Macro

Κύρκος Δοξιάδης: Η Πολιτική Απόφαση και οι ερμηνείες της

Όπως φαίνεται και σε προηγούμενα σχετικά άρθρα μου, μάλλον η πιο βασική θέση μου όσον αφορά την -ούτως ή άλλως τραγική- κατάσταση της Αριστεράς στην Ελλάδα είναι ότι πρέπει να διατηρηθεί η αυτόνομη ύπαρξη της Νέας Αριστεράς ως κοινοβουλευτικού κόμματος. Τούτο σημαίνει δύο πράγματα. Πρώτον, ότι δεν πρέπει να απορροφηθεί ή να προσκολληθεί σε άλλα κόμματα – ήδη υπάρχοντα, απομεινάρια παλαιών ή/και νεοπαγή. Δεύτερον όμως, ότι δεν πρέπει να διασπαστεί – πράγμα που θα σήμαινε και διάσπαση της κοινοβουλευτικής της ομάδας, που με τη σειρά της θα οδηγούσε στην παύση της ύπαρξής της ως κόμματος του κοινοβουλίου. Οσο και αν οι δημοσκοπήσεις δείχνουν προς το παρόν ότι αν γίνονταν τώρα εκλογές δεν θα εκλέγονταν βουλευτές της Νέας Αριστεράς, η συνέχιση της ύπαρξής της ως κοινοβουλευτικού κόμματος αφήνει περιθώριο για την ελπίδα ότι τούτη η κατάσταση δύναται να αναστραφεί.

Για αυτούς τους λόγους, ως προς το «διά ταύτα» του διαρκούς προγραμματικού συνεδρίου της Νέας Αριστεράς, η αποτίμησή μου είναι θετική. Αποφεύχθηκε και απομακρύνθηκε επ’ αόριστον ο κίνδυνος της διάσπασης, το ίδιο και η προοπτική της απορρόφησης ή προσκόλλησης σε άλλον πολιτικό σχηματισμό. Το πρώτο φάνηκε και στο ότι υπήρξε ομόφωνη ενιαία πρόταση από την αρμόδια επιτροπή για την Πολιτική Απόφαση και το τελικό κείμενο υπερψηφίστηκε από το σύνολο των συνέδρων με πολύ μεγάλη πλειοψηφία. Το δεύτερο καθίσταται σαφές στο ίδιο το τελικό κείμενο της Πολιτικής Απόφασης, όπου όλες οι αναφορές που γίνονται στην προοπτική των συμμαχιών και των μετώπων διατυπώνονται έτσι ώστε να προϋποτίθενται η ύπαρξη και η διατήρηση της Νέας Αριστεράς ως αυτόνομου φορέα.

Εξυπακούεται ότι στηρίζομαι στη δική μου ερμηνεία του τελικού κειμένου της Πολιτικής Απόφασης. Και επειδή δεν πρόκειται για μαθηματικά ή φυσικές επιστήμες, αλλά ούτε και για κείμενο με τη σαφήνεια νομοθετικού διατάγματος, εννοείται πως επιδέχεται και άλλες ερμηνείες – όπως φαίνεται άλλωστε και από μάλλον αποκλίνουσες μεταξύ τους ως προς αυτό δηλώσεις στελεχών του κόμματος. Νομίζω όμως πως όλοι θα συμφωνούσαν ότι υπάρχει στο κείμενο τουλάχιστον μία διατύπωση που δεν επιδέχεται εναλλακτικές ερμηνείες. Την παραθέτω: «…προσωποπαγή κόμματα και προσωποκεντρικές στρατηγικές που έχουν αποδειχθεί ήδη αποτυχημένες στο παρελθόν αποπροσανατολίζουν τον κόσμο της Αριστεράς και τον κόσμο της εργασίας…». Αν δεν υπήρχε η εν λόγω διατύπωση, τα προσωποπαγή κόμματα με τα οποία θα ήταν πιθανό να συνομιλήσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο η Νέα Αριστερά είναι τέσσερα – δύο ήδη υπάρχοντα και δύο υπό ίδρυση: το ΜέΡΑ25, η Πλεύση Ελευθερίας, το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού και εκείνο του Αλέξη Τσίπρα. Αν θέλουμε να είμαστε ακριβοδίκαιοι, ας δεχτούμε ότι ο όρος «προσωποπαγή κόμματα» δεν «φωτογραφίζει» το κόμμα του πρώην πρωθυπουργού αφού υπάρχουν άλλα τρία – σίγουρα όμως το «κόμμα Τσίπρα» συγκαταλέγεται σε αυτά, θα ήταν τουλάχιστον αστείο να το αρνηθεί κανείς.

Υπάρχει όμως και κάτι άλλο. Το «κόμμα Τσίπρα» ακόμα δεν υφίσταται. Επί πλέον, οι συγκεκριμένες προθέσεις του εν λόγω πολιτικού παραμένουν μεν άδηλες, αλλά υπάρχουν ενδείξεις ότι στην παρούσα φάση προσανατολίζεται περισσότερο όχι στη δημιουργία δικού του κόμματος, αλλά στη συγκρότηση ενός συμμαχικού σχήματος του οποίου θα ηγείται – αν κρίνουμε από την ανακοίνωση του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα, σύμφωνα με την οποία συγκροτείται «Ομάδα Εργασίας» που θα συμβάλει στον «θεωρητικό προβληματισμό» για τη «συνάντηση της Σοσιαλδημοκρατίας, της Πολιτικής Οικολογίας και της Ριζοσπαστικής Δημοκρατικής Αριστεράς». Την επόμενη μέρα, σε συνέντευξή του στον Νίκο Παπαδημητρίου στην «Εφ.Συν.» του Σαββατοκύριακου, ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς κατονομάζει τα ίδια τρία ρεύματα αναφερόμενος στις δυνάμεις που θα συγκροτήσουν τη συμμαχία για την οποία πιστεύει πως πρέπει να εργαστεί το κόμμα του. Προφανώς πρόκειται για σύμπτωση, πώς αλλιώς θα κατονομάζονταν οι προοδευτικές δυνάμεις στη σύγχρονη εποχή.

Αλλωστε, το παραπάνω απόσπασμα από την Πολιτική Απόφαση το προβλέπει και αυτό. Εκτός από τα «προσωποπαγή κόμματα» που πρέπει να αποφεύγονται, αναφέρονται και οι «προσωποκεντρικές στρατηγικές που έχουν αποδειχθεί ήδη αποτυχημένες στο παρελθόν». Και αυτή τη φορά, όντως «φωτογραφίζεται» ο Αλέξης Τσίπρας. Θα έλεγα ότι τούτο το σημείο ίσως είναι το πιο αποκαλυπτικά ελπιδοφόρο της Πολιτικής Απόφασης. Το ότι δεν κατονομάζεται ο Αλέξης Τσίπρας δεν γίνεται για λόγους «τακτ». Οι «αποδεδειγμένα αποτυχημένες προσωποκεντρικές στρατηγικές» δεν αφορούν μόνο το πρόσωπο του Αλέξη Τσίπρα, αλλά ολόκληρη την ιδεολογία και οργανωτική λογική του αρχηγισμού που κατέστρεψε τον ΣΥΡΙΖΑ και που η Νέα Αριστερά οφείλει να αντιμετωπίζει ως ένα οριστικό πλέον παρελθόν.

ΥΓ. Μετά τη σύνταξη του άρθρου πληροφορήθηκα για την αποχώρηση δέκα μελών της Κεντρικής Επιτροπής από τη Νέα Αριστερά. Δεν αλλάζει απολύτως τίποτε από την ουσία του κειμένου μου.

Εφημερίδα των Συντακτών