Δημήτρης Καρέλλας

24
06

Δημήτρης Καρέλλας: Μειώνοντας τη φτώχεια – μέχρι;

Από την εποχή της θατσερικής αντεπανάστασης ενάντια στο κοινωνικό κράτος (αυτό που περιέγραφε ο εμπνευστής του, λόρδος Μπέβεριτζ, το 1943 ως «ένα οικοδόμημα κοινωνικής προστασίας από την κούνια μέχρι τον τάφο») το 25% έως το 35% του πληθυσμού των αναπτυγμένων δυτικών κοινωνιών (χωρίς καν Αφρική, Ασία και Λ. Αμερική) βρίσκεται στο εφιαλτικό κατώφλι της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Και σε περιόδους κρίσεων (οικονομικής, κοινωνικής, ανθρωπιστικής, υγειονομικής) αυτά τα ποσοστά αυξάνονται δραματικά. Με κάθε είδους κυβερνήσεις: φιλελεύθερες, νεοφιλελεύθερες, σοσιαλφιλελεύθερες, σοσιαλδημοκρατικές. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ κοινωνικό κράτος, είναι η κάλυψη των ουσιαστικών αναγκών και κινδύνων των ανθρώπων με την παροχή δημόσιων υπηρεσιών προς όποιον/α τις χρειάζεται και οι οποίες χρηματοδοτούνται από ένα προοδευτικό, έντιμο και αποτελεσματικό σύστημα φορολόγησης. Το εξ αυτού σύστημα κοινωνικής προστασίας αποτελεί το βασικό στοιχείο καταπολέμησης του φόβου απέναντι στην ανεργία, την αρρώστια, την ανημπόρια, την αναπηρία, τη φτώχεια. Και, με την απαραίτητη ενσυναίσθηση των εντεταλμένων δημόσιων λειτουργών, καταπολεμά και τη μοναξιά… Εχει φανεί ότι ένα τέτοιο σύστημα δεν είναι συμβατό όχι μόνο με τις τρέχουσες νεοφιλελεύθερες αλλά και τις βασικές παραδοχές περί το καπιταλιστικό σύστημα: δεν λειτουργεί με κριτήριο το κέρδος, δεν αποτιμάται με όρους οικονομικής απόδοσης. Ετσι, οποιαδήποτε κυβέρνηση δεν λαμβάνει υπόψη το αντικαπιταλιστικό στοιχείο του κοινωνικού κράτους, κινδυνεύει να παλεύει για τη μείωση του ποσοστού κινδύνου φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού κατά 2, 3, 6 εκατοστιαίες μονάδες, για να το δει να παίρνει πάλι την ανιούσα με την επόμενη κυβέρνηση ή με την πρώτη κρίση – όπως θα συμβεί σήμερα. Ενώ η απαίτηση είναι να μηδενίσουμε το ποσοστό.
20
01

ΝΔ και κοινωνική πολιτική: έννοιες ασύμβατες

Τα χειρότερα του νομοσχεδίου βρίσκονται στις αλλαγές που προτείνει στα κριτήρια χορήγησης των επιδομάτων για το παιδί και τη στέγαση: αφενός, υποχρεωτική 12ετή μόνιμη διαμονή στην Ελλάδα για τους πολίτες τρίτων, μη…ευγενών ευρωπαϊκών, χωρών που αφορά και το επίδομα γέννησης. Αφετέρου, διακοπή επιδόματος εάν το παιδί δεν προβιβασθεί στην επόμενη τάξη (!). Η προϋπόθεση μακρόχρονης παραμονής έχει εμφανή στόχο τον αποκλεισμό των μεταναστών από την κοινωνική προστασία. Η σημερινή πρόβλεψη για 5 χρόνια θα έπρεπε κανονικά να είναι σχεδόν μηδενική, ώστε κατ’ αρχάς να αρθούν οι διακρίσεις με βάση την εθνοτική καταγωγή που το ελληνικό σύνταγμα, ο ΟΗΕ, ο Χάρτης Θεμελιωδών της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαγορεύουν. Αλλά και για να επαναφέρουμε στη συζήτηση θέματα ιθαγένειας με βάση το δίκαιο του εδάφους κι όχι του αίματος, της καταγωγής. Απαραίτητη ιδεολογική αντεπίθεση, καθώς ακόμα και στα σχόλια της δημόσιας διαβούλευσης του σχεδίου νόμου, οι τοποθετήσεις, κυρίως από κύκλους πολυτέκνων και τριτέκνων, περιόριζαν την «χριστιανικότατη αγάπη» τους μόνο προς τον έλληνα συνάνθρωπο. Όσον αφορά τις προτάσεις για την τιμωρία της οικογένειας που δικαιούται επίδομα παιδιού ή του νοικοκυριού που επιδοτείται το ενοίκιό του, επειδή το παιδί «μένει» από απουσίες, πρόκειται για αγριανθρωπισμό πρώτου μεγέθους. Βέβαια, στοχεύει κυρίως τους Ρομά, συμπαρασύροντας και παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες, ελαφρές νοητικές αναπηρίες, φτωχά ή αποκλεισμένα, καταπατώντας κάθε έννοια και πλαίσιο προστασίας του παιδιού, εθνικού ή υπερεθνικού. Με αυτόν τον τρόπο, η υποχρεωτικότητα της βασικής εκπαίδευσης και η προσπάθεια για άρση κάθε εμποδίου, ώστε να εξαλειφθεί και η σχολική διαρροή, μετατρέπονται από διαρκής μέριμνα και ευθύνη της πολιτείας σε τιμωρητική διαδικασία με ευθύνη της. Είναι γνωστό ότι οποιοδήποτε πρόβλημα εμφανίζεται σε ένα παιδί, εντός ή εκτός σχολείου, αντιμετωπίζεται μόνο ερευνώντας τα αίτια. Δηλαδή με χρήση κοινωνικών ερευνών από επαγγελματίες, που δεν έχουμε αρκετούς, αλλά οφείλουμε να έχουμε σε σχολεία, κοινωνικές υπηρεσίες δήμων, ειδικές δομές προστασίας του παιδιού κ.ο.κ. Πάλι ψιλά γράμματα για τους νεοφιλελεύθερους! Ακόμη και το γεγονός ότι μετονομάζουν το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης σε ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, χωρίς να αλλάζουν τίποτα άλλο, πλην της «τιμωρίας λόγω απουσιών», δείχνει ότι αυτό το σχέδιο νόμου παγιοποιεί την έντονη ιδεολογική επίθεση σε βασικές παραδοχές για μια κοινωνία ισότητας και αλληλεγγύης, πέραν της σημερινής. Κλείνει το μάτι όχι μόνο στα συντηρητικά στρώματα ψηφοφόρων της Δεξιάς και της ακροδεξιάς, αλλά και στα ραγδαία συντηρητικοποιούμενα στρώματα, που ορκίζονται σε μια κανιβαλική «κανονικότητα». Και σαν τέτοιο πρέπει να αντιμετωπισθεί, μαζί με τη σταθερή άρνηση να γίνουν αποδεκτές οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις που αφήνουν ανθρώπους χωρίς στοιχειώδη στήριξη.
25
11

Δημήτρης Καρέλλας: Η συνταγματοποίηση της ακραίας φτώχειας

Η κοινωνική πολιτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, όσα εμπόδια και να συναντούσε για να μπει σε εφαρμογή και όσες αντιφάσεις και να κουβαλούσε, έχει αφήσει ανακουφιστικό αποτύπωμα στους δείκτες φτώχειας της χώρας που πέφτουν κάτω από τα προ κρίσης επίπεδα: από το 21,4% το 2014 βρέθηκε στο 18,5% το 2017 και η παιδική φτώχεια από το 26,6 στο 22,7, χωρίς να έχουν μετρηθεί ακόμα τα αποτελέσματα από τη συνεχή μείωση της ανεργίας (2018-2019), το επίδομα ενοικίου (2019), τα σχολικά γεύματα (2018-2019), το Κοινωνικό Μέρισμα του 2018. Πράγμα που αποτυπώθηκε και πολιτικά στις εκλογές του Ιουλίου 2019, με την εντυπωσιακή ταύτιση του αριθμού των ανέργων δικαιούχων του ΚΕΑ με τον αριθμό των ανέργων που ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ. Επομένως, θα είναι ένα θέμα για τη ΝΔ να βρει τρόπο διείσδυσης στα κοινωνικά στρώματα που στηρίχθηκαν από την προηγούμενη κοινωνική πολιτική και κρατούν τον ΣΥΡΙΖΑ στο 31,5%. Θα χρειαστεί κάτι παραπάνω από λόγια και σίγουρα δεν θα την βοηθήσει η καθιέρωση ενός συστήματος αντιμετώπισης της φτώχειας που εγκλωβίζει περισσότερο κόσμο σε αυτήν. Αφήστε που ετοιμάζεται να συνταγματοποιήσει ένα τέτοιο μοντέλο ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, ένα από τα χειρότερα δυνατά, την ίδια στιγμή που σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν φουντώσει η συζήτηση και τα πιλοτικά προγράμματα για την καθιέρωση ενός βασικού εισοδήματος για όλους/ες χωρίς προϋποθέσεις, τα οποία πρέπει να αρχίσουμε να διερευνούμε. Κατά τα άλλα, τα αυτάρεσκα συγχαρητήρια μεταξύ των μελών της κυβέρνησης και τα δοξαστικά σχόλια από τα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα της κυβερνητικής προπαγάνδας είναι αυτά που δε αφήνουν να ακουστούν οι καγχασμοί του ΔΝΤ.