Δημήτρης Καρέλλας

23
09

Δημήτρης Καρέλλας: Το «πρώτο ένσημο» και οι ανάγκες των νέων

Ο Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ στη ΔΕΘ εισηγήθηκε το πρόγραμμα «πρώτο ένσημο» για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων 18 έως 29 χωρίς προηγούμενη εργασιακή εμπειρία. Μετά τις αρχικές ασάφειες, η μπίλια έκατσε στην ενίσχυση των άνεργων νέων με 100 ευρώ μηνιαίως επί 6 μήνες προσαύξηση στον όποιο μισθό καταφέρουν να βρουν. Το ίδιο ποσόν δίνει και στους εργοδότες, με τη γνωστή παράκληση (sic) να στηρίξουν το πρόγραμμα. Χωρίς δικλίδες ασφαλείας υπέρ των νέων (λ.χ. τι θα γίνει μετά το εξάμηνο), χωρίς άλλες υποχρεώσεις για τους εργοδότες. Οι νεοεισερχόμενοι/ες στην αγορά εργασίας συνήθως αμείβονται με τον κατώτατο μισθό. Ταυτόχρονα, οι νέοι άνθρωποι είναι πιο «συγχρονισμένοι» με τις τρέχουσες απαραίτητες επαγγελματικές γνώσεις και μακράν ικανότεροι στην προσαρμογή σε ψηφιακές δεξιότητες που, μαζί με την όρεξη για δουλειά, διασκεδάζουν ή έστω περιορίζουν τους φόβους των εργοδοτών για μειωμένη παραγωγικότητα της εργασίας. Γνωρίζοντας τη γενική συμπεριφορά των εργοδοτών και τον ισχύοντα νόμο Χατζηδάκη, εάν το «πρώτο ένσημο» λειτουργήσει ως έχει θα πρέπει να αναμένουμε αντικατάσταση μεγαλύτερων σε ηλικία και «ακριβότερων» εργαζόμενων με δικαιούχους του προγράμματος κι όχι μόνο για 6 μήνες, με αμοιβές κοντά στον κατώτατο μισθό και χωρίς δυνατότητες για προστασία από συλλογικές συμβάσεις (τριετίες, επιδόματα κ.λπ.). Οποιαδήποτε κυβέρνηση δηλώνει ότι επιθυμεί να καταπολεμήσει την ανεργία, δεν έχει παρά να επιδιώξει τη μείωση του χρόνου εργασίας σε επίπεδα όπου οι θέσεις εργασίας να μπορεί να μοιραστούν σε όσους και όσες μπορούν να εργαστούν.
08
09

Δημήτρης Καρέλλας: Το Βασικό Εισόδημα στην πράξη

Το ΚΒΕ ή Βασικό Εισόδημα Ανευ Ορων ή απλώς Βασικό Εισόδημα, αναφέρεται σε μια τακτική, περιοδική καταβολή χρημάτων ατομικά σε κάθε άνθρωπο μιας επικράτειας, ανεξάρτητα από ηλικία, καταγωγή, ιθαγένεια, επαγγελματική κατάσταση, οικονομικούς πόρους κ.λπ. Και χωρίς τους συνήθεις όρους και τις προϋποθέσεις που συνοδεύουν τα σημερινά προγράμματα κοινωνικής αρωγής, όπως είναι η υποχρέωση για ενεργητική αναζήτηση θέσεων εργασίας ή για παροχή κοινωφελούς εργασίας. (i) Από τα παραπάνω, διαφαίνεται ότι το ΚΒΕ δεν είναι κάποιο σχήμα ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος ούτε και επίδομα ανεργίας, δεν υποκαθιστά τον βασικό μισθό και, εκτός αν είσαι ο κ. Πισσαρίδης και οι όμοιοί του, δεν προορίζεται να καταργήσει άλλες βασικές κοινωνικές παροχές. Στην πραγματικότητα, βρίσκεται λίγο πιο πέρα από τη «συνήθη» κοινωνική αλληλεγγύη και πολύ εγγύτερα σε ένα από τα θεμελιώδη δικαιώματα, αυτό της αξιοπρεπούς διαβίωσης, όπως προσπάθησε να το περιγράψει ειδικά το άρθρο 25 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του 1948. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Βασικού Εισοδήματος μπορούν να ανιχνευτούν τουλάχιστον από τον 15ο αιώνα και η κεντρική ιδέα είναι απλή: ο συνολικά παραγόμενος πλούτος, αποτέλεσμα μόχθου και διανοητικής προσπάθειας της συντριπτικής πλειονότητας της κοινωνίας, οφείλει να επιτρέπει σε όλες και όλους να έχουν πρόσβαση στα βασικά αγαθά. Και είναι φανερό πως όλα τα συστήματα, δημόσια και ιδιωτικά, που οικοδομήθηκαν ανά τους αιώνες για να υλοποιήσουν αυτή την ιδέα απέτυχαν, περισσότερο ή λιγότερο. Με αποκορύφωμα τη σημερινή κατάσταση με τις τεράστιες περιουσίες στα χέρια ενός μικρού ποσοστού πληθυσμού κάθε χώρας καθώς η νεοφιλελεύθερη κοινωνία του 1/3 φτωχών και αποκλεισμένων ανθρώπων στη Δύση τείνει να γίνει 1/2, ενώ στις άλλες χώρες τα πράγματα είναι ήδη εκεί και χειροτερεύουν. Ακούγονται ήδη οι καγχασμοί: «Σε κάθε άνθρωπο; Και στους εκατομμυριούχους;» Να μια εξαιρετική ευκαιρία να συζητήσουμε για την ακόμα πιο απλή ιδέα που λέγεται δίκαιο και διαφανές φορολογικό σύστημα που θα «βλέπει» τον πραγματικό, συνολικό πλούτο. Σε ένα τέτοιο σύστημα, οι πλούσιοι θα έπρεπε να χρεώνονται πολύ πολύ περισσότερα από όσα θα πιστώνονταν διά του ΚΒΕ. Εκτός κι αν η απόκρυψη πλούτου θεωρείται πια η μοναδική… κανονικότητα. Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΤΙΡΡΗΣΗ είναι σοβαρότερη: «Δηλαδή, όποιος/α θέλει θα ζει με το Βασικό Εισόδημα χωρίς να προσφέρει;». Κατ’ αρχάς, πρέπει επιτέλους να συμφωνήσουμε ότι το σημερινό επίπεδο του πλούτου των κοινωνιών είναι αποτέλεσμα της συνολικής παραγωγικής διαδικασίας μέχρι σήμερα και, επομένως, δεν σχετίζεται με την εργασία των σημερινών εργαζόμενων. Αρα, όλοι και όλες θα έπρεπε να έχουν πρόσβαση στον συσσωρευμένο πλούτο σε τεχνολογία, υποδομές, πολιτισμό – πράγμα που σημαίνει τη ριζική αναδιανομή του, ανεξαρτήτως αν κάποιος/α σήμερα εργάζεται ή όχι.
23
03

Δημήτρης Καρέλλας: Χρειάζεσαι σοσιαλδημοκρατικό κόμμα για μια σοσιαλδημοκρατική πολιτική;

Οι πολιτικές συμμαχίες απαιτούν κόμματα. Και για λογαριασμό της Ριζοσπαστικής Αριστεράς που μπορεί να κληθεί να εφαρμόσει στην αρχή ένα πρόγραμμα παραδοσιακής σοσιαλδημοκρατίας (μη ξεχνάμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ υποχρεώθηκε να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα σοσιαλφιλελεύθερης κοπής), ένα κόμμα που κατ’ αρχάς δεν πρέπει να είναι σοσιαλδημοκρατικό. Και να εξηγήσουμε τι πραγματικά είναι ένα σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Για τη σημερινή θλιβερή εικόνα της διεθνούς σοσιαλδημοκρατίας αυτό που επέδρασε καθοριστικά δεν ήταν η προώθηση κοινωνικών και πολιτικών μεταρρυθμίσεων, ούτε η προθυμία της να αντισταθεί στο φασισμό ή τις φασιστικές πρακτικές. Αυτό που την καθόρισε ήταν η, αρχικά ασυνείδητη και μετά τελείως συνειδητή, άρνηση της δυνατότητας υπέρβασης του καπιταλιστικού συστήματος. Η επιμονή σε μια πορεία που τη μετέτρεπε από παράγοντα αποσταθεροποίησης του συστήματος σε παράγοντα σταθεροποίησης του, ειδικά σε περιόδους κρίσεων. Μια αλλαγή που δεν ήρθε από το πουθενά, τουλάχιστον για όσους/ες δεν έχουν εγκαταλείψει την άποψη ότι το κοινωνικό καθορίζει τη συνείδηση. Η σταδιακή μεταστροφή των σοσιαλδημοκρατών κομμάτων ολοκληρώθηκε μέσα από μια πορεία ενσωμάτωσης των στελεχών τους στις κανονικότητες των αστικών καθεστώτων. Η εργατική γραφειοκρατία στα συνδικάτα, οι διοικήσεις σε όλο και περισσότερους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, οι διοικήσεις των κατά καιρούς κρατικοποιημένων / εθνικοποιημένων τομέων στη βιομηχανία ή και τις τράπεζες, άλλαξαν σε βάθος τη σύνθεση αυτών των κομμάτων. Από τη στρατολόγηση στελεχών προερχόμενων από τις μαζικές οργανώσεις του εργατικού κινήματος πέρασαν στα διευθυντικά στελέχη των δημόσιων ή μικτής ιδιοκτησίας νομικών προσώπων (ηλεκτρισμός, δημόσιες συγκοινωνίες, νοσοκομεία, ιδρύματα μελετών κ.α), στα οποία προστέθηκαν οι γραφειοκράτες/τεχνοκράτες του δημόσιου τομέα. Η βασική επιδίωξη όλων αυτών ήταν και είναι η εργασιακή ασφάλεια και η σύνταξη, η μισθολογική ασφάλεια με τις προαγωγές. Αυτό που προσέφεραν ήταν η "επαγγελματική επάρκεια" που, είναι αλήθεια, ήταν πολύ καλύτερη από εκείνη των στελεχών των αστικών κομμάτων. Ο μηχανισμός των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων προσέλκυε όλο και περισσότερες τέτοιες κατηγορίες ανθρώπων, με υλικά συμφέροντα διαφορετικά από την οργανωμένη, αλλά και την εκλογική βάση τους. Η διατήρηση των «προνομίων» αυτών των ανθρώπων εξαρτάται ουσιαστικά από την παραμονή του κόμματος σε θέσεις εξουσίας, κυβερνητικές ή άλλες. Έτσι, η θητεία σε διευθυντικές θέσεις στον κρατικό μηχανισμό ή τον ευρύτερο δημόσιο τομέα από υποτιθέμενο μέσο για ισχυροποίηση της οργάνωσης των εργαζόμενων μετατράπηκε σε αυτοσκοπό. Και εφόσον οι θέσεις εξουσίας εξαρτώνται από τις εκλογές, η εκλογική νίκη αντί παντός τιμήματος έγινε με τη σειρά της αυτοσκοπός. Η αναπόφευκτη κατάληξη μιας τέτοιας πορείας, το πραγματικό τίμημα, ήταν ο μετασχηματισμός της πολιτικής ζωής η οποία απο-ιδεολογικοποιήθηκε, μετατρέποντας την αντιπαράθεση επί προγραμμάτων και ιδεών σε «μάχες» ανάμεσα σε ηγέτες. Και η πεισματική παραμονή σε κυβερνητικές θέσεις ακόμα και σε περιόδους κρίσεων, δίχως αμφισβήτηση της κατεστημένης δομής εξουσίας, έφθασε μέχρι την εφαρμογή προγραμμάτων λιτότητας ενάντια στην ίδια την εκλογική βάση αυτών των κομμάτων - και άγρια καταστολή όταν η ίδια αυτή βάση, φυσιολογικά, αντιδρούσε. Και, για να κλείσει ο κύκλος, ολοένα και περισσότεροι «μεσαίοι», καμιά φορά και μεγάλοι, καπιταλιστές αποφάσισαν να ενταχθούν σε εκείνα τα σοσιαλδημοκρατικά σε κόμματα που είχαν κυβερνητικές προοπτικές, προκειμένου να αποκτήσουν όταν αυτά αναλάμβαναν την κυβέρνηση υπουργικά χαρτοφυλάκια, να διαχειρίζονται προγράμματα: ευκαιρία για μπίζνες. Ο κίνδυνος να επαναληφθούν κατά γράμμα αυτές οι δραματικές εξελίξεις και σε οποιοδήποτε άλλο κόμμα της Αριστεράς, μπορεί να αντιμετωπιστεί, χωρίς εξασφαλισμένη πάντα την επιτυχία, μόνο με μια σειρά κανόνων που θα επιτρέπουν τον έλεγχο του συνόλου των δραστηριοτήτων ενός κόμματος από το σύνολο των μελών του. Αυτό ισχύει ειδικά για ένα κόμμα της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, που υποτίθεται ότι έχει εγγεγραμμένες στο DNA του τις ενστικτώδεις αντιγραφειοκρατικές συμπεριφορές των εργαζομένων και των κινημάτων τους. Κανόνες όπως ο έλεγχος της κοινοβουλευτικής ομάδας από το κεντρικό πολιτικό όργανο του κόμματος· η λογοδοσία των δημοτικών παρατάξεων (πλειοψηφικών ή μειοψηφικών) στη κεντρική κομματική οργάνωση του αντίστοιχου Δήμου‧ η τακτική εναλλαγή σε θέσεις πολιτικής ευθύνης‧ ο περιορισμός των συνεχών θητειών των βουλευτών, δημάρχων, συμβούλων, πολιτικών στελεχών‧ η συχνή επεξεργασία των κεντρικών πολιτικών κατευθύνσεων στα όργανα και στις οργανώσεις των μελών‧ η δυνατότητα αντιπαραθέσεων επί προγραμματικών και άλλων θεμάτων δια του οργανωμένου ελεύθερου διαλόγου, ο οποίος συνήθως υποβοηθείται από τη δημιουργία τάσεων ή ρευμάτων‧ η πιστή τήρηση αυτών των καταστατικών κανόνων‧ η σχεδιασμένη διαδικασία ανάδειξης στελεχών‧ η συνεχής προσπάθεια ιδεολογικής συναντίληψης που προϋποθέτει και σχέδιο επιμόρφωσης μελών και στελεχών. Και τέλος, η οικοδόμηση δικτύων αντικουλτούρας για την τόνωση των δεσμών συλλογικότητας, αλληλεγγύης, συλλογικής συνείδησης.
10
02

Δημήτρης Καρέλλας: Καθολικό Βασικό Εισόδημα – Τι μπορεί να είναι

Η λογική του ΚΒΕ πρέπει να δοκιμαστεί. Η καθολικότητα και η άνευ κριτηρίων/όρων κάλυψη μπορεί να εφαρμοστεί σε μια ιδιαίτερου ενδιαφέροντος πληθυσμιακή ομάδα: τους νέους και τις νέες, άνω των 18 ετών που ολοκληρώνουν κάθε είδους σπουδές (δευτεροβάθμιας, τριτοβάθμιας, επαγγελματικής, τεχνολογικής εκπαίδευσης κ.λπ). Υπολογίζουμε τον ετήσιο αριθμό των νέων, από 19 έως και 25 ετών που κάθε χρόνο αποφοιτούν σε περίπου 150.000, εκ των οποίων περίπου 85.000 είναι πτυχιούχοι ανώτατης εκπαίδευσης, μαζί με τους κατόχους μεταπτυχιακών τίτλων σπουδών. Ένα επίδομα 400 ευρώ μηνιαίως θα συνέβαλε στην ψύχραιμη προσπάθεια εξεύρεσης μισθωτής εργασίας, την πιθανή προετοιμασία για μια συνεταιριστική δραστηριότητα, τη διερεύνηση της δυνατότητας έναρξης επαγγελματικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας, τη μερική συγκράτηση του brain drain, κυρίως δε στην επίδειξη ουσιαστικής κοινωνικής αλληλεγγύης στο πιο ελπιδοφόρο και ταυτόχρονα πιο χτυπημένο από τις αλλεπάλληλες κρίσεις τμήμα της ελληνικής κοινωνίας, που προσπαθεί να βρει τη θέση του στην αγορά εργασίας. Ο ετήσιος προϋπολογισμός ενός τέτοιου μέτρου υπολογίζεται στα 720 εκατομμύρια. Καθώς οποιαδήποτε περαιτέρω μείωση των δημόσιων επενδύσεων στα συστήματα κοινωνικής προστασίας προκειμένου να εξοικονομηθούν πόροι δεν είναι αποδεκτή, το ποσό θα μπορούσε να αναζητηθεί στην ισόποση τουλάχιστον μείωση των στρατιωτικών δαπανών. Και εν όψει του γεγονότος ότι η σημερινή κυβέρνηση Μητσοτάκη αυξάνει θεαματικά αυτές τις δαπάνες, μοιάζει αναπόφευκτη μια συζήτηση για τη φύση και την αναγκαιότητα τέτοιων αντικοινωνικών δαπανών.
18
12

Δημήτρης Καρέλλας: Καθολικό Βασικό Εισόδημα Μέρος πρώτο: Τι θέλει να είναι

Το Καθολικό Βασικό Εισόδημα δεν είναι απλώς ένα ακόμα πρόγραμμα κοινωνικής πρόνοιας, αφιερωμένο στην καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Έχει πάρει τη μορφή ιδέας, ενός είδος κλειδιού που θα ξεκλειδώσει σοβαρότατα ζητήματα όχι μόνο στην κοινωνική πολιτική αλλά και στη συγκρότηση των ίδιων των σύγχρονων κοινωνιών. Και μάλιστα με όλα τα ενδεχόμενα στο τραπέζι : αναδιανομή εισοδημάτων και δύναμης υπέρ των πολλών ή μέχρι και την πλήρη κατάργηση κοινωνικών κατακτήσεων δεκαετιών. Όπως κάθε ιδέα, όσο και αν αυτή αποτελεί αντικείμενο διαλόγου και σφοδρών αντιπαραθέσεων, πρέπει να μετατραπεί σε πραγματική πολιτική ή έστω δράσεις για να μπορεί να αποτιμηθεί, να γίνει αποδεκτή, ως έχει ή με τροποποιήσεις, ή να απορριφθεί – ίσως μέχρι την επόμενη φορά. Πολλά λοιπόν θα εξαρτηθούν από τα ποσά που θα διατεθούν για την εφαρμογή ενός ΚΒΕ, την πηγή χρηματοδότησης του και τις επιπτώσεις στις εφαρμοζόμενες γενικές πολιτικές από την υιοθέτηση του.
08
12

Αριστερά και εσωκομματικές τάσεις

Ομάδες μελών που συγκροτούν μια πλατφόρμα κοινών πολιτικών απόψεων/προτάσεων (επιτέλους, φτάσαμε στην τάση) και την υποβάλουν ανοικτά στο σύνολο του κόμματος εν όψει ενός συνεδρίου είναι ο καλύτερος δυνατός τρόπος για αποφευχθεί ο κατακερματισμός απόψεων. Εξίσου καλό θα ήταν, εφόσον δεν υπάρξει σύγκλιση, η κάθε πλατφόρμα που θα τεθεί προς ψήφιση από τους/τις συνέδρους να εκλέξει αναλογικά με τις ψήφους της έναν αριθμό μελών στο ανώτερο όργανο. Ιδανικότερο θα ήταν η τάση να αυτοδιαλυθεί αμέσως μετά το τέλος του συνεδρίου και οι εκλεγέντες βάσει της πλατφόρμας της τάσης να συνεισφέρουν συνθετικά στην υλοποίηση των αποφάσεων της πλειοψηφίας η οποία συνηθέστατα συναποτελείται από διάφορες τάσεις. Υπάρχει κίνδυνος "σκλήρυνσης" των τάσεων και πολέμου μεταξύ τους; Φυσικά υπάρχει και διευκολύνεται πολύ από την ύπαρξη επαγγελματικών κομματικών στελεχών (και όχι μόνο τέτοιων -αλλά είναι ευρύτερη συζήτηση) που επιθυμούν τη διατήρηση του στάτους κβο εφόσον τους/τις περιλαμβάνει. Υπάρχει κίνδυνος μια τάση να επιλέξει την για κάποιο διάστημα δημόσια παρουσία ή και τη διαρκή δημόσια παρουσία (φτάσαμε και στις φράξιες), δημιουργώντας σύγχυση για τη "γραμμή του κόμματος"; Φυσικά υπάρχει. Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι πως οι, για οποιοδήποτε λόγο, αποφασισμένοι/ες θα κάνουν ό,τι θεωρούν σωστό, είτε κρυφά είτε φανερά. Εναπόκειται στον πολιτικό οργανισμό να αποφασίσει αν προτιμάει έναν ανοιχτό διάλογο με κανόνες επί των διαφορών ή τη δηλητηριώδη ατμόσφαιρα των φημών, των συσκοτίσεων και των αποκλεισμών. Πρόκειται ξανά για θέμα αποτελεσματικότητας.
24
06

Δημήτρης Καρέλλας: Μειώνοντας τη φτώχεια – μέχρι;

Από την εποχή της θατσερικής αντεπανάστασης ενάντια στο κοινωνικό κράτος (αυτό που περιέγραφε ο εμπνευστής του, λόρδος Μπέβεριτζ, το 1943 ως «ένα οικοδόμημα κοινωνικής προστασίας από την κούνια μέχρι τον τάφο») το 25% έως το 35% του πληθυσμού των αναπτυγμένων δυτικών κοινωνιών (χωρίς καν Αφρική, Ασία και Λ. Αμερική) βρίσκεται στο εφιαλτικό κατώφλι της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Και σε περιόδους κρίσεων (οικονομικής, κοινωνικής, ανθρωπιστικής, υγειονομικής) αυτά τα ποσοστά αυξάνονται δραματικά. Με κάθε είδους κυβερνήσεις: φιλελεύθερες, νεοφιλελεύθερες, σοσιαλφιλελεύθερες, σοσιαλδημοκρατικές. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ κοινωνικό κράτος, είναι η κάλυψη των ουσιαστικών αναγκών και κινδύνων των ανθρώπων με την παροχή δημόσιων υπηρεσιών προς όποιον/α τις χρειάζεται και οι οποίες χρηματοδοτούνται από ένα προοδευτικό, έντιμο και αποτελεσματικό σύστημα φορολόγησης. Το εξ αυτού σύστημα κοινωνικής προστασίας αποτελεί το βασικό στοιχείο καταπολέμησης του φόβου απέναντι στην ανεργία, την αρρώστια, την ανημπόρια, την αναπηρία, τη φτώχεια. Και, με την απαραίτητη ενσυναίσθηση των εντεταλμένων δημόσιων λειτουργών, καταπολεμά και τη μοναξιά… Εχει φανεί ότι ένα τέτοιο σύστημα δεν είναι συμβατό όχι μόνο με τις τρέχουσες νεοφιλελεύθερες αλλά και τις βασικές παραδοχές περί το καπιταλιστικό σύστημα: δεν λειτουργεί με κριτήριο το κέρδος, δεν αποτιμάται με όρους οικονομικής απόδοσης. Ετσι, οποιαδήποτε κυβέρνηση δεν λαμβάνει υπόψη το αντικαπιταλιστικό στοιχείο του κοινωνικού κράτους, κινδυνεύει να παλεύει για τη μείωση του ποσοστού κινδύνου φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού κατά 2, 3, 6 εκατοστιαίες μονάδες, για να το δει να παίρνει πάλι την ανιούσα με την επόμενη κυβέρνηση ή με την πρώτη κρίση – όπως θα συμβεί σήμερα. Ενώ η απαίτηση είναι να μηδενίσουμε το ποσοστό.
20
01

ΝΔ και κοινωνική πολιτική: έννοιες ασύμβατες

Τα χειρότερα του νομοσχεδίου βρίσκονται στις αλλαγές που προτείνει στα κριτήρια χορήγησης των επιδομάτων για το παιδί και τη στέγαση: αφενός, υποχρεωτική 12ετή μόνιμη διαμονή στην Ελλάδα για τους πολίτες τρίτων, μη…ευγενών ευρωπαϊκών, χωρών που αφορά και το επίδομα γέννησης. Αφετέρου, διακοπή επιδόματος εάν το παιδί δεν προβιβασθεί στην επόμενη τάξη (!). Η προϋπόθεση μακρόχρονης παραμονής έχει εμφανή στόχο τον αποκλεισμό των μεταναστών από την κοινωνική προστασία. Η σημερινή πρόβλεψη για 5 χρόνια θα έπρεπε κανονικά να είναι σχεδόν μηδενική, ώστε κατ’ αρχάς να αρθούν οι διακρίσεις με βάση την εθνοτική καταγωγή που το ελληνικό σύνταγμα, ο ΟΗΕ, ο Χάρτης Θεμελιωδών της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαγορεύουν. Αλλά και για να επαναφέρουμε στη συζήτηση θέματα ιθαγένειας με βάση το δίκαιο του εδάφους κι όχι του αίματος, της καταγωγής. Απαραίτητη ιδεολογική αντεπίθεση, καθώς ακόμα και στα σχόλια της δημόσιας διαβούλευσης του σχεδίου νόμου, οι τοποθετήσεις, κυρίως από κύκλους πολυτέκνων και τριτέκνων, περιόριζαν την «χριστιανικότατη αγάπη» τους μόνο προς τον έλληνα συνάνθρωπο. Όσον αφορά τις προτάσεις για την τιμωρία της οικογένειας που δικαιούται επίδομα παιδιού ή του νοικοκυριού που επιδοτείται το ενοίκιό του, επειδή το παιδί «μένει» από απουσίες, πρόκειται για αγριανθρωπισμό πρώτου μεγέθους. Βέβαια, στοχεύει κυρίως τους Ρομά, συμπαρασύροντας και παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες, ελαφρές νοητικές αναπηρίες, φτωχά ή αποκλεισμένα, καταπατώντας κάθε έννοια και πλαίσιο προστασίας του παιδιού, εθνικού ή υπερεθνικού. Με αυτόν τον τρόπο, η υποχρεωτικότητα της βασικής εκπαίδευσης και η προσπάθεια για άρση κάθε εμποδίου, ώστε να εξαλειφθεί και η σχολική διαρροή, μετατρέπονται από διαρκής μέριμνα και ευθύνη της πολιτείας σε τιμωρητική διαδικασία με ευθύνη της. Είναι γνωστό ότι οποιοδήποτε πρόβλημα εμφανίζεται σε ένα παιδί, εντός ή εκτός σχολείου, αντιμετωπίζεται μόνο ερευνώντας τα αίτια. Δηλαδή με χρήση κοινωνικών ερευνών από επαγγελματίες, που δεν έχουμε αρκετούς, αλλά οφείλουμε να έχουμε σε σχολεία, κοινωνικές υπηρεσίες δήμων, ειδικές δομές προστασίας του παιδιού κ.ο.κ. Πάλι ψιλά γράμματα για τους νεοφιλελεύθερους! Ακόμη και το γεγονός ότι μετονομάζουν το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης σε ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, χωρίς να αλλάζουν τίποτα άλλο, πλην της «τιμωρίας λόγω απουσιών», δείχνει ότι αυτό το σχέδιο νόμου παγιοποιεί την έντονη ιδεολογική επίθεση σε βασικές παραδοχές για μια κοινωνία ισότητας και αλληλεγγύης, πέραν της σημερινής. Κλείνει το μάτι όχι μόνο στα συντηρητικά στρώματα ψηφοφόρων της Δεξιάς και της ακροδεξιάς, αλλά και στα ραγδαία συντηρητικοποιούμενα στρώματα, που ορκίζονται σε μια κανιβαλική «κανονικότητα». Και σαν τέτοιο πρέπει να αντιμετωπισθεί, μαζί με τη σταθερή άρνηση να γίνουν αποδεκτές οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις που αφήνουν ανθρώπους χωρίς στοιχειώδη στήριξη.
25
11

Δημήτρης Καρέλλας: Η συνταγματοποίηση της ακραίας φτώχειας

Η κοινωνική πολιτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, όσα εμπόδια και να συναντούσε για να μπει σε εφαρμογή και όσες αντιφάσεις και να κουβαλούσε, έχει αφήσει ανακουφιστικό αποτύπωμα στους δείκτες φτώχειας της χώρας που πέφτουν κάτω από τα προ κρίσης επίπεδα: από το 21,4% το 2014 βρέθηκε στο 18,5% το 2017 και η παιδική φτώχεια από το 26,6 στο 22,7, χωρίς να έχουν μετρηθεί ακόμα τα αποτελέσματα από τη συνεχή μείωση της ανεργίας (2018-2019), το επίδομα ενοικίου (2019), τα σχολικά γεύματα (2018-2019), το Κοινωνικό Μέρισμα του 2018. Πράγμα που αποτυπώθηκε και πολιτικά στις εκλογές του Ιουλίου 2019, με την εντυπωσιακή ταύτιση του αριθμού των ανέργων δικαιούχων του ΚΕΑ με τον αριθμό των ανέργων που ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ. Επομένως, θα είναι ένα θέμα για τη ΝΔ να βρει τρόπο διείσδυσης στα κοινωνικά στρώματα που στηρίχθηκαν από την προηγούμενη κοινωνική πολιτική και κρατούν τον ΣΥΡΙΖΑ στο 31,5%. Θα χρειαστεί κάτι παραπάνω από λόγια και σίγουρα δεν θα την βοηθήσει η καθιέρωση ενός συστήματος αντιμετώπισης της φτώχειας που εγκλωβίζει περισσότερο κόσμο σε αυτήν. Αφήστε που ετοιμάζεται να συνταγματοποιήσει ένα τέτοιο μοντέλο ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, ένα από τα χειρότερα δυνατά, την ίδια στιγμή που σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν φουντώσει η συζήτηση και τα πιλοτικά προγράμματα για την καθιέρωση ενός βασικού εισοδήματος για όλους/ες χωρίς προϋποθέσεις, τα οποία πρέπει να αρχίσουμε να διερευνούμε. Κατά τα άλλα, τα αυτάρεσκα συγχαρητήρια μεταξύ των μελών της κυβέρνησης και τα δοξαστικά σχόλια από τα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα της κυβερνητικής προπαγάνδας είναι αυτά που δε αφήνουν να ακουστούν οι καγχασμοί του ΔΝΤ.