Εφημερίδα Εποχή

31
10

Πάνος Σκουρλέτης: Με τον αναπτυξιακό γίνεται πια ολοφάνερος ο προσανατολισμός της νέας κυβέρνησης

Από πολύ παλιά εντοπίζαμε και λέγαμε ότι η ηγεμονία του νεοφιλελευθερισμού βασιζόταν στην ικανότητά του να παγκοσμιοποιεί το μοντέλο του, ενώ οι δυνάμεις της αριστεράς δεν είχαν μια αντίστοιχη αριστερή παγκοσμιοποιημένη πρόταση. Υπήρχαν μόνο εστίες αντίστασης σε επιμέρους ζητήματα ή χώρες. Με αυτή την έννοια, θεωρώ ότι όλη αυτή η κινητικότητα που έχει υπάρξει στο ευρωπαϊκό φόρουμ οικολογικών και προοδευτικών δυνάμεων βρίσκεται σε μια τέτοια κατεύθυνση. Διότι όλο αυτό συγκροτείται στη βάση της ανάγκης να συγκροτηθεί ένα μέτωπο αντίστασης αφενός και εναλλακτικής πρότασης αφετέρου από δυνάμεις που εναντιώνονται στον νεοφιλελευθερισμό και έχουν συνειδητοποιήσει τα αδιέξοδα που οδηγούμαστε μέσα από τη διεύρυνση των ανισοτήτων. Αυτή νομίζω ότι είναι η κατεύθυνση στην οποία πρέπει να κινηθούμε στον ευρωπαϊκό καταρχήν χώρο και με αυτή τη λογική να προσπαθήσουμε να συντονιστούμε και με άλλες φωνές σε άλλα μήκη
29
10

Álvaro García Linera: Πείτε μου ποια είναι η επιρροή σας στο κοινό αίσθημα και θα σας πω πόση πολιτική δύναμη διαθέτετε

Ο νεοφιλελευθερισμός σήμερα έρχεται σε μια στιγμή όπου ολόκληρος ο κόσμος διαπιστώνει την κατάρρευση της πίστης στο τέλος της ιστορίας που πρέσβευε ο νεοφιλελευθερισμός. Η Αγγλία και οι ΗΠΑ, σημαιοφόροι της ελεύθερης αγοράς, σήμερα υποστηρίζουν τον προστατευτισμό. Η σχεδιασμένη οικονομία της Κίνας, με το ένα και μοναδικό κόμμα, είναι σήμερα σημαιοφόρος των ελεύθερων συναλλαγών. Ο κόσμος γύρισε ανάποδα. Ετσι, η νεοφιλελεύθερη πρόταση δεν είναι πια ελκυστική και τα πρότυπά της δεν αποτελούν ιδανικά. Αγγλία και ΗΠΑ, που στα μάτια των άλλων ήταν ένας ορίζοντας προς κατάκτηση, βρίσκονται σήμερα στο αντίθετο ρεύμα. Σ’ αυτό το σενάριο του γενικευμένου χάους, της κατάρρευσης του αφηγήματος της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, τα νεοφιλελεύθερα σχέδια που εφαρμόστηκαν σε μερικές χώρες δεν έχουν πια τη λάμψη, τη δύναμη, την πειθώ που είχαν άλλοτε. Δεν ενθουσιάζουν πια τους ανθρώπους. Οι ανώτερες τάξεις μπορούν για χρόνια να εκδικούνται τις μεσαίες και λαϊκές τάξεις, αλλά δεν θα μπορούν να εξασφαλίζουν το συλλογικό πνεύμα της κοινωνίας μακροπρόθεσμα. Γι’ αυτό και τα σχέδιά τους καταλήγουν να βρεθούν αντιμέτωπα με νέα κύματα λαϊκής δυσαρέσκειας, καθώς τα σχέδια αυτά γεννούν γενικευμένη φτώχεια.
22
10

Θοδωρής Δρίτσας: Επιχειρείται να κατασκευαστεί μια νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία

Να ανεβάσουμε το δείκτη αυτοπεποίθησης. Έχουμε κάθε δικαίωμα να το κάνουμε. Όσα λάθη, παραλείψεις ή καθυστερήσεις και αν επισημάνει κανείς, το κόμμα μπορεί να ανασυνταχθεί, για να επιτύχει συνεχή προωθητικά βήματα στην κατεύθυνση που λέει η διακήρυξή μας: ανασύνταξη της οικονομίας και της κοινωνίας, με κοινωνικό κράτος, με ισοκατανομή πλούτου, με έμφαση στην υγεία, την παιδεία και τον πολιτισμό, με στήριξη της εργασίας ως παραγωγικού μεγέθους, με διεθνιστική ταυτότητα, ενάντια σε κάθε είδος ρατσισμού και διακρίσεων. Τον κορμό τον έχουμε, αλλά πρέπει να τον επεκτείνουμε με τεκμηρίωση και εμβάθυνση και να τον πιστέψουμε. Να συνθέσουμε με επάρκεια, με σαφή ταυτότητα τον αντιπολιτευτικό λόγο μας, όχι μόνο για να αναδεικνύουμε κάθε φορά τα κακά της κυβέρνησης Μητσοτάκη, αλλά κυρίως για να αναδεικνύουμε μια λαϊκή εναλλακτική προοπτική. Έτσι θα έχει πολλαπλασιαστική δυναμική η συνάντησή μας με τα άλλα συνεργαζόμενα ρεύματα. Δεν αρκεί μια δηλωμένη πρόθεση να προχωρήσουμε μαζί, απαιτείται και μια στέρεη βάση.
10
10

Γιώργος Ψυχογιός: Στοχοποίηση των προσφύγων και μεταναστών προς ικανοποίηση της ακροδεξιάς πτέρυγας της ΝΔ

Το προσφυγικό βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ατζέντας μας και πρέπει να κάνουμε παρεμβάσεις σε όλα τα επίπεδα, και στο κοινοβουλευτικό και στο ευρωπαϊκό, ζητώντας ένα κοινό σύστημα ασύλου και ισομερή κατανομή, και στην αυτοδιοίκηση και στο κινηματικό. Ήδη έχουμε κάνει κοινοβουλευτικές ερωτήσεις για τα θέματα του ΑΜΚΑ και της εκπαίδευσης, έχουμε επικοινωνία με διεθνούς οργανισμούς και σε κάθε ανοιχτή δομή είμαστε εκεί με τις τοπικές κινήσεις αλληλεγγύης και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε. Δεν θα δείξουμε την αλληλεγγύη μας μόνο σε όσους πρόσφυγες έρχονται, αλλά θα αξιώσουμε και να συνεχιστεί και μια πολιτική που εφαρμόσαμε τα προηγούμενα χρόνια, που παρά τα προβλήματα και τις αδυναμίες που υπήρχαν, έβαλε το προσφυγικό σε μια ροή, με προγράμματα στέγασης και ένταξης. Το ίδιο ισχύει και για το μεταναστευτικό, που και σε αυτό κινδυνεύουν να τορπιλιστούν οι κατακτήσεις του προηγούμενου διαστήματος και αφορούν πάνω από 600.000 ανθρώπους, που βρίσκονται εδώ χρόνια και έχουν προσφέρει τα μέγιστα στη χώρα. Θα πρέπει να δούμε το προσφυγικό και το μεταναστευτικό στη λογική της ένταξης, του σεβασμού των δικαιωμάτων και της ανθρωπιάς, ενάντια στη λογική της εισβολής και του δημόσιου κινδύνου που προσπαθεί να χτίσει η ΝΔ.
06
10

Νέοι και πολιτική

Είναι γεγονός ότι οι νέοι έχουν σε μεγάλο βαθμό απορρίψει τα παραδοσιακά πολιτικά σχήματα, τόσο σε επίπεδο λόγου όσο και σε επίπεδο πρακτικών. Οι πολιτικές νεολαίες δεν έχουν τη δυναμική προηγούμενων δεκαετιών και αδυνατούν να συσπειρώσουν τις πραγματικά νεαρές ηλικίες, στην πλειονότητά τους οι νέοι δεν είναι εξοικειωμένοι με τα κλασικά κείμενα πολιτικού στοχασμού και απέχουν σε μεγάλο ποσοστό από τις εκλογικές διαδικασίες. Σωστά όλα αυτά. Μήπως όμως η ανάγνωση αυτή μαρτυρά περισσότερα για τις δικές μας προσδοκίες, παρά για το ενδιαφέρον των νέων για την πολιτική; Να σταθούμε σε τρία σημεία: Το πρώτο σημείο: Αν καταφέρουμε να αποστασιοποιηθούμε από το πεδίο των δικών μας εμπειριών και προσπαθήσουμε να ακούσουμε τους νέους και τις νέες όχι σε σχέση με αυτό αλλά μέσα στο πλαίσιο νοημάτων και δράσης που φτιάχνουν οι ίδιοι, η εικόνα θα αλλάξει. Θα παρατηρήσουμε τότε ότι όχι μόνο υπάρχουν πολιτικές ζυμώσεις στη νεολαία, αλλά υπάρχουν και πολλά ελπιδοφόρα μηνύματα για τη διαμόρφωση ενός νέου τρόπου να υπάρχουμε ως πολίτες του κόσμου. Είναι, για παράδειγμα, ενδιαφέρον ότι τα θέματα που κινητοποιούν τους νέους και γύρω από τα οποία καλλιεργείται ο πολιτικός λόγος, είτε εξ αρχής είτε πολύ γρήγορα ξεπερνούν τα εθνικά σύνορα και τους περιορισμούς τους. Οι συλλογικότητες που αναπτύχθηκαν γύρω από τα κινήματα των πλατειών, για παράδειγμα, είναι συλλογικότητες που σε μεγάλο βαθμό κινούνται με επιτυχία μεταξύ του εθνικού, του δια-εθνικού και του παγκόσμιου, τόσο σε επίπεδο θεματολογίας όσο και σε επίπεδο στοιχειώδους τουλάχιστον επικοινωνίας. Στην εξέλιξη αυτή, τόσο ως μέσο όσο και ως τρόπος διάχυσης και εξοικείωσης με καινούρια ρεπερτόρια εικόνων, συμβόλων και λόγου, έχουν συμβάλει βέβαια καθοριστικά το διαδίκτυο και οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Εδώ είναι το δεύτερο σημείο που αξίζει να σταθούμε. Οι σημερινοί νέοι και νέες είναι αυτοί που γεννήθηκαν από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1990 έως τα πρώτα χρόνια της νέας χιλιετίας. Είναι, δηλαδή, παιδιά που δεν διανοούνται έναν κόσμο πριν το διαδίκτυο και την ψηφιακή εποχή. Η σκέψη και ο λόγος τους έχουν αναπτυχθεί με αναφορά στις νέες τεχνολογίες – σε πλαίσιο, δηλαδή, πολύ διαφορετικό από αυτό των μεγαλύτερων ηλικιών. Η γενιά του Instagram, του Facebook, του Snapchat, του Twitter, του Youtube και του Netflix είναι μια γενιά που λειτουργεί με διαφορετικές αναφορές, διαφορετική σχέση με την κειμενικότητα και διαφορετικούς χρόνους από τις προηγούμενες. Η εικόνα, η διάδραση, η ταχύτητα της μετάδοσης του μηνύματος, η πολλαπλασιαστικότητα και ο διαμοιρασμός είναι συγκροτητικά στοιχεία της νεανικής κουλτούρας σήμερα. Το ίδιο και οι πυκνές αναφορές στην ποπ κουλτούρα. Σκηνές και ήρωες από κόμιξ, κινηματογραφικές ταινίες και διαδικτυακές σειρές, ατάκες και συνθήματα, διαπλέκονται με την εμπειρία, την διαμεσολαβούν και εντάσσονται στην προσπάθεια κριτικής αποτίμησής της. Και οι σκέψεις τους μοιράζονται γρήγορα, με λόγο και εικόνα, όχι πια στους φίλους, το σχολείο ή τους παραδοσιακούς τόπους κοινωνικοποίησης (ή τουλάχιστον όχι μόνο σε αυτούς), αλλά στην παγκόσμια κοινότητα των νέων, το διαδίκτυο. Και το τρίτο σημείο: οι σημερινοί νέοι είναι η πρώτη γενιά στην σύγχρονη ιστορία που γεννήθηκε και ενηλικιώθηκε σε μια εποχή μετα-ουτοπική. Μεγαλώνουν σε έναν κόσμο που η ελπίδα δεν μοιάζει προφανής, ούτε ως προς το περιεχόμενο ούτε προς την κατεύθυνσή της. Όχι μόνο δεν ήρθε το τέλος της ιστορίας με την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού, αλλά μαζί του κατέρρευσε και μια από τις μεγαλύτερες ουτοπίες του 20ου αιώνα, που τροφοδοτούσε με ελπίδα τα νεανικά κινήματα των μεταπολεμικών τουλάχιστον δεκαετιών. Και εδώ ίσως είναι το πιο κρίσιμο από τα στοιχεία που διαφοροποιεί τη σχέση των σημερινών νέων με την πολιτική συγκριτικά με αυτή των προηγούμενων γενιών. Ο πολιτικός λόγος των σημερινών νέων συμπυκνώνεται γύρω από την προσπάθεια αποτροπής του κακού: καταστροφή του πλανήτη, κρατική καταστολή, καταπίεση της διαφορετικότητας. Και το κάνουν καλά, αφού είναι μεγάλο το ποσοστό που διάγουν το βίο τους με βάση της επιλογές τους. Αυτό όμως που δεν έχουν είναι η ελπίδα ότι μπορεί ο κόσμος να αλλάξει ριζικά – η προσδοκία σε αυτό που φαντάζει αδύνατο.
29
09

Thomas Piketty: Κάθε κοινωνία επινοεί ένα ιδεολογικό αφήγημα για να αιτιολογήσει τις ανισότητές της

Κατά την τριακονταετία 1950-1980, πιστέψαμε ότι το όραμα της σοσιαλδημοκρατίας είχε σωθεί χάρη στον περιορισμό στην κίνηση κεφαλαίων και στο Κοινωνικό Κράτος, που είχε οικοδομηθεί κατά το πρότυπο του Εθνικού Κράτους. Ωστόσο, από τη στιγμή που άρθηκε κάθε περιορισμός στην κίνηση κεφαλαίων κατά τη δεκαετία του ’90, δίχως να γνωρίζουμε ποιος κατείχε τι, βρεθήκαμε σε μια κατάσταση παρόμοια μ’ εκείνη που αντιμετώπισαν οι σοσιαλδημοκράτες του Μεσοπολέμου: δεν διαθέταμε πλέον μέσα για τη ρύθμιση του παγκόσμιου καπιταλισμού γιατί κανείς δεν μας τα είχε δώσει. Στις Πηγές του Ολοκληρωτισμού, η Χάνα Άρεντ υποστηρίζει ότι τη μεγαλύτερη αδυναμία των Γερμανών, Γάλλων, Βρετανών σοσιαλδημοκρατών του Μεσοπολέμου αποτελούσε το γεγονός πως ήταν μόνο κατ’ επίφαση διεθνιστές. Δεν είχαν καταλάβει ότι, προκειμένου να ελέγξουν την οικονομία ενός Διεθνούς (παγκοσμιοποιημένου) Κράτους και την έκρηξη του παγκόσμιου καπιταλισμού, τα κράτη είχαν ανάγκη από νέους υπερεθνικούς πολιτικούς σχηματισμούς. Δεν είχαν κανένα ρεαλιστικό σχέδιο για να ξεπεράσουν τα “σύνορα” του Εθνικού Κράτους, τη στιγμή που, απέναντί τους, η Σοβιετική Ένωση σφυρηλατούσε το σχέδιο ενός παγκόσμιου ή, τουλάχιστον, ευρασιατικού κομμουνισμού, η ναζιστική ιδεολογία οραματιζόταν να περάσει τα σύνορα της Γερμανίας, δίχως να λογαριάζουμε τα αποικιοκρατικά ή νεοαποικιοκρατικά σχέδια της Ευρώπης και των ΗΠΑ, που είχαν αποκτήσει και αυτά παγκόσμια διάσταση. Οι σοσιαλδημοκράτες ήταν οι μόνοι που δεν πήραν στα σοβαρά το γεγονός ότι ένας καπιταλισμός διεθνής μόνο με μια πολιτική διεθνή μπορεί να αντιμετωπιστεί. Η συγκεκριμένη μομφή της Χάνα Άρεντ για τους σοσιαλδημοκράτες μπορεί κάλλιστα να χρησιμοποιηθεί το 2019. Για τις προκλήσεις που πηγάζουν από την ιστορική επανεμφάνιση των κοινωνικών ανισοτήτων, για το μεγάλο ‘όχι’ στην παγκοσμιοποίηση, την περιχαράκωση στην εθνική μας ταυτότητα… Το σύγχρονο σοσιαλδημοκρατικό μοντέλο δεν προνόησε για την υπέρβαση του Εθνικού Κράτους με τρόπο υπερεθνικό. Δεν μπόρεσε να συλλάβει ένα νέο μοντέλο για το καθεστώς ιδιοκτησίας, ατομικής περιουσίας και εταιρικής συμμετοχής – η κομμουνιστική εμπειρία πάγωσε τη συλλογιστική του στον χρόνο. Στάθηκε ανίκανο να συλλάβει και να οργανώσει την αναδιανομή του πλούτου και την κλιμακωτή φορολόγηση των αγαθών σε κλίμακα υπερεθνική.
22
09

Νίκος Βούτσης: Θέλουν να αποκλείσουν την ηγεμονία της Αριστεράς στον προοδευτικό πόλο

Πιστεύω ότι, ανομολόγητα, στη ΝΔ και γενικότερα στο σύστημα, υπάρχει, εμφιλοχωρεί η ρήση του Βορίδη. Δηλαδή, η θωράκιση του συστήματος, πλέον, με τέτοιον τρόπο ώστε να μην μπορεί να επανεπιχειρήσει η Αριστερά να έλθει στα πράγματα.
18
09

Γκρέτα Τούνμπεργκ: «Αν γνωρίζεις, τότε ξέρεις ότι έχεις την ευθύνη να δράσεις τώρα»

Εφόσον μπορούμε να σώζουμε τις τράπεζες, τότε μπορούμε να σώσουμε τον πλανήτη. Αν κάτι δεν λείπει από αυτόν τον κόσμο είναι το χρήμα. Προφανώς πολλοί άνθρωποι στερούνται χρημάτων, αλλά οι κυβερνήσεις και οι ηγέτες όχι. Παράλληλα, πρέπει να διεκδικήσουμε τα χρήματα που μας οφείλουν οι ρυπαντές αυτού του πλανήτη ως αποζημίωση για όσα προκαλούν στον πλανήτη. Είναι μια άποψη στην οποία δεν θα ανταποκρινόμουν καν, το αντίθετο έχει αποδειχτεί πολλάκις. Αυτό που μας λείπει δεν είναι τα χρήματα, είναι η πολιτική και η κοινωνική βούληση για να πετύχουμε το στόχο μας.
10
09

Χριστόφορος Παπαδόπουλος: Πιθανά ο «αντιπολιτευόμενος λαϊκισμός» να αντικατασταθεί από το «συμπολιτευόμενο λαϊκισμό»

Οι υποσχέσεις της ΝΔ, στα μεσαία κοινωνικά στρώματα και στην κοινωνική πλειοψηφία, είναι στον αέρα, γιατί από την άλλη είναι συνεπής στις υποσχέσεις της στα ανώτερα. Σε μερίδες του κεφαλαίου κάνουν δώρα, δώρο στον ΣΕΒ η περαιτέρω απορρύθμιση της αγοράς εργασίας, η ακύρωση κάθε μορφής προστασίας που είχε νομοθετήσει ο ΣΥΡΙΖΑ, δώρο στη Λάμδα το Ελληνικό, δώρο η Χαλκιδική στην Eldorado, νεύμα στις μεσαίες επιχειρήσεις τουρισμού για χαλάρωση των ελέγχων, πρόσκληση στα funds και στις μεγάλες επιχειρήσεις για παράδοση του δημόσιου πλούτου, ξεκινώντας από την ενέργεια, προσκλητήριο στις εταιρείες outsourcing για δουλειές στο δημόσιο με φθηνούς εργολαβικούς εργαζόμενους, αφού προηγουμένως έχει φροντίσει να ακυρώσει τα μέτρα του ΣΥΡΙΖΑ, που δημιουργούσαν ένα προστατευτικό πλαίσιο για τους εργαζόμενους σε δύο αφεντάδες. Με λίγα λόγια, ακολουθεί πιστά όλες τις νεοφιλελεύθερες συνταγές που αποτύχανε διεθνώς, αυξάνοντας τις ανισότητες, δημιουργώντας πλούτο για τους λίγους, χωρίς να δημιουργούν ανάπτυξη για τους πολλούς. Η συνταγή, δηλαδή, που για χρόνια ακολουθήθηκε και εδώ και οδήγησε τη χώρα στη χρεοκοπία και την κοινωνία στην φτώχεια. Σε αυτές τις συνταγές, συμπλήρωμα τους είναι η καταστολή, ο «Νόμος και η Τάξη» για να ελέγξουν τις κοινωνικές αντιδράσεις, η σιδηρά συμμαχία με τα μεγάλα ΜΜΕ για να κάνουν το άσπρο μαύρο, τα fake news, η συσκότιση και η απόκρυψη της πραγματικότητας για να αποπροσανατολίζουν το δημόσιο διάλογο, τη δημόσια κριτική. Ευτυχώς για μας, δυστυχώς για κείνους, το ψέμα δεν επιβιώνει για πολύ έναντι της βιωμένης πραγματικότητας, ιδιαίτερα όταν απέναντι στη συνωμοσία της σιωπής υπάρχει ένα κόμμα με ευρεία κοινωνική απήχηση όπως ο ΣΥΡΙΖΑ.
04
09

Αλέξης Χαρίτσης: Ο ΣΥΡΙΖΑ να εμβαθύνει τις σχέσεις του με τη νέα γενιά και τον κόσμο της εργασίας

[Όσο αφορά τη διεύρυνση] ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μια μακρά διαδρομή, που όχι απλώς δεν την απεμπολούμε, αλλά χτίζουμε πάνω σε αυτή. Κατά συνέπεια δεν πρόκειται εδώ για μια αυτοκατάργηση ή υπέρβαση. Πρόκειται για μια τομή που αφορά το μεγάλο ερώτημα της μορφής του πολιτικού κόμματος στον 21ο αιώνα. Στο έδαφος αυτό η Π.Γ. αποφάσισε ότι πέραν όλων των άλλων, βασικό στοιχείο αυτής της προσπάθειας είναι η προετοιμασία μιας νέας πολιτικής διακήρυξης, που θα περιγράφει το ρόλο που θα πρέπει να έχει ο ΣΥΡΙΖΑ στις νέες συνθήκες. Η διακήρυξη αυτή διαπλέκεται με την προετοιμασία των θέσεων για το συνέδριο. Θέλουμε ένα κείμενο που θα συμπυκνώνει αφενός την εμπειρία από τη διακυβέρνηση του 2015-2019, και κυρίως θα περιγράφει το πώς αντιλαμβανόμαστε το ρόλο μιας σύγχρονης, ριζοσπαστικής αριστερής παράταξης και ενός πολυσυλλεκτικού κόμματος της αριστεράς, όπως είναι ο ΣΥΡΙΖΑ.