🌿 Διάβασα προσεκτικά το κείμενο του Στάθη Καλύβα. Ήταν λίγο χάσιμο χρόνου: ο Σκαλούμπακας αναπτύσσει ακριβώς τις ίδιες θέσεις συνοπτικότερα και πιο κατανοητά.
🌿 Σε κάθε περίπτωση τα βασικά επιχειρήματα όλων αυτών είναι τρία: Πρώτον οι κομμουνιστές είχαν στο μυαλό τους την κατάληψη της εξουσίας. Δεύτερον ότι η δράση της ΕΑΜικής αντίστασης είχε ως αποτέλεσμα την επιβολή φρικτών αντιποίνων στον ελληνικό πληθυσμό. Και τρίτον ότι αντίσταση δεν έκαναν μόνο οι κομμουνιστές σε αυτό τον τόπο.
🌿 Αξίζει να τα δούμε ένα ένα.
🌿 Πρώτον «οι κομμουνιστές είχαν στο μυαλό τους την κατάληψη της εξουσίας».
🌿 Ισχύει. Όπως είπε και ο Κανελλοπουλος το 1982 στην Βουλή, όλες οι δυνάμεις της περιόδου, την κατάληψη της εξουσίας είχαν στο μυαλό τους. Άλλοι για να επαναφέρουν τον Βασιλιά, άλλοι για να μην ξαναπατήσει ο Βασιλιάς το πόδι του, άλλοι γιατί είχαν πρόγραμμα Λαοκρατία. Γιατί το ΕΑΜ, που στο κάτω κάτω ήταν η μαζικότερη αντιστασιακή οργάνωση έπρεπε να παραιτηθεί από το πολιτικό του πρόγραμμα; Ειδικά όταν είχε μαζί του την πλειοψηφία του ελληνικού λαού;
🌿 Όσο για το αν- ανεξαρτήτως τι είχαν στο μυαλό τους – οι κομμουνιστές έκαναν όντως αντίσταση ή όχι, θα άξιζε κανείς να αναφέρει εδώ τον αριθμό των θυμάτων που είχαν οι η ΕΑΜικές οργανώσεις κατά την διάρκεια της Κατοχής: 4.500 νεκροί μαχητές του ΕΛΑΣ, 6.000 τραυματίες, ανυπολόγιστος αριθμός νεκρών από τις πολιτικές οργανώσεις. Αλλά και τον αριθμό των απωλειών που προκάλεσαν στους Γερμανούς: 19.500 νεκροί, 8.000 τραυματίες, 5.000 αιχμάλωτοι. (Στα Γερμανικά στρατιωτικά νεκροταφεία είναι θαμμένοι κοντά 20.000 στρατιώτες). Αυτά από μόνα τους δύσκολα στηρίζουν την θέση ότι βασική επιδίωξη των κομμουνιστών δεν ήταν η Αντίσταση.
🌿 Άλλωστε, τους ΕΑΜικούς και τους κομμουνιστές έδειχναν οι προδότες με τις κουκούλες, στα μπλόκα των Γερμανών και των Ταγμάτων Ασφαλείας. Αλλά αυτό δεν είναι παραγωγικό να το συζητάμε με τον Καλύβα.
🌿 Δεύτερον: «Η δράση της ΕΑΜικής αντίστασης είχε ως αποτέλεσμα την επιβολή φρικτών αντιποίνων στον ελληνικό πληθυσμό».
🌿 Και αυτό ισχύει. Και η Μάχη της Κρήτης είχε ως αποτέλεσμα την επιβολή φρικτών αντιποίνων στον πληθυσμό, αλλά δεν είδα τον Καλύβα ή οποιονδήποτε άλλον Καλύβα να κρατάει ίσες αποστάσεις ανάμεσα στην Αντίσταση και τα εγκλήματα πολέμου. Πόσο μάλλον να πάει στην Κρήτη να τους το πει και από κοντά.
🌿 Για τους λάτρεις της στατιστικής και η σφαγή της Χίου, αντίποινα για την ανατίναξη της τουρκικής ναυαρχίδας από τον Κανάρη ήταν. Κανείς δεν έχει ρίξει ευθύνες στον Κανάρη, μέχρι σήμερα τουλάχιστον. Ούτε έχει πει ότι ο άμαχος πληθυσμός της Χίου βρέθηκε «στη μέγγενη των αντιποίνων».
🌿 Στην Τσεχοσλοβακία, το 1942 ως αντίποινα για τη δολοφονία του Χάιντριχ οι ναζί εξετέλεσαν 5.000 πολίτες. Θα είχε ενδιαφέρον να πάει κάποιος να τους πει ότι φταίει η Αντίσταση – και οι Άγγλοι πράκτορες που βοήθησαν στην δολοφονία – για όλη αυτή την ανθρωποσφαγή. Ο Μητσοτάκης, ενδεχομένως, σε κάποια επόμενη επίσημη επίσκεψη.
🌿 Αλλά το αφήγημα «το ΕΑΜ φταίει για τα εγκλήματα των Γερμανών» είναι πιο πονηρό. Όταν στα τέλη τη δεκαετίας του 50 η κυβέρνηση Καραμανλή υιοθέτησε δημόσια αυτή την άποψη, προκλήθηκε σεισμός. Η αντιπολίτευση (ΕΔΑ κι Ένωση Κέντρου) αποχώρησε από την Βουλή και οι κάτοικοι των Καλαβρύτων ειδοποίησαν τους υπουργούς και τους βουλευτές της ΕΡΕ να μην πατήσουν το πόδι τους στο επετειακό μνημόσυνο της σφαγής. Διότι όλοι κατάλαβαν ότι αυτό είχε λεχθεί, προκειμένου να το επικαλεστεί η Γερμανία στην προσπάθειά της να αποφύγει την καταβολή επανορθώσεων. Διότι η άρχουσα τάξη αυτής της χώρας δεν ξεβρακώθηκε μόνο στην Κατοχή. Το συνέχισε και μετά.
🌿 Τρίτον: «Αντίσταση δεν έκαναν μόνο οι κομμουνιστές σε αυτό τον τόπο.»
🌿 Και αυτό ισχύει. Εν πρώτοις στο ΕΑΜ δεν ήταν όλοι κομμουνιστές. Αλλά μάλλον δεν μιλάμε για αυτό.
🌿 Στις τάξεις της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης, προσήλθαν πολλοί δεξιοί. Όπως γράφει ο Σαράφης, ακόμα και βασιλόφρονες αξιωματικοί έρχονταν να καταταγούν στον ΕΛΑΣ, γιατί ήθελαν να διοικήσουν πραγματικές μονάδες. Ο Σωκράτης Δημάρατος, διοικητής μεραρχίας του ΕΛΑΣ στην Κοζάνη και αργότερα υφυπουργός Εθνικής Αμύνης του Παπάγου, ήταν μια τέτοια περίπτωση.
🌿 Αλλά υπενθυμίζω και κάτι που αναφέρει ο Χάγκεν Φλάισερ στο βιβλίο του «Στέμμα και Σβάστικα». Το 1943 δημιουργείται ένταση ανάμεσα στο Φορειν Όφις και τις ειδικές δυνάμεις του βρετανικού στρατού SAS, επειδή οι τελευταίες ενισχύουν τον ΕΛΑΣ και άλλες αντιμοναρχικές οργανώσεις στην Ελλάδα. Η απάντηση των SAS είναι ότι «στην Ελλάδα δεν υπάρχουν άλλου είδους δυνάμεις διατεθειμένες να κάνουν αντίσταση..».
🌿 Τεσπα. Νερό κι αλάτι. Ας δεχτούμε ότι αντίσταση υπήρξε και εκτός ΕΑΜ. Δύσκολα βέβαια στην μετέπειτα ιστορία συναντάμε κάποιον επιφανή παράγοντα της Δεξιάς που να είχε έστω και μια γρατζουνιά από το αγώνα αυτόν. Και για να μιλάμε με χειροπιαστά παραδείγματα, αλήθεια, πού ήταν ο Καραμανλής κατά την διάρκεια της Κατοχής παιδιά; Ποιες ήταν οι αντιστασιακές του δάφνες;
🌿 Σε κάθε περίπτωση: κανείς δεν ισχυρίστηκε ότι όλοι οι αντιστασιακοί ήταν αριστεροί. Δεν είναι εκεί το θέμα. Το θέμα είναι ότι όλοι οι δωσίλογοι, οι συνεργάτες, οι ταγματασφαλίτες ήταν δεξιοί. Και αυτό είναι κάτι που η ελληνική Δεξιά, όσο και αν κατά καιρούς προσπάθησε φιλότιμα, δεν κατάφερε να το αποβάλλει από το DNA της. Σήμερα δεν προσπαθεί καν. Με τιμητικές εξαιρέσεις βέβαια.
🌿 ΥΓ. Αυτό που δεν ακούσαμε με αφορμή τις φωτογραφίες της Καισαριανής είναι έστω και ένα σχόλιο για το γεγονός ότι οι περισσότεροι από τους ανθρώπους αυτούς, που στέκονται με ηρωισμό μπροστά στο απόσπασμα, ήταν πολιτικοί κρατούμενοι της δικτατορίας Μεταξά που παραδόθηκαν κανονικά, με πρωτόκολλα, καταλόγους και φύλλα 108 στις αρχές Κατοχής. Έχοντας διαπράξει βαρύτατα αδικήματα όπως να είναι αμετακίνητοι στις ιδεολογικές τους αρχές. Να έχουν προσφερθεί να πάνε εθελοντές στο μέτωπο. Να είναι συνδικαλιστές εργάτες. Ή εκλεγμένοι δημοτικοί σύμβουλοι της Καβάλας με το καπνεργατικό ψηφοδέλτιο το 1935.
🌿 Γνώμη μου είναι ότι ή παράδοση των πολιτικών κρατούμενων της δικτατορίας Μεταξά στους Γερμανοϊταλούς είναι ένα ιστορικό έγκλημα που δεν έχει ξεπλυθεί επαρκώς. Κακώς. Αν έχει κάποια καλή δικαιολογία ο Καλύβας που είναι σοβαρός επιστήμονας, κρίμα να μας την κρατάει κρυφή.
