Έξι χρόνια μετά τις μεγάλες διαμαρτυρίες ενάντια στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην Τήνο, ο αγώνας των κατοίκων συνεχίζεται στις δικαστικές αίθουσες της Σύρου. Πάνω από εκατό πολίτες έχουν βρεθεί κατηγορούμενοι, σε περισσότερες από δεκαπέντε σχετικές ποινικές υποθέσεις, αριθμοί ρεκόρ για ανάλογες περιπτώσεις διαμαρτυρίας. Η εκδίκαση αυτών των υποθέσεων εκτός έδρας δημιουργεί επιπρόσθετη ταλαιπωρία, η οποία αποκτά τιμωρητικές διαστάσεις.
Το 80% περίπου των παραπάνω υποθέσεων προέκυψαν μετά από διαδικασία που κινήθηκε αυτεπάγγελτα από την ίδια την αστυνομία, ενώ μόνο το υπόλοιπο 20% αφορά σε μηνύσεις του εκπροσώπου της εταιρείας εγκατάστασης. Αυτός ο υπερβάλλοντας ζήλος των σωμάτων ασφαλείας να υπερασπιστούν την επένδυση και να αποθαρρύνουν τους διαμαρτυρόμενους είχε ήδη γίνει εμφανής από τις πρώτες κινητοποιήσεις. Ενδεικτικά, κατά τη διάρκεια της πανδημίας έφτασαν σε σημείο να επιδίδουν πρόστιμα για συμμετοχή σε πορείες, σε ανθρώπους που βρισκόταν στα σπίτια τους με σπασμένα πόδια και πατερίτσες.
Ακόμα όμως και στην εκδίκαση των μηνύσεων της εταιρείας, βασικοί μάρτυρες κατηγορίας είναι αστυνομικοί, οι καταθέσεις των οποίων κάποιες φορές ήταν τόσο υπερβολικές που αντιμετωπίστηκαν ως τέτοιες ακόμη και από τους δικαστές της.
Η παρουσία στο δικαστήριο της Σύρου δεν είναι καθόλου απλή υπόθεση για έναν κάτοικο της Τήνου. Η ακτοπλοϊκή σύνδεση των δύο νησιών γίνεται με ένα μόνο δρομολόγιο την ημέρα, στις 15:00 από Τήνο για Σύρο και στις 12:00 από Σύρο για Τήνο. Συνεπώς, εφόσον οι δίκες διεξάγονται από τις 09:00 έως τις 15:00, απαιτούνται δύο διανυκτερεύσεις και περίπου 48 ώρες εκτός Τήνου. Το οικονομικό κόστος κάθε τέτοιας μετακίνησης υπερβαίνει τα 200 ευρώ και έρχεται να προστεθεί στα δικαστικά έξοδα του κάθε κατηγορούμενου, ενώ πολλαπλασιάζεται αν υπολογιστεί πως για κάθε μία υπόθεση απαιτούνται μέχρι και έξι ταξίδια λόγω αναβολών και διακοπών των δικών.
Προκύπτει, όμως, ένα ακόμη πρόβλημα, σημαντικότερο του οικονομικού. Το κόστος αυτό σε συνδυασμό με τον χρόνο που πρέπει να διατεθεί, λειτουργεί ως αποτρεπτικός παράγοντας για όποιον θελήσει να παραστεί ως μάρτυρας υπεράσπισης, αποδυναμώνοντας έτσι την υπερασπιστική γραμμή των κατηγορούμενων.
Στην Τήνο λειτουργούσε τοπικό Ειρηνοδικείο, το οποίο με τον ν. 5108/2025, καταργήθηκε και μετατράπηκε σε περιφερειακή έδρα του Πρωτοδικείου Σύρου. Σύμφωνα με το άρθρο 5 του ίδιου νόμου, η περιφερειακή έδρα της Τήνου έχει την καθ’ ύλην αρμοδιότητα να δικάσει τις παραπάνω ποινικές υποθέσεις, όμως η εισαγγελία της Σύρου προσδιόρισε την εκδίκασή τους στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Σύρου.
Ακόμη κι έτσι όμως, ο ν. 5221/2025 και η Υπ. Απόφαση 262/2025 προβλέπουν την κατάθεση κατηγορούμενων και μαρτύρων με τηλεδιάσκεψη, ιδίως όταν αυτοί βρίσκονται μακριά από τον τόπο της δίκης. Ο σχετικός υλικοτεχνικός εξοπλισμός είναι ήδη εγκατεστημένος στην περιφερειακή έδρα της Τήνου.
Για τη χρήση των παραπάνω νόμιμων δικαιωμάτων των κατηγορούμενων έχουν γίνει ήδη προφορικά και γραπτά αιτήματα, παρά το γεγονός ότι θα μπορούσαν να υλοποιηθούν αυτεπάγγελτα. Επιπλέον, πρόσφατα πάρθηκε μία ομόφωνη απόφαση στο δημοτικό συμβούλιο Τήνου (ΑΔΑ: 99ΩΣΩΗ6-Α20) για τη σύνταξη εγγράφου διαμαρτυρίας και ανάλογου αιτήματος προς όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και προς το υπουργείο Δικαιοσύνης.
Μέχρι σήμερα, όλες οι προσπάθειες χτυπούν σε έναν τοίχο αδράνειας. Εντός της δικαστικής αίθουσας κάποιοι δικαστές και εισαγγελείς έχουν δείξει μια προφορική κατανόηση του προβλήματος, αλλά και πάλι επέμειναν στη διεξαγωγή των δικών αποκλειστικά στο Μονομελές της Σύρου. Έχουν επίσης αναφερθεί σε κάποιο έγγραφο του αστυνομικού τμήματος της Τήνου, το οποίο ζητά την εκδίκαση στη Σύρο, λόγω αδυναμίας «διαφύλαξης της τάξης» σε περίπτωση που οι δίκες γίνουν στην Τήνο. Για όσους βρεθήκαμε στις διαμαρτυρίες, όπου μετακινήθηκαν ολόκληρες διμοιρίες στην Τήνο για να «διαφυλάξουν την τάξη» της επένδυσης, η πρόφαση ακούγεται αστεία.
Παρόλα τα εμπόδια και την ταλαιπωρία, ο δικαστικός αγώνας των Τηνιακών συνεχίζει τη νικηφόρα πορεία του και στις δικαστικές αίθουσες. Τέσσερις πρωτόδικες αθωωτικές αποφάσεις, μία απαλλαγή λόγω παραγραφής και ακόμη δύο αθωώσεις σε δεύτερο βαθμό, μετά από έφεση που άσκησε ο εισαγγελέας, δείχνουν τον δρόμο της οριστικής αθώωσης όλων των κατηγορούμενων.
Πέτρος Κουσουνάδης
Η ΕΠΟΧΗ