Macro

Το προσχέδιο του προϋπολογισμού της κυβέρνησης επιφέρει αύξηση εισοδήματος 72 ευρώ για το φτωχότερο 10% του πληθυσμού και 353 ευρώ για το πλουσιότερο 10%. Δηλαδή, το εισόδημα των πολύ πλουσίων θα αυξηθεί 5 φορές παραπάνω από όσο των πολύ φτωχών. Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού που η Ν.Δ. κατέθεσε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτυπώνεται με τον πιο εμφανή τρόπο η ταξική της μεροληψία. 72 ευρώ αύξηση για το φτωχότερο 10%. 353 ευρώ αύξηση για το πλουσιότερο 10%. Δηλαδή, το εισόδημα των πολύ πλουσίων θα αυξηθεί 5 φορές παραπάνω από όσο των πολύ φτωχών. Αντίστροφη εικόνα από αυτήν του ΣΥΡΙΖΑ, όπου για το έτος 2019, σύμφωνα με τα πραγματοποιηθέντα όπως αυτά αποτυπώνονται στο προσχέδιο του 2020, οι μεγαλύτερες αυξήσεις ήταν για τα χαμηλά και μεσαία στρώματα. Μάλιστα, η αύξηση στα εισοδήματα των πολιτών το 2019 αποδείχθηκε πολύ μεγαλύτερη από ό,τι προβλεπόταν.

Οι ραγδαίες εξελίξεις της τεχνολογίας αλλοιώνουν τη φύση της εργασίας, καθιστούν ασαφή τη διάκριση εργασίας και ελεύθερου χρόνου και μας ζητούν να γίνουμε διά βίου συμμέτοχοι στην παραγωγή αγαθών και εκτός του χώρου εργασίας. Αυτό μας καθιστά προσωπικότητες με πολλαπλές οικονομικές ιδιότητες, στοιχείο που αποτελεί την οικονομική βάση για την ανάδυση ενός νέου τύπου ανθρώπου. Αυτός ο άνθρωπος, το διαδικτυωμένο άτομο, θα αποτελέσει τον φορέα της μετακαπιταλιστικής κοινωνίας που πλέον είναι εφικτή. Σήμερα, η βασική αντίφαση του σύγχρονου καπιταλισμού εντοπίζεται ανάμεσα στη δυνατότητα για δωρεάν και άφθονα κοινωνικά παραγόμενα αγαθά και σε ένα σύστημα μονοπωλίων, τραπεζών και κυβερνήσεων, που αγωνίζεται σκληρά να διατηρήσει υπό τον έλεγχό του την πληροφορία και τη νομή της εξουσίας. Τα πάντα, δηλαδή, έχουν διαποτιστεί από το πνεύμα ανταγωνισμού μεταξύ δικτύου και ιεραρχίας.

Καθώς η κυβέρνηση επέλεξε να εφαρμόσει ευθύς εξ αρχής ένα πρόγραμμα σοκ, θέλοντας να αιφνιδιάσει και συγχρόνως να εντυπωσιάσει, έχουμε σήμερα, στους τρεις μήνες, αρκετό υλικό να βγάλουμε συμπεράσματα για την πολιτική της και το μέλλον της. Ιδίως τελευταία η κυβέρνηση βρίσκεται μπροστά σε δύσκολα προβλήματα, δοκιμάζεται και η πολιτική της και η συνοχή της.

Ο κ. Μητσοτάκης είχε δείξει αρχικά, όταν ξεκίνησε η συζήτηση περί παραπομπής του κ. Παπαγγελόπουλου, ότι δεν σκόπευε να ακολουθήσει την πεπατημένη. Ορισμένα ρεπορτάζ, μάλιστα, ανέφεραν ότι η σκέψη που κυριαρχούσε τότε στην ηγεσία της ΝΔ ήταν αυτή ακριβώς: να ακολουθηθεί η υποχρεωτική διαδικασία αποστολής αμελητί στη Βουλή, να συσταθεί η ειδική επιτροπή, αλλά χωρίς καθυστερήσεις να αποφανθεί υπέρ της επιστροφής στη δικαστική δικαιοδοσία. Αν πράγματι υπήρξαν τέτοιες σκέψεις, φαίνεται ότι ηττήθηκαν κατά κράτος. Από ποιους; Από εκείνους που δεν καταλαβαίνουν από τέτοιες «ευγένειες». Είναι ισχυρότεροι του αρχηγού; Ίσως η θέληση του αρχηγού δεν είναι τόσο ισχυρή, ώστε να θέλει να επιβληθεί. Πάντως, ο κ. Μητσοτάκης είχε στη διάθεσή του ένα όπλο που δεν αξιοποίησε: την πολύ πρόσφατη κίνηση του ΣΥΡΙΖΑ, που παρακάμπτοντας το εμπόδιο του συνταγματικού άρθρου και του νόμου περί ευθύνης υπουργών, επέστρεψε στον φυσικό δικαστή την υπόθεση Novartis. Ο κ. Μητσοτάκης προτίμησε το μικροκομματικό ελπιζόμενο όφελος.

Τα τηλεοπτικά πάνελ, με τη συμμετοχή εκπροσώπων του κοινοβουλίου, είναι πλήρως ενταγμένα στη βιομηχανία του θεάματος. Η επιλογή των προσώπων έχει αγοραία κριτήρια: μετά τα γούστα του αφεντικού, το επόμενο προσόν είναι τα νούμερα της τηλεθέασης. Ο πόλεμος της φωνασκίας, ο διαγκωνισμός των εξυπνακισμών, το ειδικό στήσιμο όπως ακριβώς το διδάσκει ο επικοινωνιολόγος, αντικαθιστούν τα ιδεολογικοπολιτικά επιχειρήματα, ενίοτε πέρα από κάθε όριο ορθολογισμού. Η απολίτικη πλευρά της πολιτικής, με την απάληψη των ιδεολογικών διαφορών και την αντικατάστασή τους με μια μηχανιστική, ολωσδιόλου ανώδυνη, ανταλλαγή λεκτικών πυρών είναι εδώ.

Ο Βαρουφάκης επαναλάμβανε σε όλους τους κλειστούς χώρους των εγχώριων συνεδριάσεων ότι πρέπει να απειλήσουμε με ένα Grexit, για να τους κάνουμε να υποχωρήσουν. Στους αντίστοιχους κλειστούς χώρους στην Ευρώπη, όμως, έλεγε πως το Grexit δεν είναι επιλογή. Στον ελληνικό λαό, επίσης, επαναλάμβανε αυτό που ήθελε να ακούσει: ότι δεν υπάρχει καμία περίπτωση Grexit, γιατί δεν το θέλει κανείς. Ο ίδιος ο πρώην υπουργός μάλιστα σημειώνει ότι γνώριζε ότι η κυβέρνηση δεν είχε νομιμοποίηση για Grexit. Σε αυτό το πλαίσιο, όμως, ακόμα και η δημοσιοποίηση της πρόθεσης για Grexit θα λογίζονταν ως πραξικόπημα, γιατί θα φαινόταν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ κορόιδευε τον κόσμο και χρησιμοποιούσε την εντολή του για αλλότριους σκοπούς. Ο Βαρουφάκης, όμως, συμβούλεψε τον Τσίπρα να προτιμήσουν το Grexit, αν η Γερμανία δεν τους αφήσει άλλο περιθώριο (σ.755). Μα, για να γίνει κάτι τέτοιο ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΕΚΛΟΓΕΣ, αλλιώς THIS IS A COUP! Η στρατηγική Βαρουφάκη δεν συνυπολόγιζε τον πλέον σημαντικό παράγοντα στη δημοκρατική πολιτική, τη νομιμοποίηση. Γι αυτό και δεν συμμεριζόταν το ότι ο Τσίπρας ενδιαφερόταν για το αν θα συμφωνούσε το κόμμα με τις επιλογές του.

Προς το παρόν πάντως, η μόνη διατυπωμένη και κατατεθειμένη πρόταση για την ψήφο των αποδήμων είναι αυτή του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία δίνει δικαίωμα ψήφου στους αποδήμους, κάτι που η Ν.Δ. και το τότε ΠΑΣΟΚ ουδέποτε έκαναν στα 40 χρόνια αδιατάρακτης διακυβέρνησης τους. Η πρόταση νόμου του ΣΥΡΙΖΑ είναι σύμφωνη με το πόρισμα της διακομματικής επιτροπής που είχε συσταθεί για το θέμα, με τη γνωμοδότηση της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), με τη διεθνή εμπειρία, αλλά και με τις προτάσεις του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού (ΣΑΕ). Μάλιστα, η γνωμοδότηση της ΕΕΔΑ ήταν διά χειρός του σημερινού υπουργού, καθηγητή Γεραπετρίτη, ενώ το ΚΙΝ.ΑΛΛ. έχει παραδεχθεί ευθαρσώς ότι έχει αλλάξει τη θέση που τηρούσε παλαιότερα και έχει ευθυγραμμιστεί με τη Ν.Δ. Η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ είναι το λεγόμενο «κλειστό σύστημα» και δίνει δικαίωμα ψήφου στους αποδήμους για την εκλογή τριών έως δώδεκα βουλευτών, αναλόγως του πόσοι θα εγγραφούν σε ειδική εκλογική περιφέρεια εξωτερικού. Η ψήφος δεν θα είναι επιστολική αλλά αυτοπρόσωπη στα εκλογικά τμήματα που θα ορίζονται στο εξωτερικό ανάλογα με τον αριθμό των εκλογέων κάθε χώρας ή περιοχής.

«Η μεγάλη τραγωδία της κλιματικής κρίσης είναι ότι 7,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα πρέπει να πληρώσουν το τίμημα -με τη μορφή ενός υποβαθμισμένου πλανήτη- προκειμένου ορισμένοι να συνεχίσουν να βγάζουν κέρδη - ρεκόρ. Είναι τεράστια ηθική αποτυχία του πολιτικού μας συστήματος ότι το επιτρέψαμε αυτό να συμβεί» σχολιάζει στην εφημερίδα “Guardian”, ο κορυφαίος περιβαλλοντολόγος Μάικλ Μαν. Η λίστα με τις πιο ρυπογόνες επιχειρήσεις καταρτίστηκε με βάση την ετήσια παραγωγή τους σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακα και στη συνέχεια με τον υπολογισμό πόσου άνθρακα και μεθανίου απελευθερώθηκαν στην ατμόσφαιρα καθ' όλη τη διάρκεια της παραγωγής, από την εξόρυξη ως τη χρήση του τελικού προϊόντος. Με βάση τα συμπεράσματα, το 90% των εκπομπών που αποδίδονται στις είκοσι εταιρείες οφείλεται στη χρήση προϊόντων όπως το πετρέλαιο, τα καύσιμα αεροσκαφών και το φυσικό αέριο. Μόλις το ένα δέκατο οφείλεται στην εξόρυξη, την επεξεργασία και τη μεταφορά των καυσίμων.

Ορθώς η κυβέρνηση απουσίασε από τη συζήτηση για τον Παπαγγελόπουλο. Όχι, θα κάθεται ο υπουργός Δικαιοσύνης να τοποθετείται σε θέματα Δικαιοσύνης. Αλλωστε μικροβιολόγος είναι ο άνθρωπος. Πού ξέρει από τέτοια πράγματα. Αμα ζητήσει αναλύσεις ούρων η Προανακριτική, θα τους ρίξει μια ματιά. Μόνο ο Γεωργιάδης έδωσε τη μάχη. Οι υπόλοιποι της κυβέρνησης ήταν στα ορεινά και κάνανε εσωτερικό πρωτάθλημα τάβλι. Ο Καραμανλής δεν είδαμε αν πήγε. Αλλά δεν τον ακούσαμε καθόλου, οπότε μάλλον εκεί ήτανε. Ο Γεωργιάδης εξεμάνη όταν ο Πολάκης του είπε ότι το φάρμακο Εσχροκερδόλ, αντί για 23,48 ευρώ την συσκευασία είχε τιμολογηθεί 596,32. Πρώτον με βλέπεις και τρέμεις, δεύτερον θα σε στείλω ισόβια και τρίτον δεν το έκανα εγώ, κύριε, ο Βορίδης το έκανε, δήλωσε σε αυστηρούς τόνους ο Άδωνις.

Οι διάφορες ιδέες που έχουν αναπτύξει οι μαρξιστές για να φτάσουν εκεί -η κοινωνικοποίηση της παραγωγής, το τέλος της ανταλλακτικής αξίας, η εξάλειψη της μισθωτής εργασίας- είναι απλά μέσα για την επίτευξη αυτού του στόχου. Το άμεσο ερώτημα είναι: Τι απαιτεί αυτός ο στόχος; Η συνθετική κατασκευή της ελευθερίας είναι το μέσο με το οποίο οι ανθρώπινες δυνάμεις πρέπει να αναπτυχθούν. Αυτή η ελευθερία βρίσκει πολλούς διαφορετικούς τρόπους έκφρασης, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών και των πολιτικών, πειράματα με τη σεξουαλικότητα και τις αναπαραγωγικές δομές, και τη δημιουργία νέων επιθυμιών, διευρυμένων αισθητικών ικανοτήτων, νέων μορφών σκέψης και συλλογισμού, και τελικά εντελώς νέων τρόπων ζωής. Η επέκταση των επιθυμιών, των αναγκών, των τρόπων ζωής, των κοινοτήτων, των τρόπων να υπάρχουμε, των δυνατοτήτων - όλες εκπληρώνονται από το έργο της καθολικής χειραφέτησης. Πρόκειται για ένα σχέδιο προς ένα μέλλον που ανοίγετε, η ανάληψη ενός έργου που επεξεργάζεται αυτό που μπορεί να σημαίνει να είμαστε άνθρωποι, η δημιουργία ενός ουτοπικού σχεδίου για νέες επιθυμίες, και η ευθυγράμμιση ενός πολιτικού έργου με την τροχιά ενός καθολικευτικού ανολοκλήρωτου ανύσματος. Ο καπιταλισμός, παρά τις όψεις απελευθέρωσης και καθολικότητας που του αποδίδονται, έχει τελικά περιορίσει αυτές τις δυνάμεις σε έναν ατελείωτο κύκλο συσσώρευσης, αποστεώνοντας τις πραγματικές δυνατότητες της ανθρωπότητας και περιορίζοντας την τεχνολογική εξέλιξη σε μια σειρά απλών, οριακών καινοτομιών. Κινούμαστε ταχύτερα -ο καπιταλισμός το απαιτεί- αλλά δεν πάμε πουθενά. Αντ’ αυτού, πρέπει να οικοδομήσουμε έναν κόσμο στον οποίο να μπορούμε να επιταχύνουμε πέρα από τη συγκαιρινή μας αδράνεια.