Οι Έλληνες εφοπλιστές διακρίνονται, διαχρονικά, για την ικανότητά τους να ελίσσονται και να λειτουργούν, με περίσσια άνεση, στα όρια των διεθνών εμπορικών πρακτικών, εκεί που η επιδίωξη του κέρδους υπερισχύει, προκαλώντας τους νόμους, τους κανόνες και τους ηθικούς φραγμούς.
Πλοία – φαντάσματα
Σύμφωνα με έκθεση [1] που παρουσιάστηκε την περασμένη Δευτέρα στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών, και εκπονήθηκε από την οργάνωση Israel No Harbour for Genocide, τουλάχιστον 57 αποστολές αργού πετρελαίου παραδόθηκαν σε ισραηλινά λιμάνια μεταξύ Μαΐου 2024 και Δεκεμβρίου 2025, ενώ το Ισραήλ διεξήγαγε την γενοκτονία στη Γάζα. Εκτιμάται ότι 47 εκατ. βαρέλια πετρελαίου μεταφέρθηκαν στο Ισραήλ μέσω Τουρκίας, με απενεργοποιημένα τα σήματα πλεύσης και δηλώσεις ψευδών προορισμών, πράγμα που σημαίνει ότι οι αποστολές πραγματοποιούντο μυστικά, και σε παραβίαση του εμπορικού εμπάργκο της Τουρκίας στο Ισραήλ.
Το 2025, πλοία υπό ελληνική διαχείριση συμμετείχαν, επίσης, σε τουλάχιστον 13 αποστολές στο Ισραήλ, που μετέφεραν πυρομαχικά, εξαρτήματα πολυβόλων και άλλα στρατιωτικά υλικά, που χρησιμοποιούνται από την Elbit Systems, τον μεγαλύτερο κατασκευαστή όπλων της χώρας.
Μεταξύ Οκτωβρίου 2023 και Φεβρουαρίου 2026, σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες και δεδομένα θαλάσσιας παρακολούθησης, απεστάλησαν από τη Νότια Αφρική στο Ισραήλ, οκτώ κρυφές, παραδόσεις άνθρακα συνολικού ύψους 751.000 τόνων.
Η συντριπτική πλειονότητα των πλοίων που μετέφεραν τον άνθρακα και το πετρέλαιο διαχειρίζονταν η ναυτιλιακή εταιρία Kyklades Maritime Corporation (συμφερόντων της οικογένειας Αλαφούζου) και η Thenamaris Ships Management (συμφερόντων της οικογένειας Μαρτίνου).
Τα εμπλεκόμενα ελληνικά πλοία αναχωρούσαν από το τουρκικό μεσογειακό λιμάνι Τσεϊχάν, αναφέροντας ψευδείς προορισμούς, συνήθως το Πορτ Σάιντ στην Αίγυπτο, όπως διαπίστωσαν ερευνητές από το No Harbour for Genocide.
Ο ακτιβιστικός συνασπισμός (Progressive International, Palestinian Youth Movement, Energy Embargo for Palestine και People’s Embargo for Palestine), αποκάλυψαν ότι, τα πλοία απενεργοποιούσαν τα συστήματα αυτόματης αναγνώρισης (AIS), τα οποία παρακολουθούν τη θέση ενός πλοίου. Αφού «εξαφανίζονταν» τα πλοία επανεμφανίζονταν έχοντας εκφορτώσει σε ισραηλινά λιμάνια, κυρίως στο Ασκελόν. Δορυφορικές καταγραφές επιβεβαιώνουν ότι τα πλοία ήταν αγκυροβολημένα στο Ισραήλ, ενώ οι ιχνηλάτες τους ήταν σβηστοί.
Τα ελληνικά πλοία που μετέφεραν άνθρακα από τη Νότια Αφρική στο Ισραήλ, συνήθως, δήλωναν ως προορισμό τους τη Δαμιέττη, αιγυπτιακό λιμάνι, παρά το γεγονός ότι δεν έδεναν εκεί. Απενεργοποιούσαν τα σήματα παρακολούθησης AIS στη Μεσόγειο, ενώ κατευθύνονταν ανατολικά, πριν τα ενεργοποιήσουν ξανά, εβδομάδες αργότερα.
Σκιώδης στόλος και ο αγωγός BTC
Η Διεθνής Σύμβαση για την Ασφάλεια στη Θάλασσα απαιτεί από όλα τα πλοία ολικής χωρητικότητας 300 τόνων και άνω να διατηρούν ενεργοποιημένο το AIS τους, θεωρώντας παράνομη πρακτική, εκτός από τα μικρότερα πλοία, την εσκεμμένη απενεργοποίηση του μηχανισμού παρακολούθησης.
Τα πλοία που απενεργοποιούν τα σήματα τους, ή χρησιμοποιούν άλλες τακτικές απόκρυψης για να αποφύγουν τις διεθνείς κυρώσεις, θεωρούνται ως «σκιώδης στόλος».
Τα ελληνικά δεξαμενόπλοια, που διαχειρίζονται οι δύο αναφερόμενες εταιρείες, φέρονται, επίσης, να συμμετείχαν και σε μεταφορά πετρελαίου από την Ρωσία, στον απόηχο των κυρώσεων που επιβλήθηκαν, μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Από τότε που ξεκίνησε η γενοκτονία του Ισραήλ στη Γάζα, μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, ακτιβιστές και το οργανωμένο εργατικό κίνημα σε όλη την Ευρώπη και τον κόσμο, έχουν ασκήσει πίεση σε χώρες και εταιρείες να σταματήσουν να προμηθεύουν το Ισραήλ με όπλα και ζωτικά αγαθά.
Από τον Οκτώβριο του 2022 και της έναρξης εμπάργκο, την 1η Μαΐου 2024, οι εταιρίες Thenamaris και Kyklades αντιπροσώπευαν το 21,82% των αποστολών πετρελαίου από την Τουρκία στο Ισραήλ. Από τις 2 Μαΐου 2024 έως την 1η Δεκεμβρίου 2025, σύμφωνα με το No Harbour for Genocide, οι δύο ελληνικές εταιρείες διαμετακόμισαν το 91,23% των αποστολών πετρελαίου από την Τουρκία στο Ισραήλ!
Το αργό πετρέλαιο που παραδίδεται στο Ισραήλ από τις εταιρείες προέρχεται από τον αγωγό Μπακού-Τιφλίδα-Τσεϊχάν (BTC), διυλίζεται σε καύσιμο αεριωθουμένων για τις ισραηλινές αεροπορικές δυνάμεις, και σε καύσιμο για στρατιωτικά οχήματα και άρματα μάχης. Το Ισραήλ αντλεί, τουλάχιστον, το 30% του πετρελαίου του από τον αγωγό BTC, που διαχειρίζεται ο βρετανικός πετρελαϊκός γίγαντας BP.
Αποστολές στρατιωτικού φορτίου στο Ισραήλ
Εκτός από τις «σκιώδεις αποστολές» πετρελαίου και θερμικού άνθρακα, από τις οποίες εξαρτάται το Ισραήλ, για να τροφοδοτήσει τους δύο σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας στη Γάζα, ελληνικές εταιρείες ήταν ζωτικής σημασίας για την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού στο Ισραήλ.
Η οργάνωση No Harbour for Genocide τεκμηρίωσε ότι, μόνο το 2025, τουλάχιστον 13 φορτία από τέσσερα ελληνικά διαχειριζόμενα πλοία, το Contship Era, το Marla Bull, το Jamaica και το Zim America, μετέφεραν στρατιωτικό υλικό που χρησιμοποιείται από την Elbit Systems.
Τα περισσότερα ελληνόκτητα πλοία που συμμετείχαν σε αυτές τις μεταφορές, τα διαχειριζόταν η ZIM Integrated Shipping Services, η μεγαλύτερη ναυτιλιακή εταιρεία του Ισραήλ.
Τον Οκτώβριο του 2024, το Marla Bull εμποδίστηκε, επιτυχώς, να φορτώσει 21 τόνους πυρομαχικών στο λιμάνι του Πειραιά από λιμενεργάτες και ακτιβιστές. Για αυτή την δράση, ο Μάρκος Μπεκρής, του ελληνικού σωματείου λιμενεργατών ΕΔΕΝΕΠ, αντιμετωπίζει δικαστική δίωξη «για μια δράση αλληλεγγύης που μπλόκαρε πυρομαχικά που προορίζονταν για το Ισραήλ».
Τον Δεκέμβριο του 2025, το Zim America, το οποίο διαχειρίζεται η Costamare Shipping Company, ελληνικών συμφερόντων, παρεμποδίστηκε, από γάλλους λιμενεργάτες να φορτώσει 18 τόνους υλικού που προορίζονταν για την Elbit Systems.
«Ελληνικές ναυτιλιακές δυναστείες επωφελούνται από τη γενοκτονία του Ισραήλ κατά των Παλαιστινίων μέσω σκοτεινών τακτικών, θέτοντας σε κίνδυνο τις ζωές των εργαζομένων και την ασφάλεια στη διαδικασία», δήλωσε η Maren Mantovani, μέλος της διεθνούς γραμματείας του αντι-ισραηλινού κατοχικού κινήματος BDS [2].
«Καλούμε τον ελληνικό λαό να αναλάβει δράση για να πιέσει την κυβέρνησή του να επιβάλει εμπορικό, ενεργειακό και στρατιωτικό εμπάργκο κατά του Ισραήλ, εμποδίζοντας όλες τις οδούς ανεφοδιασμού υλικού που χρησιμοποιούνται στη γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού, το απαρτχάιντ και την παράνομη κατοχή εδαφών».
Οι ανωτέρω εμπορικές δραστηριότητες μπορεί να επιφέρουν σοβαρές νομικές συνέπειες υπό το διεθνές ποινικό δίκαιο, τις κατευθυντήριες Αρχές του ΟΗΕ, τη σύμβαση του ΟΗΕ για την πρόληψη και την καταστολή του εγκλήματος της γενοκτονίας, την Συνθήκη Εμπορίας Όπλων, και τη συμβουλευτική γνωμοδότηση του Ιουλίου 2024 του Διεθνούς Δικαστηρίου.
Σύμφωνα με την έκθεση, με αντίστοιχες ευθύνες βαρύνεται, επίσης το ελληνικό κράτος, έχοντας αποτύχει να ελέγξει τις εμπλεκόμενες εταιρίες που λειτουργούν υπο την δικαιοδοσία του.
