Σε διαβολική σύμπτωση απέδωσαν αρκετοί τη μετατόπιση, πριν περάσει εβδομάδα, του παγκόσμιου ενδιαφέροντος από τη Βενεζουέλα και την απαγωγή του προέδρου Μαδούρο, στο κύμα των πολύνεκρων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων που σαρώνει το Ιράν, και στην ανάρτηση του προέδρου Τραμπ στο Truth Social, που απειλεί με «δασμούς 25% οποιαδήποτε χώρα έχει εμπορικές συναλλαγές με το Ιράν».
Άλλοι, πιο προσγειωμένοι στα εγκόσμια, στην επιλεκτική ευαισθητοποίηση του Ντόναλτ Τραμπ για τα θύματα της κρατικής βίας είδαν την έμπρακτη επιβεβαίωση της άποψης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες τις οποίες επιφυλάσσει στην ανθρωπότητα ο αμερικανός πρόεδρος (MAGA) κρατούν για τον εαυτό τους ρόλο σκηνοθέτη στο σίριαλ «Ένας κόσμος χωρίς κανόνες αλλά με περισσή υποκρισία». Εξ ου και δεν θεωρούν σύμπτωση ούτε την αναζωπύρωση τις ίδιες μέρες του ζητήματος της Γροιλανδίας, την κυριότητα της οποίας οι ΗΠΑ αμφισβητούν ταπεινωτικά από τη Δανία ακόμη και με στρατιωτική επέμβαση επί νατοϊκού εδάφους.
Η απειλή του 25% απευθύνεται κατ’ εξοχήν στην Κίνα, τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο του Ιράν. Η κίνηση αυτή του Τραμπ ουσιαστικά αναθερμαίνει τον «παγωμένο» εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ -Κίνας, τον οποίο, θυμίζουμε, είχε ξεκινήσει όταν απείλησε με δασμούς έως και 145% στα κινεζικά προϊόντα, με την Κίνα να απαντά περικόπτοντας τις εξαγωγές σπάνιων γαιών για τις οποίες «καίγεται» η Αμερική, εξέλιξη που οδήγησε τις δύο πλευρές σε «δασμολογική εκεχειρία» διάρκειας ενός έτους τον περασμένο Οκτώβριο.
Η πρώτη αντίδραση του Πεκίνου στην πρόκληση ήταν χαμηλών τόνων αλλά υψηλών υποδηλώσεων. «Σε ένα πόλεμο δασμών δεν υπάρχουν νικητές. Η Κίνα θα υπερασπιστεί σθεναρά τα θεμιτά και νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά της», ήταν η απάντηση του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών δια της εκπροσώπου του, σε σχετική ερώτηση στη συνέντευξη Τύπου της περασμένης Τρίτης.
Για το πλήρες νόημα του μηνύματος, κάθε ενδιαφερόμενος παραπέμπεται στη δέσμη των μέτρων στα οποία προχώρησε άμεσα και χωρίς τυμπανοκρουσίες η κινεζική ηγεσία σε απάντηση της επέμβασης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα στις 3 Ιανουαρίου.
Λίγες ώρες μετά την απαγωγή του προέδρου Μαδούρο, ο Σι Τζινπίνγκ συγκάλεσε εκτάκτως το Πολιτικό Γραφείο του Κ.Κ. Κίνας. Μετά το πέρας της συνεδρίασης δεν υπήρξαν επίσημες δηλώσεις ούτε διπλωματικά τελεσίγραφα.
Το πρωί της επομένης, 4 Ιανουαρίου, ώρα 9:15, η Τράπεζα της Κίνας ανακοίνωσε αθόρυβα ότι αναστέλλονται μέχρι νεωτέρας όλες οι συναλλαγές σε δολάρια με εταιρείες συνδεδεμένες με την άμυνα των ΗΠΑ: Boeing, Lockhead Martin, General Dynamics, Raytheon κ.λπ.
Στις 11:43 η κρατική China Government Power Grid Company, διαχειριστής του μεγαλύτερου δικτύου παροχής ηλεκτρικής ενέργειας παγκοσμίως, ανακοίνωσε ότι επανεξετάζει όλα τα συμβόλαιά της με αμερικανικές εταιρείες προμήθειας ηλεκτρικού εξοπλισμού.
Ακολούθησε, στις 2:17 μ.μ., η China National Oil Corporation. Η μεγαλύτερη κρατική εταιρεία πετρελαίου στον κόσμο ανακοίνωσε τη στρατηγική αναδιάρθρωση των παγκόσμιων εφοδιαστικών διαδρομών της, που σημαίνει ακύρωση συμβάσεων προμήθειας πετρελαίου ύψους 47 δισ. δολαρίων σε διυλιστήρια στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ και ανακατεύθυνση στη Βραζιλία, τη Νότια Αφρική, την Ινδία και άλλους εταίρους των BRICS.
Παράλληλα, με απόφαση της China Ocean Shipping Company, η οποία ελέγχει περίπου το 40% της χωρητικότητας θαλάσσιων μεταφορών παγκοσμίως, τα κινεζικά τάνκερ ξηρού φορτίου έβγαλαν από το πρόγραμμά τους αμερικανικά λιμάνια όπως το Λονγκ Μπιτς, το Λος Άντζελες, η Νέα Υόρκη και το Μαϊάμι. Λιμάνια που βασίζονται κυρίως στην κινεζική ναυσιπλοΐα για να διατηρήσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού τους, είδαν να μειώνεται κατά 35% η κίνηση εμπορευματοκιβωτίων, πραγματικός εφιάλτης για μεγάλες εταιρείες όπως η Walmart, η Amazon και η Target.
Στις 4:22 μ.μ., 4 Ιανουαρίου πάντα, ο κινέζος υπουργός Εξωτερικών, Ουάνγκ Γι, πρόσφερε στη Βραζιλία, την Ινδία, τη Νότια Αφρική, το Ιράν, την Τουρκία, την Ινδονησία και άλλες 23 χώρες, προνομιακούς εμπορικούς όρους αν δεσμευτούν δημόσια να μην αναγνωρίσουν καμία κυβέρνηση της Βενεζουέλας που θα προκύψει από αμερικανική παρέμβαση. Ανταποκρίθηκαν θετικά 19 χώρες, με πρώτη τη Βραζιλία. Ακολουθούν η Ινδία, η Νότια Αφρική και το Μεξικό.
Είκοσι τέσσερις ώρες μετά, στις 5 Ιανουαρίου, το κινεζικό σύστημα διασυνοριακών πληρωμών ανακοίνωσε την πρόθεσή του να διευρύνει τη λειτουργία του προκειμένου να υποδέχεται κάθε διεθνή συναλλαγή που επιθυμεί να αποφύγει το ελεγχόμενο από τις ΗΠΑ σύστημα Swift, ένα δίκτυο «ραχοκοκαλιά» των χρηματοοικονομικών συναλλαγών, που επιτρέπει, εν είδη ψηφιακού «ταχυδρόμου», σε χιλιάδες χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να ανταλλάσσουν πληροφορίες και εντολές ανά την υφήλιο. Με άλλα λόγια, μια πλήρης εναλλακτική στο δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα –στις πρώτες 48 ώρες λειτουργίας της οποίας πραγματοποιήθηκαν, κατά πληροφορίες, συναλλαγές ύψους 89 δισ. δολαρίων και ανταποκρίθηκαν οι κεντρικές τράπεζες 34 χωρών, ανοίγοντας λογαριασμούς στο κινεζικό σύστημα, εξέλιξη που εκτιμάται ότι επιταχύνει τη διαδικασία αποστέρησης σημαντικών εσόδων από τις ΗΠΑ.
Τέλος, η Κίνα, που κατέχει τη μερίδα του λέοντος στην παραγωγή και διάθεση σπάνιων γαιών, πρώτων υλών απαραίτητων στην αεροδιαστημική, στην ιατρική, στην κατασκευή ημιαγωγών, λαμπτήρων LED, μπαταριών για ηλεκτρικά οχήματα και πλήθος άλλων εφαρμογών, ανακοίνωσε περιορισμούς στην εξαγωγή τους σε χώρες που επικρότησαν την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο. Τεχνολογικοί κολοσσοί όπως η Apple, η Microsoft, η Google και η Intel, εμφανίζονται ιδιαίτερα θορυβημένοι από αυτή την εξέλιξη.
Ο πόλεμος δασμών και οικονομικών κυρώσεων που έχει κηρύξει κατά παντός απείθαρχου ο Ντόναλντ Τραμπ, βρήκε μιμητές νωρίτερα του αναμενόμενου, δίνοντας άλλη τροπή στις εξελίξεις. Στη μεγάλη κλίμακα αυτό σημαίνει ότι το φάσμα ενός παγκόσμιου πυρηνικού ολέθρου απομακρύνεται ανακουφιστικά. Στη μικροκλίμακα αυτή η τροπή αποτυπώνεται εξίσου ανακουφιστικά στην απόφαση του αμερικανού προέδρου να αναστείλει επ’ αόριστον το σχεδιαζόμενο στρατιωτικό πλήγμα εναντίον του Ιράν. Ο νέος παγκόσμιος πόλεμος θα συνεχίσει όπως ξεκίνησε: οικονομικός. Με ότι αυτό μπορεί να σημαίνει για τους ασθενέστερους, στους οποίους συγκαταλέγεται η Ελλάδα.
