Τι κοινό έχουν ο πάπας Φραγκίσκος, η Φραντσέσκα Αλμπανέζε, οι φοιτητές που μπλοκάρουν το τρένο με τα όπλα στην Πίζα, η φεμινιστική κουλτούρα και οι αγώνες για το δικαίωμα στη στέγη;
Εκ πρώτης όψεως μοιάζουν με κόσμους απόμακρους, θραύσματα μιας αντίστασης που δυσκολεύεται να επικοινωνήσει. Κι όμως, τους ενώνει ένα επίμονο «κόκκινο νήμα»: τη σπλαχνική άρνηση του πολέμου και μιας παγκόσμιας οικονομίας που στρατιωτικοποιεί κάθε πτυχή της ύπαρξής μας. Μας διδάσκουν ότι η σωτηρία δεν θα έρθει από «ψηλά», από τις κορυφές που αποφασίζουν τους εξοπλισμούς, αλλά θα γεννηθεί από μια ανθρώπινη κινητοποίηση, ριζοσπαστική και από τα κάτω.
Τι είναι το «Αντιπόλεμος»; Δεν είναι ένα ακόμη πολιτικό κόμμα, ούτε μια ιεραρχική δομή που αναζητά «μεγάλους ηγέτες». Είναι μια πραγματική ανοιχτή υποδομή, μια πλατφόρμα συντονισμού στη διάθεση όλων. Γεννιέται στην Ελλάδα αλλά έχει ευρωπαϊκό και διεθνιστικό χαρακτήρα: είναι ένας χώρος σχεδιασμένος για συλλογικότητες, ακτιβιστές και απλούς ανθρώπους που, μέσα στην απομόνωση της καθημερινότητάς τους, νιώθουν ανήμποροι μπροστά στο μέγεθος της πολεμικής τραγωδίας.
Η ιστορία διδάσκει ότι οι κάθετες δομές είναι εύκολο να «αποκεφαλιστούν». Στο Αντιπόλεμος η ισχύς και η γνώση δεν βρίσκονται στην κορυφή μιας πυραμίδας, αλλά διαχέονται οριζόντια. Πρόκειται για μια κουλτούρα συλλογικής φροντίδας και ακρόασης που εναντιώνεται στον αυταρχισμό. Ένα δίκτυο έτσι σχεδιασμένο, απλά, δεν μπορεί να καταστραφεί γιατί ζει παντού όπου υπάρχει ένας κόμβος που το εμψυχώνει.
Η δύναμη της λευκής σημαίας: «Είναι πιο δυνατός εκείνος που σκέφτεται τον λαό, εκείνος που έχει το θάρρος της λευκής σημαίας». Αυτά τα λόγια του πάπα Φραγκίσκου συγκλόνισαν την παγκόσμια κοινή γνώμη, ανατρέποντας δεκαετίες εθνικιστικής ρητορικής. Δεν πρόκειται για κάλεσμα σε παράδοση, αλλά για την αναγνώριση του απόλυτου θάρρους που απαιτείται για να σταματήσει η σφαγή πριν συμβεί το ανεπανόρθωτο.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και τα λόγια της Φραντσέσκα Αλμπανέζε, ειδικής εισηγήτριας του ΟΗΕ: «Μόνοι μας είμαστε εύθραυστοι σαν φτερά πεταλούδας, αλλά ενωμένοι μπορούμε να γίνουμε καταιγίδα». Η Αλμπανέζε σήμερα αποτελεί στόχο πρωτοφανών κυρώσεων και πιέσεων, επειδή τεκμηριώνει τη γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού. Όταν σε μια υπερασπίστρια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων απαγορεύεται ακόμα και να ανοίξει τραπεζικό λογαριασμό, καταλαβαίνουμε ότι η βία έχει ήδη εισβάλει στο έδαφος των πολιτικών ελευθεριών.
Αυτό το μάθημα έγινε βαθιά κατανοητό από τις φοιτήτριες και τους φοιτητές του Κινήματος No Base. Στην Πίζα απέδειξαν ότι η πολεμική μηχανή μπορεί να μπλοκαριστεί έμπρακτα. Στην αρχή ήταν μόνο δεκαπέντε στις ράγες μπροστά από ένα τρένο φορτωμένο με όπλα. Δεν υποχώρησαν μέχρι που εκατοντάδες συμπολίτες έφτασαν για να τους στηρίξουν, αναγκάζοντας τον συρμό σε υποχώρηση. Ο πόλεμος δεν αποφασίζεται μόνο στις καγκελαρίες· σταματά στους δρόμους μας, στα λιμάνια και στους χώρους εργασίας μας.
Η αλληλοσύνδεση των αγώνων: Στις 6 Μαΐου, στην πρώτη συνέλευση του Αντιπόλεμος, διαφορετικές πρωτοβουλίες κάθισαν στο ίδιο ψηφιακό τραπέζι για να αποδείξουν ότι οι ανησυχίες μας έχουν κοινή ρίζα και συνδέονται μεταξύ τους: κάθε ευρώ που ξοδεύεται για έναν πύραυλο είναι ένα ευρώ που αφαιρείται από την κοινωνική στέγαση, όπως υπογράμμισαν η International Alliance of Inhabitants και η Κοινότητα των Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Οι στρατοί είναι οι κύριοι ρυπαντές του πλανήτη: ο πόλεμος είναι οικοκτονία, μια έννοια που υπογράμμισαν τα οικολογικά κινήματα όπως το Άνεμος Ανανέωσης και το Stop Rearm Europe. Ενώ ο πολεμικός πληθωρισμός κατασπαράζει τους μισθούς, η πολεμική βιομηχανία καταγράφει κέρδη-ρεκόρ. Και όπως επισημαίνουν οι οικοφεμινίστριες, ο πόλεμος είναι η αποθέωση της πατριαρχικής βίας, ένα σύστημα κυριαρχίας βασισμένο στην επιβολή.
Δίπλα σε ιστορικές πρωτοβουλίες όπως η κίνηση «Να Κλείσει η Βάση της Σούδας», το «Κόσμος χωρίς Πόλεμο & Βία», το διεθνές δίκτυο REDH, αντιπροσωπείες αλληλεγγύης για την Κούβα, η συλλογικότητα «Think Act Left» ή ο Χώρος Διαλόγου της Αριστεράς, ενώθηκαν μεμονωμένα άτομα, φοιτήτριες και φοιτητές. Η υπεράσπιση του κλίματος, της κατοικίας ή των δικαιωμάτων σημαίνει σήμερα, στην πράξη, να είσαι ριζικά ενάντια στον πόλεμο και τον ιμπεριαλισμό.
Το σύμβολο και η εργαλειοθήκη για δράση «εν χορώ»: Για να ενωθούν αυτές οι ψυχές χρειαζόταν ένα σύμβολο που να μιλάει στην καρδιά. Το σχεδίασε ο Μάουρο Μπιάνι, δάσκαλος της μη βίαιης σάτιρας. Ο Μπιάνι απελευθέρωσε τη λευκή σημαία από το στίγμα της δειλίας, τοποθετώντας τη δίπλα σε ένα κλαδί ελιάς –σύμβολο παγκόσμιας ειρήνης και ρίζα της Αθήνας– και ένωσε δύο ελληνικές λέξεις, τόσο αρχαίες όσο και ζωντανές: Αντι-πόλεμος.
Όμως η αγανάκτηση, χωρίς πρακτικά εργαλεία, κινδυνεύει να εξατμιστεί. Γι’ αυτό το Αντιπόλεμος δημιούργησε μια κοινή ψηφιακή Εργαλειοθήκη (Toolkit). Δεν είναι ένα στατικό μανιφέστο, αλλά μια ανοιχτή «εργαλειοθήκη». Οποιοσδήποτε μπορεί να έχει πρόσβαση για να κατεβάσει γραφικά, να προτείνει συνθήματα ή να καταχωρίσει τη δική του δράση σε έναν διαδραστικό χάρτη. Στόχος είναι η ταυτόχρονη και διάχυτη δράση: όταν δεκάδες μικρά σημεία ανάβουν την ίδια στιγμή στον χάρτη της Ευρώπης, η απομόνωση σπάει και το μήνυμα γίνεται ασταμάτητο. Είναι το «φαινόμενο της πεταλούδας» εφαρμοσμένο στην κοινωνική αντίσταση.
Οι σταθμοί του Αντιπόλεμος:
15-16 Μαΐου, Αθήνα: Συμμετέχουμε στο Φεστιβάλ των Κοινών Αγαθών, γιατί η ειρήνη είναι το πολυτιμότερο κοινό μας αγαθό.
17 Μαΐου, Κρήτη: Βρισκόμαστε μπροστά στη βάση της Σούδας για να ζητήσουμε το κλείσιμό της: όχι στα προπύργια του θανάτου στην καρδιά της Μεσογείου.
30 Μαΐου: Το ξεκίνημα. Η μνήμη δεν είναι ένα σκονισμένο αρχείο, αλλά μια ενεργή αντανάκλαση που πρέπει να μετατρέψουμε σε πράξη στο παρόν. Στις 30 Μαΐου του 1941, δύο φοιτητές, ο Μανώλης Γλέζος και ο Απόστολος Σάντας, σκαρφάλωσαν στον Παρθενώνα για να κατεβάσουν την ταπεινωτική ναζιστική σημαία. Ήταν μια πράξη απίστευτης τόλμης που έδωσε ελπίδα σε ολόκληρη την κατεχόμενη Ευρώπη.
Με αυτή την έμπνευση, στις 30 Μαΐου θα πραγματοποιήσουμε τη δική μας «πράξη ανάβασης». Το Αντιπόλεμος ζητάει να βρείτε τη δική σας Ακρόπολη –είτε είναι μια πλατεία, ένα σχολείο, ένα εργοστάσιο ή το μπαλκόνι του σπιτιού σας– και να υψώσετε ένα σύμβολο ειρήνης, να ανάψετε ένα σημείο στον δικό μας χάρτη της ειρήνης. Δεν είναι τερματισμός, αλλά η αρχή μιας διαρκούς αλληλεγγύης. Είμαστε εύθραυστοι σαν πεταλούδες, είναι αλήθεια. Αλλά ενωμένοι, είμαστε έτοιμοι να προκαλέσουμε την καταιγίδα που θα σταματήσει τον πόλεμο.
