1. Ο Αλέξης Τσίπρας παραμένει ένας θερμός ηγέτης. Αναπτερώνει τα κοιμισμένα πάθη όσων τον γνωρίζουν και όσων τον παρακολουθούν στη τωρινή του προσπάθεια. Ο πρώην Πρωθυπουργός έχει εχθρούς που τον μισούν πολύ και φίλους που τον αγαπάνε άλλο τόσο. Αν ισχύει πως περίπου το 75% δεν θα τον επέλεγε καθόλου εύκολα, πρέπει να βρει τρόπους διείσδυσης σε αυτά τα κοινά. Σε κάθε περίπτωση δεν περνάει αδιάφορος, πράγμα που θα ήταν ολέθριο για το νέο του εγχείρημα.
2. Αυτό το 75% είναι για μια τεράστια, ετερόκλητη κοινωνική πλειοψηφία. Τοποθετούνται σαφώς δεξιότερα του οι πιο πολλοί, περιλαμβάνει παράλληλα πολίτες που έχουν στην πυξίδα τους στραμμένη προς το Κέντρο αλλά σίγουρα περιλαμβάνει και αριστερούς. Ο κυκλωτικός (χωροταξικά) θόρυβος που κάνουν συγκεκριμένοι εξ αυτών είναι μεγάλος και ίσως ευνοϊκός γαι τον Τσίπρα, εφόσον συχνά όσα λένε είτε αφορούν παλαιότερες εποχές, είτε είναι τόσο χωλερικά που εχουν αντίστροφα αποτελέσματα. Αν συνεχίζουν έτσι περισσότερο τον αβαντάρουν και λιγότερο τον κονταίνουν.
3. Οι πολίτες που απαντούν πως βρίσκονται κοντά στη σοσιαλδημοκρατία, τον δημοκρατικό σοσιαλισμό, το δημοκρατικό Κέντρο είναι οι περισσότεροι (δείτε π.χ. την μεγάλη έρευνα της about people). Με άλλα λόγια το rebranding του προσπαθεί να τον τοποθετήσει εκεί που οι περισσσότεροι ψηφοφόροι δηλώνουν πως ανήκουν. Αυτό όμως είναι υπό διακύβευση, επιβεβαιώνεται ή απορρίπτεται από αυτούς τους ψηφοφόρους, αναλόγως τις τοποθετήσεις του. Οι πολλές του μανούβρες, η απροσδιοριστία που εκπέμπει και το ετερόκλητο πολιτικό προσωπικό που θα παρατάξει είναι ήδη μια αρνητική αρχή.
4. Ο Νικόλας Σεβαστάκης στο άρθρο του στη lifo έγραψε: “Κάτω από κάθε φράση και επιμέρους στρώμα λέξεων ο Αλέξης Τσίπρας φροντίζει να τοποθετήσει ένα «συγχρόνως και τα δύο», δηλαδή κάτι που στον Μακρόν έγινε γνωστό ως το λεκτικό σχήμα του «en même temps».” Αυτό σε κάποιες θεματικές μπορεί να αναβλύζει ηπιότητα και υπευθυνότητα και σε άλλες να καθίσταται καταφανώς ανέφικτο. Το μείγμα θέλει κάθε φορά διαφορετικό ανακάτεμα όταν κανείς επιχειρεί πολιτικά στο Κέντρο κι αυτό δεν έχει ως προϋπόθεση τον εμπρηστικό λόγο προηγούμενων εποχών.
5. Η αριστερή και η δεξιά επιμονή με τα γεγονότα του 2015 φάνταζε (και τελικά ήταν) μια τελεσφόρα τακτική εναντίον του το 2019 και το 2023. Τώρα, εφόσον ο ίδιος έκανε τον απολογισμό του κατά την κρίση του, όσοι επιμείνουν θα μειώσουν το δικό τους πολιτικό κεφάλαιο, θα φανούν εμμονικοί, κολλημένοι στο παρελθόν και άλαλοι μπροστά στα εντελώς άλλα ζητήματα που έχει ο κόσμος 12 χρόνια μετά. Ο ίδιος λογικά δεν θα απαντάει γιατί θεωρεί ότι τα έχει απαντήσει.
6. Αν πρέπει να τοποθετηθεί πολιτικά κάπου ο Τσίπρας αυτή τη στιγμή είναι η ήπια, η “δεξιά” σοσιαλδημοκρατία, κατά τη συνήθη τυπολογία στο ευρωπαϊκό πρότυπο. Είναι πιο πολύ κάποιος Στάρμερ, κάποιος Σούλτς παρά κάποιος Σάντσεθ, πολλώ δε μάλλον ένας Μαμντάμι ή Σάντερς. Οι θέσεις του σε όλα είναι μιας ομαλής κι όχι ριζικής αλλαγής σε συγκεκριμένα πεδία, εντάσσονται δηλαδή στην επικράτεια του “αυτονόητου”/ “εφικτού” ή του όχι και τόσο ενοχλητικού για τους ολιγάρχες της ελληνικής οικονομίας. Εφόσον οι πολιτικοί δρώντες αριστερότερά του το καταλάβουν, οφείλουν να καταλάβουν και τον χώρο που αφήνει κενό και χωρίς αντιπροσώπευση αυτή τη στιγμή.
7. Αυτός ο χώρος είναι ο χώρος του δημοκρατικού σοσιαλισμού, της αριστερής σοσιαληδμοκρατίας κατά μια πιο δόκιμη τυπολογία. Οι αριστεροί κομματικοί σχηματισμοί όμως, έτσι όπως τον αντιπολιτεύονται ως τώρα, προσπαθώντας με αγωνία να δημιουργήσουν ένα τοίχος έτσι ώστε να μην αποδράσσουν οι δυνητικοί τους ψηφοφόροι προς το κυβερνητικής εκφοράς νέο κόμμα, κάνουν παιδαριώδη λάθη. Η ειρωνία, ο ηθικισμός, η παρελθοντολογία, η κατηγορία προδοσίας ή αποαριστεροποίησης για τους μέχρι το 2023 ψηφοφόρους όντως δημιουργούν τοίχο, που ωστόσο εκείνο που κάνει είναι να εμποδίζει όσους αμφιβάλλουν για τον Τσίπρα, όσες είναι αμφίθυμες, να κάνουν το βήμα πέρα από εκείνον και το επικοινωνιακό ταρατατζούμ που διαρκώς θα επιδιώκει και πιθανότατα θα κατορθώνει.
8. Agenda setting σε τρείς – κι όχι 13, 7, 20+1 – θεματικές που αποδεικνύουν ότι με άλλο τρόπο πολιτικής μπορεί (μεγάλη έμφαση στο μπορεί) κανείς να αλλάξει βασικά πράγματα που ταλανίζουν τους πάντες είναι ο όρος συγκράτησης ή, δυνητικά, και συσσώρευσης ψηφοφόρων που θέλουν η σύγχρονη Αριστερά να είναι και στο δρόμο και στο κοινοβούλιο (δεν αναφέρομαι στο ΚΚΕ εδώ). Βεβαίως για να πετύχει κάτι τέτοιο πρέπει να περάσει από το κόσκινο μιας νέας εκλογικής ενότητας, το δυνατόν μεγαλύτερης, γιατί οι δεύτερες εκλογές φαίνεται πως θα πολώσουν περισσσότερο από το αναμενόμενο. Ενιαίο μέτωπο αλλά και εκλογικό μπορεί και να αποδόσει αν τα μείγματα δεν αναλωθούν στους γνωστούς απεχθείς βυζαντινισμούς της εγχώριας αριστεράς κι αν καταφέρει επιτέλους έπειτα από 15 χρόνια να αναδείξει τα τόσα πολλά νέα πρόσωπα που είναι όντως υπαρκτά, ενεργά και σεβαστά σε κάθε πεδίο της ζώης.
9. Το κόμμα Τσίπρα, η ΕΛΑΣ, θα επιδιώξει να μην είναι κόμμα. Αυτό, στην αρχή μπορεί να φαντάζει καλό στον αντικομματικό κόσμο που ζούμε εδώ και δεκαετίες, αλλά ακόμα και βραχυπρόθεσμα θα δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα. Ουσιαστικά ο Τσίπρας κατανοεί πως στην εποχή μας η διαρκής διαβουλευτική συγκρότηση μιας ομάδωσης με τμήματα και συλλογική ηγεσία κατα το γνωστό οργανωσιακό έθος είναι και αδύνατη και ατελέσφορη. Η Della Porta θα είχε πολλά να του πει για το πως ένα κόμμα- μη κόμμα, όπως στην τυπολογία της είναι το “λαϊκιστικό νεοφιλελεύθερο κόμμα” που ταιριάζει περισσότερο στη Δεξιά, δεν λύνει περισσότερα προβλήματα για την κοινωνία από όσα δημιουργεί. Το μη κόμμα – κόμμα μπορεί να τον στείλει περισσότερο κουβά από όσο εικάζει η ομάδα του. Αλλιώς: ο Μητσοτάκης το έκανε εντός ενός παραδοσιακού, εγκαθιδρυμένου κοινωνικά κόμματος. Ο Τσίπρας φαντάζει σα να θέλει να αποφύγει αυτόν τον κόπο συσσώρευσης κοινωνικής δυναμικής με αυτόν τον τρόπο. Η έμφαση στο αποφύγει.
10. Η υποτίμηση ή ο πανικός για τον Τσίπρα από όλους είναι το σημείο που δείχνει και την κουρασμένη, ανοηματική πολιτική μας πραγματικότητα. Επειδή κανένα πραγματικό παιχνίδι δεν παίζεται που να έχει ουσιά να δεσμευτεί κανείς, δημιουργείται ένας ετεροπροσδιορισμός ως κανονικότητα. Όπως εύστοχα είπε ο πολιτικός επιστήμονας Αλέξανδρος Κιουπκιολής στη συνέντευξη που κάναμε στην Εποχή πριν κάποιο καιρό, ο Τσίπρας μπορεί να συσσωρεύσει και εκ της απελπισίας πια, όχι ως νέα ελπίδα. Κι αυτό, εφόσον στοιχιζεται με την ψυχική συνθήκη της εποχής μας, μπορεί να λειτουργήσει υπερ του.
11. Ποιός θα καταφέρει να καταδείξει το σκάνδαλο του κλειστού μέλλοντος; Ποιός θα επαναφέρει τη ροή του χρόνου ενάντια στον day-to day παροντισμό που βιώνουν οι πολλοί (αυτό είναι τα λεφτά να φτάνουν ως τις 15 του μήνα), με ρωγμή στο χρόνο; Ποια θα μπορέσει να βγάλει το κάρο της συλλογικής “αφηγηματικής ταυτότητας” της κοινωνίας από τη λάσπη που έχει κολλήσει; Πώς θα μεγαλώσει η απόσταση μεταξύ του “πεδίου της εμπειρίας” και του “ορίζοντα της προσδοκίας’, τις διαδικασίες που επινόησε ως έννοιες ο Κοζέλεκ και σε αυτό το στάδιο τη συνάφεια τους την ονομάσαμε κοινωνία χαμηλών προσδοκιών; Μόνο όποιος θέσει και απαντήσει σε τέτοια ερωτήματα έχει κάποια σημασία για την πολιτική και ιδιαίτερα για αυτήν που θέλει να είναι ριζοσπαστική.
