Η ομιλία του Δημήτρη Μόσχου, προέδρου του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ), στο πλαίσιο της εκδήλωσης “Η διατροφική αλυσίδα, η ακρίβεια και οι νέες απειλές για την Ελληνική γεωργία (συμφωνία mercosur, νεα ΚΑΠ)” που οργάνωσε η Νομαρχιακή Επιτροπή Βόρειας Αθήνας της Νέας Αριστεράς, αποτελεί μια εις βάθος ακτινογραφία των δομικών προβλημάτων που στραγγαλίζουν τον πρωτογενή τομέα στην Ελλάδα. Μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα, αριθμούς και ιστορικές αναφορές, ο κ. Μόσχος ανέλυσε πώς η έλλειψη εθνικής στρατηγικής και η εξυπηρέτηση συγκεκριμένων οικονομικών συμφερόντων οδηγούν στην κατάρρευση της εγχώριας παραγωγής και στην πλήρη εξάρτηση από τις εισαγωγές.
Η Ιστορική Αναδρομή και το Παράδοξο των Σιτηρών
Ο κ. Μόσχος ξεκίνησε την τοποθέτησή του συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν, αναφερόμενος στη «νοοτροπία της παλιάς γενιάς της Καστοριάς» που έβλεπε τους συνεταιρισμούς ως πεδίο κερδοσκοπίας. Χρησιμοποίησε το παράδειγμα του τότε υφυπουργού Γιάννη Ανθόπουλου, ο οποίος προκειμένου να διαχειριστεί την πτώση των τιμών του σιταριού, ώθησε τους παραγωγούς σε δάνεια μέσω της Αγροτικής Τράπεζας. Αυτά τα δάνεια, επιβαρυμένα με πανωτόκια, παρέμειναν ως χρέη στους συνεταιρισμούς, καταστρέφοντας τελικά τις υποδομές τους.
Αυτή η αποδυνάμωση των υποδομών έχει άμεσο αντίκτυπο στη σημερινή αγορά. Ο ομιλητής παρέθεσε σοκαριστικά στοιχεία για το ψωμί που καταναλώνουμε, σημειώνοντας ότι μόνο το 9% της φετινής παραγωγής σκληρού σίτου στην Ελλάδα κατευθύνεται στην αρτοποιία. Το υπόλοιπο 78% καλύπτεται από σιτηρά που εισάγονται από την Ουκρανία και μπαίνουν στους ελληνικούς μύλους χωρίς καμία ένδειξη προέλευσης στα τελικά προϊόντα. Η αλλαγή αυτή στη ροή της αγοράς, από τη Βουλγαρία προς την Ουκρανία τα τελευταία δύο χρόνια, προμηνύει, κατά τον ίδιο, ανάλογες εισαγωγές σε φρούτα, λαχανικά και γάλα, οι οποίες θα διογκώσουν το ήδη υπάρχον έλλειμμα στην βοοτροφία, που σήμερα φτάνει το 60%.
Η Βιολογική Πραγματικότητα έναντι της Εισαγωγικής «Ευκολίας»
Ένα από τα πιο αναλυτικά παραδείγματα της ομιλίας αφορούσε τη βοοτροφία και τον τρόπο με τον οποίο το σύστημα επιδοτήσεων αποθαρρύνει την εγχώρια αναπαραγωγή. Ο κ. Μόσχος εξήγησε ότι για να παραχθεί ένα μοσχάρι στην Ελλάδα, απαιτείται ένας κύκλος τεσσάρων ετών. Το ζώο χρειάζεται τρία χρόνια για να ενηλικιωθεί και ο κ. Μόσχος υπογράμμισε με έμφαση ότι «η αγελάδα έχει τον ίδιο κύκλο εγκυμοσύνης με τη γυναίκα», γεγονός που καθιστά το κόστος συντήρησης για τον παραγωγό δυσβάσταχτο μέχρι να φτάσει το ζώο στο σφαγείο.
Αντί λοιπόν να ενισχυθεί ο παραγωγός που διατηρεί τη «μάνα» αγελάδα με 500 ευρώ, η πολιτική του Υπουργείου μετατόπισε την ενίσχυση στη διαδικασία της πάχυνσης εισαγόμενων ζώων. Εδώ ο ομιλητής αποκάλυψε το «κόλπο» που γίνεται: ένας εισαγωγέας φέρνει 100 μοσχάρια, τα παχαίνει για πέντε μήνες, τα σφάζει και εισπράττει 250 ευρώ ανά κεφάλι. Στον ίδιο χρόνο μπορεί να επαναλάβει τη διαδικασία, εισπράττοντας συνολικά 500 ευρώ ανά θέση. Στο βάθος μιας τριετίας, ο εισαγωγέας έχει εισπράξει 1.500 ευρώ ανά θέση, τη στιγμή που ο πραγματικός παραγωγός, ο οποίος περιμένει τη γέννα και την ανάπτυξη του δικού του ζώου, λαμβάνει μόλις 300 ευρώ. Αυτή η ανισότητα οδήγησε τον συνεταιρισμό του από τους 85 παραγωγούς και τις 7.500 μάνες το 2020, στους 62 παραγωγούς και τις 4.700 μάνες σήμερα.
Το Σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και τα «Ζώα-Φαντάσματα»
Συνεχίζοντας την ανάλυσή του στα θεσμικά ελλείμματα, ο κ. Μόσχος αναφέρθηκε στη διαχείριση του Εθνικού Αποθέματος και στις επιδοτήσεις που δίνονται σε μη παραγωγούς. Ανέφερε το παράδειγμα ενός συνταξιούχου της ΔΕΗ στην Πτολεμαΐδα, ο οποίος μέσω της χρήσης 13.000 στρεμμάτων εικονικών βοσκοτόπων εισπράττει 54.000 ευρώ επιδότηση. Σε πλήρη αντίθεση, ο ίδιος ο κ. Μόσχος, διατηρώντας μια πραγματική μονάδα με εκατοντάδες στρέμματα, λαμβάνει μόλις 11.000 ευρώ.
Ο ομιλητής κατήγγειλε ότι η κυβέρνηση, αντί να πατάξει το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ αφαιρώντας τα δικαιώματα επιδότησης, ζητά απλώς την επιστροφή των χρημάτων ως «αχρεωστήτως καταβληθέντα». Αυτό επιτρέπει στους παρανομούντες να μεταβιβάζουν τα δικαιώματα σε τρίτους πριν γίνει ο έλεγχος. Επιπλέον, αποκάλυψε την τεράστια απόκλιση στο ζωικό κεφάλαιο της χώρας. Ενώ στα χαρτιά δηλώνονται 17 εκατομμύρια ζώα για να εισπράττονται ευρωπαϊκές ενισχύσεις, τα πραγματικά ζώα που βρίσκονται στην παραγωγή είναι μόλις 6,5 με 7 εκατομμύρια. Αυτό το «κενό» είναι που αποτρέπει το Υπουργείο από το να δεχθεί τον εμβολιασμό για την ευλογιά, καθώς ένας καθολικός εμβολιασμός θα αποκάλυπτε τον πραγματικό αριθμό των ζώων, οδηγώντας σε τεράστια πρόστιμα από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Στοχευμένη Καταστροφή των Μικρών Μονάδων
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο κ. Μόσχος στο ζήτημα της διαχείρισης των ζωονόσων, υποστηρίζοντας ότι η τρέχουσα κρίση λειτουργεί ως «βούτυρο στο ψωμί» των μεγάλων γαλακτοβιομηχανιών. Ανέφερε ότι επιστημονικοί σύμβουλοι, οι οποίοι παράλληλα συνεργάζονται με μεγάλες βιομηχανίες, θεωρούν τους κτηνοτρόφους «αναλώσιμους». Στόχος αυτής της προσέγγισης είναι ο αφανισμός των μικρών, παραδοσιακών μονάδων που είναι δύσκολο να ελεγχθούν και να συγκεντρωθεί το γάλα τους, και η αντικατάστασή τους από μεγάλες βιομηχανικές μονάδες που τηρούν τα λεγόμενα «σύγχρονα μέτρα βιοασφάλειας».
Αυτή η εξέλιξη, σύμφωνα με τον ομιλητή, θα επιφέρει καίριο πλήγμα στα μικρά τυροκομεία που θα χάσουν την πρώτη ύλη τους και θα οδηγήσει σε περαιτέρω νοθεία. Επισήμανε μάλιστα το παράδοξο των στοιχείων του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, όπου παρά τη σφαγή χιλιάδων ζώων λόγω της ευλογιάς, η παραγωγή γάλακτος εμφανίζεται αυξημένη κατά 30 εκατομμύρια κιλά. «Ο Υπουργός απάντησε ότι δεν ήταν παραγωγικά τα ζώα που σφάχτηκαν», ανέφερε ο κ. Μόσχος, υπονοώντας ότι η έλλειψη εγχώριου γάλακτος καλύπτεται από αμφιλεγόμενες πρακτικές.
Ποιότητα, Ακρίβεια και το Μοντέλο του Μέλλοντος
Στο κλείσιμο της ομιλίας του, ο Δημήτρης Μόσχος προειδοποίησε για τις συνέπειες στον καταναλωτή, αναφέροντας τη συμφωνία Mercosur και την πιθανή είσοδο κρεάτων που περιέχουν αυξητικούς παράγοντες (ορμόνες), οι οποίοι επιταχύνουν την ανάπτυξη του μοσχαριού από τους 18 στους 12 μήνες αλλά είναι καρκινογόνοι. Χρησιμοποίησε επίσης το παράδειγμα του μήλου Καστοριάς για να αναδείξει την ψαλίδα μεταξύ παραγωγού και ραφιού: το προϊόν φεύγει από το χωράφι στα 32 με 60 λεπτά και φτάνει στον καταναλωτή στο 1,80 ευρώ.
Τέλος, κατήγγειλε την υποκρισία του χρηματοπιστωτικού συστήματος και την κατεύθυνση της νέας αγροτικής πολιτικής. «Αν πας στην τράπεζα να ζητήσεις δάνειο για παραγωγή πρωτεΐνης από σκουλήκια, θα το πάρεις αμέσως. Αν ζητήσεις για προβατοτροφία, δεν θα το πάρεις ποτέ», σημείωσε, αναδεικνύοντας τη σκόπιμη απαξίωση της παραδοσιακής κτηνοτροφίας. Η ομιλία του ολοκληρώθηκε με μια έκκληση για οργάνωση του αγροτικού κινήματος, τονίζοντας ότι χωρίς ταξικό προσανατολισμό και συμμετοχή, η ελληνική ύπαιθρος θα οδηγηθεί σε οριστική ερήμωση.
