Συζήτηση με τον Χρήστο Δρίβα, πρόεδρο του Σωματείου των παράκτιων αλιέων Αίγινας, για την επιβίωση των ψαράδων και τις προϋποθέσεις της βιώσιμης αλιείας
Άλλος ένας κλάδος που περνάει απαρατήρητος και στα αζήτητα της κυβέρνησης είναι η αλιεία – οι ψαράδες, δηλαδή, που βρέξει χιονίσει προμηθεύουν τις αγορές με ψάρια και θαλασσινά. Η αδιαφορία απέναντι στο πολύτιμο αυτό ζωικό κεφάλαιο του πρωτογενούς τομέα είναι στην περίπτωση αυτή εκκωφαντική. Πλέον, πολύ σύντομα, η Ελλάδα θα ξεμείνει από φρέσκα ψάρια και εκατοντάδες ψαράδες θα δέσουν τις βάρκες και τα καΐκια τους…
Όλα αυτά μας τα εξήγησε, συζητώντας ο Χρήστος Δρίβας, πρόεδρος του Σωματείου των παράκτιων αλιέων Αίγινας «ο Σωτήρας» και μέλος της 6μελούς συντονιστικής επιτροπής του Πανελληνίου Δικτύου Συλλόγων Ελλάδας. Το Δίκτυο αυτό συγκροτήθηκε το 2025 και αποτελείται από 37 συλλόγους της χώρας, ενώ αποτελεί το μοναδικό θεσμικό φορέα της Ελλάδας, εκλεγμένο από τα κατά τόπους σωματεία.
Ο Χρήστος, Αιγινήτης από κούνια, δουλεύει στη θάλασσα 35 χρόνια και με το καΐκι του, τον Γεροβασίλη, είναι καθημερινά έξω, χειμώνα-καλοκαίρι. Δυστυχώς, όπως μας εξήγησε, η παράκτια όπως και η μέση αλιεία είναι πλέον το μοναδικό επάγγελμα του πρωτογενή τομέα που δεν εκπροσωπείται στο θεσμικό επίπεδο. Ζητάμε, όπως τόνισε, το αυτονόητο: την αποκατάσταση της δυνατότητας συγκρότησης πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων οργάνων που καταργήθηκε με τον νόμο 4015 του 2011 και έκτοτε, δυστυχώς, δεν αποκαταστάθηκε. «Ο κλάδος των αλιέων δεν εκπροσωπείται όπως στις άλλες χώρες της ΕΕ. Να έχουμε μια αντιπροσώπευση στην Ελλάδα και στις Βρυξέλλες, να μη μας δίνουν έτοιμους τους ευρωπαϊκούς κοινοτικούς κανονισμούς περί αλιείας, χωρίς έστω τη δυνατότητα ενός διαλόγου. Ζητήσαμε συνάντηση με τον κ. Τσιάρα και τον κ. Κέλλα, αλλά απάντηση δεν πήραμε».
Θαλάσσια πάρκα
Όπως σημείωσε ο πρόεδρος, το δεύτερο αίτημά είναι η άμεση εφαρμογή των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων, με επιστημονική, αντικειμενική, κοινωνικά και περιβαλλοντικά δίκαιη προσέγγιση. Μας λέει ότι, λόγω της ιδιαιτερότητας και του βυθού των κόλπων του Σαρωνικού και Αργολικού, που είναι κλειστοί κόλποι και δουλεύουν σαν μαιευτήρες, σαν εκκολαπτήριο ψαριών, προτείνουν από τον Κάβο στο Σούνιο μέχρι και τον Κάβο της Ύδρας να θεωρηθεί όλο πάρκο. Να απαγορεύεται η μέση αλιεία για τα συρόμενα σε όλα τα θαλάσσια πάρκα. Δεν είναι μόνο το πρόβλημα της υπεραλίευσης, αλλά και τα δυναμικά εργαλεία που διαθέτουν τα μεγάλα καΐκια της μέσης αλιείας (βαριά και δυναμικά εργαλεία, βυθόμετρα) σε βάρος της παράκτιας αλιείας, που κατά κύριο λόγο δουλεύει με στατικά και επιλέξιμα εργαλεία. Εξηγεί πώς μόνο έτσι θα μπορούν να αυξηθούν τα ιχθυοαποθέματα, που χρόνο με τον χρόνο μειώνονται δραματικά για όλα τα είδη.
Στην ερώτηση πώς θα ορίζονται τα πάρκα, για παράδειγμα στην Αίγινα,
μας εξηγεί ότι υπάρχουν προτάσεις για συναινετικές λύσεις με τη δημιουργία θαλασσίων τεχνητών υφάλων με μηδενικό δημοσιονομικό κόστος για το κράτος. «Αυτό θα βοηθήσει παράλληλα και τη μέση αλιεία, διότι έτσι θα κορεστούν τα ψάρια από γεννήτορες, αρχικά μέσα στις φωλιές και στη συνέχεια θα ξεχύνονται στη θάλασσα. Οι εποχές έχουν αλλάξει λόγω της κλιματικής αλλαγής. Εμείς θέλουμε να προστατεύσουμε τα ιχθυοαποθέματα και τα οικοσυστήματα».
Ο βραχνάς του πετρελαίου
«Η προτασή μας είναι, όταν έρθει ο τελώνης, γιατί γίνεται η εκφόρτωση παρουσία τελώνη μες στο καΐκι, μαζί με το βυτίο, εφόσον ο ψαράς δικαιούται (έχει όλα τα παραστατικά) να του γίνει απαλλαγή και του ΦΠΑ και του τράνζιτ (χωρίς φόρο) για το πετρέλαιο, να αφαιρούνται τα ποσά εκείνη τη στιγμή, στη μάνικα. Τώρα το πληρώνουμε κανονικά με την τρέχουσα τιμή και μετά από έξι μήνες, ένα χρόνο, έρχεται η επιστροφή. Τι μας απαντάνε σε αυτό; Τίποτα», τονίζει ο Χρήστος Δρίβας.
Η μάστιγα των ξενιστών και η αύξηση των μεγάλων θηλαστικών
Κρίσιμο για τη θαλάσσια ισορροπία είναι και το θέμα των ξενιστών, δηλαδή των δηλητηριωδών ψαριών (λαγόψαρα, λεοντόψαρα, μπλε καβούρια), που λόγω της κλιματικής αλλαγής γεμίζουν σιγά σιγά και τις ελληνικές θάλασσες. «Υπάρχει ένα πιλοτικό μέτρο στην Κρήτη με επιδότηση περίπου 6,5 ευρώ το κιλό ξενιστών. Αν αυτό επιτραπεί πανελλαδικά, τότε ο ψαράς που θα πάει για ξενιστές, θα χρειαστεί διαφορετικά εργαλεία. Θα θέλει παραγάδια με σύρμα, γιατί τα απλά παραγάδια και τα δίχτυα τα κόβουνε. Θα πρέπει, βέβαια, να αποζημιώνεται μηνιαία για να καλύπτει εκτός του εξοπλισμού και το κόστος των κλιβάνων καύσης. Προφανώς, η επιλογή αλιείας μόνο σε ξενιστές θα αφήσει την αγορά χωρίς φρέσκο ψάρι».
Πρόβλημα, επίσης, δημιουργείται και από τον υπερδιπλασιασμό του πληθυσμού δελφινιών και φωκιών στις ελληνικές θάλασσες. «Θα πρέπει να υπάρξει μία μέριμνα οικονομική, μία χρηματοδότηση για εργαλεία για την αποτροπή των θηλαστικών που καταστρέφουν τα δίχτυα, όπως οι πομποί με τους υπερήχους. Θέλουμε να μας εφοδιάσουν με αυτούς τους πομπούς και να υπάρξει ένα εφάπαξ ποσό ετησίως για τις αποδεδειγμένες καταστροφές από τα θαλάσσια θηλαστικά. Με αυτά τα δύο απλά μέτρα θα έμπαινε κάπως το νερό στο αυλάκι».
Ο βραχνάς της ψηφιοποίησης
Ένα άλλο αίτημα που προβάλλει το συντονιστικό είναι και η ανάγκη να μεταφερθεί τουλάχιστον χρονικά η επιβολή της βίαιης ψηφιοποίησης. «Είμαστε υποχρεωμένοι να έχουμε κατεβάσει την εφαρμογή στο τάμπλετ ή στο κινητό και να υπάρχει ίντερνετ προσβάσιμο. Μην ξεχνάτε ότι η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο, αλλά και τον πιο γερασμένο αλιευτικό στόλο απέναντι στα κράτη μέλη και μηδέν υποστήριξη. Πώς ένας ψαράς 60-70 χρονών θα ενημερώνει για όλα τα στάδια (ζύγισμα, αγορά, ταβέρνα, πώληση) το σύστημα της ΑΔΑΕ και να γίνεται αυτό το αλισβερίσι ακόμα και σε αυτούς που κόβουν στην πλώρη και πουλάνε λιανικά; Τώρα έχουμε το μπλοκάκι λιανικής πώλησης και κόβουμε την απόδειξη. Ζητάμε να μείνει έως έχει το σύστημα που έχει πάρει αναβολή μέχρι τον Απρίλιο του ‘26. Δεν μπορούμε να κοιτάμε τους ευρωπαϊκούς κοινοτικούς κανονισμούς χωρίς να κοιτάμε τις συνθήκες και τις υποδομές που έχει η Ελλάδα», εξηγεί ο πρόεδρος του σωματείου αλιέων Αίγινας.
Το αλιευτικό μητρώο
«Αν καταργηθεί ο ν. 4015 τότε ξανασυστήνονται οι θεσμικές οργανώσεις και λύνονται τα χέρια όλων με την άμεση δημιουργία ολοκληρωμένου αλιευτικού μητρώου για να ξεκαθαρίσει και τις επιδοτήσεις. Ένα μητρώο εγκεκριμένο για να μπορεί και ο παράκτιος αλιέας να δικαιούται και να διεκδικεί τις επιδοτήσεις. Γιατί κακά τα ψέματα, υπάρχουν καΐκια που πήραν επιδοτήσεις και τα καΐκια αυτά τα έχουν στη στεριά».
Ο Χρ. Δρίβας αναφέρθηκε στη συνέχεια και στο μεγάλο πρόβλημα του ερασιτεχνισμού και κυρίως του δήθεν ερασιτεχνισμού, που χτυπάει άμεσα τους επαγγελματίες ψαράδες, καθώς οι ερασιτέχνες ψαρεύουν ανεξέλεγκτα ενώ ρίχνουν τις τιμές έχοντας κι άλλες επαγγελματικές δραστηριότητες και απολαβές. «Το μητρώο θα μας διασφαλίσει στοιχειωδώς», συμπλήρωσε.
Διαβατήρια ψαριού
«Ένα τελευταίο που θέλω να συμπληρώσω», μας είπε, «είναι η ανάγκη να υπάρχει το διαβατήριο ψαριού, ώστε ο καταναλωτής να ξέρει τι τρώει και από πού. Ο πελάτης που πάει να πάρει ένα κιλό ψάρια από την ιχθυαγορά, από το ιχθυοπωλείο, πρέπει να ξέρει και από πού είναι, να ξέρει αν είναι ιχθυοτροφείου ή αλιείας. Όπως το είχαμε πει στον κ. Κέλλα σε μια συνάντηση πέρσι στο υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης, έχουν μπερδέψει δύο ρήματα: άλλο το αλιεύω κι άλλο το καλλιεργώ. Γιατί να είναι οι ιχθυοκαλλιέργειες στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξη Διεύθυνσης Αλιείας και να μην ανήκουν σε ένα άλλο φορέα; Δεν μπορεί οι ιχθυοκαλλιέργειες να παίρνουν επιδοτήσεις που είναι αποκλειστικά για την ελληνική αλιεία».
Ο πικρός επίλογος
«Όλα αυτά τα θέματα αφορούν την επιβίωσή μας. Δηλαδή αν συνεχίσουμε έτσι, με αυτόν τον ρυθμό, δεν θα υπάρχουν ούτε ψάρια, ούτε ψαράδες σε λιγότερο από πέντε χρόνια. Κανένα νέο παιδί δεν πάει να μπει στη θάλασσα. Να ρίξει εκεί τα λεφτά του για να καεί, με τα μειωμένα ιχθυοαποθέματα και τα κατεστραμμένα οικοσυστήματα; Μας πάνε με μαθηματική ακρίβεια στον εξαφανισμό, προκειμένου να επωφεληθούν οι ιχθυοκαλλιέργειες, γιατί εκεί είναι τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα».
Κλείνοντας τη συζήτηση ο πρόεδρος αναφέρθηκε στη σημαντική υποστήριξη της ΟΜ Αίγινας της ΝεΑρ, του Π. Πατσακιού και των βουλευτών Ν. Ηλιόπουλου και Θ. Δρίτσα.
Από την πλευρά μου ευχαριστώ την αγαπημένη φίλη δημοσιογράφο ΑΨ για τη βοήθεια.
Όλγα Χαρίτου
Η ΕΠΟΧΗ
