Macro

Μάγδα Μανθογιάννη: Η ζωή εκεί έξω

Το πρώτο κουδούνι χτυπά και, ξαφνικά, αφήνεις το χέρι της μαμάς ή του μπαμπά, ή όποιου ήταν δίπλα σου ως εκείνη τη στιγμή, και ξεκινάς να περπατάς· πιο γρήγορα, να τρέχεις σε λίγο, ώσπου έχεις ξεχάσει να σταματήσεις. Μέσα σε αίθουσες, μέσα σε βιβλία, μέσα σε ώρες επί ωρών και νύχτες και μέρες, ώσπου φτάνεις σε αυτή τη μέρα. Έχεις ξεχάσει να σταματήσεις να τρέχεις, έχεις ξεχάσει να μη νιώθεις αυτό το συναίσθημα ότι τίποτα δεν θα βγάλει νόημα αν δεν τελειώσει αυτή η υποχρέωση. Έχεις ξεχάσει να σταματήσεις να σφίγγεις το στήθος σου και να κρατάς την ανάσα σου μέχρι να φτάσεις σε αυτήν την ημέρα, όπου όλα θα έχουν κάποια εξήγηση, ίσως. Έχεις ξεχάσει να νιώσεις οποιοδήποτε άλλο συναίσθημα, δίπλα σε άλλους ανθρώπους που έχουν νιώσει ακριβώς το ίδιο· όμως κι εκείνοι έχουν ξεχάσει να σταματήσουν.

Το εκπαιδευτικό σύστημα στη χώρα μας δημιουργεί εφήβους και νέους, οι οποίοι έχουν ξεχάσει. Έχουν ξεχάσει να αγαπούν τον διπλανό τους, να νοιάζονται γι’ αυτόν, να φροντίζουν κάποιον δίπλα τους, αντί να τον ρίχνουν ακόμη πιο κάτω. Έχουν ξεχάσει να βλέπουν την πραγματική εικόνα και αναμένουν την ψηφιακή συνέχεια σε όποιο νέο επεισόδιο θα δώσει λίγη ακόμη αξία στην άδεια και δυστοπική πραγματικότητα. Έχουμε ξεχάσει να φροντίσουμε αυτά τα παιδιά, τα οποία τόσο άμεσα έρχονται σε επαφή με καθετί που απλώς θα τα κάνει να ξεχάσουν να νιώσουν. Έχουμε διαπιστώσει πως, τα τελευταία δύο τουλάχιστον χρόνια, η παιδική και εφηβική βία έχει λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, με βίαια περιστατικά και με θεατές, πραγματικούς και διαδικτυακούς. Έχουμε διακρίνει πως οι νέοι, η επόμενη γενιά ενηλίκων, έχουν αποκτήσει απάθεια απέναντι στα πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα που μας απασχολούν παγκοσμίως, με έλλειψη γνώσης της σύγχρονης ιστορίας και της πραγματικότητας, αλλά και της παλαιότερης ιστορίας, η οποία συνδέεται άμεσα και έμμεσα με το παρόν.

Κι ενώ μπορεί να υπάρχει απάθεια και ημιμάθεια ή επιμέρους γνώση, αναλόγως με τα views κάθε υπόθεσης, κάπου εκεί ανάμεσα η υποχρεωτική εκπαίδευση —για να μη ξεφύγουν από την όποια συσχέτιση με τους υπόλοιπους συνομηλίκους και φανεί κάποια διαφορά, άρα και αδυναμία— τους ζητά να υπερβούν τον εαυτό τους και να ανταγωνιστούν καθετί γύρω τους, ώστε να καταφέρουν να ζήσουν σε αυτήν την κοινωνία, η οποία είτε θα τους πάει πάνω είτε κάτω, και ποτέ στο ενδιάμεσο· πάντα κάπου στο περίπου, και ποτέ με όσα χρειάζονται για να επιβιώσουν, αλλά μονίμως να παλεύουν γι’ αυτήν τη «ζωή». Και πόσο ανεκτίμητη είναι τελικά η ζωή, και πόσο περισσότερη αξία έχει από κάθε τέτοιο ανταγωνισμό και από καθετί που είναι τόσο μικρό μπροστά σε κάθε επιτυχία ή αποτυχία.

Και τελικά, ποιος αποφασίζει αν το δικό σου, το δικό μου ή το δικό του παιδί είναι καλύτερο από κάποιο άλλο και αν αξίζει περισσότερο αυτή τη θέση σε αυτή τη σχολή και όχι σε μια άλλη, που θα του φέρει λιγότερες ή περισσότερες ευκαιρίες;

Και ξαφνικά, δύο παιδιά, 17 χρονών, ενώ είδαν τους στόχους τους να πλησιάζουν, μετά από τόση προετοιμασία, μετά από τόσα καλούπια και υποχρεωτικές εξετάσεις για να δείξουν πόσο καλύτερα από κάποια άλλα είναι, δεν άντεξαν. Αυτός ο κόμπος στο στήθος, ο πόνος στο σώμα και στο μυαλό, το άγχος και η εξάντληση για το απόλυτο και το μέγιστο της επιτυχίας, σπάει. Έχουμε εξωθήσει στα άκρα τις πιο σημαντικές γενιές, τις επόμενες. Έχουμε γεμίσει με βία και άπειρο ακατάλληλο και αφιλτράριστο υλικό, που δημιουργούν όλο και περισσότερο θυμό και απαξίωση σε μια γενιά που θέλει κι αυτή, με τη σειρά της να ονειρευτεί, να αγαπήσει, αλλά κυρίως να ζήσει. Κι όμως, ήδη έχει απογοητευτεί και δεν βρίσκει νόημα στο πιο όμορφο χαρακτηριστικό: το να ζεις.

Έχοντας παλέψει πολλοί με αυτό το τέρας κάτω από το κρεβάτι, ας ανοίξουμε αυτό το φως και ας δούμε ότι το τέρας δεν είναι εδώ όταν το φως της ζωής είναι εκεί ψηλά. Ας κοιτάξουμε κατάματα αυτό το σύστημα και ας πούμε ότι δεν λειτουργεί να παλεύουμε για αυτόν τον ανταγωνισμό, γιατί η ζωή είναι εκεί έξω, είτε τα καταφέρουμε σε αυτά τα 5, 7 ή 10 μαθήματα, που με τρομερό στόμφο θα μας πείσουν ότι είναι πιο σημαντικά από την ίδια μας την ανάσα. Η ζωή εκεί έξω έχει πολλά να μας δώσει και πολλούς ανθρώπους να μας συνοδεύσουν σε κάθε τι. Τίποτα δεν είναι αποτυχία, αλλά μάθημα για το επόμενο βήμα, δύναμη για την επόμενη ανάσα και ανάστημα για να κοιτάξουμε πιο ψηλά, προς το φως. Δεν θα έπρεπε να είναι έτσι. Ο κόσμος υπάρχει γιατί οι άνθρωποι έχουμε ακόμη να δώσουμε προς το καλύτερο, και ο καθένας είναι αναγκαίος να είναι εδώ, ζωντανός, προς το φως. Από το μωρό που δεν κατάφερε να μεγαλώσει γιατί δεν είχε πρόσβαση στα βασικά αγαθά, έως το κάθε παιδί που αυτές τις μέρες παλεύει στο μυαλό του με το αν είναι αρκετό για κάθε διαγωνισμό μεγαλύτερης βαθμολογίας.

Καλή επιτυχία στα παιδιά που δίνουν πανελλήνιες, αλλά κυρίως καλή τύχη σε όσα έρχονται μετά από αυτό, γιατί το όμορφο υπάρχει σε κάθε ανθρώπινη αγκαλιά και όχι σε ένα χαρτί εξέτασης.

Η ΕΠΟΧΗ