Στις 17 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε η καθοριστική ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τον Κανονισμό για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (NGTs). Η πλειοψηφία των ευρωβουλευτών και ευρωβουλευτριών επέλεξε να στηρίξει τα κέρδη των εταιρειών κι όχι τους πολίτες. Αγνοήθηκαν οι επιστημονικές προειδοποιήσεις και δεν διασφαλίστηκε το θεμελιώδες δικαίωμά μας να γνωρίζουμε τι τρώμε. Οι αγρότες έμειναν έκθετοι απέναντι στην επιβολή πατεντών από μεγάλες πολυεθνικές και το περιβάλλον απροστάτευτο απέναντι σε πιθανές επιμολύνσεις από γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες.
Για πρώτη φορά η χώρα μας τάσσεται υπέρ των μεταλλαγμένων, με την πλειονότητα των ευρωβουλευτών του κυβερνώντος κόμματος να υπερψηφίζει τον Κανονισμό. Μέχρι σήμερα, η Ελλάδα παραμένει καθαρή από μεταλλαγμένα προϊόντα και καλλιέργειες. Προς όφελος ποιου συμφέροντος, άραγε, ψηφίζουν τελικά οι εκπρόσωποί μας; Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της ελληνικής γεωργίας, η οποία αποτελείται κυρίως από μικροκαλλιεργητές, βασίζεται στα ποιοτικά προϊόντα και τα προϊόντα ΠΟΠ. Πρόκειται, δηλαδή,για το ακριβώς αντίθετο μοντέλοαπό τη μαζική και τυποποιημένη γεωργία που προωθούν οι μεταλλαγμένες καλλιέργειες.
Η πλειοψηφία του Ευρωκοινοβουλίου απέρριψε επίσης τις τροπολογίες που είχαν κατατεθεί για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής της ευρωπαϊκής οδηγίας για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας (98/44/ΕΚ). Παράλληλα, καταψηφίστηκαν οι τροπολογίες που προέβλεπαν την αξιολόγηση κινδύνου, την ιχνηλασιμότητα, τις μεθόδους ανίχνευσης, τη συνύπαρξη καλλιεργειών και την υποχρεωτική επισήμανση των προϊόντων.
Με την υπερψήφιση αυτού του Κανονισμού, η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει το «πράσινο φως» στην ελεύθερη καλλιέργεια και κυκλοφορία πατενταρισμένων γενετικά τροποποιημένων φυτών, χωρίς καμία αναγραφή στην ετικέτα. Ως καταναλωτέςχάνουμε το δικαίωμα της επιλογής. Το περιβάλλον απειλείται από την επιμόλυνση των συμβατικών και βιολογικών καλλιεργειών, αλλά και της άγριας βιοποικιλότητας. Σχετικά με τη βιολογική γεωργία, κι ενώ ο Κανονισμός απαγορεύει τη χρήση των NGTs στη βιολογική γεωργία, δεν προβλέπει μέτρα για το πώς θα προστατευτούν οι βιοκαλλιεργητές από την τυχαία επιμόλυνση (αφού δεν υπάρχει υποχρεωτική σήμανση ή αποστάσεις ασφαλείας). Αν ένας βιολογικός αγρός επιμολυνθεί από τη γύρη ενός διπλανού χωραφιού με NGT1, ο βιοκαλλιεργητής χάνει την πιστοποίησή του χωρίς δική του υπαιτιότητα. Οι αγρότες κινδυνεύουν επίσης να συρθούν σε δικαστικές διαμάχες με τις εταιρείες που κατέχουν τις πατέντες των σπόρων. Ακόμα και η υγεία μας τίθεται σε κίνδυνο, καθώς επιστήμονες προειδοποιούν ότι η κατανάλωση τέτοιων τροφίμων ενδέχεται να προκαλέσει αύξηση αλλεργιών και τοξικές αντιδράσεις.
Όλα αυτά συμβαίνουν επειδή τα εταιρικά λόμπι κατάφεραν να πείσουν τα ευρωπαϊκά όργανα ότι ορισμένα από τα φυτά που παράγονται με τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές είναι εφάμιλλα των συμβατικών -τα λεγόμενα ΝΓΤ1. Με μια εντελώς αυθαίρετη, αλλά βολική, πολιτική απόφαση υιοθετήθηκε ο διαχωρισμός σε ΝΓΤ1 και ΝΓΤ2. Η διαφορά τους είναι ότι τα πρώτα έχουν υποστεί έως 20 τροποποιήσεις στο DNA τους και για αυτά επιτρέπεται η ελεύθερη κυκλοφορία. Στα δεύτερα (ΝΓΤ2) έχουν γίνει πάνω από 20 τροποποιήσεις· εκεί, αν και οι τεχνικές παραμένουν οι ίδιες, διατηρείται η υποχρέωση σήμανσης και οι δικλείδες ασφαλείας που ισχύουν για τα παραδοσιακά μεταλλαγμένα.
Ωστόσο, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει αποφανθεί ρητά: οι τεχνικές αυτές παράγουν γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, ανεξαρτήτως του αριθμού των τροποποιήσεων. Επίσης, διακεκριμένοι επιστήμονες-γενετιστές, όπως ο καθηγητής Michael Antoniou τον οποίο ακούσαμε πρόσφατα σε εκδήλωση που διοργάνωσε το ελληνικό γραφείο της Greenpeace με τα δίκτυα Σητώ και Αιγίλοπας, τονίζουν ότι τέτοιου είδους αλλαγές δεν θα μπορούσαν ποτέ να συμβούν στη φύση από μόνες τους. Μάλιστα,οι στοχευμένες παρεμβάσεις στο DNA κρύβουν σοβαρούς κινδύνους, καθώς κατά τη διαδικασία μπορούν να προκληθούν αναρίθμητες άλλες, μη προβλέψιμες μεταλλάξεις, επιβλαβείς για την υγεία και το περιβάλλον. Ταυτόχρονα, η Γαλλική Υπηρεσία για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ANSES), η Υπηρεσία Περιβάλλοντος της Αυστρίας (Umweltbundesamt – UBA) και η Γερμανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας της Φύσης (BfN) έχουν προειδοποιήσει ότι τα κριτήρια διαχωρισμού ΝΓΤ1 και ΝΓΤ2 δεν έχουν επαρκή επιστημονική βάση.
Το θετικό είναι ότι έχουμε ακόμα δύο χρόνια μέχρι την εφαρμογή της νομοθεσίας και το σίγουρο είναι ότι δεν τα παρατάμε. Δεν θα σταματήσουμε να πιέζουμε ώστε η τροφή μας να παραμείνει ασφαλής, καθαρή και ελεύθερη από μεταλλαγμένα. Θα συνεχίσουμε να ασκούμε διαρκή πίεση προς την κυβέρνηση και την ΕΕ, διασφαλίζοντας ότι δεν θα υπονομευθούν τα δικαιώματα των πολιτών στην ενημέρωση, το δικαίωμα των αγροτών στις καθαρές καλλιέργειες, η ασφάλεια της τροφής μας και η προστασία του περιβάλλοντος.
