Η Αυγή

Όσοι μιλούν για επιδοματική πολιτική είτε δεν έχουν αντιληφθεί την καταστροφή που έφερε η κρίση, είτε συμμερίζονται τις πιο ακραίες νεοφιλελεύθερες λογικές. Το πρόγραμμα της ΝΔ είναι εχθρικό προς την κοινωνική πλειοψηφία.

Η ΝΔ έχει πολύ συγκεκριμένο σχέδιο στα εργασιακά, αυτό το έκανε πράξη ως κυβέρνηση και το επικαλείται ως σχέδιο και για την επόμενη μέρα, όταν υποστηρίζει τις ανακοινώσεις του κ. Κουρτς και λέει ότι το οκτάωρο είναι ξεπερασμένο, ότι οι συλλογικές διαπραγματεύσεις είναι μία εμμονή της αριστεράς και ο μόνος δρόμος είναι οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης. (...) Στις επερχόμενες εκλογές, λοιπόν, συγκρούονται δύο ξεκάθαρα και απολύτως ανταγωνιστικά μεταξύ τους σχέδια για την εργασία, την κοινωνική ασφάλιση και την οικονομία. Και σε αυτήν τη σύγκρουση όλοι θα πρέπει να πάρουν θέση.

Θεωρώ πως στο επόμενο Ευρωκοινοβούλιο είναι αναγκαίο να υπάρχει μια δημοκρατική πλειοψηφία, η οποία θα ωθήσει σε μια συνολική πολιτική αναθεώρηση της Ε.Ε. προς ριζοσπαστική κατεύθυνση. Πρέπει να αντιπαλέψουμε το μίσος απέναντι στη δημοκρατική εκδοχή απάντησης στην κρίση, όχι μόνο στην χώρα μας αλλά και στην Ευρώπη. Αντίπαλος δεν είναι τα πρόσωπα, αλλά οι πολιτικές που αυτά εκπροσωπούν. Η Αριστερά θα πρέπει να αναδείξει την αναγκαιότητα της ριζοσπαστικής εναλλακτικής δημοκρατικής πολιτικής.

Ενώ η κυβέρνηση διώχνει από την πόρτα το ΔΝΤ, αποκαθιστώντας την οικονομική κυριαρχία και τη συλλογική αξιοπρέπεια της χώρας, κάποιοι άλλοι πασχίζουν να το επαναφέρουν από το παράθυρο. Οι θέσεις που διατύπωσε πρόσφατα ο κ. Μητσοτάκης στο ΚΕΦΙΜ για διάλυση των εργασιακών σχέσεων, για μείωση του κατώτατου μισθού, για ιδιωτικό ασφαλιστικό σύστημα α λα Πινοσέτ και δίδακτρα στην εκπαίδευση, ταυτίζονται με τις πιο ακραίες συνταγές του ΔΝΤ, οι οποίες όπου εφαρμόστηκαν οδήγησαν σε κατακόρυφη αύξηση των ανισοτήτων και διάλυση της κοινωνικής συνοχής. Και αυτό ο ελληνικός λαός δεν πρόκειται να το επιτρέψει.

[Οι μεγαλύτερες προκλήσεις που θα κληθεί να αντιμετωπίσει η Ε.Ε. την επομένη των ευρωεκλογών είναι] Αν θα είναι κλειστή ή ανοιχτή. Αν θα είναι ξενοφοβική ή όχι. Αν θα συνεχίσει την πολιτική λιτότητας, το ασφυκτικό δημοσιονομικό πλαίσιο ή όχι. Αν η δημοκρατία θα επανέλθει ή θα βουλιάξει στον αυταρχισμό και τον βάλτο των νεοφιλελεύθερων τεχνοκρατών. Αν οι εθνικισμοί θα νικήσουν τον διεθνισμό και τη συμφιλίωση των λαών. Αν οι ανισότητες θα διευρυνθούν ή θα υπάρξει μια ουσιαστική στροφή προς όφελος των λαϊκών κοινωνικών στρωμάτων. Αν τα δικαιώματα και οι ελευθερίες θα καταφέρουν να νικήσουν τον φασισμό στη ρίζα του, μέσα στο κοινωνικό σώμα. Ασφαλώς, πολλά θα κριθούν από το εκλογικό αποτέλεσμα και τους συσχετισμούς που θα διαμορφωθούν την επομένη ημέρα. Γι’ αυτό είναι κρίσιμη αυτή η μάχη. Η Αριστερά, μέσα από την πολυπλοκότητά της, σε πολιτικό επίπεδο, είναι η μόνη που μπορεί να στρέψει το τιμόνι. Σε επαφή με τις κοινωνικές αντιστάσεις. Τα «Κίτρινα Γιλέκα», τα «κόκκινα στυλό», τους πράσινους οικολογικούς ακτιβισμούς, τους μαθητές και τις μαθήτριες της Ευρώπης που δίνουν μάχη για την κλιματική αλλαγή, τις μωβ φεμινιστικές απεργίες, τα χρώματα του ουράνιου τόξου του ΛΟΑΤΚΙ κινήματος, τα κατακόκκινα των εργατικών αγώνων. Αυτή η συνάντηση, αυτή η σχέση μπορεί, και το πιστεύω βαθιά, να δώσει μια νέα, εντελώς διαφορετική πνοή στην Ευρώπη.

Αυτή η πρωτοβουλία του ΣΥΡΙΖΑ γίνεται τώρα γιατί εναρμονίζεται με αντίστοιχες προσπάθειες συνεργασίας των προοδευτικών δυνάμεων, όπως στην Πορτογαλία, αλλά και στην Ισπανία, όπου γίνονται ανάλογες διεργασίες. Υπάρχει ένα προηγούμενο με θετικά αποτελέσματα, όπου οι δυνάμεις αυτές υπερασπίστηκαν την κοινωνική πλειοψηφία και συγκρούστηκαν με ευρωπαϊκές κατευθύνσεις. Νομίζω ότι το προοδευτικό μέτωπο θα πρέπει να έχει αμφίπλευρη απεύθυνση. Όχι μόνο προς τις δυνάμεις της Σοσιαλδημοκρατίας και της Ριζοσπαστικής Οικολογίας, αλλά και προς ανθρώπους που συνέβαλαν τα μέγιστα στην εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ τον Ιανουάριο του 2015, αλλά στη συνέχεια αποστασιοποιήθηκαν και βλέπουν τον ΣΥΡΙΖΑ και την πολιτική του με κριτική ματιά. Οι ευρωεκλογές είναι πολύ κρίσιμες γιατί στην ουσία συγκρούονται δύο κόσμοι. Από την μία οι δυνάμεις του Όρμπαν, του Κουρτς, του Σαλβίνι και του Βέμπερ, που χρησιμοποιούν αφενός τον «εξωτερικό» εχθρό, δηλαδή τους πρόσφυγες και τους μετανάστες με τα κλειστά σύνορα και την εθνική περιχαράκωση, αφετέρου τον «εσωτερικό» εχθρό, τον κόσμο της εργασίας, το οκτάωρο, τη μόνιμη δουλειά και γενικά τους πιο αδύναμους, τους διαφορετικούς κι αυτούς που αγωνίζονται για την κοινωνική χειραφέτηση. Από την άλλη πλευρά είναι οι δυνάμεις που υπερασπίζονται τη δημοκρατία και τις συλλογικές αποφάσεις στην Ευρώπη, τα εργασιακά δικαιώματα και το κοινωνικό κράτος, την αλληλεγγύη και τον σεβασμό στη διαφορετικότητα.

Ανατρέχοντας πολλές φορές στα γεγονότα, πιστεύω πλέον ότι εκτιμούσαμε λάθος την «κανονικότητα» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ότι δηλαδή θα λειτουργούσαν οι ιδρυτικές υποσχέσεις της Ένωσης για δημοκρατία και αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών που συγκροτούν την Ε.Ε. Δεν εκτιμούσαμε ότι η παγκόσμια καπιταλιστική κρίση αποδομεί κάθε αρχή δημοκρατίας και ισονομίας. Αποδόμηση που βίωσαν η Ελλάδα και η Ιρλανδία, όπως και συνολικά η Νότια Ευρώπη. Δεν προβλέψαμε ότι κάποιες Βόρειες χώρες, με προεξάρχουσα τη Γερμανία (και τον Σόιμπλε), επιθυμούσαν την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, μια έξοδο καταστροφική για την Ε.Ε. και δυσβάσταχτη για τη χώρα μας, ιδιαίτερα για τα λαϊκά στρώματα και τη μισθωτή εργασία. Αλλά, παραφράζοντας τον Πιραντέλλο, «έτσι είναι, αν έτσι νομίζουνε», με την έννοια ότι ο Σόιμπλε υποεκτιμούσε τις συνέπειες που θα είχε η έξοδος της Ελλάδας στη συνοχή και την επιβίωση της ζώνης του ευρώ. Με ρωτάτε για την προετοιμασία μας εν όψει της ανάληψης της κυβέρνησης. Σας απαντώ ότι κάναμε μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα προγραμματική εμβάθυνση, της οποίας ο πυρήνας της είναι η ταξική μεροληψία. Πιστεύω ότι τον πυρήνα του προγράμματός μας τον υπερασπιστήκαμε, παρά τις αντίξοες και εκβιαστικές συνθήκες του μνημονιακού προγράμματος. Μάλιστα, μετά την έξοδο, τον Αύγουστο 2018, είχαμε τις ευκαιρίες να το αναπτύξουμε περισσότερο, παρά την επιτήρηση και τα δυσβάσταχτα πλεονάσματα. Βέβαια, θα ήμουν άδικος με εμάς, αν δεν σημείωνα ότι αυτό έγινε δυνατό χάρη στην μείωση των στόχων των πλεονασμάτων και της ελάφρυνσης του χρέους, τα οποία πετύχαμε χάρη και στο δημοψήφισμα του Ιουλίου. Θα ήταν αδύνατο να αναπτύξουμε οποιαδήποτε πολιτική υπέρ των λαϊκών στρωμάτων με πλεονάσματα του 4,5% (όπως ήταν η δέσμευση της χώρας όταν αναλάβαμε). Και χωρίς τα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους οποιαδήποτε προσπάθεια εξόδου από την κρίση θα ήταν εκ των προτέρων καταδικασμένη. Για να γυρίσω στο ερώτημά σας, πριν την ανάληψη της κυβέρνησης, δεν είχαμε συνειδητοποιήσει και τις δυσκολίες του ελληνικού αστικού κράτους, δηλαδή την έκταση της διαφθοράς, της παραοικονομίας, της φοροαποφυγής, της εξάρτησης του κράτους από ισχυρά επιχειρηματικά συμφέροντα. Αργήσαμε να καταλάβουμε ότι οι άλλοι είχαν «μέγεθος» και περισσότερα όπλα: μεγάλους δικηγόρους και λογιστές, μεγάλη τεχνογνωσία, την ισχύ και τα μέσα να επιβάλουν τα συμφέροντα τους. Αυτή είναι μια μάχη που η έκβασή της δεν έχει κριθεί, χρειαζόμαστε, όμως, πολιτικό χρόνο, δηλαδή μια δεύτερη κυβερνητική θητεία.

Η βασική επιλογή του ΣΥΡΙΖΑ να προσδώσει ειδικό βάρος στις ευρωεκλογές στηρίζεται στην προφανή κρισιμότητά τους αναφορικά με τις εξελίξεις στην Ευρώπη, οι οποίες απειλούν να επηρεάσουν έμμεσα ή άμεσα όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας. Η συνδυασμένη μάχη ενάντια στη νεοφιλελεύθερη λιτότητα και την Ακροδεξιά είναι το πρόταγμα. Εδώ «κουμπώνει» η προοδευτική συνεργασία αλλάζοντας τα δεδομένα. Στις εκλογές του 2015 το δίλημμα ήταν Μνημόνιο - αντιμνημόνιο. Στις εκλογές του 2019 τα διλήμματα θα είναι πιο διαυγή. Θα έχουν να κάνουν με την κεντρικοποίηση του αγώνα, ενάντια στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές και στον κίνδυνο πολιτικής συνέκφρασής τους με την Ακροδεξιά. Οι παραλήπτες αυτής της πολιτικής πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ είναι οι πολίτες, είναι τα ευρωπαϊκά αριστερά κόμματα, είναι οι Πράσινοι, είναι κι εκείνα τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, που έχουν συνειδητοποιήσει το αδιέξοδο των νεοφιλελεύθερων προσαρμογών τους και αναζητούν απεμπλοκή από αυτές.