Βασίλης Ρόγγας

Στο σάπιο μας κόσμο το ΚΚΕ ακτινοβολεί και έλκει. Δεν είναι πιστευτό πως θα νικήσει, δεν στηρίζεται πλειοψηφικά από την κοινωνία εδώ και 50 περίπου χρόνια μεταπολίτευσης. Έλκει ωστόσο γιατί συνιστά μια μήτρα, ένα αρχικό, πεντακάθαρο στίγμα. Αλήθειες κρατικές μπλέχτηκαν με σοσιαλιστικά προτάγματα κι ο αχταρμάς δεν ξεχωρίστηκε ποτέ, με ευθύνη πολλών. Τα τελευταία χρόνια το ΚΚΕ έχει αποσυρθεί από την όποια διαχείριση της εξουσίας. Στην αρχή της Μεταπολίτευσης διοικούσε δεκάδες δήμους σε όλη τη χώρα κι όλη τη Δυτική Αθήνα. Πλέον, ασχολείται μόνο με τον συνδικαλισμό μέσω του ΠΑΜΕ, που ενσωματώνει όλη την παθογένεια του ελληνικού συνδικαλισμού. Τα δε ποσοστά του είναι ίδια περίπου με όταν ξεκίνησε την πορεία του το 1999. Δεν το κάνει τυχαία καθόλου. θεωρεί πως "δεν έχουν ωριμάσει οι συνθήκες", και το αφήνω εκεί. Με τούτη τη γραφή διόλου δε θέλω να πω πως οι υπόλοιπες δυνάμεις της αριστεράς είναι σοβαρές. Τουναντίον. Συχνά, η αίγλη του ΚΚΕ προκύπτει εξ αντανακλάσεως αυτής της εμφανούς, καταφανούς αδυναμίας. Κι όμως, έχουμε ακόμα αυτό το γαμημένο «καθήκον» να αλλάξουμε τον κόσμο. Δε θα το κάνουμε αντλώντας από την ποίηση του 20ου αιώνα, όσο ηρωικός κι αν φαντάζει. Ας παίξουμε μπάλα σε γήπεδα λιγότερο «καθαρά», περισσότερο σημερινά. Κανείς δε θα μας πει τι είναι στο σήμερα κομμουνισμός γιατί κανείς δεν ξέρει. Είναι ορίζοντας, γαματοσύνη και τρέλα μαζί, αλλά μην τον πούμε ποιός θα είναι, δεν το έκανε ευφυώς και ο Μαρξ. Θα μας το πει η ζωή μας, δε χρειαζόμαστε Θεό.

Ήταν εξαιρετικά σημαντική η νίκη των ντελιβεράδων της e food. Ίσως είναι η πρώτη μάχη που κερδίζεται εδώ και δυο χρόνια. Η επίτευξή της κατέδειξε πως ο συνδικαλισμός από τη βάση, περίπου με τον τρόπο που το κάνει χρόνια το ΣΒΕΟΔ, είναι μια διαρκής δουλειά που αφορά απλούς, ριζοσπάστες κι ωστόσο πεισματάρηδες ανθρώπους και όχι δεινόσαυρους και κομματικούς συνδικαλισταράδες. Αυτή είναι η μια πλευρά. Η άλλη είναι πως εμείς οι υπόλοιποι, όταν δε μας αφορά άμεσα, στην τσέπη μας π.χ. μια κινητοποίηση, ως καταναλωτές έχουμε τη δύναμη να στηρίζουμε κινητοποιήσεις άλλων εργαζόμενων ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΜΕ ΚΛΙΚ. Η ακύρωση, το cancelling της φήμης μιας εταιρείας στοιχίζει φοβερά στον "καπιταλισμό της διαχείρισης της εικόνας". Ο τρόπος να κερδίζουμε μάχες δεν έχει να κάνει με τη μεθοδολογία που το κάναμε παλιά. Οι συνήθειες αυτές είναι βολικές αποσκευές κουρασμένων ταξιδιωτών κι όχι ανθρώπων που θέλουν να έχουν ελπίδες να κερδίσουν. Αν είμαστε σε πόλεμο με τους κανίβαλους του κόσμου είναι γελοίο να τους βλέπουμε να μας βαράνε με λέιζερ κι εμείς να νομίζουμε πως μπορούμε να κερδίσουμε με τα τίμια καρυοφύλλια μας. Η δημιουργία καταναλωτικής συνείδησης είναι το νέο στοιχείο που εισέφερε πολύ σε αυτή τη νίκη, διαδικασία που αν συνεχιστεί θα δούμε πολλές νίκες και σύντομα. Οι πολίτες έχουν χιλιάδες τρόπους κοινοποίησης της θέσης τους για μια μάχη που διεξάγεται: προσωπικό τόνο, συγκεκριμένα παραδείγματα, ωραίες φωτογραφίες, εμπρηστική συνθηματολογία, λόγια ή λαϊκά λόγια. Ό, τι γουστάρει ο καθένας, η καθεμία. Η πολλαπλότητα εδώ δεν είναι επικοινωνιακός θόρυβος αλλά πολύκεντρη ή και άκεντρη διάδοση μηνυμάτων που κάνουν bypass τον αλγόριθμο, αντιστοιχίζονται με πολλές ψυχοσυνθέσεις, δημιουργούν ή ενδυναμώνουν επιχειρήματα, κινητοποιούν συναισθήματα. Κανένα συνδικάτο όσο ριζοσπαστικό και αν είναι δε μπορεί να το κάνει αυτό. Αν ο αγώνας τελειώσει εδώ θα είμαστε όλοι λίγο μαλάκες. Χιλιάδες παιδιά της wolt είναι «συνεργάτες» και όχι αορίστου και με δικαιώματα. Το επάγγελμα των ντελιβεράδων δεν ανήκει στα βαρέα και ανθυγιεινά. Θέλετε να πούμε πως κάνουμε καταναλωτικό μποϊκοτάζ στη wolt να δούμε σε πόσες μέρες θα το παίξει γαμάτη για τους εργαζόμενους εταιρεία; Είμαστε πολίτες όχι μόνο πελάτες και αυτή τη δύναμη είναι καιρός να την ενεργοποιήσουμε. Και -τελοσπάντων- μόνο και μόνο για να σταματήσουν οι εταιρείες να γράφουν αυτές τις businesswise νεομανατζεριακές πίπες στις ανακοινώσεις τους αξίζει τον κόπο. Η gig economy είναι εδώ, παγκόσμια και γυρνάει εκατομμύρια κόσμο σε φεουδαρχικές σχέσεις εργασίας. Άρα τα παραπάνω και πολλά ακόμα πρέπει να τα σκεφτούν χθες και στα σοβαρά άνθρωποι που έχουν αναφορά στην αριστερά ή κάνουν συνδικαλισμό.

Ο σημερινός Υπουργός Υγείας ήταν ο δικηγόρος των αστυνομικών που μαζί με τον κοσμηματοπώλη κι έναν περίοικο επέβαλαν το θάνατο στον Ζακ, ως την υπουργοποίησή του πριν λίγες μέρες κι αυτό μόνο και μόνο λόγω ασυμβίβαστου. Στο ΣΚΑΙ το 2020 έλεγε για τους αστυνομικούς στη δολοφονία της Ζάκι: - "κατά την άποψή μου λειτούργησαν τελείως νόμιμα" . - "μπορεί να υπάρχουν άνθρωποι που ευθύνονται γι' αυτό το θάνατο (του Ζακ) αλλά σίγουρα δεν είναι οι αστυνομικοί". Τα βίντεο δείχνουν καθαρά πως η Ζάκι ξυλοκοπήθηκε βάναυσα από 4 αστυνομικούς ενώ ήδη είχε δεχτεί εξαιρετικά βίαια χτυπήματα από έναν περίοικο και τον κοσμηματοπώλη. Η ΕΛΑΣ προσπάθησε να συγκαλύψει τη δολοφονία με τη διόλου περιγραφική της ανακοίνωση τότε: “Άνδρας αποπειράθηκε να ληστέψει κοσμηματοπωλείο στο κέντρο της Αθήνας το μεσημέρι της Παρασκευής κρατώντας μαχαίρι ο οποίος υπέκυψε στα τραύματά του". Η επανάληψη των τοξικολογικών και ιστολογικών εξετάσεων του Ζακ Κωστόπουλου μετά από αίτημα του Πλεύρη, επικύρωσε τις αρχικές εξετάσεις στις οποίες βασίστηκε η ιατροδικαστική έκθεση, σύμφωνα με τις οποίες ο “τοξικομανής” ήταν …”καθαρός” από ναρκωτικές ουσίες. Τρία χρόνια πέρασαν και το δικαστήριο ακόμα δεν έχει ξεκινήσει. Οι δικηγόροι της οικογένειας χαρακτηρίζουν τον τρόπο που μεταχειρίζονται την υπόθεση οι δικαστικές και αστυνομικές αρχές ως "άρνηση ενασχόλησης". Η Παπαρούσου, δικηγόρος της οικογένειας του Ζακ δήλωσε στο news247 πως "κάθε άνθρωπος όταν συνεχίζει να χτυπάει ένα άτομο το οποίο είναι αιμόφυρτο και πεσμένο στο έδαφος, ξέρει ότι οι κινήσεις του έχουν πιθανότητα να τον οδηγήσουν στο θάνατο”. Ο σημερινός Υπουργός Υγείας δεν έχει σχέση με την προστασία της ανθρώπινης ζωής ως όφειλε από τη θέση του. Τουναντίον, στο πρόσωπο του Ζακ, της Ζάκι έχει προσπαθήσει να τη σκυλεύσει αυτός και το ακροδεξιό σύστημα που υπηρετεί.

Μια διακήρυξη αλήθειας πρέπει να μιλήσει πρώτα, αλλά όχι μόνο, για το εμπράγματο, το υλικό, τις ανάγκες. Κι ανάγκη σήμερα, μετά από δύο δεκαετίες τουλάχιστον, είναι να μπορούμε να ζήσουμε μόνοι μας, με παρέα ή το ζευγάρι μας στα δικά μας σπίτια. Υλικότητα είναι να έχουμε δουλειές και οι μισθοί μας να φτάνουν ως τις 30 του μήνα κι όχι τις τελευταίες δέκα ή δεκαπέντε μέρες να ντρέπεσαι να πεις πως δεν έχεις. Εμπράγματο είναι να μπορούμε να εκμεταλλευτούμε τα πολλά μας προσόντα, χωρίς αυτά να προσκρούουν στα προνόμια που προκύπτουν από την ηλικία, το φύλο, την εμφάνιση, τις γνωριμίες, τα χρήματα, το «καλό» πανεπιστήμιο, το όνομα. Χονδροειδές είναι μόνο για τους γεννημένους λουδοβίκους να θέλουμε να ζήσουμε και να προκόψουμε στον τόπο μας με τις δικές μας δυνάμεις, αντί να μεταναστεύουμε. Καθυστερούμε όταν ο φεμινισμός, οι φιλοπροσφυγικές/ φιλομεταναστευτικές πολιτικές, ο κοινωνικός μισθός, ο αειφόρος τρόπος ζωής, το βασικό εισόδημα δεν γράφονται στις σημαίες της διακήρυξης αλήθειας. Τα παιδιά από το Περιστέρι δεν είναι της μοίρας τους γραφτό να είναι το πολύ ψυκτικοί, να τι πρέπει να κατοχυρωθεί με πράξεις, όχι απλώς ως αντίρρηση στον κοινωνικό τους δαρβινισμό. Πρέπει, αν το θέλουμε, να μπορούμε να μεγαλώσουμε παιδιά με ασφάλεια, μόνες μας ή ζευγάρια όλων των φύλων κι όχι να τρομάζουμε ακόμα και στην ιδέα μιας μη συνεννοουμένης εγκυμοσύνης. Κι ύστερα, αυτή η φοβερή συγκέντρωση πληροφορίας, εξουσίας, πλούτου και ελέγχου σε τόσους λίγους φαντάζει φοβερά ανισοβαρής σε σχέση με τη δική μας διάχυτη, συλλογική, γενική διάνοια. Αυτή την ίδια διάνοια που παράγει τούτες τις απίστευτες αξίες στον ύστερο καπιταλισμό της πληροφορίας. Προκύπτουν αυτές οι αξίες από όλους και όλες μας, από τις γνώσεις, τις διαβουλεύσεις και τις συγκροτήσεις μας, για ποιο λόγο να μη τις μοιράσουμε περίπου στα ίσια; Αλίμονο, δεν θέλουμε να ζήσουμε σαν μοναχοφάηδες, γιατί ο κόσμος μόνο όταν τον μοιράζεσαι υπάρχει και το ξέρουμε. Πολιτισμός ανώτερος από την υστερική, εμπορική αισθητικοποίηση, αθλητισμός πιο περιέχων από τον ανταγωνισμό, κοινωνικές σχέσεις χωρίς τη διαμεσολάβηση προνομίων ή εμπορευμάτων, αποφασισμένη από εμάς, και από εμάς ιστορική προοπτική της χώρας μας, καλή γειτονία, αλληλεγγύη και ειρήνη με τους άλλους λαούς, δυνατότητα αυτοπραγμάτωσης, αυτά είναι που πρέπει να διασφαλιστούν. Έχουμε όλα τα υλικά να αντικαταστήσουμε, σπάζοντάς τον, τον ζυγό της ανάγκης με το μπάκπακ της ελευθερίας. Αυτά κι άλλα από αυτά θα συνέγειραν τις νέες και τους νέους κι είναι πιο ώριμα από ποτέ και να ειπωθούν και να πραγματωθούν.

Η Αθήνα είναι ήδη η πιο θερμή πρωτεύουσα της Ευρώπης, θα αυξάνει διαρκώς τη θερμοκρασία της και τα κύματά καύσωνα θα είναι ολοένα και μεγαλύτερα, σε βαθμό ασφυξίας. Μέσα σε αυτό το κλίμα εμείς… ΘΑ ΚΟΨΟΥΜΕ ΔΕΝΤΡΑ! Το 2022 ξεκινάει η κατασκευή της γραμμής 4 του Μετρό, οι σταθμοί της οποίας είναι όλοι χωροθετημένοι σε χώρους πρασίνου και πλατείες. Προβλέπουν αναπλάσεις - τσιμεντοποιήσεις και κοπές περίπου 2500 κυρίως ώριμων δέντρων. Αλλιώς. 130 χιλιάδες δέντρα έχει η Αθήνα, εμείς λέμε να κόψουμε περίπου το 2% από μονάχοι μας. Κι αυτό με την υπόμνηση πως αυτό το καλοκαίρι κάηκαν περίπου 250 χιλιάδες στρέμματα δάσους γύρω από την Αθήνα. Πάρκο Γουδή, Δικαστήρια, Ριζάρη, Κυψέλη είναι μόνο μερικοί από τους χώρους που θα χάσουν το λιγοστό πράσινό τους. Η αττικό μετρό υποχρεούται σε αντικατάσταση των δέντρων που θα κόψει σε αναλογία 1 προς 1. Αυτό βέβαια θα γίνει μετά από 8 με 10 χρόνια που θα ολοκληρωθούν τα έργα, ενώ τα περισσότερα δέντρα που θα κόψουν θα είναι ώριμα και θα τα αντικαταστήσουν με νεαρά. Ο λόγος είναι τα φράγκα, προφανώς. Ήδη κόπηκαν δέντρα για να φτιαχτεί η Πινακοθήκη, για να μπουν κοντέινερ ως αίθουσες σχολείων και θα κοπούν στην Ακαδημία Πλάτωνος καμιά 500 ακόμα. Η πόλη και οι κάτοικοί της μόνο να χάνουν έχουν από την περιβαλλοντική αδιαφορία: - Τουριστικά οι άνθρωποι που έρχονται ήδη είναι στο «όπου φύγει – φύγει» τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Με τους καύσωνες μειώνεται η σεζόν και η πόλη αποκτά τη φήμη του φούρνου. - Χαλάμε απίστευτα χρήματα για να μη ζεσταινόμαστε για πολλούς μήνες. - Οι καύσωνες είναι υγειονομικές βόμβες για πολύ μεγάλα τμήματα του πληθυσμού κι όχι μόνο τους καρδιοπαθείς. Πρέπει να διεκδικήσουμε να ΜΗΝ κοπούν δέντρα πουθενά, αντιθέτως είναι επιτακτικοί ανάγκη να φυτευτούν πολλές χιλιάδες. Διαβάζω πως για να αναπληρωθούν τα περιβαλλοντικά οφέλη των δέντρων που τυχόν θα κοπούν θα πρέπει να φυτευτούν περίπου 70 χιλιάδες δενδρύλλια μοιρασμένα αναλογικά. Είναι θέμα της αντιπολίτευσης το παραπάνω, είτε δημοτικής, είτε κοινοβουλευτικής. Ωστόσο είναι πιο σημαντικό ως ζήτημα που εμείς οι ίδιοι πρέπει να διεκδικήσουμε και από την αττικό μετρό και από το δήμο: είτε να μην κοπούν δέντρα, είτε να αντικατασταθούν με πολλά άλλα αν δεν γίνεται αλλιώς.

Η κινητοποίηση ενάντια στις αθλιότητες της efood είναι πολύ χρήσιμη για συμπεράσματα σε πολλά επίπεδα. 1. Οι πελάτες των εταιρειών μπορούν να είναι συνδιεκδικητές των αιτημάτων των εργαζομένων αποτελεσματικά. Οι συνδικαλιστές ας καταλάβουν αυτή τη μεγάλη δυνατότητα και να πάψουν να σκέφτονται μόνο παραδοσιακά. 2. Οι κοινωνικές διεκδικήσεις έχουν έναν εν πολλοίς αυτόνομο χαρακτήρα. Αυτό συμβαίνει εδώ και καιρό αλλά επιβεβαιώνεται διαρκώς. Κανείς δεν περιμένει κόμματα, οργανώσεις, συνδικάτα, opinion makers. Κι ευτυχώς. 3. Οι εταιρείες είναι οργανωτικά σχήματα παραγωγής κέρδους για μετόχους και ιδιοκτήτες. Δηλαδή είναι καπιταλιστικές, εκμεταλλευτικές και ξεζουμίζουν ακόμα κι όταν έχουν υπερκέρδη. Την τόσο απλή αυτή αλήθεια ας μην την ξεχνάμε παρόλο που για να την ξεχάσουμε δημιουργούνται τα τμήματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και ο γελοίος νεομανατζεριακος λόγος. 4. Η καταναλωτική συνείδηση δεν είναι θέμα σε έκθεση ιδεών αλλά πραγματικότητα που επηρεάζει προς τον οικολογικό μετασχηματισμό, την καλυτέρευση των συνθηκών για τους εργαζόμενους, τις κυβερνητικές κατευθύνεις. Η ελληνική παλιακή αριστερά τη θεωρούσε πάντα παρεμπίτουσα αλλά δεν είναι έτσι. 5. Βεβαίως υπάρχει αποτελεσματικός ακτιβισμός του διαδικτύου και του κλικ, σε πείσμα όσων αξιοδοτούν αρνητικά αυτές τις κινητοποιήσεις. Ο ψηφιακός εαυτός των ανθρώπων διαρκώς αυξάνει και συμφύεται με τον ενσώματο. 6. Πραγματική ασφάλιση, καλοί μισθοί, καλές συνθήκες εργασίας, αλληλεγγύη, κινητοποίηση. Έννοιες και διαδικασίες που έρχονται στο κέντρο της κοινωνικής και πολιτικής συζήτησης. Οι λόγοι είναι πολλοί αλλά ένας είναι πως ότι έγινε από το 2006 έως το 2014 δεν ξεχάστηκε. Οι ούλτρα φιλελεύθερες ιδέες (πχ η εργασιακή διακινδύνευση ως κίνητρο για την απόδοση και την παραγωγικότητα!) καταποντίζονται στις συνειδήσεις.

Ο ΣΥΡΙΖΑ όχι απλώς μπορεί να κερδίσει τις εκλογές αλλά είναι δυνατόν να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μακρόχρονη ηγεμονία των προοδευτικών ιδεών στην Ελλάδα. Συντρέχουν δυο δομικές συνθήκες, αναγκαίες μονάχα, όχι ικανές: η κεϋνσιανή οικονομική στροφή στις ΗΠΑ και η διαχρονική κεντροαριστερή πλειοψηφία στην Ελλάδα1. Για να εκπληρωθούν κι όσες λογίζονται ως ικανές, η ηγεσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης θα πρέπει να δράσει άμεσα, εκκινώντας αφενός τους απαραίτητους πολιτικούς και κοινωνικούς αναδιπλασιασμούς της, αφετέρου διακρίνοντας τις υφιστάμενες φορές συγκεκριμένων αιτιακών αλυσίδων. (...)

Πρόσφατα οι ρητηνοκαλλιεργητές – δασεργάτες της Εύβοιας, πάνω από 1000 άτομα, έβγαλαν ανακοίνωση – διαμάντι που πρέπει να διδάσκεται στο μάθημα "Πως γράφουμε και πως μιλάμε σαν κανονικοί άνθρωποι για τα πραγματικά προβλήματα". Γράφουν εκεί: «Βρισκόμαστε ένα μήνα μετά την ολοκληρωτική καταστροφή της περιοχής μας. Μόνο ο καθαρισμός των κεντρικών δρόμων έχει ξεκινήσει. […] Αυτή η κατάσταση, όχι μόνο δεν εξασφαλίζει ότι θα μπορέσουμε όλοι μας να συνεχίσουμε να ζούμε στον τόπο μας, αλλά είναι και άμεσα επικίνδυνη για τις ζωές μας! Μπαίνουμε σε περίοδο βροχοπτώσεων και δεν υπάρχουν ένα μήνα μετά, μελέτες για αντιδιαβρωτικά σε όλο το δάσος και αντιπλημμυρικά για όλα τα χωριά. Πότε θα τις κάνουν και πότε θα γίνουν; Άμα πρώτα πνιγούμε κι άμα ξεσαριστούν τα βουνά και δε φυτρώνει σπυρί, τι να τα κάνουμε ύστερα; […] Μας σέρνουν από συνάντηση σε συνάντηση, μας ξαναρωτάνε τι ζητάμε και μοιράζουν υποσχέσεις. Όταν θέλουν να μας αρμέξουν πάνε νύχτα 15Αύγουστο και τα ψηφίζουν σε ένα βράδυ. Τώρα θέλουν να πιστέψουμε ότι δεν συνεννοούνται δήμοι-περιφέρεια-κυβέρνηση κι ούτε κι οι υπουργοί αναμεταξύ τους και θέλουν να πηγαίνουμε το γράμμα ξεχωριστά στον καθένα! Κάνουν και τις πονηριές να ξεμοναχιάζουν πότε τον ένα και πότε τον άλλο σε συναντήσεις. Παλιά τους τέχνη κόσκινο, για να μας κουράσουν, να μας κομματιάσουν, για να μας βάλουν να φαγωθούμε και στο τέλος να αλωνίσουν οι όμιλοι και τα μεγάλα συμφέροντα! […] καταφέραμε και πετάξαμε τους εργολάβους έξω από τους καθαρισμούς. Έτσι μαζί συνεχίζουμε! Ούτε σκορπάμε ούτε τα παρατάμε!»

Γράφει ο Ιάκωβος Καμπανέλλης για την ιστορία του τραγουδιού: «Ήταν μετά το μεσημεριανό φαϊ. Οι Ες-Ες επικεφαλής των συνεργείων των τιμωρημένων είχανε ως εκείνη την ώρα «ξεκάνει» 17 Εβραίους και Ρώσους αιχμαλώτους πολέμου. Μόλις κάποιος παραπατούσε τον σέρνανε στα συρματοπλέγματα του φράχτη. Εκεί ο Ες-Ες τον έχωνε ανάμεσα στο φράχτη και τον πυροβολούσε. Ύστερα έγραφε σε ένα μπλοκ «Ο υπ’αριθ. 137.566 κρατούμενος, αποπειραθείς να δραπετεύσει, εξετελέσθη επι τόπου». Αυτή τη σημείωση την κρατούσε για την βραδυνή αναφορά. Έγραφε όμως άλλη μια και την καρφίτσωνε πάνω στον πεθαμένο «Μόνο η πειθαρχία οδηγεί εις την ελευθερία». Σ’ ένα ανέβασμα της σκάλας του λατομείου, ένας Εβραίος άρχισε να παραπατά. Ο Αντώνης του έκανε νόημα να πλησιάσει. Ο Εβραίος πλησίασε κι ο Αντώνης κράτησε το δικό του αγκωνάρι με το δεξιό και με τ’ αριστερό σήκωσε το αγκωνάρι του Εβραίου. Όμως αυτό έγινε στη μέση της σκάλας. Έμενε ακόμα πολύ ανέβασμα. Ο Ες-Ες τους είδε και τους χώρισε. Διέταξε τον Εβραίο να τρέξει. Αυτός ανέβηκε λίγα σκαλοπάτια, ύστερα άφησε την πέτρα να πέσει και γονάτισε στο σκαλί. Ο Ες-Ες πλησίασε και του είπε να ανοίξει το στόμα. Ο Εβραίος άνοιξε το στόμα. Ο Ες-Ες έβγαλε το περίστροφο, το έχωσε στο στόμα του Εβραίου και πυροβόλησε. Ύστερα γύρισε προς τον Αντώνη και στύλωσε τα μάτια επάνω του. Ο Αντώνης τον κύτταξε άφοβα. Ύστερα πλησίασε τον νεκρό, φορτώθηκε και το δεύτερο αγκωνάρι και συνέχισε να ανεβαίνει την σκάλα. Ο Ες-Ες πάγωσε. Δεν είπε τίποτε. Δεν έκανε τίποτε. Όταν όμως ξαναγύρισαν στο λατομείο για να ξαναφορτωθούν αγκωνάρια φώναξε τον Αντώνη να πάει κοντά. Άρχισε να βολτάρει σαν μανιακός ανάμεσα στις πέτρες και να ψάχνει. Βρήκε ένα αγκωνάρι διπλό από τ’άλλα, τό’δειξε στον Αντώνη και του είπε "Αυτό είναι το δικό σου". Ο Αντώνης κύτταξε το αγκωνάρι, ύστερα τον Ες-Ες, ύστερα τα σκόρπια αγκωνάρια γύρω του. Όλοι οι άλλοι κάνανε πως δεν βλέπανε, πως δεν ακούγανε. Στο Μαουτχάουζεν το ένας για όλους και όλοι για έναν, ήταν νόμος. Τρέμανε για το τι θα έβγαινε από τούτο το μπλέξιμο. Αυτός ο Έλληνας το πήγαινε φιρί-φιρί. Ο Ες-Ες είχε κιόλας βγάλει το περίστροφό του από τη θήκη, το 'τριβε νευρικά στο παντελόνι του και ετοιμάζονταν. Ο Αντώνης σταμάτησε μπροστά σ’ένα αγκωνάρι ακόμα πιο μεγάλο από εκείνο που του διάλεξε ο Ες-Ες. «Αυτό είναι το δικό μου», είπε και το φορτώθηκε. Σ’ όλους τους δρόμους που κάνανε ως το βράδυ, ώσπου σήμανε η ώρα για μέσα ο Αντώνης διάλεγε και φορτωνόταν τα πιο βαριά αγκωνάρια. Το ίδιο βράδυ το στρατόπεδο απ’άκρη σ’άκρη μίλαγε για τον Έλληνα τον Αντώνη. Τέτοια νέα αναταράζανε το Μαουτχάουζεν. Ήταν μια κρυφή διανομή ελευθερίας.» Όπως μας πληροφορεί ο Adam Giannikos "η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, από το «Αντώνης» στην «Μπαλάντα του Μαουτχάουζεν», ακούγεται στο πλέον πατριωτικό τραγούδι του Αφγανιστάν, το «Watan Ishq Tu Watan Iftekharam» («Πατρίδα μου, η αγάπη μου για 'σένα είναι η τιμή μου»), όπως ηχογραφήθηκε το 1980 και τραγουδήθηκε από τον θρύλο Abdel Wahab Madadi κι έγινε περίπου ο εθνικός ύμνος των Αφγανών στις δεκαετίες που ακολούθησαν, όποιο πολιτικό πείραμα (αστικό, κομμουνιστικό, ισλαμικό) κι αν επιφύλαξε η μεταπολεμική ιστορία γι' αυτή τη χώρα."

Καθολικοί άνθρωποι δεν υπάρχουν πια και είναι αδύνατον να υπάρξουν. Δε συγκροτούνται έτσι γιατί το γενικό κλίμα επιτάσσει μερικότητα, επιφάνεια, βάθος τόσο στενά εστιασμένο. Ο Θεοδωράκης αποφάσισε από πολύ μικρός να είναι τρανός, γίγας στους γίγαντες, g.o.a.t. ή bigger than life. Ως τα τελευταία του χρόνια σχεδόν μιλούσε με αυτή την εφηβική έπαρση, τους αυτοματισμούς των βεβαιοτήτων του, με ένα εγώ μεγαλύτερο από το ψηλό του μπόι λες και μιλούσε γι’ Άλλον κι όχι για τον εαυτό του. Ο ίδιος μια ψηλή και όρθια αντίφαση μουσικά, πολιτικά, προσωπικά. Διπλός και πολλαπλός, και νάρκισσος και σοφός, πεισματάρης σα γαϊδούρι, έσκαγε τους άλλους. Αλλά το ότι ήταν καινοτόμος είναι αυτό που θα παραμείνει. Όταν οι αριστεροί απαγόρευαν τα ρεμπέτικα γιατί μιλούσαν για χασίσια και ηρωίνη (από το ‘50 έως το ‘80 κράτησε αυτό) ο Μίκης είχε ψέξει τον Μίσσιο σε μια εκδρομή των λαμπράκηδων, όταν κάποιος έβαλε μια τέτοια κασέτα στο πούλμαν: «σκάσε Χρόνη να ακούσουμε τη μουσική», του είπε περίπου. Τη δεκαετία του 1960, αρχηγός της ελληνικής αριστερής νεολαίας, των Λαμπράκηδων, τρέχει από άκρη σε άκρη και ανοίγει λέσχες νέων σε όλη τη χώρα. Για πρώτη φορά τα κορίτσια μπορούν να πάνε σε κοινούς χώρους με τα αγόρια, ακούνε μουσική, αγωνίζονται, ερωτεύονται. Διαμόρφωσε, αυτός αρχηγός αλλά και μαζί με άλλους, την ταυτότητα μιας-δυο-τριών γενιών με τα τραγούδια του να στολίζουν την πίκρα, τη χαρά, τον έρωτα, τον αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη, το κόμμα, τη διαδήλωση, τα νησιά, την αθήνα, το ολοκαύτωμα. Τόσο τολμηρός και καινοτόμος που δε φοβήθηκε να κάνει τραγούδια τους στίχους των ποιητών, αριστερών και δεξιών. Την πολλές φορές ακατανόητη γλώσσα τους την τραγουδούσαν κι άνθρωποι που ήξεραν να γράφουν μόνο το όνομά τους, που τους άγγιζε βαθιά η ποίηση μέσα τους. Τιμή να σε κάνει ο Μίκης τραγούδι κι ας έχεις πάρει νόμπελ, να τι κατάφερε. Στη μεταπολίτευση οι περιοδείες του έβγαλαν τον κόσμο από το μικροαστικό ή εργατικό σπίτι για να γεμίσουν τα γήπεδα, τα θέατρα. Διψούσε ο κόσμος για πολιτισμό κι ο Μίκης σαν άγριο τραγί πήγαινε σε κάθε ρούγα και ξεσήκωνε και τον πιο αδιάφορο. Διακατέχονταν από την έννοια του καθήκοντος, ήθελε να παίρνει θέση για όλα τα σημαντικά, πίστευε πως όποτε περπατάει ένα δρόμο πρέπει οπωσδήποτε να είναι ο σωστός, ο ηθικός, ο τέλειος. Προσπαθούσε να νιώσει το ρυθμό της εποχής του, να τρέξει εκεί που είναι η αλήθεια, αυτή που πάντα διαφεύγει και -φυσικά- διέφευγε κι από τον ίδιο. Πολιτικά οι πατάτες του είναι αμέτρητες ήδη από πριν τη μεταπολίτευση. Ίσως η τελευταία του επιστολή στον ΓΓ του ΚΚΕ έτσι ώστε να επιληφθεί τα της κηδείας και της μνήμης του ως κομμουνιστή αποδεικνύει πως είχε μείνει μυαλό και ψήγματα ενοχών. «Πολέμησε το Δεκέμβρη» θέλησε να γραφτεί στον τάφο του, σημάδι πως πάντα θυμόταν τον μετέφηβο εαυτό του. Ο τρανός παγκόσμιος της Ελλάδας πέθανε κι ήταν ο τελευταίος. Τώρα, όταν περνάμε από τη Γαριβάλδι στου Φιλοπάππου όπου κατοικούσε θα ξέρουμε ότι δεν ατενίζει την Ακρόπολη. Δε θα σταματήσει να αναβλύζει φως το μνημείο, αλλά δυο μάτια που σπίθιζαν τόσο πολύ δε θα την κοιτάνε πια. Φωτογραφία: ο Μίκης Θεοδωράκης εξόριστος στην Ικαρία το 1947 στα 21 του χρόνια.