Άγγελος Τσέκερης

Τα κινήματα της δεκαετίας του '60, κινήματα που, για την Ιταλία, εκτός από τα πανεπιστήμια, εκδηλώθηκαν σε πολύ σημαντικό βαθμό και στα εργοστάσια, πέρα από τον καπιταλισμό αμφισβήτησαν και την ορθοδοξία, την πειθαρχία και τον συντηρητισμό των παραδοσιακών κομμουνιστικών κομμάτων. Το PCI δοκιμάστηκε στις συνθήκες εκείνες, ειδικά στο επίπεδο της βάσης, ενώ υπέστη και μια διάσπαση από τα αριστερά. Την ίδια περίοδο, καταλαβαίνοντας ότι ο μόνος τρόπος να κυβερνήσει ήταν η συνεργασία με την Ιταλική Χριστιανοδημοκρατία, προσανατολίστηκε σε μια πολιτική ευελιξίας και ρεαλισμού, που έμοιαζε πολύ με νερό στο κρασί του: συναίνεσε σε προγράμματα λιτότητας, δήλωσε υπέρ της παραμονής της Ιταλίας στο ΝΑΤΟ, στήριξε κυβερνήσεις στις οποίες δεν συμμετείχε. Ακόμα κι έτσι, η ιδέα της κυβερνητικής συγκατοίκησης των κομμουνιστών με τους χριστιανοδημοκράτες, γνωστή ως ο «ιστορικός συμβιβασμός», προκαλούσε ανατριχίλα στους συντηρητικούς, τους εργοδότες και το ΝΑΤΟ. Η ιδέα αυτή τελείωσε ουσιαστικά με την δολοφονία από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες του Άλντο Μόρο, του μοναδικού από την ηγεσία της Χριστανοδημοκρατίας που ήταν θετικός σε μια τέτοια προοπτική. Όπως και να είχαν τα πράγματα, το PCI δεν σταμάτησε ποτέ να είναι ένα μεγάλο εργαστήριο παραγωγής πολιτικής και αριστερών ιδεών. Η εξαιρετική ικανότητα του Μπερλινγκουέρ να συνθέτει διαφορετικές απόψεις, να κάνει πολιτική και, παράλληλα, να κρατάει το κόμμα σε αριστερές ράγε, έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε αυτό. Όμως το 1984 ο Μπερλινγκουέρ πέθανε ξαφνικά, στα 62 του χρόνια, μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη κατά τη διάρκεια μιας ομιλίας του για τις ευρωεκλογές. Μέχρι να μπορέσει το PCI να ορθοποδήσει, το πρόλαβαν οι κοσμογονικές εξελίξεις με τις οποίες θα έκλεινε η δεκαετία του '80.

Επί της ουσίας έχει δίκιο ο Λοβέρδος. Το να κακοποιείς τη μάνα του παιδιού σου δεν σε καθιστά αναγκαστικά κακό πατέρα. Υπό κάποιες προϋποθέσεις μπορεί να είναι και πλεονέκτημα μάλιστα. Μην το ψάχνετε, αυτή είναι η λογική των δεξιών. Το να συνεργαστείς με τους Γερμανούς δεν σε καθιστά αναγκαστικά κακό πατριώτη. Το εντυπωσιακό είναι ότι του φάνηκε παράξενο που τον ξεφώνισαν και οι πέτρες. Δεν ξέρουν να ζητάνε συγγνώμη αυτοί. Μόνο από τον Μαρινάκη. Αλλά και η Νέα Δημοκρατία, άψογη. Μία που είπε τη χοντράδα και μία που τον έβαλε στη θέση του. Σου λέει, γιατί να αντιδράσουμε; Σάμπως έχουμε και γυναίκες βουλευτίνες να κάνουνε φασαρία; Καλά, για να κάνουν φασαρία οι άντρες της Ν.Δ., ούτε συζήτηση. Αυτά γίνονται μόνο στα δυτικά ευρωπαϊκά κράτη. Είστε και όλοι εσείς που περιμένατε από τον Τσιάρα να υπερασπιστεί από νομικής άποψης το νομοσχέδιο για τη συνεπιμέλεια. Λες και έχει καμία σχέση με τα νομικά. Γιατρός μικροβιολόγος είναι ο άνθρωπος. Τι περιμένατε, να παραθέτει Σαρίπολο; Γι’ αυτό το προσέγγισε πρακτικά. Η Γιαννάκου και η Κεφαλογιάννη διαφωνούν με το νομοσχέδιο επειδή έχουν άσχημα προσωπικά βιώματα, είπε. Πράγμα που θα μπορούσε να είχε πει και η μία πρωινατζού για την άλλη. Θα θέλαμε να πει κάτι αντίστοιχο για τον Βαγγέλη Μεϊμαράκη, να δούμε κάτι.

Στην καθημερινή ζωή, οι άνθρωποι είναι μόνοι τους. Δεν έχουν ούτε συνδικάτα ούτε πολιτικές και κοινωνικές συλλογικότητες στις οποίες θεωρούν ότι αξίζει να συμμετέχουν με την καρδιά τους. Αυτό συμβαίνει, όχι γιατί οι συλλογικότητες αυτές δεν υπάρχουν, αλλά γιατί υπόσχονται να τους λύσουν πρακτικά ζητήματα. Οι άνθρωποι αισθάνονται ότι, στο πλαίσιο ενός συσχετισμού δυνάμεων που είναι τόσο δυσμενής εις βάρος των πολλών, η επίλυση πρακτικών προβλημάτων λίγα πράγματα μπορεί να αντιμετωπίσει. Γι’ αυτό βλέπουν όλο και λιγότερο νόημα στις συλλογικότητες. Οι συλλογικότητες, από την πλευρά τους, αποδυναμώνονται και εκφυλλίζονται. Και αυτό απωθεί ακόμα περισσότερο τον κόσμο και τον βυθίζει στην απάθεια. Πρόκειται λοιπόν για έναν φαύλο κύκλο. Κι όμως, οι άνθρωποι που δεν βρίσκουν νόημα στο να υπερασπιστούν μαχητικά τη δουλειά τους, τη γειτονιά τους ή την πρόσβασή τους στο κοινωνικό κράτος, βρίσκουν τη δύναμη και τον τρόπο να το κάνουν σε διεθνές επίπεδο για την Μπαρτσελόνα. Και πετυχαίνουν και νίκες. Γιατί άραγε; Ας αφήσουμε τους κοινωνιολόγους να ερευνήσουν το θέμα και ας δώσουμε εδώ μια απάντηση οπαδική: οι άνθρωποι ενθουσιάζονται όταν βλέπουν να παίζεται καλή μπάλα. Όταν βλέπουν νίκες και αξιοπρεπείς ήττες, σχέδιο και πείσμα, ικανότητα και συλλογικότητα, μαχητικότητα, φαντασία και ήθος. Θέλουν κάτι το οποίο τους δίνει τη δυνατότητα να χαρούν και το δικαίωμα να υπερηφανευθούν. Μόνο έτσι βγαίνουν από την απάθεια. Γι’ αυτό, πρώτιστο καθήκον κάθε ομάδας είναι να παίζει καλή μπάλα και όχι να προσπαθεί να συνηθίσει τους θεατές στη μέτρια. Να δίνει μάχες και όχι να προβάλλει τις παλιές της νίκες και να υπόσχεται αόριστα μελλοντικές. Να ανεβάζει το επίπεδο του παιχνιδιού και όχι να το ρίχνει εκεί που θέλει ο αντίπαλος. Έτσι κερδίζεται η αγάπη και ο ενθουσιασμός του κόσμου. Και αυτό δεν ισχύει μόνο για το ποδόσφαιρο. Ισχύει και γενικώς.

Τεσσεράμισι χρόνια μείνανε εκτός παιχνιδιού. Από υδροηλεκτρικά φράγματα μέχρι σώβρακα θα φάνε. Την τούρτα του Χατζηδάκη δεν την είδατε; Το σημαντικό είναι ότι στις μικρές ιδιωτικές στιγμές με τους συνεργάτες του ο υπουργός γράφει τη ΔΕΗ πάνω σε τούρτες και μετά τις τρώει. Όπως ο Τσάρλι Τσάπλιν έκανε κωλιές με την υδρόγειο ας πούμε. Το να απεικονίζεται στην τούρτα ως Σούπερμαν πρέπει να το έχει απωθημένο από τη Γ΄ Δημοτικού. Συνήθως του κάνανε τούρτα Μίλτον Φρίντμαν. Ή Ντόρα Μπακογιάννη. Ήταν τεράστια επιτυχία του Χατζηδάκη αυτή η τούρτα. Με άλλο κύρος θα εισηγηθεί τώρα την κατάργηση του οκταώρου. Γιατί μέχρι τώρα τα μάσαγε λίγο. Πρώτον, είναι fake news του ΣΥΡΙΖΑ. Δεύτερον, θα ωφελήσει πολύ την ανάπτυξη. Και, τρίτον, κοιτάξτε εκεί, ένας ροζ ελέφαντας που πετάει. Και φέρνουμε και την κάρτα τηλεργασίας, που είναι επανάσταση στις εργασιακές σχέσεις. Ενώ τώρα θα βαρέσει το χέρι στο τραπέζι. «Είμαι αυτός με την τούρτα» θα πει και όλοι θα κατεβάσουν τα βλέμματα.

Η Αποστασία του 1965 και η ανατροπή της κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου είχαν δημιουργήσει βαθύ ρήγμα ανάμεσα στη δημοκρατική πλειοψηφία του ελληνικού λαού και το Παλάτι. Νικητής των εκλογών, όποτε και να γίνονταν, θα ήταν πανηγυρικά η Ένωση Κέντρου. Ακόμα και με απλή αναλογική. Τις εκλογές αυτές δεν τις ήθελαν ούτε η ΕΡΕ ούτε το Παλάτι ούτε οι Αμερικανοί. Ο νέος αρχηγός της ΕΡΕ Παναγιώτης Κανελόπουλος ήταν ο μόνος που πίστευε ότι μπορεί να τις κερδίσει. Οι υπόλοιποι ζητούσαν είτε να επιστρέψει ο Καραμανλής είτε να αναβιώσει η βία και η νοθεία του 1961 είτε να αναβληθούν οι εκλογές με παρέμβαση του Παλατιού. Δηλαδή με πραξικόπημα. Ο βασιλιάς φοβόταν ότι μια νίκη της Ένωσης Κέντρου θα ήταν αποδοκιμασία του Θρόνου, καθώς και ότι αυτή τη φορά θα έχανε και τον έλεγχο του Στρατού και τις τοποθετήσεις των ανώτατων αξιωματικών. Τέλος, οι Αμερικανοί ήταν ανήσυχοι γιατί ο διαλλακτικός Γεώργιος Παπανδρέου ήταν 80 ετών και ο φυσικός του διάδοχος στην ηγεσία του Κέντρου θα ήταν ο αδιάλλακτος Ανδρέας Παπανδρέου. Όλοι φοβόντουσαν τεράστια κοινωνική αναταραχή σε περίπτωση που το Παλάτι με τον Στρατό ματαίωναν τις εκλογές. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η ιδέα να κινηθεί ο Στρατός κατ’ εντολήν του βασιλιά και να παγώσει τις πολιτικές εξελίξεις ωρίμαζε ταχύτατα. Αυτός ήταν ο λόγος που ο Σπαντιδάκης επιστράτευσε την έμπιστη ομάδα του Παπαδόπουλου και την τοποθέτησε σε καίριες θέσεις. Οι στρατηγοί του Σπαντιδάκη ήταν απόλυτα πιστοί στον Κωνσταντίνο, αλλά για να κινηθούν έμπιστες μονάδες χρειάζονταν συνταγματάρχες. Στις 3 Απριλίου 1967 ο βασιλιάς όρισε πρωθυπουργό τον Κανελλόπουλο και λίγες μέρες αργότερα διέλυσε τη Βουλή και προκήρυξε εκλογές για τις 28 Μαΐου. Την ίδια ώρα, ο στρατός του Σπαντιδάκη σε συνεννόηση με το Παλάτι προετοίμαζε το «σχέδιο Προμηθεύς». Ήταν ένα ΝΑΤΟϊκό σχέδιο, φτιαγμένο για να αντιμετωπίσει υποτιθέμενη κομμουνιστική εξέγερση και το οποίο προέβλεπε την κατάληψη από τον Στρατό δημοσίων κτηρίων στρατηγικής σημασίας, καθώς και τη σύλληψη χιλιάδων αριστερών. Για να το καταστήσουν ρεαλιστικό, άρχισαν να επινοούν σενάρια κομμουνιστικής εξέγερσης. Ο Μακαρέζος και ο Γκαντώνας, στελέχη της ΚΥΠ, βομβάρδιζαν τη στρατιωτική ηγεσία, τον Κανελλόπουλο και τον υπουργό Άμυνας Παπαληγούρα με αναφορές γεμάτες τερατολογίες για επικείμενο πραξικόπημα του ΚΚΕ, κιβώτια με όπλα που ξεφορτώνονταν στις ελληνικές ακτές, στρατό που ανέμενε σε σοβιετικά καράβια του εμπορικού ναυτικού. Στις 20 Απριλίου ο Σπαντιδάκης μάζεψε τους στρατηγούς σε άτυπη σύσκεψη και αποφάσισαν να επισκεφθούν τον βασιλιά Κωνσταντίνο και να του ζητήσουν να κινητοποιήσει τον Στρατό για να ματαιώσει τις εκλογές. Εκτιμώντας ότι ο βασιλιάς, τελικά, θα δίσταζε, οι συνταγματάρχες αποφάσισαν να αυτονομηθούν και να κινηθούν μόνοι τους.

Ο Μητσοτάκης είπε ότι το νομοσχέδιο αντιστοιχεί στην εργασία του 21ου αιώνα και πήγε να παίξει τένις. Για να μας δείξει τα θετικά του ελαστικού ωραρίου. Τη μία μέρα κυβερνάς τη χώρα, την άλλη πας για τένις. Αναλόγως με το πόσο σε χρειάζεται η χώρα. Αν δεν σε χρειάζεται, γιατί να σε έχει μέσα στα πόδια της; Για να κάθεσαι στο Μαξίμου να παίζεις πασιέντζες στον υπολογιστή; Δεν ξέρουμε για την εργασία του 21ου αιώνα, αλλά στην εργασία του 19ου αιώνα μια χαρά αντιστοιχεί το νομοσχέδιο. Και τότε, όταν είχαν δουλειά τα μεταλλεία, έσκαβες μέχρι να πεθάνεις και όταν δεν είχαν, απλώς δεν σε φώναζαν. Και μάλιστα με τη συναίνεσή σου, όπως τώρα. Αν δεν ήθελες, δεν σε υποχρέωνε κανείς να ξαναπάς. Το να σε υποχρεώνουν να πας, είναι εργασία του 18ου αιώνα, μην τα μπλέκετε. Ακόμα δεν είμαστε ώριμοι για να φτάσουμε ώς εκεί. Είναι και ο λαϊκισμός που προβάλλει αντιστάσεις. Επίσης καθιερώνονται επιτέλους οι ατομικές συμβάσεις. Αρκετά με την τυραννία των συλλογικών. Πολύ καλό είναι αυτό. Θα σου προτείνει ο εργοδότης διάφορα πακέτα ατομικής σύμβασης και θα διαλέγεις αυτό που σε εξυπηρετεί περισσότερο. Έχουμε αυτό που είναι 55 ώρες τη βδομάδα προς τετρακόσια είκοσι ευρώ τον μήνα και δωρεάν τις πρώτες 300 ώρες υπερωρίας. Σας ταιριάζει; Γιατί αν δεν σας ταιριάζει, έχουμε άλλους 80 απ' έξω που τους ταιριάζει μια χαρά.

Από ΜΕΘ είμαστε κομπλέ, το είπε και ο πρωθυπουργός στη Μάρα Ζαχαρέα. Δεν καταλαβαίνουμε γιατί σας φαίνεται τόσο περίπλοκο το σελφ τετστ. Απλώς χώνετε την μπατονέτα στο ρουθούνι του παιδιού σας μέχρι να βρείτε αντίσταση. Δύο φορές τη βδομάδα. Αν δεν κάνει μαθήματα αυτοάμυνας, είναι πολύ ασφαλές. Αν κάνει κραβ μαγκά όμως, μπορεί να βρεθείτε με κανένα γόνατο σπασμένο. Απλώς διαβάστε τις οδηγίες πριν, γιατί μπορεί να παραλάει το απόκλιντρο στον αυτοέλεγχο του τενεκένε. Τι να σας κάνουμε; Όταν προσπαθούσε πέρσι ο Βρούτσης να σας μάθει να μιλάτε σκόιλ, κοροϊδεύατε. Υπήρξαν ισχυρές διαφωνίες στους λοιμωξιολόγους για το άνοιγμα των σχολείων, αλλά δεν πειράζει. Στην επιστήμη οι διαφορετικές απόψεις είναι πλούτος. Όπως άλλωστε εξήγησε φιλικά η Ιερά Εξέταση στον Γαλιλαίο. Βασικά διαφώνησαν οι Ομπρέλες λοιμωξιολόγων γιατί δεν ενσωματώθηκαν οι παρατηρήσεις της στο τελικό κείμενο. Και η Ρενέ λοιμωξιολόγων, ό,τι νόημα κι αν βγάζει αυτό. Είναι μια τάση που θέλει να γεφυρωθεί το ιστορικό χάσμα λοιμωξιολόγων και σοσιαλδημοκρατίας. Το οποίο προέκυψε στην ισπανική γρίπη του 1919. Μην ανησυχείτε, δεν μασάμε, τους έχουμε, έγραψε ο Τσίοδρας με κεφαλαία στο φέισμπουκ με μια μαντινάδα από κάτω. Και μια φωτογραφία του με έναν ροφό 35 κιλών.

Ο Μητσοτάκης κατηγόρησε τον Τσίπρα ότι κατεβάζει κόσμο στους δρόμους για να διασπείρει τον κορωνοϊό, να χαθεί ο έλεγχος και να πέσει η κυβέρνηση. Πρόκειται ξεκάθαρα για κοινωνικό πείραμα, το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ έχει δοκιμάσει προηγουμένως σε κουνέλια. Αν δεν πιάσει, θα εξαπολύσει ζόμπι ή κοπάδια από πανικόβλητους ελέφαντες. Ή γιγάντιες εξωγήινες αράχνες που γεμίζουν τα πάντα γλίτσα, όπως στον Πόλεμο των κόσμων του Χ.Τζ. Ουέλς. Αυτές όμως σκεφτόταν να τις προσλάβει και ο Χρυσοχοΐδης για να εμποδίζει τις διαδηλώσεις. Ευτυχώς βγήκε με έκτακτο διάγγελμα ο Μητσοτάκης και είπε ότι δεν έχει έρθει για να διχάσει αλλά για να ενώσει και το ανέβασε στο φέισμπουκ για να τον αποθεώσουμε. Αν είχε ανεβάσει σέλφι από σαφάρι με νεκρή καμηλοπάρδαλη, λιγότερες αρνητικές αντιδράσεις θα είχε.

Δεν έχει δικαίωμα να μιλάει ο ΣΥΡΙΖΑ για την εθνική οδό, γιατί έκαψε τον κόσμο στο Μάτι, είπε ο Χρυσοχοΐδης. Ο οποίος τότε δεν είχε μιλήσει γιατί ήταν εκτός πολιτικής και παζάρευε και με τους δύο. Κρίμα που τελικά δεν ήρθε από δω. Χρειαζόμαστε ανθρώπους με αρχές και ήθος. Ειδικά αν τους βρίσκουμε φτηνά. Η Μενδώνη, πάλι, αποστόμωσε τον ΣΥΡΙΖΑ συμψηφίζοντας τον Λιγνάδη με τον πρέσβη της Βενεζουέλας. Δίκιο έχει. Όλος ο κόσμος που ακούει τα τέρατα για τον Λιγνάδη, για τον πρέσβη της Βενεζουέλας συζητάει. Και για το ηχογραφημένο ντοκουμέντο Παππά - Μιωνή. Παντού αυτό σχολιάζουν. Αν αντί για χιόνι έριχνε δυόμισι μέρες σκατά, στην ίδια θέση θα ήταν η κυβέρνηση. Δεν πειράζει, τον καθάρισαν τον Λιγνάδη. Ευκαιρία να αξιοποιηθεί στο Εθνικό ο Νίκος Γεωργιάδης.

Αυτά τα συγκινητικά που λέει ο Μητσοτάκης, ότι η αστυνομία στα πανεπιστήμια θα φέρει άνεμο δημοκρατίας, τα είχε πει παλιότερα και ο Κανελλόπουλος για τη Μακρόνησο. Προς το παρόν, από άνεμο δημοκρατίας έχουμε τα ΜΑΤ, που μετά τα συλλαλητήρια βαράνε όποιον άνθρωπο κάτω των 25 βρούνε μπροστά τους. Αυτό δεν σημαίνει τίποτα βέβαια, όταν θα μπουν στα πανεπιστήμια μπορεί να τα ευχαριστεί περισσότερο να λύνουν διαφορικές εξισώσεις. Έχουν έναν διακόπτη πίσω και αν χώσεις μέσα έναν συνδετήρα, γυρνάνε σε λειτουργία Διαφωτισμού. Στα παλιά μοντέλα, που δεν έχουν τέτοια ρύθμιση, θα χρειαστεί να τους αλλάξουν πλακέτα. Επίσης αν τους κάνεις Control Alt Delete, σταματάνε για 10 λεπτά να κλωτσάνε στη μούρη όποιον βλέπουν πεσμένο στο έδαφος. Αυτή την πρόβλεψη την έχουν για να τους κάνουν συντήρηση βέβαια, αλλά και μέσα στα πανεπιστήμια κάπως θα βοηθήσει. Θα βοηθούσε λίγο και να σταματήσουν να τα ταΐζουν ωμό κρέας, αλλά μην ζητάμε τόσα πολλά. Τώρα που μπαίνει η δημοκρατία στα πανεπιστήμια, μήπως να αλλάξουν και τις ρυθμίσεις στη ΔΑΠ, μπας και είναι σε θέση να φωνάξει κανένα πιο περίπλοκο σύνθημα. Θα τους κάνουν σεμινάρια στα τριτόκλιτα ουσιαστικά, και θα φωνάζουν και άως και έως και Νίκη Κεραμέως. Κρίμα πάντως, μένουμε στα δευτερεύοντα και ξεχνάμε τα θετικά του νομοσχεδίου, όπως ότι αφήνει 23.000 παιδιά εκτός πανεπιστημίων. Ήταν πάγιο αίτημα των λαϊκών στρωμάτων, μαζί με την κατάργηση του κοινωνικού επιδόματος και την αύξηση των τιμολογίων της ΔΕΗ. Και γιατί δεν πάνε στα κολέγια; Όλα η Μαρία Αντουανέτα περιμένουν να τους τα πει; Η Κεραμέως πρέπει να είναι αυτή τη στιγμή το δημοφιλέστερο πρόσωπο στις ηλικίες 6 - 25 μετά από τον κλόουν που έβγαινε από τις αποχετεύσεις σε εκείνο το θρίλερ.