Ήταν φθινόπωρο του 2016 και στο βήμα του συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ ανέβαινε ένας σύντροφος από την Τουρκία. Ο Σελαχατίν Ντεμιρτάς. Έκλεισε τον χαιρετισμό του λέγοντας πως γυρίζοντας πίσω στην Τουρκία θα οδηγηθεί στις φυλακές. Το ήξερε. Όμως γιατί τότε ένας από τους πλέον δημοφιλείς πολιτικούς της γείτονος θα είχε τέτοια μοίρα;
Ας πάμε δύο χρόνια πριν. Φθινόπωρο του 2014, ο ΙSIS επιτίθεται στο Κομπάνι. Η κυβέρνηση Ερντογάν κλείνει τα μάτια και βοηθά τους μαχητές του ISIS. Ο λόγος; Μα οι αγωνίστριες και οι αγωνιστές του Κομπάνι έχουν άλλο μοντέλο να υπερασπιστούν που δεν ταιριάζει με τα ειωθότα της περιοχής. Στην νοτιοανατολική Τουρκία γίνονται μεγάλες διαδηλώσεις κατά του Ερντογάν και υπέρ των ανθρώπων στο Κομπάνι. Το HDP καλεί τον κόσμο να συμμετάσχει σε αυτές τις διαδηλώσεις. Αλλά συμβαίνει αυτό που δεν έπρεπε να συμβεί. Η βία θα δημιουργήσει τη συνθήκη ώστε να σκοτωθούν 30 άνθρωποι. Κυρίως διαδηλωτές, κυρίως από τις δυνάμεις ασφαλείας. Και τότε το κράτος βρίσκει την ευκαιρία του να τελειώνει με τον πιο δημοφιλή πολιτικό της Αριστεράς. Απαγγέλλονται κατηγορίες για παρακίνηση σε στάση και άλλες συναφείς, με αποτέλεσμα ο Ντεμιρτάς και άλλοι πολιτικοί να οδηγηθούν στις φυλακές. Η δίκη για το Κομπάνι ξεκίνησε αλλά μέχρι σήμερα 10 χρόνια μετά δεν έχει τελειώσει.
Αυτή είναι η βασική νομική αιτία που κρατά τον Ντεμιρτάς στις φυλακές. Ο ίδιος σε πρόσφατη δήλωση του, στις 22 Απριλίου σημείωσε πως «πολιτικοί είναι οι λόγοι της φυλάκισής μου, πολιτικοί θα είναι και οι λόγοι της αποφυλάκισής μου». Τη δήλωση αυτή την έκανε με αφορμή επίσκεψης που έγινε από μέλη των κομμάτων της αντιπολίτευσης στην Τουρκία στις φυλακές. Είναι γνωστό ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει ζητήσει την αποφυλάκιση του Ντεμιρτάς. Είναι γνωστό επίσης ότι η Τουρκία σε αρκετές περιπτώσεις δεν συγκινείται από τις αποφάσεις του δικαστηρίου.
Γιατί όμως τον Ντεμιρτάς; Μα η απάντηση είναι απλή. Ο Ντεμιρτάς είχε πάρει το υψηλότερο ποσοστό στον λαό τόσο σε βουλευτικές εκλογές, όσο και ως υποψήφιος πρόεδρος της Αριστεράς στην Τουρκία. Το ποσοστό του ήταν το πάτωμα και όχι το ταβάνι. Ήταν αυτό που λέμε έξω από το κουτί. Ο Ντεμιρτάς είχε καταφέρει και κάτι άλλο, κάτι πολύ σημαντικό αλλά και επικίνδυνο για το σύστημα συνάμα. Είχε καταφέρει να πείσει πολλούς Τούρκους πως το HDP δεν είναι μόνο ένα ακόμη κουρδικό κόμμα. Αλλά είναι ο χώρος της συνάντησης των ευαίσθητων ανθρώπων της Τουρκίας ανεξάρτητα με την εθνικότητα που έχουν. Είναι ένα στοιχείο που μόνο η Αριστερά μπορεί να το εκφράσει. Και αυτό ήταν επικίνδυνο. Από την άλλη, ο Μπαχτσελί πριν από κάποιο καιρό έκανε λόγο για ενδεχόμενη αποφυλάκιση του Οτσαλάν. Όχι όμως του Ντεμιρτάς. Ο ακροδεξιός ηγέτης, ο σφοδρός πολέμιος των Κούρδων, ο συγκάτοικος του Ερντογάν, άνοιξε αυτό το θέμα. Γιατί ξέρει πως ο Οτσαλάν είναι το παρελθόν. Θα είναι μια κίνηση καλής θέλησης προς τους Κούρδους που τους έχει τώρα ανάγκη ο Ερντογάν, αλλά όλοι ξέρουν πως ο Ντεμιρτάς είναι το παρόν και το μέλλον όχι των Κούρδων μόνο, αλλά σύνολης της άλλης Τουρκίας. Όσο μπορούν θα καθυστερήσουν την αποφυλάκιση του. Η δίκη για το Κομπάνι θα εκτυλίσσεται αργά, ανάλογα με τις πολιτικές που προκρίνει ο σημερινός πρόεδρος της Τουρκίας.
Αλλά πάντα υπάρχει το απρόβλεπτο στην ιστορία. Και το απρόβλεπτο το φέρνει πάντα ο λαός. Αν, λοιπόν, ο Ερντογάν χάσει τις επόμενες εκλογές, πολλά πράγματα θα τεθούν σε κίνηση στην γείτονα. Ένα από αυτά μάλλον θα είναι και η αποφυλάκιση του Σελαχατίν Ντεμιρτάς που μέχρι τώρα φαίνεται παγωμένη, όπως σχεδόν παγωμένη είναι και η δικαστική διαδικασία. Γιατί όλοι ξέρουν πως οι λόγοι της φυλάκισης δεν είναι δικαστικοί, αλλά πολιτικοί. Προφανώς δεν περιμένουμε από την ελληνική κυβέρνηση ή από αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να θέσουν το θέμα του Ντεμιρτάς στην πολιτική ηγεσία της Τουρκίας. Άλλωστε, δεν έχουν λόγο να το κάνουν αυτό. Ο Ντεμιρτάς είναι επικίνδυνος για το σύστημα συνολικά, άρα δεν υπάρχει λόγος. Τουναντίον υπάρχει λόγος η δικαστική διαδικασία να έχει τέρμα της το άπειρο.
Αλλά στους περίεργους καιρούς που ζούμε ίσως πρέπει τόσο η ελληνική όσο και η ευρωπαϊκή Αριστερά να ξαναθέσουν το θέμα της αποφυλάκισης του Ντεμιρτάς. Γιατί στο τέλος της μέρας σημαίνει το να έχεις κάνει αυτό που θεωρείς σωστό, κόντρα στον καιρό. Είναι ανάγκη να ζητηθεί μια συνάντηση μαζί του στις φυλακές και την πρωτοβουλία να την πάρει το Κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς. Δεν σημαίνει ότι η Τουρκία θα δεχτεί αυτή την επίσκεψη. Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να την απορρίψει. Αλλά και μόνο η κίνηση θα σημαίνει. Όχι μόνο για τον Ντεμιρτάς, αλλά και για τον κόσμο στην Τουρκία που σκέφτεται διαφορετικά. Γιατί δεν υπάρχει μόνο μια Τουρκία, υπάρχουν πολλές, που απλώς εδώ στην Ελλάδα δεν μας ενδιαφέρει να τις μάθουμε, γιατί απλώς βολευόμαστε με τον στερεοτυπικό λόγο της ύπαρξης του «προαιώνιου εχθρού». Σε κάθε περίπτωση, όμως, τίποτε δεν είναι εύκολο σωστά;