Γράφουμε αυτό το άρθρο σε ένα καφέ της γειτονιάς γιατί είναι αδύνατο να παραμείνουμε στο όμορφο παρισινό διαμέρισμά μας, κάτω από τις τσίγκινες διατηρητέες στέγες, στα κλασικά κτίρια στα οποία απαγορεύεται η εγκατάσταση κλιματιστικών για να μην καταστραφεί η αρχιτεκτονική.
Έτσι κι αλλιώς, η μεταφορά της ζέστης από το εσωτερικό των κτιρίων στον δημόσιο χώρο δεν είναι μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, της αύξησης της θερμοκρασίας λόγω της κλιματικής απορρύθμισης.
Κάθε καλοκαίρι, τα τελευταία χρόνια έχουμε κάποιες μέρες με υψηλές θερμοκρασίες αλλά με μια εβδομάδα με 37 – 38 βαθμούς στο διαμέρισμα, με αίσθηση 45 βαθμών λόγω της υγρασίας, τα πράγματα γίνονται επικίνδυνα.
Μετά τον μεγάλο καύσωνα του 2003 με τα χιλιάδες θύματα περιμέναμε ότι οι αρχές, κυρίως η κυβέρνηση, θα πάρουν τα απαραίτητα μέτρα. Οι επιστήμονες είχαν προειδοποιήσει. Η μείωση όμως των κονδυλίων για την προσαρμογή των κτιρίων στις νέες συνθήκες αποδεικνύει ότι η κυβερνητική πολιτική έχει άλλες προτεραιότητες.
Υπάρχουν όμως και οι αντίθετες πολιτικές προτάσεις και πρακτικές. Ο Δήμος Παρισιού έχει θέσει ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Δεντροφύτευση, μόνωση των δημοτικών κτιρίων και των δημοτικών πολυκατοικιών, πεζοδρομήσεις. Η πρότυπη μετατροπή ενός αριθμού από αυλές σχολικών μονάδων σε κήπους δείχνει ότι μια άλλη πολιτική είναι δυνατή.
Οι πρόσφατες δημοτικές εκλογές έφεραν σε αντιπαράθεση δύο αντιλήψεις για τη χρήση του δημόσιου χώρου. Οι προτάσεις της συντηρητικής υποψηφίου για επιστροφή της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων στις όχθες του Σηκουάνα δεν έπεισαν τους ψηφοφόρους. Η προηγούμενη δημοτική αρχή κατάφερε να μειώσει τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Η εκλογή Δημάρχου με ενωτικό πρόγραμμα και τη συνεργασία πέντε κομμάτων επιβράβευσε αυτήν την πολιτική. Είναι χαρακτηριστικές οι δηλώσεις τού κομμουνιστή αντιδημάρχου για ζητήματα στέγασης. Αναφέρθηκε πριν μήνες στις πολιτικές ευθύνες για τυχόν θύματα από νέα κύματα καύσωνα. Δυστυχώς η πραγματικότητα επιβεβαιώνει την αλήθεια των λεγομένων του. Η δημοτική αρχή προχωρά στη μόνωση των πολυκατοικιών που διαχειρίζονται οργανισμοί κοινωνικής κατοικίας και ζητούν την απαγόρευση ενοικίασης διαμερισμάτων με έλλειψη μόνωσης. Ας αναφέρουμε για παράδειγμα τα προγράμματα για τοποθέτηση παραθυρόφυλλων σε δημοτικές πολυώροφες πολυκατοικίες.
Ο πολυήμερος καύσωνας που έπληξε τη Γαλλία το τελευταίο διάστημα έδειξε περίτρανα την έλλειψη προετοιμασίας για την αντιμετώπιση του φαινομένου στα νοσοκομεία, τα γηροκομεία, τις σχολικές μονάδες και τα πανεπιστήμια. Εδώ και χρόνια τα έσοδα της μετατροπής της αργίας της Δευτέρας της Πεντηκοστής σε εργάσιμη μέρα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των ανθρώπων τρίτης ηλικίας. Δεν βλέπουμε συγκεκριμένα αποτελέσματα αυτής της απόφασης. Οι αρμόδιοι υπουργοί ερωτώνται από ηγέτες της αντιπολίτευσης και δεν δίνουν συγκεκριμένα στοιχεία και διατείνονται ότι όλα είναι εντάξει.
Έκτακτα μέτρα όπως η διάθεση αιθουσών σε δημόσια κτίρια όπου μπορούν να παραμείνουν όσοι έχουν εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες στο σπίτι τους είναι λύσεις πρώτης ανάγκης, αλλά το πρόβλημα παραμένει. Ευτυχώς που από Δήμους και συλλογικούς φορείς οργανώνονται δίκτυα αλληλεγγύης για ηλικιωμένους πολίτες, για ασθενείς και άλλες ευπαθείς ομάδες.
Η δικαιολογημένη ματαίωση για πρώτη φορά πολλών εκδηλώσεων λόγω του καύσωνα απέδειξε περίτρανα πόσο προκλητική είναι η συμπεριφορά των εκπροσώπων του μεγάλου κεφαλαίου με τα ιδιωτικά τζετ και τα πολυτελή σκάφη. Αναφέρουμε χαρακτηριστικά τη δημιουργία πισίνας με μεγάλο κύμα για τις ανάγκες επίδειξης μόδας την ίδια στιγμή που η αστυνομία κατάστρεψε πλαστική φουσκωτή πισίνα που νέοι τοποθέτησαν χωρίς άδεια σε λαϊκή γειτονιά.
Οι συνέπειες όμως θα φανούν αργότερα. Η πολεμική στην Εθνοσυνέλευση για τον αριθμό των θυμάτων και η πρόθεση των Οικολόγων να καταθέσουν πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης δείχνουν την πραγματική διάσταση της κατάστασης. Ο καύσωνας δεν είναι καταστροφικός μόνο για τα αστικά κέντρα αλλά και για την πανίδα και τη χλωρίδα, τη γεωργία και την κτηνοτροφία.
Η ταξική διάσταση του προβλήματος είναι εμφανής. Χθες κυκλοφόρησε το βιβλίο του κομμουνιστή Αντιδημάρχου Παρισιού Αλέν Μποντριέ (Alain Baudrier) με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Η μάχη για το κλίμα είναι πάλη των τάξεων». Η συνειδητοποίηση λοιπόν της συμπόρευσης των κοινωνικών αγώνων με τους αγώνες για την περιβάλλον και τη σωτηρία του πλανήτη είναι πλέον μονόδρομος.
