Όπως είναι γνωστό, την Πέμπτη 7 Μαϊου παρήλθε η προθεσμία για την ενσωμάτωση στην Ελληνική έννομη τάξη της οδηγίας της ΕΕ για την θέσπιση νομοθεσίας ενάντια στις αγωγές Slapp, δηλαδή τις εκφοβιστικές αγωγές που ασκούνται συνήθως από ισχυρούς οικονομικά παράγοντες με σκοπό την φίμωση του τύπου.
Πρόσφατα εξάλλου η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕλεΔΑ) σε συνεργασία με την δημοσιογραφική ομάδα The Manifold παρουσίασε έναν εκτενή κατάλογο υποθέσεων στις οποίες επιφανείς οικονομικοί παράγοντες στρέφονται κατά μέσων που ασκούν κριτική στις δραστηριότητές τους.
Πέρα από τον γνωστό πρωταθλητή των Slapp αγωγών, τον πρωθυπουργικό ανεψιό Γρηγόρη Δημητριάδη, επιφανή υπερασπιστή του απορρήτου των επικοινωνιών, ένα σημαντικό μέρος των υποθέσεων αυτών αφορά αγωγές που στρέφονται κατά μέσων που ασκούν κριτική σε ζητήματα προστασίας του περιβάλλοντος, δηλαδή οι λεγόμενες αγωγές eco-Slapp.
Αυτή είναι μια πολύ διαδεδομένη διεθνώς πρακτική που ενίοτε δυστυχώς αποδεικνύεται αποτελεσματική. Είναι για παράδειγμα γνωστή η απόφαση δικαστηρίου των ΗΠΑ σύμφωνα με την οποία η οργάνωση Greepeace καλείται να καταβάλει σε αμερικανική εταιρεία αγωγών πετρελαίου ως αποζημίωση για δυσφήμηση το ποσό των 345 εκατομμυρίων δολαρίων.
Οι ισχυροί δεν θέλουν μόνο να ρυπαίνουν, θέλουν να το κάνουν και ανενόχλητοι.
Μια υπόθεση που δεν περιλήφθηκε στην λίστα της ΕλΕΔΑ, αλλά τυχαίνει να γνωρίζω καθώς την χειρίστηκα, είναι και η αγωγή του Άγγελου Μιχαλόπουλου κατά της εφημερίδας η Εποχή. Ο Άγγελος Μιχαλόπουλος είναι πολύ ισχυρός επιχειρηματίας που δραστηριοποιείται στην Ίο.
Είναι ιδιοκτήτης του 1/4 της έκτασης του νησιού έχοντας προβεί σε περισσότερες από 2000 αγορές ακινήτων στο νησί.
Οι δραστηριότητές του, που περιλαμβάνουν την ανέγερση μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων έχοyυν προκαλέσει την κριτική πολλών περιβαλλοντικών οργανώσεων, αλλά και την επιβολή προστίμων από την διοίκηση και την άσκηση ποινικών διώξεων.
Παρένθεση (θα σκάσω αν δεν το γράψω): οι δραστηριότητές του έτυχαν της ενίσχυσης όλων των κυβερνήσεων των τελευταίων ετών. Μάλιστα και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ενίσχυσε το πιο μεγαλεπήβολο σχέδιο του Α.Μ., να χτίσει ένα τεράστιο ξενοδοχείο στην περιοχή Κουμπάρα. Ευτυχώς το έργο σταμάτησε με απόφαση του ΣΤΕ (ΣΤΕ 1037/2022).
Το γράφω αυτό για τους φίλους που νομίζουν ότι αρκεί να κλίνουμε την φράση “προοδευτική διακυβέρνηση” σε όλες τις πτώσεις, ενώ αυτό που χρειάζεται δεν είναι ο προοδευτικός βερμπαλισμός, αλλά η ριζοσπαστική πολιτική και οι ρήξεις.
Κλείνει η παρένθεση.
Η Εποχή σε φύλλο της τον Ιανουάριο του 2022 έγραψε εσφαλμένα ότι ο Α.Μιχαλόπουλος καταδικάστηκε από το Πλημμελειοδικείο Νάξου για υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Το αληθές είναι ότι είχε καταδικαστεί ο πρόεδρος του ΔΣ μίας από τις εταιρείες συμφερόντων του Α.Μιχαλόπουλου.
Η εφημερίδα επανόρθωσε στο αμέσως επόμενο φύλλο συνεχίζοντας βέβαια να ασκεί στις δραστηριότητες των εταιρείων του κ.Μιχαλόπουλου, που εξάλλου είχαν κριθεί από το δικαστήριο ότι συνιστούν παραβιάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας
Παρά την επανόρθωση, ο κ.Μιχαλόπουλος θεώρησε σκόπιμο να ασκήσει αγωγή κατά της εφημερίδας ζητώντας το ποσό των 120.000 ευρώ, που αν επιδικαζόταν θα οδηγούσε την Εποχή μετά βεβαιότητας σε κλείσιμο.
Η αγωγή εκδικάστηκε το 2023. Την ημέρα δίκης διαπιστώσαμε βέβαια ότι ο κ.Μιχαλόπουλος έχει ασκήσει αγωγή και κατά του Συλλόγου Ιητών (κατοίκων της Ίου) ζητώντας και από αυτούς να σταματήσουν την κριτική τους.
Η αγωγή σε βάρος της Εποχής απορρίφθηκε καθώς το δικαστήριο έκρινε ότι η εφημερίδα ενήργησε καλόπιστα και αποκατέστησε την αλήθεια, ενώ άσκησε το θεμιτό της δικαίωμα να ασκεί κριτική.
Ο κ.Μιχαλόπουλος δεν αρκέστηκε ωστόσο σε αυτό, αλλά άσκησε έφεση.
Αυτή την εβδομάδα εκδόθηκε και η απόφαση του Εφετείου που απορρίπτει την έφεση, όπως τελεσίδικα έχει απορριφθεί και η αγωγή του και κατά του Συλλόγου Ιητών.
Ελπίζουμε ότι ο κ.Μιχαλόπουλος ως νομοταγής πολίτης θα συνδράμει στην δύσκολη προσπάθεια της διάσωσης της ιστορικής εφημερίδας με την καταβολή των δικαστικών εξόδων των δύο βαθμών, καθώς για την εφημερίδα αυτή θα είναι μια καλή οικονομική ανάσα.
Είναι προφανές ότι η Εποχή δεν έχει σκοπό να σιωπήσει, δεν το έκανε ποτέ. Αλλά η μικρή αυτή περιπέτεια είναι ενδεικτική μιας τάσης που φαίνεται να εξαπλώνεται. Οι επιχειρηματίες πιέζουν,
τα ανεξάρτητα μέσα πρέπει να σιωπήσουν.
Η απροθυμία της κυβέρνησης να νομοθετήσει για αυτά τα ζητήματα, είναι επομένως σε αυτό το πλαίσιο εύλογη.
Επί της ουσίας, η κυβέρνηση θέλει να κάνει ακριβώς το αντίθετο. Διαβάζω, για παράδειγμα, ότι στις προτάσεις για την συνταγματικά αναθεώρηση ο Κυριάκος Μητσοτάκης προτείνει σε σχέση με τον Τύπο την “αποκάθαρση και εξορθολογισμό τύπου, τηλεόρασης, ραδιοφώνου, διαδικτύου” (sic).
Οργουελική φρασεολογία, διάφανες προθέσεις.
Αντίθετα προς τις κυβερνητικές μεθοδεύσεις, να στηρίξουμε τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, να στηρίξουμε την ελευθερία του λόγου και του τύπου!
Βασίλης Παπαστεργίου
