Macro

Παναγιώτα Οθωναίου: Όταν η εκπαίδευση ισοδυναμεί με εθνική ντροπή

φωτογραφία: ανάρτηση του ΙΚΥ στο facebook στις 6 Μάη 2006

“Η παρούσα προκήρυξη υποτροφιών αφορά Έλληνες υπηκόους (μόνιμους κατοίκους Ελλάδας), έως 35 ετών, για σπουδές στο Ισραήλ κατά το ακαδημαϊκό έτος 2026–2027. Συγκεκριμένα προβλέπει δύο υποτροφίες για εκμάθηση εβραϊκής γλώσσας διάρκειας τριών εβδομάδων και δύο υποτροφίες για ερευνητικές ή μεταπτυχιακές σπουδές (μεταπτυχιακό, διδακτορικό ή μεταδιδακτορικό επίπεδο) διάρκειας οκτώ μηνών. Οι υποψήφιοι απαιτείται να είναι κάτοχοι πανεπιστημιακού τίτλου (BA, BSc ή ανώτερο). Η προκήρυξη συνοδεύεται από διαδικασία υποβολής αιτήσεων έως 1 Ιουνίου 2026 μέσω της Πρεσβείας του Ισραήλ στην Αθήνα, ενώ η σχετική πληροφόρηση και τα έντυπα αιτήσεων διατίθενται μέσω επίσημων συνδέσμων του ισραηλινού κρατικού συστήματος και ειδικής φόρμας υποβολής.”

Αυτή η φαινομενικά τυπική εκπαιδευτική διαδικασία αποτελεί, ωστόσο, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η εκπαίδευση ενσωματώνεται στη σύγχρονη εξωτερική πολιτική ως εργαλείο επιρροής. Στο επίπεδο της ανάλυσης διεθνών σχέσεων και πολιτικής κοινωνιολογίας, τέτοιου τύπου προγράμματα δεν λειτουργούν ως ουδέτερες ανταλλαγές γνώσης, αλλά ως θεσμικοποιημένοι μηχανισμοί soft power, μέσω των οποίων τα κράτη οικοδομούν μακροχρόνια δίκτυα επιρροής και διακρατικής εγγύτητας. Την ώρα που η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί σε ζωντανή μετάδοση τη συστηματική εξόντωση των λαών της Μέσης Ανατολής (Ιράν, Παλαιστίνη, Λίβανος), η ελληνική πολιτεία επιλέγει να επενδύσει στην «εκπαιδευτική συνεργασία» με ένα κράτος-θύτη. Η συμμετοχή σε αυτά τα σχήματα δεν αποτελεί ουδέτερη ανταλλαγή γνώσης, αλλά έναν θεσμικοποιημένο μηχανισμό «ξεπλύματος» (whitewashing) μιας συνεχιζόμενης γενοκτονίας, μετατρέποντας τους Έλληνες ερευνητές σε ακούσιους ή εκούσιους πρεσβευτές μιας αιματοβαμμένης κανονικότητας.

1. Εκπαίδευση ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής

Η εκπαίδευση, στη θεωρία διεθνών σχέσεων, αποτελεί τυπικό εργαλείο ήπιας ισχύος. Δεν λειτουργεί μέσω καταναγκασμού αλλά μέσω τεχνολογικής πρόσβασης και κοινωνικής ενσωμάτωσης ελίτ. Οι υποτροφίες, ειδικότερα, αποτελούν από τα πιο αποδοτικά εργαλεία αυτής της λογικής, καθώς δημιουργούν μακροχρόνια δίκτυα σχέσεων που υπερβαίνουν κυβερνήσεις και συγκυρίες.

Οι μηχανισμοί αυτοί παράγουν ένα σταθερό αποτέλεσμα: τη διαμόρφωση διεθνών ελίτ με διπλή αναφορά, τόσο στο κράτος προέλευσης όσο και στο κράτος υποδοχής. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η εκπαίδευση παύει να είναι απλή μεταφορά γνώσης και μετατρέπεται σε μηχανισμό θεσμικής εγγύτητας και πολιτισμικής διασύνδεσης. Οι υποτροφίες αυτές στοχεύουν άμεσα στη διαμόρφωση μιας μελλοντικής ελληνικής ελίτ, αποτελούμενης από ερευνητές, πανεπιστημιακούς και κρατικά στελέχη, η οποία θα διαθέτει οργανική διασύνδεση με το ισραηλινό σύστημα ισχύος. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία ενός μακροχρόνιου δικτύου επιρροής που λειτουργεί ως ανάχωμα σε διπλωματικές πιέσεις, καθιστώντας την ελληνική επιστημονική κοινότητα συμμέτοχο στη θεσμική θωράκιση ενός καθεστώτος που διεξάγει συστηματική εθνοκάθαρση.

2. Αποπολιτικοποίηση της εκπαίδευσης και συγκάλυψη εγκλημάτων πολέμου

Η ορολογία της προκήρυξης, επικεντρωμένη σε έννοιες όπως η «αριστεία» και η «καινοτομία», λειτουργεί ως μηχανισμός απόκρυψης του πραγματικού περιεχομένου της συνεργασίας. Πρόκειται για την τεχνοκρατική κανονικοποίηση της βαρβαρότητας, όπου μια πολιτική επιλογή συνενοχής μετατρέπεται σε τυπική διοικητική διαδικασία. Με αυτό τον τρόπο, η ακαδημαϊκή δραστηριότητα απομονώνεται τεχνητά από το πεδίο των επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή, παρά το γεγονός ότι η ισραηλινή τεχνολογική υπεροχή παράγεται και βελτιστοποιείται μέσω της δοκιμής οπλικών συστημάτων και μεθόδων καταστολής πάνω σε πληθυσμούς αμάχων.

3. Γεωπολιτική σύμπλευση και η δράση των ισραηλινών λόμπι

Η εμπλοκή του ΙΚΥ αντανακλά την πλήρη ευθυγράμμιση της ελληνικής και δεξιάς εξωτερικής πολιτικής με τον στρατηγικό άξονα του Ισραήλ, μια κατεύθυνση που διαμορφώνεται υπό την επίδραση συστηματικών πιέσεων από ισραηλινά λόμπι στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ελληνική πολιτεία προσφέρει «εκπαιδευτικό άσυλο» στην εικόνα του Ισραήλ σε μια περίοδο που αυτό παραβιάζει θεμελιώδεις κανόνες του διεθνούς δικαίου. Η συμμετοχή στο περιφερειακό σύστημα ισορροπιών της Ανατολικής Μεσογείου μεταφράζεται στην πράξη σε παροχή ηθικής κάλυψης σε μια γενοκτονική πολεμική μηχανή με αντάλλαγμα την ψευδαίσθηση της στρατηγικής ασφάλειας.

4. Δημιουργώντας παράδοξα

Αποτελεί τεχνοκρατικό παράδοξο η προώθηση υποτροφιών προς το Ισραήλ την ίδια στιγμή που το κράτος αυτό εφαρμόζει μια πολιτική «scholasticide» στα παλαιστινιακά εδάφη. Η ολοκληρωτική καταστροφή των πανεπιστημιακών υποδομών, η στοχευμένη δολοφονία πρυτάνεων και καθηγητών, καθώς και η εξόντωση χιλιάδων φοιτητών στη Γάζα, αποδεικνύουν ότι το Ισραήλ αντιμετωπίζει την εκπαίδευση ως προνόμιο που διατηρείται μέσω της βίας.

Η εκπαίδευση δεν αποτελεί ουδέτερη σφαίρα, αλλά έναν αποτελεσματικό μηχανισμό σταθεροποίησης σχέσεων ισχύος. Η συνέχιση αυτών των προγραμμάτων χωρίς τη ρητή καταγγελία των εγκλημάτων πολέμου συνιστά συνειδητή συμμετοχή στην επιχείρηση διεθνούς αποκατάστασης ενός εγκληματικού κράτους. Το ΙΚΥ και το υπουργείο Παιδείας δεν διαχειρίζονται απλώς υποτροφίες, αλλά επικυρώνουν τη θεσμική συνενοχή της Ελλάδας σε ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα του 21ου αιώνα.

Η ΕΠΟΧΗ