Φίλος και σύντροφος (στη Νέα Αριστερά) τις προάλλες μού είπε κάτι που βρήκα εξαιρετικά επιτυχημένο ως παρομοίωση. Οτι το «φλερτ» μεταξύ κάποιων στελεχών της Νέας Αριστεράς και του (τωρινού) ΣΥΡΙΖΑ τού θυμίζει ζευγάρι ηλικιωμένων που έχουν χωρίσει στο παρελθόν αλλά που τώρα στα γεράματα αποφασίζουν να ξανασμίξουν για να περάσουν μαζί τα τελευταία χρόνια της ζωής τους. Το πικρόχολο χιούμορ εν προκειμένω λειτουργεί εξόχως αποκαλυπτικά ως προς την υποκειμενική κατάσταση των δύο κομμάτων.
Το ότι υπάρχει εκατέρωθεν τάση για «συμφιλίωση» υποδηλώνει και μια αμοιβαία υποχωρητικότητα ως προς τα «λάθη» του παρελθόντος. Από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς να λέγεται ευθέως, υφέρπει μια απάρνηση του παρελθόντος, που εκδηλώνεται ενίοτε και ως έντονη κριτική στάση απέναντι στον Τσίπρα και στο νέο του κόμμα. Επιπλέον, παρατηρεί κανείς στοιχεία που συγκλίνουν με το πρόγραμμα της Νέας Αριστεράς και που θα μπορούσαν να θεωρηθούν απεγνωσμένη απόπειρα να θυμηθεί ο ΣΥΡΙΖΑ τον παλιό, καλό αριστερό του εαυτό. Η Νέα Αριστερά τώρα, ως η πλευρά που «εγκατέλειψε τη συζυγική στέγη» –για να μείνουμε στο μεταφορικό σχήμα του «διαζυγίου»–, δηλώνει έτοιμη να συγχωρήσει τα παλιά λάθη των πρώην συντρόφων της και εν μέρει φανερώνει πιθανώς μια τάση για δική της αυτοκριτική – ότι τελικά ίσως ήταν λάθος να «φτάσουμε στα άκρα» και να καταλήξουμε στον χωρισμό. Ταυτόχρονα, και στα δύο κόμματα επικρατεί η αίσθηση ότι, αν μείνουν εκτός Βουλής στις επόμενες εκλογές, τούτο θα ισοδυναμεί με το τέλος του πολιτικού τους βίου. Οπότε η σκέψη είναι να επανενώσουν τις πενιχρές τους δυνάμεις μπας και τα καταφέρουν να μείνουν για λίγο ακόμα «εν ζωή» ή τουλάχιστον να έχουν από κοινού έναν «αξιοπρεπή πολιτικό θάνατο».
Επαναλαμβάνω ότι αναφέρομαι στην υποκειμενικότητα ορισμένων από τα στελέχη των δύο κομμάτων – όχι όλων των στελεχών, και όσον αφορά τουλάχιστον τη Νέα Αριστερά, είναι πολύ αμφίβολο κατά πόσο τέτοιες σκέψεις επικρατούν στα απλά μέλη. Κατά την άποψή μου, τούτες οι καθ’ όλα ηττοπαθείς σκέψεις είναι το αληθινό νόημα όλων των προτροπών για ενότητα που προσλαμβάνουν επιπλέον τον χαρακτήρα της κατεπείγουσας και αγωνιώδους έκκλησης. Δεν είναι δυνατόν κάποιοι να πιστεύουν πως αν ενωθεί ή συνεργαστεί το μηδέν κόμμα κάτι τοις εκατό με το ένα κόμμα κάτι τοις εκατό θα… πέσει ο Μητσοτάκης.
Η ιδιαιτερότητα της ανανεωτικής Αριστεράς συνίσταται σε δύο σκέλη. Αφ’ ενός δεν ανήκει στην εξωκοινοβουλευτική Αριστερά, υπό την έννοια ότι οι κοινοβουλευτικοί αγώνες είναι ανάμεσα στις πολιτικές της προτεραιότητες. Αφ’ ετέρου όμως, ακριβώς επειδή είναι Αριστερά και όχι σημαία ευκαιρίας, το να έχει εκλεγμένους βουλευτές δεν είναι το παν. Στα 52 χρόνια της μεταδικτατορικής ιστορίας της ανανεωτικής Αριστεράς, έχουν υπάρξει περίοδοι όπου βρισκόταν εκτός Κοινοβουλίου – δεν έπαψε να υπάρχει ως Αριστερά. Στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε, αυτό που απαιτείται είναι περίπου το αντίστροφο προς τις σπασμωδικές και απεγνωσμένες προσπάθειες να παραμείνουμε εντός Κοινοβουλίου. Ητοι, η πολιτική ωριμότητα να δεχτούμε πως η ανανεωτική Αριστερά μπορεί να επιβιώσει και εκτός Κοινοβουλίου.
Η ιστορική αυτογνωσία της Αριστεράς θα έπρεπε να μας διδάσκει και κάποια ακόμα πράγματα. Ο λόγος για τον οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ εκτινάχτηκε εκλογικά το 2012 δεν ήταν ότι τότε είχε κάποιες βουλευτικές έδρες, αλλά κυρίως ότι ήταν κόμμα της Αριστεράς. Αμεσο συνακόλουθο αυτού του γεγονότος ήταν και ότι η σταθερή καθοδική του πορεία μετά το 2015 ακολουθούσε πιστά τη διαδικασία απεμπόλησης του αριστερού του χαρακτήρα. Το ότι το κόμμα του Τσίπρα στις δημοσκοπήσεις τώρα κατορθώνει να πλησιάζει το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ στις τελευταίες εκλογές οφείλεται ακριβώς στο ότι ήδη από τότε, από το 2023, ο ΣΥΡΙΖΑ είχε πάψει να είναι κόμμα της Αριστεράς και ήταν απλώς το κόμμα του Τσίπρα – που τώρα έχει αλλάξει ονομασία. Ο κόσμος δεν ψηφίζει ούτε θλιβερά απομεινάρια –τωρινός ΣΥΡΙΖΑ– ούτε μεταβατικά σχήματα – Νέα Αριστερά όσο δεν αποφασίζει να υπάρξει ως αυτόνομο κόμμα.
