Οι πρόσφατες επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν –που πραγματοποιήθηκαν ακόμη και ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη διπλωματικές συνομιλίες– έχουν ωθήσει τη Μέση Ανατολή στο χείλος ενός ευρύτερου πολέμου. Η σύγκρουση είναι ήδη περιφερειακή. Κάθε νέα επίθεση αυξάνει τον κίνδυνο παγκόσμιας κλιμάκωσης, συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής αντιπαράθεσης.
Οι Διεθνείς Γιατροί για την Πρόληψη του Πυρηνικού Πολέμου (IPPNW) –Νόμπελ Ειρήνης 1985– από την πρώτη στιγμή καταδίκασαν την επίθεση στο Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ και τους καλούν έστω να σταματήσουν κάθε περαιτέρω χρήση βίας και να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Η σκόπιμη επίθεση τουΙσραήλ και των ΗΠΑ κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν με την υποψία κατασκευής πυρηνικών όπλων αποδεικνύει περίτρανα τη στενή σχέση πυρηνικών όπλων και εργοστασίων, κάτι που είχαμε πρωτογνωρίσει στις περιπτώσεις Ινδίας, Πακιστάν και Β. Κορέας. Τόσο τώρα, όπως και στην περίπτωση της παλαιότερης επίθεσης Μπους κατά του Ιράκ, η ΙΑΕΑ Διεθνής Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας απέδειξε (σε αντίθεση με το Ισραήλ που κατέχει από το 1960, 90 πυρηνικά όπλα) το Ιράν δεν έχει πυρηνικά όπλα. Όπως και στην Ουκρανία, ο βομβαρδισμός πυρηνικών εργοστασίων μπορεί να λειτουργήσει σαν βρώμικη πυρηνική βόμβα με συνέπειες πολλαπλάσιες του πυρηνικού ατυχήματος.
Για δεκαετίες, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν απορρίψει πολλαπλές ευκαιρίες να επιδιώξουν μια ειρηνική επίλυση των νόμιμων ανησυχιών ότι το Ιράν μπορεί να αναπτύσσει ικανότητα πυρηνικών όπλων για να αντισταθμίσει την παράνομη μυστική κατοχή πυρηνικών όπλων από το Ισραήλ. Αυτό περιλάμβανε την άρνηση πολλών προσπαθειών από τα Ηνωμένα Έθνη και τα Κράτη Μέρη της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) να διαπραγματευτούν μια Ζώνη Ελεύθερη από Πυρηνικά Όπλα στη Μέση Ανατολή. Κατά την πρώτη του θητεία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ εγκατέλειψε συνοπτικά την Πυρηνική Συμφωνία με το Ιράν που ίσχυε από το 2015 και είχε επιτυχώς περιορίσει το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Η Εκτελεστική Διευθύντρια της ICAN (Νόμπελ Ειρήνης 2017), Μελίσα Παρκ, εξ αρχής καταδίκασε τις επιθέσεις λέγοντας: «Αυτές οι επιθέσεις είναι εντελώς ανεύθυνες και κινδυνεύουν να προκαλέσουν περαιτέρω κλιμάκωση καθώς και να αυξήσουν τον κίνδυνο διάδοσης πυρηνικών όπλων και χρήσης πυρηνικών όπλων. Η στρατιωτική δράση δεν είναι βιώσιμη ή μακροπρόθεσμη λύση για την πρόληψη της διάδοσης των πυρηνικών όπλων».
Η λήξη της συνθήκης New START (5 Φεβρουαρίου 2026) άφησε για πρώτη φορά μετά από μισό αιώνα τις ΗΠΑ και τη Ρωσία χωρίς κανένα νομικά δεσμευτικό όριο στα στρατηγικά πυρηνικά τους όπλα. Αυτό είναι κάτι χειρότερο από μια επιστροφή στον Ψυχρό Πόλεμο, επειδή σήμερα υπάρχουν περισσότερες πυρηνικές χώρες, περισσότερες τεχνολογίες, περισσότερες πιθανότητες λάθους και περισσότερες κρίσεις που μπορούν να ξεφύγουν από τον έλεγχο.
Τα πυρηνικά όπλα είναι όπλα μαζικής καταστροφής – όχι «εργαλεία ασφάλειας».Η χρήση τους –ακόμη και «περιορισμένη»– θα προκαλούσε εκατομμύρια θανάτους, κατάρρευση οικοσυστημάτων, παγκόσμια οικονομική κρίση και μακροχρόνιες κλιματικές επιπτώσεις.
Η Ευρώπη δεν μπορεί να περιμένει τα γεγονότα να ξεφύγουν από τον έλεγχο. Δεν πρόκειται για επιλογή πλευρών. Η μόνη πλευρά που πρέπει να επιλέξουμε είναι το διεθνές δίκαιο. Εάν καταρρεύσει η τάξη που βασίζεται σε κανόνες, η Ευρώπη και ο κόσμος θα βρεθούν μπροστά σε ένα μέλλον που θα καθορίζεται από τη βία, την αστάθεια και τον υπαρξιακό κίνδυνο.
Η Ισπανία έχει λάβει μια γενναία και με αρχές στάση, αρνούμενη να υποστηρίξει στρατιωτική κλιμάκωση και επαναβεβαιώνοντας τις ιδρυτικές αρχές των Ηνωμένων Εθνών. Η Ευρώπη πρέπει να ακολουθήσει αυτό το παράδειγμα. Η ΕΕ δεν μπορεί να είναι θεατής. Πρέπει να απορρίψει τον μοιρολατρικό ισχυρισμό ότι «η παγκόσμια τάξη έχει χαθεί». Η Ευρώπη πρέπει να δράσει. Η Ελλάδα πρέπει να πρωτοστατεί σε αυτό τον αγώνα για την ειρήνη.
Η Ευρώπη έχει την ιστορία, την ηθική ευθύνη και τη διπλωματική ικανότητα να αποτρέψει μια καταστροφή. Η ανθρωπότητα δεν μπορεί να επιβιώσει σε πυρηνικό πόλεμο. Είναι παράλογη η άποψη του προέδρου Μακρόν ότι χρειαζόμαστε περισσότερα πυρηνικά όπλα. Tο καταδικασμένο από τον ΟΗΕ δόγμα της Πυρηνικής Αποτροπής είναι μύθος του στρατιωτικού κατεστημένου. Στο πυρηνικό ολοκαύτωμα δεν υπάρχουν σωτήριες ομπρέλες. Η ΕΕ πρέπει να σταθεί αποφασιστικά στο πλευρό του νόμου, της ειρήνης και της διατήρησης του κοινού μας μέλλοντος.
Η ανάγκη για περιφερειακές και διεθνείς προσπάθειες για τη διαπραγμάτευση μιας Μέσης Ανατολής χωρίς πυρηνικά όπλα δεν ήταν ποτέ πιο επείγουσα. Ο μόνος τρόπος για να αποτραπεί η περαιτέρω διάδοση πυρηνικών όπλων –και να διασφαλιστεί ότι τα πυρηνικά όπλα δεν θα χρησιμοποιηθούν ποτέ ξανά– είναιόλα τα κράτη να προσχωρήσουν στη Συνθήκη του ΟΗΕ για την Απαγόρευση των Πυρηνικών Όπλων (TPNW), η οποία θα εξαλείψει όλα τα υπάρχοντα πυρηνικά όπλα και θα αποτρέψει όλα τα κράτη από την απόκτηση ή επανάκτηση αυτών στο μέλλον.
Η ΕΠΟΧΗ
