Macro

Branko Marcetic: ΗΠΑ και Ισραήλ μετατρέπουν τον πόλεμο «τύπου Γάζας» στη νέα κανονικότητα

Στο Ιράν και τον Λίβανο, οι στρατοί των ΗΠΑ και του Ισραήλ βομβαρδίζουν πυκνοκατοικημένες γειτονιές, καταστρέφουν πολιτικές υποδομές, σκοτώνουν παιδιά και δολοφονούν εργαζόμενους στον τομέα της υγείας. Αν όλα αυτά σας φαίνονται γνώριμα, είναι επειδή εφαρμόζεται το ίδιο ακριβώς «εγχειρίδιο» με τη Γάζα.

Μία από τις πιο αποτρόπαιες πτυχές της γενοκτονίας στη Γάζα —πέρα από τη σχεδόν πρωτοφανή σφαγή παιδιών και άλλων αθώων και τον σχεδόν ολοκληρωτικό αφανισμό μιας ολόκληρης κοινωνίας, κάτι χωρίς προηγούμενο στη σύγχρονη εποχή— είναι ότι αξιωματούχοι τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στο Ισραήλ ήλπιζαν απροκάλυπτα να την καταστήσουν το νέο, φρικαλέο πρότυπο για τον σύγχρονο πόλεμο. Όπως βλέπουμε αυτή τη στιγμή στο Ιράν και τον Λίβανο, δεν χάνουν καθόλου χρόνο να εφαρμόσουν αυτό το πρότυπο και αλλού.

Πέρυσι, ενώ η Γάζα βρισκόταν σε ερείπια και πάνω από το 10% του πληθυσμού της είχε σκοτωθεί ή τραυματιστεί, το περιοδικό New Yorker δημοσίευσε ένα ανατριχιαστικό ρεπορτάζ σχετικά με τη γενοκτονία στη Γάζα. Το περιοδικό ανέφερε ότι μια σειρά από στρατιωτικούς νομικούς και εμπειρογνώμονες των ΗΠΑ έβλεπαν το κρεσέντο θανάτου και καταστροφής του Ισραήλ στη Γάζα όχι απλώς ως έναν απόλυτα αποδεκτό τρόπο διεξαγωγής πολέμου, αλλά ως μια «πρόβα τζενεράλε» για μια μελλοντική σύγκρουση με κάποιον αντίπαλο των ΗΠΑ, όπως η Κίνα: δηλαδή, έναν πόλεμο χωρίς φραγμούς, χωρίς τήρηση του διεθνούς δικαίου και χωρίς καμία αναστολή για τη δολοφονία αμάχων.

Με άλλα λόγια, αυτό που έκανε το Ισραήλ στη Γάζα με την πλήρη στήριξη των ΗΠΑ, προορίζεται να είναι η νέα κανονικότητα του πολέμου — τουλάχιστον όταν τον διεξάγει η «δική μας πλευρά».
Αυτή η αναφορά συνυπάρχει άβολα με μια πρακτική των Αμερικανών και Ισραηλινών αξιωματούχων να επικαλούνται συνεχώς τους ισοπεδωτικούς βομβαρδισμούς των Συμμάχων κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, προκειμένου να δικαιολογήσουν τη γενοκτονία που διαπράττουν. Για σχεδόν ολόκληρη τη μεταπολεμική περίοδο, εκείνοι οι βομβαρδισμοί θεωρούνταν παγκοσμίως εγκλήματα πολέμου και αποτρόπαιοι από ηθικής άποψης— ακόμη και από τον ίδιο τον Κέρτις ΛεΜέι, τον ψυχωτικό στρατηγό που ηγήθηκε των εμπρηστικών βομβαρδισμών της Ιαπωνίας και αργότερα λαχταρούσε έναν πυρηνικό πόλεμο με τη Σοβιετική Ένωση. Ήταν πράξεις που ο πολιτισμένος κόσμος έθεσε αμέσως εκτός νόμου μετά τον πόλεμο, όταν δημιούργησε το σύστημα του διεθνούς δικαίου που σήμερα παλεύει να κρατηθεί στη ζωή με τα νύχια.

Ήταν τόσο αποτρόπαιο, που ακόμη και ο Ρίτσαρντ Νίξον ένιωσε την ανάγκη να υποκριθεί στον τύπο το 1972 ότι ο εμπρηστικός βομβαρδισμός της Δρέσδης είχε παρατραβήξει και ότι ο ίδιος δεν θα έκανε ποτέ κάτι τέτοιο στο Βιετνάμ — παρόλο που ισχυριζόταν ότι θα ήταν απόλυτα δικαιολογημένος αν το έπραττε. (Για την ιστορία, το έκανε). Ωστόσο, τα τελευταία τρία χρόνια, τα γεράκια της αμερικανικής και ισραηλινής πολιτικής δεν μπαίνουν καν στον κόπο να υποκριθούν.
Αυτό που εκτυλίσσεται τώρα στο Ιράν και τον Λίβανο είναι η εφαρμογή αυτού ακριβώς του στρατιωτικού δόγματος στην πράξη.

Το Ιράν ως Γάζα

Παρόλο που οι εκτιμήσεις ποικίλλουν, υπάρχει μια γενική παραδοχή στο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έριχναν περίπου χίλια πυρομαχικά ημερησίως στο Ιράν κατά τις πρώτες ημέρες του πολέμου — ένας ρυθμός ανάλογος με εκείνον των πρώτων ημερών του πρωτοφανούς βομβαρδισμού της Γάζας από το Ισραήλ. Μάλιστα, εάν η εκτίμηση του ίδιου του Ισραήλ —ότι έριξε 15.000 βόμβες στο Ιράν κατά τις πρώτες είκοσι έξι ημέρες— είναι ακριβής, τότε ο ημερήσιος μέσος όρος των 577 βομβών που έπεφταν στο Ιράν ξεπέρασε τον πρώτο μήνα των βομβαρδισμών στη Γάζα το 2023, όπου αναφέρθηκε ότι έπεφταν λίγο λιγότερες από πεντακόσιες βόμβες την ημέρα.

Σύμφωνα με την Airwars, την ανεξάρτητη οργάνωση παρατηρητών που καταγράφει τους βομβαρδισμούς αμάχων, αν χρησιμοποιήσουμε το ελαφρώς διαφορετικό μέτρο του αριθμού των στόχων που επλήγησαν, οι πρώτες εκατό ώρες του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου κατά του Ιράν ήταν δύο φορές πιο σφοδρές από την αντίστοιχη περίοδο στη Γάζα πριν από τρία χρόνια. Το Ισραήλ έπληξε στη Γάζα περίπου τους μισούς στόχους από όσους έπληξε το ίδιο και ο στρατός των ΗΠΑ στο Ιράν κατά τις πρώτες τέσσερις ημέρες αυτού του τρέχοντος πολέμου (τέσσερις χιλιάδες).

Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η Γάζα, ιδιαίτερα κατά τις πρώτες ημέρες και εβδομάδες, αποτέλεσε την πιο έντονη εκστρατεία βομβαρδισμών αυτού του αιώνα, ξεπερνώντας το Ιράκ, το Αφγανιστάν, τη Λιβύη, τη Συρία, τον πόλεμο κατά του ISIS και τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία — ακόμη και πολλούς πολέμους του περασμένου αιώνα.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η αμερικανο-ισραηλινή μέθοδος πολέμου στο Ιράν μοιράζεται μια σειρά από χαρακτηριστικά που, εκείνη την εποχή, θεωρήθηκαν πρωτοφανή και μοναδικά για τον πόλεμο της Γάζας.

Ο πόλεμος ξεκίνησε με μια σφαγή παιδιών, σε αυτό που έχει πλέον επιβεβαιωθεί ως εσκεμμένος αμερικανικός βομβαρδισμός σχολείου, ο οποίος σκότωσε περισσότερα από εκατό νεαρά κορίτσια. Γνωρίζουμε πλέον ότι ξεκίνησε επίσης με τον βομβαρδισμό ενός αθλητικού κέντρου και ενός άλλου δημοτικού σχολείου, που σκότωσε είκοσι ένα άτομα, συμπεριλαμβανομένων δύο παιδιών, χρησιμοποιώντας έναν νέο πύραυλο μικρού βεληνεκούς, του οποίου η πρώτη χρήση σε μάχη έγινε σε αυτόν τον πόλεμο. Οι στρατοί των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχουν έκτοτε ρίξει βαριές βόμβες σε ολόκληρα κτίρια κατοικιών και έχουν ισοπεδώσει ολόκληρα οικιστικά τετράγωνα παρά τον προφανή κίνδυνο για τους αμάχους, θάβοντας απλούς Ιρανούς κάτω από τα ερείπια.

Σύμφωνα με την Ιρανική Ερυθρά Ημισέληνο —τον τοπικό αντίστοιχο φορέα του Ερυθρού Σταυρού— το Ισραήλ έχει προκαλέσει ζημιές ή έχει καταστρέψει συνολικά περισσότερες από 90.000 κατοικίες σε όλο το Ιράν, περισσότερες από τριακόσιες δομές υγείας και ιατρικές εγκαταστάσεις, περισσότερα από επτακόσια πανεπιστήμια και σχολεία, καθώς και μια σειρά από άλλες πολιτικές υποδομές. Σε αυτές περιλαμβάνονται φαρμακεία, πάμπολλα αστυνομικά τμήματα και άλλες τοποθεσίες ασφαλείας, οι υποδομές που χρησιμοποιούνται για την πληρωμή των αξιωματικών, καθώς και μια μονάδα αφαλάτωσης που παρέχει πόσιμο νερό και μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς αιώνων. Επίσης, έχει στοχεύσει ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις με βομβαρδισμούς τουλάχιστον τρεις φορές από την έναρξη του πολέμου, ρισκάροντας ένα τρομερό ατύχημα. Τόσο το Ισραήλ όσο και ο Ντόναλντ Τραμπ έχουν έκτοτε απειλήσει να καταστρέψουν και τις υπόλοιπες ενεργειακές υποδομές του Ιράν.
Το Ισραήλ βομβάρδισε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στην Τεχεράνη, κάτι που ισοδυναμούσε με χημική επίθεση, προκαλώντας σύννεφα τοξικών αναθυμιάσεων πάνω από την πόλη πνίγοντας την ατμόσφαιρά της για μέρες, ενώ μαύρη όξινη βροχή έπεφτε πάνω σε όσους βρίσκονταν από κάτω. Τώρα έχει στοχεύσει επίσης υποδομές ζωτικής σημασίας για την τροφοδοσία του Ιράν με τρόφιμα και μια μονάδα παραγωγής αντικαρκινικών φαρμάκων, καθώς και την παραγωγή χάλυβα, η οποία είναι κρίσιμη τόσο για την οικονομία της χώρας όσο και για την ικανότητά της να ανοικοδομηθεί μετά τον πόλεμο.
Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι μέρος της αιτίας για αυτή την αδιάκριτη και παράνομη σφαγή είναι η εξάρτηση από την τεχνητή νοημοσύνη για τη στοχοποίηση, ενώ ο Υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ ανακοίνωσε ότι ο στρατός των ΗΠΑ, έχοντας έλλειψη σε πυρομαχικά ακριβείας, θα άρχιζε να χρησιμοποιεί τεράστιες βόμβες 500, 1.000 και 2.000 λιβρών που προκαλούν πιο αδιάκριτες καταστροφές.

Όλα αυτά θα πρέπει να ακούγονται γνώριμα. Οι βομβαρδισμοί χωρίς καμία μέριμνα για τον κίνδυνο των αμάχων, η χρήση τεχνητής νοημοσύνης και τεράστιων βομβών σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, η φαινομενικά αβίαστη σφαγή παιδιών, η χρήση χημικού πολέμου και της πείνας ως μέσων διεξαγωγής πολέμου, οι επιθέσεις σε μη στρατιωτικές υποδομές κρίσιμες για τη βασική λειτουργία της κοινωνίας —συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ενέργειας, των εγκαταστάσεων υγειονομικής περίθαλψης και των μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς— όλα αυτά ήταν τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα.

Δεν αναπαράγονται μόνο οι μέθοδοι του πολέμου της Γάζας — από την πλευρά των ΗΠΑ, αναπαράγεται και η ρητορική. Ο Χέγκσεθ εγκατέλειψε τις προσχηματικές δηλώσεις που συνήθιζαν να κάνουν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι περί «ηθικού πολέμου» και ανησυχίας για τους αμάχους, και αντ’ αυτού εκτοξεύει όλο και συχνότερα σκοτεινές προειδοποιήσεις ισραηλινού τύπου για συλλογική δολοφονία όλων των Ιρανών· απειλεί ότι η χώρα θα βρεθεί αντιμέτωπη με «θάνατο και καταστροφή από τον ουρανό καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας» και προειδοποιεί ότι «οι μόνοι που πρέπει να ανησυχούν αυτή τη στιγμή είναι οι Ιρανοί που νομίζουν ότι πρόκειται να επιβιώσουν». Μόλις πριν από μια εβδομάδα, κυριολεκτικά προσευχήθηκε στον Θεό να «σπάσει τα δόντια των ασεβών» και να φέρει «συντριπτική βία εναντίον εκείνων που δεν αξίζουν έλεος» σε αυτόν τον πόλεμο.

Ο Λίβανος ως Γάζα

Θα ήταν ήδη αρκετά κακό αν όλο αυτό περιοριζόταν στο Ιράν. Όμως βλέπουμε το ίδιο πράγμα στον πόλεμο που διεξάγει ταυτόχρονα το Ισραήλ στον Λίβανο.

Εκεί, ο ισραηλινός στρατός δίνει παράνομα εντολές αναγκαστικής εκκένωσης σε Λιβανέζους αμάχους υπό την απειλή θανάτου από αδιάκριτους βομβαρδισμούς, γεγονός που οδήγησε στον εκτοπισμό περισσότερων από ένα εκατομμύριο ανθρώπων, δηλαδή το απίστευτο ποσοστό 20% του πληθυσμού του Λιβάνου. Σχεδιάζει να καταλάβει επ’ αόριστον ένα μεγάλο τμήμα της λιβανέζικης επικράτειας ως «νεκρή ζώνη» (buffer zone), ισοπεδώνοντας γι’ αυτόν τον σκοπό όλα τα εκκενωμένα πλέον σπίτια και κτίρια που άφησαν πίσω τους οι πρώην κάτοικοι — αφού πρώτα οι Ισραηλινοί στρατιώτες λεηλατήσουν με χαρά τις κατοικίες.

Το Ισραήλ φαίνεται να στοχεύει ειδικά Λιβανέζους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας και δημοσιογράφους, σκοτώνοντας μέχρι στιγμής δεκάδες από τους πρώτους και πέντε από τους δεύτερους, συμπεριλαμβανομένων εννέα διασωστών που σκοτώθηκαν στον Νότιο Λίβανο το περασμένο Σαββατοκύριακο σε μια σειρά πληγμάτων σε υγειονομικές εγκαταστάσεις. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι έχει χρησιμοποιήσει λευκό φώσφορο πάνω από κατοικημένες περιοχές.

Όλα αυτά ήταν προηγουμένως εκτός ορίων εγκλήματα, τα οποία έγιναν αποτρόπαια, τακτικά, χαρακτηριστικά της ισοπέδωσης της Γάζας από το Ισραήλ. Και έρχονται παράλληλα με άλλες αναλογίες με τη Γάζα που μόλις εξετάσαμε στην περίπτωση του Ιράν και οι οποίες επαναλαμβάνονται στον Λίβανο, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων σε υγειονομικές εγκαταστάσεις, κτίρια κατοικιών και άλλες πολιτικές υποδομές, όπως εργοστάσια παραγωγής ενέργειας, εγκαταστάσεις ύδρευσης και αποχέτευσης, καθώς και την αγροτική γη στην οποία βασίζεται η χώρα για την παραγωγή τροφίμων.

Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι είναι στην πραγματικότητα απολύτως σαφείς ως προς αυτό, επικαλούμενοι τις ενέργειές τους στη Γάζα για να εξηγήσουν τα πολεμικά τους σχέδια στον Λίβανο, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να χρησιμοποιούν τη γενοκτονική καταστροφή της περιοχής ως απειλή. Ίσως το πιο ανατριχιαστικό είναι ότι ένα από τα πιο ειδεχθή στατιστικά στοιχεία για τη δράση των ισραηλινών δυνάμεων στη Γάζα —ότι σκότωναν καθημερινά παιδιά που αντιστοιχούσαν σε μια ολόκληρη σχολική τάξη, σύμφωνα με τον επικεφαλής της UNICEF— είναι σχεδόν το ίδιο στατιστικό στοιχείο που χρησιμοποίησε μόλις ο αναπληρωτής διευθυντής της UNICEF για να περιγράψει τι κάνει το Ισραήλ στον Λίβανο αυτή τη στιγμή.

Είμαστε όλοι Γάζα τώρα

Αυτό που παρακολουθούμε αυτή τη στιγμή στη Μέση Ανατολή είναι η «Γαζοποίηση» του πολέμου. Είναι σαφές ότι το Ισραήλ και η Ουάσιγκτον είναι αποφασισμένοι να μετατρέψουν ορισμένες από τις πιο αποκρουστικές ισραηλινές συμπεριφορές στη Γάζα —πράξεις που θεωρούσαμε μοναδικές, ιστορικής σημασίας δείγματα ανθρώπινου σαδισμού— στη νέα κανονικότητα για όλους τους μελλοντικούς πολέμους τους.

Αυτό είναι αποτρόπαιο σε ένα στοιχειώδες ανθρώπινο επίπεδο. Ο σκοπός του διεθνούς δικαίου είναι να συναινούν όλοι σε ορισμένους βασικούς κανόνες, ως έναν τρόπο διασφάλισης ότι ορισμένες συμπεριφορές στον πόλεμο είναι εκτός ορίων, ανεξάρτητα από το ποιος εμπλέκεται. Αλλά από τη στιγμή που αρχίζεις να εξαιρείς τον εαυτό σου, μπορούν να το κάνουν και οι αντίπαλοί σου, και το αποτέλεσμα κάθε άλλο παρά ευχάριστο είναι — όπως βλέπουμε με τα αντίποινα του Ιράν σε πολιτικές υποδομές και τις ξαφνικές κραυγές των νεοσυντηρητικών και των Ισραηλινών αξιωματούχων ότι, μιμούμενο εκείνους, το Ιράν διαπράττει εγκλήματα πολέμου.

Η τήρηση του διεθνούς δικαίου δεν είναι ένας διακόπτης που μπορείς να ανοιγοκλείνεις κατά το δοκούν. Καταβάλλοντας κάθε προσπάθεια για να κουρελιάσουν αυτή την έννοια, το Ισραήλ και οι αξιωματούχοι του Τραμπ δεν διαπράττουν απλώς ειδεχθή εγκλήματα. Δημιουργούν έναν πιο βάρβαρο κόσμο, όπου οι δικοί τους άνθρωποι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από το ίδιο το κακό που οι ίδιοι διαπράττουν τώρα: έναν κόσμο στον οποίο οι μελλοντικοί αντίπαλοι των ΗΠΑ, για παράδειγμα, θα έχουν λιγότερες αναστολές να επιτεθούν στην τροφοδοσία των Αμερικανών με τρόφιμα ή στις υποδομές που τους κρατούν ζεστούς τον χειμώνα, ή να καταστρέψουν τις υγειονομικές εγκαταστάσεις στις οποίες βασίζονται όταν αρρωσταίνουν· όλα αυτά εξαιτίας ενός αντιδημοφιλούς πολέμου που ξεκίνησαν ηγέτες τους οποίους οι περισσότεροι Αμερικανοί ούτε καν συμπαθούν.

Η «Γαζοποίηση» του πολέμου από τον Τραμπ και το Ισραήλ είναι ένα μεγάλο ρίσκο. Και είναι οι ζωές μας, οι ζωές των παιδιών μας, των οικογενειών μας και των αγαπημένων μας προσώπων, αυτές που θέτουν ως ενέχυρο.

JACOBIN