“Όσα είπαμε παλιά ισχύουν”.
Αυτός είναι ίσως ο πιο γνωστός στίχος του Μάρκου Μέσκου.
Είναι ένας στίχος που μου αρέσει πολύ, γιατί μου υπενθυμίζει την σημασία της δέσμευσης και της επιμονής.
Ο Μάρκος Μέσκος γεννήθηκε στην Έδεσσα το 1935. Η μητρική του γλώσσα, η γλώσσα της μάνας του, ήταν τα “ντόπια” ή “ντόπικα”, όπως τα λένε οι άνθρωποι του Βορρά, δηλαδή η μακεδονική γλώσσα, όπως την αναγνώρισε η χώρα μας με την συμφωνία των Πρεσπών.
Ο Μέσκος έγραψε σε κάποιο άλλο ποίημά του για την μάνα του τα εξής
“Η μάνα μου δεν ξέρει ελληνικά,
καμιά γλώσσα του κόσμου δεν μιλεί”.
Ίσως το έγραψε για να μιλήσει με τρόπο ποιητικό, δηλαδή υπαινικτικό, για την γλώσσα πολλών από τους κατοίκους της Έδεσσας, της Φλώρινας, της Καστοριάς και των χωριών τους. Και για να διαχειριστεί το τραύμα της επί χρόνια απαγόρευσης της “κομμένης”, όπως την αποκάλεσε σε άλλη ποιητική του συλλογή, μητρικής γλώσσας.
Όταν διάβασα την “Απαγορευμένη γλώσσα”, το βιβλίο του Τάσου Κωστόπουλου την δεκαετία του 90, βρέθηκα μπροστά σε μια αποκάλυψη. Ο Κωστόπουλος διηγείται την ιστορία της καταστολής της ομιλίας της μακεδονικής γλώσσας στην Ελλάδα βασίζοντας το βιβλίο του κατά 99% σε επίσημες κρατικές πηγές, δηλαδή σε πηγές που το Ελληνικό κράτος δεν μπορεί να αμφισβητήσει. Και όταν μιλάμε για καταστολή, μιλάμε για σκηνές που σήμερα προκαλούν ανατριχίλα, όπως δημόσιες τελετές όπου κάτοικοι υποχρεώθηκαν να αποκηρύξουν την μητρική τους γλώσσα. Αυτά τα πράγματι συνέβαιναν πριν όχι τόσα πολλά χρόνια
Γι’αυτό και είναι ανατριχιαστικός ο χουντικής νοοτροπίας αυταρχισμός του Δήμαρχου της Φλώρινας, που μας θύμισε πόσο μακρινός είναι ο δρόμος μιας πραγματικά συμπεριληπτικής δημοκρατίας, πόσο δρόμο έχουμε ακόμα να διανύσουμε.
Και θα τον διανύσουμε, παρά τα πισωγυρίσματα.
Όπως αυτά που σηματοδοτούν οι αδιανόητες – για άλλη μια φορά – ακροδεξιές απόψεις των υπουργών Γεωργιάδη και Πλεύρη που έφτασαν στο σημείο να αμφισβητήσουν – υπό την ένοχη σιωπή του πρωθυπουργού, που νομίζω ότι δεν κουβαλάει και πολύ καλύτερα μυαλά – την δέσμευση της χώρας σε κείμενα όπως η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Όπως έκανε πριν από 50 και πλέον χρόνια ο – κατά δική τους προ ετών ομολογία – ιδεολογικός τους μέντορας, ο Στυλιανός Παττακός.
Δυστυχώς αυτός είναι το σημείο όπου βρισκόμαστε σήμερα.
Να υφιστάμεθα μια κυβέρνηση συνασπισμού μεταξύ ακραιφνών ακροδεξιών και κατά φαντασίαν φιλελεύθερων που έχουν κλείσει μάτια, στόμα και αυτιά σε όλες τις θεσμικές εκτροπές της τελευταίας εξαετίας και θεωρούν ότι ο εκσυγχρονισμός της χώρας υλοποιείται με την θέσπιση της 13ωρης (Κεραμέως) και της κυριακάτικης (Χατζηδάκης) εργασίας.
Καταλαβαίνω ότι τα παραπάνω ξενίζουν πολλούς από τους αναγνώστες αυτών των γραμμών.
Όμως, εθνικό είναι ό,τι είναι αληθινό, μας το έχει πει ένας σημαντικός πρόγονός μας αυτό. Και μπροστά σε τέτοιου τύπου εξελίξεις η σιωπή δεν είναι ο καλύτερος σύμβουλος.
Επιπλέον, βρισκόμαστε στο 2025 (πολύ σύντομα στο 2026) και όχι στο 1949. Είναι πλέον απολύτως παραδεκτό στην ευρωπαϊκή έννομη τάξη, αυτή δηλαδή που αμφισβητούν οι αναθεωρητές υπουργοί υπό την ένοχη σιωπή του πρωθυπουργού, ότι η γλωσσική ποικιλότητα αποτελεί πλούτο και όχι κίνδυνο για μία κοινωνία.
Είναι γιορτινές μέρες και συνήθως αποφεύγουμε στις γιορτές τις εντάσεις και τις αντιπαραθέσεις. Θα ήθελα λοιπόν κι εγώ να γράψω κάτι πιο ενωτικό και λιγότερο φορτισμένο.
Μου αρέσουν κι εμένα οι γιορτές και σε ανθρώπινο επίπεδο, ειλικρινά εύχομαι τόσο στους ακροδεξιούς όσο και στους νεοφιλελεύθερους υπουργούς της κυβέρνησης να έχουν καλή υγεία, οι ίδιοι και οι οικογένειές τους.
Αρκεί να μην ασκούν εξουσία.
Αρκεί να μην κάνουν την ζωή χιλιάδων εργαζόμενων συμπολιτών μας χειρότερη.
Αρκεί να μην στερούν από χιλιάδες μετανάστες και πρόσφυγες την ζωή τους και την ελευθερία τους, πράγμα που δυστυχώς συμβαίνει.
Κατά τα άλλα, οι όροι της αλλαγής του σκηνικού προκειμένου να πάρει τέλος αυτή η πολύ δυσάρεστη πολιτικά κατάσταση είναι η σημαντικότερη συζήτηση για την νέα χρονιά.
Καλή χρονιά λοιπόν, με υγεία και ειρήνη, περισσότερη δημοκρατία, περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα.
Καθώς δε έχω την τύχη να βρίσκομαι στην Θεσσαλονίκη, θα έχω την ευκαιρία να δω από κοντά και τους Banda Entopica που παίζουν στην πόλη αύριο από το μεσημέρι.
Και βέβαια, “όσα είπαμε παλιά ισχύουν”.
