Ένας διαπλεκόμενος επιχειρηματίας με τοπική ισχύ και διασυνδέσεις σε μηχανισμούς μπορεί να στήσει «αυθόρμητη» συγκέντρωση συμπαράστασης έξω από τον ανακριτή και να μαζέψει 30 – 40 ανθρώπους, εργαζόμενους, φίλους, μπατζανάκηδες και λοιπούς συγγενείς.
Το είπε και το Εργατικό Κέντρο Τρικάλων: οι συγκεντρώσεις δεν ήταν «αυθόρμητες», οργανώθηκαν από την εργοδοσία μέσω ενός στενού πυρήνα στελεχών και συγγενών.
Άνθρωποι στο εργοστάσιο προφανώς πιέζονται να υπογράψουν κείμενο στήριξης στον κ. Κώστα που είναι «οικογένεια», γιατί υπάρχει «ανθρώπινη σχέση» (ακόμα κι αν μας καίει). Θα πιεστούν και στη δίκη να καταθέσουν και πολλά άλλα να κάνουν.
Εξάλλου, ο διαπλεκόμενος επιχειρηματίας δεν έπαψε να είναι διαπλεκόμενος. Όσοι αξιωματούχοι έσπευσαν να τον βγάλουν λάδι όταν ακόμα δεν είχε σβήσει η φωτιά και δεν είχαν ανασυρθεί τα σώματα είχαν τους λόγους τους. Οι λόγοι αυτοί δεν εκλείπουν μέσα σε λίγες μέρες.
Εύλογος ο αποτροπιασμός στη σκέψη ότι συνάδελφοι των καμένων εργατριών έλεγαν «βάστα γερά» στον επιχειρηματία που τις έκαψε. Κάποιοι μπορεί να ήταν και στην ίδια βάρδια. Και τώρα κρατάνε και πανό «Η αξιοπρέπεια δε συκοφαντείται». Άρα καλά τους έκανε η Στέλλα Φώλια που έσωσε την αξιοπρέπεια της πόλης φωνάζοντας το πιο απλό: Ντροπή ρε!
Να δοκιμάσουμε όμως να πάμε πέρα από τον θυμό μας και να δούμε και τα άλλα.
Το πιο μεγάλο θέμα είναι πώς δεν υπήρχε πολύς κόσμος στο απέναντι πεζοδρόμιο, να σαρώσει τους εργοδοτικούς παπαγάλους. Δεν υπήρχαν πολλοί να κοιτάξουν κατάματα τους «αυθόρμητους εργαζόμενους», να τους αποδοκιμάσουν, να τους κάνουν να σκεφτούν.
Κι έχει κι άλλο πιο δύσκολο. Το έγραψε καλά ο Δημήτρης Αναστασίου: «Η δημόσια στήριξη, επομένως, δεν προϋποθέτει κατ’ ανάγκην ταύτιση• μπορεί να συνυπάρχει με θυμό, φόβο και αίσθηση αδικίας για τον θάνατο των συναδελφισσών. Μια αποδοχή μιας κατάστασης που βιώνεται ως αναπόφευκτη, επειδή η σύγκρουση συνεπάγεται βαρύ και άμεσο προσωπικό κόστος. Οι εργαζόμενοι δεν αγνοούν τις βλάβες που υφίστανται, αλλά προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους σε έναν συσχετισμό δυνάμεων μέσα στον οποίο δεν διακρίνουν έναν εναλλακτικό ρεαλιστικό δρόμο αλλαγής».
Τι λένε οι εργαζόμενοι με το πανό στον κ. Κώστα; «Κράτα γερά για να μας κρατήσεις στη δουλειά». Το θέμα είναι πως δεν υπάρχει κόσμος στο απέναντι πεζοδρόμιο να προσφέρει αυτόν τον εναλλακτικό δρόμο. Να πει πειστικά στους εργάτες της Βιολάντα ότι μπορούν με συγκρούσεις και κινητοποίηση κατά της εργοδοσίας που τους σκοτώνει να έχουν πιθανότητες επιβίωσης την άλλη μέρα. Οι αγώνες εκτός από ηρωισμό θέλουν και υλικό περιεχόμενο.
Ο άλλος δρόμος έχει χάσει μεγάλο μέρος της υλικής του βάσης: ότι μπορούν οι συνάδελφοι των καμένων γυναικών να μην υποκύψουν στα τσιράκια του κ. Κώστα και να έχουν δουλειά στην πόλη την άλλη μέρα. Ότι -ακόμα και με θυσίες- υπάρχει αγώνας που διεκδικεί να βελτιώνει τις υλικές συνθήκες. Οι πρόθυμοι εργοδοτικοί εργαζόμενοι αυτοεξευτελίζονται χειροκροτώντας τον κ. Κώστα. Το κάνουν σε κλίμα καθολικής επισφάλειας.
Ο άλλος δρόμος έχει χάσει και μέρος της ηθικής του βάσης. Πήρε καιρό αλλά επήλθε η ηθική απαξίωση του συλλογικού διά της εκκένωσής του από περιεχόμενο: δείτε την εικόνα του ελεγχόμενου Παναγόπουλου στη συνέντευξη τύπου στη ΓΣΕΕ και είναι σαφές αυτό. Δεν έλεγε και πολλά η συνδικαλιστική γραφειοκρατία εδώ και χρόνια για τον κ. Κώστα και τους άλλους σαν τον κ. Κώστα. Οπότε ευλόγως φτάσαμε εδώ.
Άρα, φυσικά και συκοφαντείται η αξιοπρέπεια από τους πρόθυμους εργαζόμενους έξω από τον ανακριτή. Αλλά όχι μόνο από αυτούς.
Υγ. Μέσα όμως από την κρίση του συλλογικού αναδεικνύεται ακριβώς η πολύτιμη αξία του. Απόδειξη τρανή η προσπάθεια του Εργατικού Κέντρου να μπει στο εργοστάσιο, να οργανωθεί εκεί σωματείο. Αυτό πολεμούσε λυσσαλέα ο κ. Κώστας και τώρα ξέρουμε ακριβώς γιατί.
