Σήμερα ξεκινά το Διαρκές-Προγραμματικό Συνέδριο της Νέας Αριστεράς σε μια συγκυρία εξαιρετικά πυκνή και επικίνδυνη, που καθορίζεται από την ηγεμονία της Δεξιάς τόσο σε διεθνές όσο και σε εθνικό επίπεδο. Η επέλαση του τραμπισμού, που διαπερνά πλέον ολόκληρο τον πλανήτη, τροφοδοτεί ένα νέο συντηρητικό κύμα απογυμνώνοντας τις διεθνείς σχέσεις από κάθε προσχηματικό μανδύα διπλωματίας και δικαίου. Ζούμε σε έναν κόσμο όπου ο πόλεμος, ο αυταρχισμός, ο φασισμός και η οικονομική ανασφάλεια απειλούν πλέον ευθέως τις κοινωνίες.
Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση – αντίθετα, είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με αυτές τις εξελίξεις. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη πρωτοστατεί στη μεγαλύτερη αναδιανομή εισοδήματος και πλούτου εις βάρος των χαμηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων από τη Μεταπολίτευση και μετά, στην υποχώρηση του κράτους δικαίου και στη συγκρότηση ενός πλαισίου γενικευμένης αδιαφάνειας και διαφθοράς στη δημόσια διοίκηση. Παρ’ όλα αυτά έχει παγιώσει την πολιτική της ηγεμονία και σήμερα δεν φαίνεται να απειλείται ουσιαστικά.
Μέσα σε αυτή τη δύσκολη πραγματικότητα ποιος είναι ο ρόλος της Αριστεράς;
Πρώτα απ’ όλα να επεξεργαστεί ένα πολιτικό πρόγραμμα που να απαντά στα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας με τρόπο ουσιαστικό, συνεκτικό και αξιόπιστο. Δεν μπορούμε να μιλάμε για αύξηση των δημόσιων δαπανών στην υγεία, την παιδεία και το κοινωνικό κράτος χωρίς σαφή δέσμευση για αύξηση της φορολογίας του μεγάλου πλούτου και των επιχειρήσεων, ούτε χωρίς την κατάργηση σκανδαλωδών φοροαπαλλαγών. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων στις υποδομές και την καθημερινή ασφάλεια των πολιτών και ταυτόχρονα να αποδεχόμαστε την κούρσα των πολεμικών εξοπλισμών.
Αντίστοιχα δεν μπορούμε να είμαστε υπέρ της μείωσης των στρατιωτικών δαπανών χωρίς να υπερασπιζόμαστε μια πολιτική διαλόγου, αποκλιμάκωσης και προσφυγής στα διεθνή δικαστήρια για τις ελληνοτουρκικές διαφορές απέναντι στους εθνικισμούς. Δεν μπορούμε να μιλάμε για προστασία του περιβάλλοντος και ταυτόχρονα να αποδεχόμαστε τις εξορύξεις ορυκτού αερίου ως τη «νέα μεγάλη ιδέα». Και δεν μπορούμε να μιλάμε για έλεγχο της αισχροκέρδειας χωρίς πολιτικές πραγματικής σύγκρουσης με τα καρτέλ.
Ακόμη όμως κι αυτά δεν αρκούν.
Το μεγάλο αγκάθι της Αριστεράς σήμερα -και ο βασικός λόγος που αδυνατεί να πείσει, να εμπνεύσει και να κινητοποιήσει ευρύτερα ακροατήρια- είναι η κρίση αξιοπιστίας της. Για να πείσει ξανά δεν αρκεί ένα ριζοσπαστικό πρόγραμμα. Χρειάζεται ένα νέο ύφος πολιτικής: μια έμπρακτη διαδικασία ανασύνθεσης και ανασυγκρότησης της Αριστεράς στην Ελλάδα, η παραγωγή ενός νέου πολιτικού λόγου -ριζοσπαστικού αλλά όχι ξύλινου- και κυρίως η σαφής απόδειξη ότι έχει μάθει από τα λάθη της.
Ακόμη και σήμερα η Αριστερά παραμένει εγκλωβισμένη σε επιλογές που συνέβαλαν στη σημερινή κρίση της. Αυτό αποτυπώνεται όχι μόνο στα δημοσκοπικά ποσοστά της, αλλά κυρίως στη χαμηλή κοινωνική της γείωση.
Στο συνέδριο της Νέας Αριστεράς αυτές τις μέρες οφείλει να διεξαχθεί μια ουσιαστική συζήτηση γύρω από αυτά τα ζητήματα. Είναι κρίσιμο να μπουν οι βάσεις για τη συγκρότηση του αναγκαίου πολιτικού και κοινωνικού εδάφους πάνω στο οποίο μπορούν να πατήσουν, με σταθερότητα και αξιοπιστία, ενωτικά αριστερά εγχειρήματα. Για να μπορέσει τελικά να αμφισβητηθεί και να ηττηθεί η ηγεμονία της Δεξιάς – στο επίπεδο της πολιτικής, των αξιών και των ιδεών.
