μια τόσο απερίσκεπτη οικονομική στρατηγική και ταυτόχρονα να αρνείται, μέχρι σήμερα, οποιαδήποτε «διορθωτική κίνηση» σε οικονομικό αλλά και διπλωματικό επίπεδο, ώστε να αμβλύνει τις αντιδράσεις και να περιορίσει την ελεύθερη πτώση της λίρας. Σύμφωνα μάλιστα με τις εκτιμήσεις οι πιέσεις προς την Τουρκική οικονομία θα ενταθούν το επόμενο διάστημα.
22
08

Ο γαμπρός, ο χρυσός και το αλισβερίσι του Ταγίπ

Είναι άραγε καλός έμπορος ο ισχυρός άνδρας της Τουρκίας, ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που αναβαπτίστηκε πριν από δύο μήνες στη λαϊκή ψήφο; Στριμωγμένος από τους Αμερικανούς σε έναν εμπορικό πόλεμο που βρίσκεται ακόμα σε αρχικό στάδιο, ο Πρόεδρος Ερντογάν καλεί τους πολίτες να βγάλουν από τα στρώματά τους τα δολάρια και τα ευρώ για να στηρίξουν το εθνικό νόμισμα, ρίχνει γέφυρες στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ζητά στήριξη από τους Άραβες και την Κίνα και αγκαλιάζει τη ρωσική αρκούδα. Μόνιμη επωδός του: Το έθνος θα κερδίσει και αυτόν τον πόλεμο.
21
08

Το επικίνδυνο παιχνίδι χρέους του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού

Η ιστορία λέγεται γρήγορα. Δύο αυτοαποκαλούμενοι ισχυροί άνδρες εμπλέκονται σε μια διαμάχη. Κανείς από αυτούς δεν ήθελε να εμπλακεί. Ο ένας, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, επέβαλε κυρώσεις σε μια χώρα με την οποία η Αμερική έχει διατηρήσει μια στρατηγική συνεργασία στο ΝΑΤΟ για επτά δεκαετίες. Ο άλλος, ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καλεί το λαό του σε πατριωτική δράση για να αποτρέψουν μια οξεία οικονομική και νομισματική κρίση: «Μην αγοράζετε το iPhone», λέει στους συμπατριώτες του και αναζητά νέους συνεργάτες. Το τέλος αυτής της ιστορίας δεν έχει γραφτεί ακόμα. Είναι όμως πιθανό η ζημιά να είναι μεγάλη και μόνιμη - για τον τουρκικό λαό, αλλά και για τον γεωπολιτικό ρόλο των ΗΠΑ και την ασφάλεια της Ευρώπης. Η ιστορία των δύο πεισματάρηδων ηγετών δεν είναι λάθος. Αλλά κρύβει άλλες, βαθύτερες αιτίες. Διότι στην οικονομική κρίση για το Βόσπορο είναι επίσης εμφανείς οι θεμελιώδεις ανεπάρκειες του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού.