Τραμπ, Μαδούρο και η πολιτική του ορατού
Η πολιτική εικόνα του Ντόναλντ Τραμπ συγκροτείται διαχρονικά γύρω από μια συστηματική αποδόμηση της θεσμικής μορφής της προεδρίας και τη μετατροπή της σε σκηνή ατομικής προβολής. Από την αρχή της θητείας του, ο Τραμπ δεν επιδίωξε απλώς να επικοινωνήσει πολιτικές θέσεις, αλλά να κυριαρχήσει στις ροές πληροφόρησης, υποκαθιστώντας την τεκμηριωμένη ενημέρωση με την εντύπωση, το σοκ και τη διαρκή διέγερση της προσοχής. Η προεδρική εικόνα δεν οργανώθηκε γύρω από τη θεσμική ευθύνη, αλλά γύρω από την επιτελεστική παρουσία ενός ατόμου που λειτουργεί ταυτόχρονα ως παραγωγός, πρωταγωνιστής και σχολιαστής της επικαιρότητας. Η διαφημιστική αισθητική, η απλοποίηση του λόγου, η εμφατική επανάληψη συνθημάτων και η καλλιέργεια μιας ψευδούς οικειότητας με το κοινό, συγκρότησαν μια μορφή εξουσίας που δεν βασίστηκε στη διάρκεια ή στη συνοχή, αλλά στη διακοπή, στην αιφνίδια παρέμβαση και στην απορρύθμιση του πολιτικού χρόνου. Η εικόνα αυτή δεν εξαντλείται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά αντλεί τη δύναμή της από την τηλεοπτική λογική: ένα διαρκές παρόν χωρίς ιστορικό βάθος, στο οποίο η πολιτική δράση επαναλαμβάνεται ως γεγονός-σοκ και όχι ως διαδικασία. Ο Τραμπ δεν κυριάρχησε απλώς στις εικόνες· ανέπτυξε την ικανότητα να τις εκτρέπει, να τις διακόπτει και να τις επανανοηματοδοτεί, επιβάλλοντας ρυθμούς που αποσυντονίζουν τόσο τα μέσα ενημέρωσης, όσο και την ίδια την πολιτική σκέψη. Η εξουσία του πάνω στο ορατό δεν συνίσταται στην υπερπαρουσία, αλλά στην απρόβλεπτη εισβολή που παραλύει την ερμηνεία και καθιστά αδύνατη τη σταθερή αφήγηση.
Υπ’ αυτό το πρίσμα, οι πρόσφατες δηλώσεις και εικόνες γύρω από την αναγγελία της απαγωγής του Νικολάς Μαδούρο δεν συνιστούν απλώς μια συγκυριακή πρόκληση, αλλά επανενεργοποιούν τον πυρήνα της τραμπικής πολιτικής εικόνας: τη θεαματοποίηση της γεωπολιτικής σύγκρουσης, τη μετατροπή της διεθνούς πολιτικής σε προσωπικό αφήγημα ισχύος και την αντικατάσταση της διπλωματικής γλώσσας από την επιθετική ρητορική του one man show. Η Βενεζουέλα δεν εμφανίζεται ως ιστορικό και κοινωνικό πρόβλημα, αλλά ως σκηνικό επίδειξης εξουσίας, μέσα στο οποίο ο Τραμπ επαναφέρει τον εαυτό του ως κεντρικό υποκείμενο της παγκόσμιας εικόνας. Η επικαιρότητα, έτσι, δεν φωτίζεται· καταλαμβάνεται.
Η περίπτωση Τραμπ καθιστά σαφές ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα μορφή πολιτικής εικόνας, όπου το μέλλον δεν προβάλλεται ως υπόσχεση και το παρελθόν δεν λειτουργεί ως μνήμη, αλλά το παρόν διογκώνεται μέχρι να απορροφήσει κάθε άλλο χρονικό ορίζοντα. Όπως το είχε διατυπώσει ο Γκυ Ντεμπόρ, «στον κόσμο του θεάματος, το αληθινό είναι μια στιγμή του ψεύδους» – και η πολιτική, όταν ταυτίζεται ολοκληρωτικά με το ορατό, παύει να εξηγεί και αρκείται στο να επιβάλλεται.
