Συνεντεύξεις

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το διακύβευμα των εθνικών εκλογών είναι εντελώς διαφορετικό από αυτό ευρωεκλογών. Εδώ το ερώτημα είναι σε ποια κατεύθυνση θα προχωρήσει η χώρα την επόμενη μέρα. Θα συνεχίσει στον δρόμο τής αποκατάστασης των αδικιών που προϋπήρχαν της κρίσης, και έγιναν ακόμη εντονότερες την περίοδο της κρίσης, ή θα επανέλθει σε έναν δρόμο που προτεραιότητα για το κράτος θα είναι τα συμφέροντα μιας μικρής -μα ισχυρής- επιχειρηματικής ελίτ; Αντιστοίχως, κρίσιμο εκτιμώ ότι είναι και το δίλημμα σε σχέση με την εμβάθυνση των δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών ή την επικράτηση του εθνικισμού, της μισαλλοδοξίας και του ρατσισμού. Αυτά τα δύο ερωτήματα δεν είναι αφηρημένα. Αφορούν τη ζωή, την καθημερινότητα, τα δικαιώματα εκατομμυρίων πολιτών που δεν θέλουν μια παλινόρθωση του παλιού πολιτικού και οικονομικού συστήματος και την ίδια στιγμή ζητούν από τον ΣΥΡΙΖΑ γενναίες, τολμηρές και τεκμηριωμένες πρωτοβουλίες. Και εμείς ήδη από την επομένη των ευρωεκλογών με αυτούς συνομιλούμε, αυτούς ακούμε, αυτούς θεωρούμε πρωταγωνιστές των εξελίξεων. Και η δική τους φωνή στις 7 Ιουλίου είναι αυτή που εγγυάται ότι και αυτή -ούτε η πρώτη, ούτε η τελευταία- δύσκολη αναμέτρηση μπορεί να είναι νικηφόρα.

Επεσήμανε ότι «εμείς δεν θα ανταλλάξουμε τη μείωση του πλεονάσματος με σκληρά νεοφιλελεύθερα μέτρα». Έφερε δε ως παράδειγμα ότι με την αναλογία 1:1 για το Δημόσιο (μια πρόσληψη για κάθε μια αποχώρηση) εφέτος θα υπάρξουν 19.000 προσλήψεις. Ενώ με την αναλογία 1:5 που ενστερνίζεται η ΝΔ, είπε, οι προσλήψεις περιορίζονται σε 1.500 άτομα και έχει ήδη ανακοινωθεί από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ότι εξ αυτών οι 1.200 θα είναι αστυνομικοί και απομένουν μόνον 300 θέσεις για υγεία, παιδεία κ.ά. Σύμφωνα με τον υπουργό, το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ είναι ισορροπημένο και ενισχύει τα μεσαία στρώματα.

Οι κεντρικοί άξονες του προγράμματός μας έχουν ως εξής: νέες θέσεις εργασίας με αυξημένους μισθούς, δικαιότερη φορολογία και αποτελεσματικότερο κράτος, ανάπτυξη για όλους και ασφάλεια για την κοινωνία. Οι άξονες αυτοί εξειδικεύονται σε πολύ συγκεκριμένη στοχοθεσία για τη μείωση της ανεργίας, σε συγκεκριμένα μέτρα για την ενίσχυση της πλήρους εργασίας και την αύξηση των μισθών, σε στοχευμένες φοροελαφρύνσεις για τα μεσαία εισοδήματα, και σε ενίσχυση των δαπανών και των δομών του κοινωνικού κράτους με τρόπο ώστε να καλύπτουν πλήρως και τα μεσαία στρώματα. Ήδη έχουμε κάνει σημαντικά βήματα σε αυτές τις κατευθύνσεις. Σας θυμίζω ότι μέσα σε μια τετραετία μειώσαμε την ανεργία κατά 8 μονάδες και δημιουργήσαμε περισσότερες από 380.000 θέσεις εργασίας, αυξήσαμε τον κατώτατο μισθό και καταργήσαμε τον υποκατώτατο, επαναφέραμε τις συλλογικές συμβάσεις στη χώρα, ξεκινήσαμε τις πρώτες -μετά από μια δεκαετία- αυξήσεις στις συντάξεις, θεσπίσαμε και χορηγήσαμε το στεγαστικό επίδομα, εφαρμόσαμε μια συνολική πολιτική για τη στήριξη του παιδιού (δωρεάν βρεφονηπιακοί σταθμοί, σχολικά γεύματα), προχωρήσαμε στον εξορθολογισμό και την αύξηση των οικογενειακών επιδομάτων, στη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, στη μείωση του ΕΝΦΙΑ και του ΦΠΑ σε τρόφιμα, εστίαση και ενέργεια, στη σταδιακή μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων. Τα πεπραγμένα της κυβέρνησής μας αποτελούν και το μεγαλύτερο εχέγγυο αξιοπιστίας του προγράμματός μας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ απαντάει με ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για βιώσιμη και δίκαιη ανάπτυξη, ελάφρυνση των βαρών για τα μεσοστρώματα, νέες θέσεις εργασίας με αυξημένο μισθό και ουσιαστικά δικαιώματα και ισχυρό κοινωνικό κράτος. Πολιτικές δηλαδή που ήδη γίνονται πράξη και έχουν αρχίσει να φέρνουν αποτελέσματα. Αυτό το σχέδιο θα παρουσιάσουμε στους πολίτες και θα το αντιπαραβάλουμε με εκείνο της ΝΔ, το φανερό και το κρυφό. Γιατί μπορεί η αξιωματική αντιπολίτευση να υπόσχεται γενναίες φοροελαφρύνσεις για τη μεσαία τάξη -αν και στην πραγματικότητα αυτές αφορούν κυρίως τα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα- χωρίς όμως να μας λέει ξεκάθαρα το πώς θα τις χρηματοδοτήσει. Διαβάζοντας πίσω από τις γραμμές, ή και κρίνοντας από αυτά που τους ξεφεύγουν, είναι σαφές ότι το κρυφό κομμάτι του προγράμματός τους είναι οι δραστικές περικοπές στο κοινωνικό κράτος και η αύξηση της φορολογίας των πιο αδύναμων στρωμάτων. Χωρίς να ισχυριζόμαστε ότι έχουμε καταφέρει να αντιστρέψουμε πλήρως τις συνέπειες των μνημονιακών πολιτικών, θα θυμίσουμε επίσης όλα όσα πετύχαμε τα τελευταία χρόνια: την ανάταξη της οικονομίας, τη δημοσιονομική εξυγίανση και την έξοδο από τα μνημόνια που μας επιτρέπουν σήμερα να σχεδιάζουμε το μέλλον με πολύ καλύτερους όρους από ό,τι το 2015, όταν, με αποκλειστική ευθύνη των κυβερνήσεων ΝΔ - ΠΑΣΟΚ,η χώρα ήταν χρεοκοπημένη, με τα ταμεία άδεια και την κοινωνία σε ανθρωπιστική κρίση. Για όλα αυτά λοιπόν θα μιλήσουμε τις επόμενες βδομάδες και παρότι θα είναι μια δύσκολη μάχη, πιστεύω ότι μπορούμε να την κερδίσουμε γιατί οι πολίτες διαθέτουν και κρίση και μνήμη και δεν θα επιτρέψουν την παλινόρθωση του παλιού πολιτικού συστήματος που μας οδήγησε στη χρεοκοπία.

Θέματα βρίσκονται πάντα, όμως η κατάσταση της εποχής του ’70, αν και κρίσιμη, είχε τουλάχιστον μια σοβαρότητα. Τώρα είναι κρίσιμη, αλλά ελάχιστα σοβαρή.

«Το κρίσιμο είναι με ποιο πρόγραμμα προχωράμε για την επόμενη μέρα» σημείωσε η υπουργός Εργασίας και συμπλήρωσε: «Εμείς έχουμε ένα πρόγραμμα που λέει νέες θέσεις εργασίας, με αυξημένους μισθούς, δικαιότερη φορολογία, αποτελεσματικότερο κράτος και ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, της κοινωνικής ασφάλειας για τους πολίτες». «Η ΝΔ», ανέφερε η κ. Αχτσιόγλου, «έχει ένα πρόγραμμα που λέει μείωση της φορολογίας οριζόντια, χωρίς να υπάρχει στόχευση σε ανθρώπους μεσαίων και χαμηλότερων εισοδημάτων που το έχουν περισσότερο ανάγκη.

Στεναχωρήθηκαν τα μεσαία στρώματα, γιατί, παρά το γεγονός ότι η οικονομία πάει καλύτερα, «δεν το έχουν δει στην τσέπη τους». Η «ταξική μεροληψία» λέει ότι έπρεπε να μπορούν τα πράγματα σε μία σειρά και να βγεί η χώρα από τα μνημόνια, από τα οποία «δεν μας έβγαλαν οι προηγούμενοι», να σταθεροποιηθεί η οικονομία, να αποκτήσει η χώρα αξιοπιστία ώστε να μην μειωθούν οι συντάξεις και να δημιουργηθεί δημοσιονομικό χώρος για να υπάρξουν ελαφρύνσεις, να φτιαχτούν τα νοσοκομεία κλπ. «Αυτή η ταξική μεροληψία» διευρύνεται, ώστε να μπει μέρος των μεσαίων στρωμάτων τα οποία όντως «ζορίστηκαν». Ο κόσμος πρέπει να σκεφτεί καλά αν προτιμά τον Ανδρέα Ξανθό ως υπουργό Υγείας ή τον 'Αδωνη Γεωργιάδη και ποιόν προτιμούν για υπουργό Εργασίας, αναφέροντας τις προσπάθειες της Έ. Αχτσιόγλου και της Θ. Φωτίου για να φέρουν κοινωνικό κράτος από τη μία πλευρά και τον κ. Βρούτση από την άλλη.

Έχουμε λόγους, έχουμε επιχειρήματα, διαθέτουμε αποδείξεις και δείγματα γραφής ώστε να μπορέσουμε να νικήσουμε. Δεν μπορούμε και δεν πρέπει να υποσχεθούμε επιστροφή στην ευημερία του 2009, στην πλαστή ευημερία με δανεικά. Μπορούμε όμως να υποσχεθούμε -με αποδείξεις- αξιοπρέπεια στη δουλειά και την πολιτεία, μπορούμε να εγγυηθούμε τη βελτίωση του βίου των πολλών, όχι των λίγων. Μπορούμε να μιλήσουμε για την καθημερινότητα του πολίτη, για το σχολείο, το νοσοκομείο, την αδιάκριτη πρόσβαση στη γνώση, για τη συγκοινωνία και τον ελεύθερο χρόνο, για τις δημόσιες υποδομές και τους ελεύθερους χώρους. Μπορούμε να υποσχεθούμε εργασιακή αξιοπρέπεια για όλους, χωρίς εργοδοτικό αυταρχισμό και παραπλανητικές εργασιακές σχέσεις. Για έντιμες αποδοχές, χωρίς εξαντλητικά ωράρια και υπερωρίες που δεν πληρώνονται. Έχουμε αποδείξεις γι’ αυτό.

Εχουν δίκιο οι άνθρωποι που διαμαρτύρονται γιατί δεν καταφέραμε να βελτιώσουμε τις ζωές τους όσο θα θέλαμε, να τους πείσουμε ότι δεν αδιαφορήσαμε για την ποιότητα της ζωής των μεσαίων στρωμάτων. Ημασταν όμως αναγκασμένοι να κινηθούμε σε ένα ασφυκτικό δημοσιονομικό πλαίσιο με ανόητους καταναγκασμούς που μας επιβλήθηκαν. Τα πρώτα χρόνια έπρεπε να αντιμετωπίσουμε την ανθρωπιστική κρίση, τη διάλυση του συστήματος υγείας και παιδείας, την προσφυγική κρίση και κυρίως την έξοδο από τα μνημόνια. Να κριθούμε με αντικειμενικότητα για τα πρώτα χρόνια και με αυστηρότητα για τις προτεραιότητές μας και τον τρόπο που τις υλοποιήσαμε με βάση τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο μετά την έξοδο τον Αύγουστο 2018. Να κριθούμε για τη μείωση των εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών, του ΕΝΦΙΑ, το επίδομα στέγασης, την προστασία της πρώτης κατοικίας, τις 120 δόσεις, τη μείωση της φορολογίας στα τρόφιμα, την ενέργεια, τον επισιτισμό. Με αυτό το δείγμα γραφής θα καλέσουμε τους πολίτες να μας κρίνουν για το πρόγραμμά μας για την περίοδο 2019-2023. Μια ισορροπία ανάμεσα σε μέτρα για την ανάπτυξη και στήριξης της κοινωνίας.

Το νόημα που θεωρώ ότι έχει η λέξη «καταπίεση» είναι αυτό που συνδέεται άμεσα με τους αποικιοκρατούμενους ανθρώπους, αυτούς που έχουν δημιουργηθεί κατ’ εικόνα του «άλλου» αντί του εαυτού τους. Αυτοί είναι οι εξ ορισμού καταπιεσμένοι. Σε αυτούς αναφερόταν ο Φραντς Φανόν πριν από μισό αιώνα. Αυτοί είναι της Γης οι κολασμένοι, αυτοί που έχουν βιώσει σκλαβιά. Αυτή είναι η ισχυρή έννοια της λέξη «καταπίεση». Οι γυναίκες είναι οι κατεξοχήν «άλλοι» σε αντιδιαστολή με τον άντρα. Αυτό στην ψυχανάλυση εκφράζεται στη θεωρία του Φρόιντ ότι οι γυναίκες στην αρχή γεννιούνται ίδιες με τους άνδρες, αλλά μετά πρέπει να αποκτήσουν οιδιπόδειο σύνδρομο. Αυτή είναι η ισχυρή έννοια της καταπίεσης. Εν τω μεταξύ, επειδή ο φεμινισμός δεν είναι στατικός, αλλά πότε κάνει δυο βήματα μπροστά κι ένα πίσω, πότε δυο πίσω κι ένα μπροστά -είχαμε μια περίοδο που ο φεμινισμός ήταν σε υποχώρηση και τώρα δυναμώνει ξανά-, μπορούμε να επιστρέψουμε στην έννοια της καταπίεσης με την αρχική της μορφή, όχι ως έλλειψη προνομίου. Είναι πολλές οι γυναίκες που είναι προνομιούχες, η βασίλισσα της Αγγλίας είναι προνομιούχα. Ωστόσο οι γυναίκες παραμένουν ως συλλογικότητα καταπιεσμένες - ως «άλλες» σε αντιδιαστολή με τον άντρα, ως «μη ίδιες».