Το νέο «Αμυντικό Σύμφωνο της Μέκκας» που υπεγράφη από τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν σηματοδοτεί μια περιφερειακή αντίδραση απέναντι στη νέα ανασφάλεια στη Μέση Ανατολή, την οποία πυροδότησε η επίθεση Ισραήλ-ΗΠΑ κατά του Ιράν και η ιρανική απάντηση που ακολούθησε. Η απάντηση της Τεχεράνης ήταν να κρατήσει ομήρους τα αραβικά κράτη του Περσικού Κόλπου που παράγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Ωστόσο, η αρχική επίθεση Ισραήλ-ΗΠΑ στις 28 Φεβρουαρίου θεωρήθηκε επίσης από αυτά τα κράτη ως βαθιά προδοσία της ασφάλειάς τους από την κυβέρνηση Τραμπ, καθώς ήταν αναμενόμενο ότι μια γενικευμένη επίθεση στο Ιράν θα προκαλούσε αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ.
Η τριμερής αυτή συμμαχία φέρνει στο τραπέζι τεράστια ισχύ. Η Σαουδική Αραβία διαθέτει αποθεματικά τρισεκατομμυρίων δολαρίων και το δικό της κρατικό επενδυτικό ταμείο. Το Al Jazeera επισημαίνει ότι η Τουρκία διαθέτει μια προηγμένη αμυντική βιομηχανία, ενώ το Πακιστάν έχει έναν μεγάλο και έμπειρο στρατό με σημαντική επιχειρησιακή τριβή. Η Σαουδική Αραβία επιθυμεί να διευρύνει τη δική της πολεμική βιομηχανία. Αυτό που δεν προσθέτει το Al Jazeera είναι ότι το Ισλαμαμπάντ διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο, καθώς και τη δική του δυνατότητα κατασκευής εξελιγμένων μαχητικών αεροσκαφών (σε κοινοπραξία με την Κίνα).
Το σύμφωνο έχει συμβολικό χαρακτήρα και στρέφεται τόσο κατά του Ισραήλ όσο και κατά του Ιράν, αν και το Ριάντ θεωρεί το Ισραήλ ως τη μεγαλύτερη υπαρξιακή απειλή. Η συμπεριφορά του Ισραήλ από το 2023 έχει πείσει το Ριάντ ότι το Τελ Αβίβ επιδιώκει να κυριαρχήσει στην περιοχή μέσα από επιθετικούς, διαρκείς περιφερειακούς πολέμους, από τους οποίους η Σαουδική Αραβία δεν μένει αλόβητη. Παράλληλα, το Ριάντ δεν πιστεύει ότι μπορεί να βασιστεί στον ασταθή Ντόναλντ Τραμπ για την προστασία των συμφερόντων του σε περίπτωση που το Ισραήλ αποφάσιζε να του επιτεθεί.
Η συμφωνία πιθανότατα δεν υποχρεώνει την Τουρκία και το Πακιστάν να εμπλακούν στη σύγκρουση μεταξύ της κυβέρνησης των Χούθι («Βοηθοί του Θεού») της Υεμένης και των Σαουδαράβων, αν και φαίνεται να χρησιμοποιεί διατυπώσεις τύπου ΝΑΤΟ — ότι δηλαδή μια επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Επίσης, είναι αμφίβολο αν η Άγκυρα ή το Ισλαμαμπάντ θα έβγαιναν σε πόλεμο με το Ιράν για χάρη της Σαουδικής Αραβίας.
Αντίθετα, η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία επιδιώκουν μάλλον μια πακιστανική πυρηνική ομπρέλα για προστασία από ισραηλινές επιθέσεις. Επιθετικοί Ισραηλινοί πολιτικοί αφήνουν όλο και περισσότερο αιχμές για χτυπήματα κατά της Τουρκίας, παρά τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ. Ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ αποκάλεσε την Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «το νέο Ιράν», ενώ ο βουλευτής του κόμματος Λικούντ, Αριέλ Κέλνερ, χαρακτήρισε δημόσια την Τουρκία «εχθρικό κράτος για όλους τους πρακτικούς σκοπούς». Επιπλέον, το Ισραήλ βομβάρδισε τη Ντόχα του Κατάρ —τον άμεσο γείτονα της Σαουδικής Αραβίας— ενώ παράλληλα έχει βομβαρδίσει τη Γάζα, τη Δυτική Όχθη, τον Λίβανο, τη Συρία και το Ιράν, τροφοδοτώντας τους φόβους στο Ριάντ ότι είναι ευάλωτο στην όλο και πιο ριψοκίνδυνη χρήση της ισραηλινής αεροπορικής ισχύος.
Το Πακιστάν όχι μόνο διαθέτει πυρηνικά, αλλά κατασκευάζει εγχώρια ένα προηγμένο μαχητικό αεροσκάφος, το JF-17 Thunder, το οποίο έχει ήδη πουλήσει σε χώρες όπως το Μπανγκλαντές. Ο σχεδιασμός του βασίζεται σε κινεζική άδεια και τα αεροσκάφη αυτά απέδωσαν εξαιρετικά απέναντι στα γαλλικά Dassault Rafale κατά τις συγκρούσεις με την Ινδία. Παράλληλα, η Τουρκία διαθέτει άδεια κατασκευής F-16 και προσπαθεί να αναπτύξει το δικό της μαχητικό τεχνολογίας stealth, αντίστοιχο του F-35. Επιπλέον, ενδέχεται να λάβει πραγματικά F-35 από τον Τραμπ, όπως ενδεχομένως και η Σαουδική Αραβία.
Η Σαουδική Αραβία πιθανότατα επιθυμεί να κατασκευάζει και η ίδια τα δικά της προηγμένα όπλα, και το σύμφωνο αυτό τη θέτει σε καλύτερη θέση για να λάβει βοήθεια σε αυτόν τον τομέα από το Πακιστάν και την Τουρκία.
Την τελευταία πενταετία, το Ισραήλ έχει αναδειχθεί στην κυρίαρχη αεροπορική δύναμη στη Μέση Ανατολή, με τη δυνατότητα να πλήττει τους γείτονές του και ολόκληρη την περιοχή κατά βούληση, χρησιμοποιώντας παράλληλα τα αντιπυραυλικά του συστήματα για να προστατεύει τον πληθυσμό του από αντίποινα. Παρότι αυτή η τυχοδιωκτική τακτική βρήκε ένα εμπόδιο στο Ιράν, λίγες άλλες χώρες στην περιοχή διαθέτουν τις δυνατότητες σε drones και πυραύλους που έχει η Τεχεράνη.
Όταν διατύπωσα αυτό το επιχειρηματολογικό σχήμα, μου προνεβλήθη η ένσταση ότι το Πακιστάν δεν είναι στην πραγματικότητα αξιόπιστο για να απλώσει την πυρηνική του ομπρέλα πάνω από χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία. Η απάντησή μου είναι ότι, από τη δεκαετία του 1950, το κυρίαρχο πυρηνικό δόγμα είναι η Αμοιβαία Εξασφαλισμένη Καταστροφή (MAD). Δεν έχεις άλλη επιλογή από το να λάβεις σοβαρά υπόψη μια διακηρυγμένη πυρηνική ομπρέλα, καθώς διακυβεύεται ο ίδιος ο πολιτισμός σου. Είναι πλέον εξαιρετικά απίθανο το Ισραήλ να προσπαθήσει να κάνει στο Ριάντ ή την Άγκυρα όσα έκανε στη Ντόχα. Και αυτός ακριβώς είναι ο αντικειμενικός σκοπός αυτού του συμφώνου.
