Η απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες, και η διαπόμπευσή τους διαδικτυακά σε πλανητική κλίμακα δεν είναι τραμπικός θεατρινισμός. Είναι υπόμνηση της ταπείνωσης –προσωπικής, διπλωματικής, στρατιωτικής— που επιφυλάσσεται σε όποιον συνιστά παραφωνία στην τάξη πραγμάτων που απεργάζεται η κυβέρνηση Τραμπ για το δυτικό ημισφαίριο και όχι μόνο.
Ανάμεσα στους λόγους που επικαλούνται οι ΗΠΑ για την απαγωγή προέχει ο ισχυρισμός ότι η κυβέρνηση Μαδούρο διαπλεκόταν με συμμορίες διακίνησης ναρκωτικών διηπειρωτικά, όπως η Cartel de Sinaloa –αλλά και η Trende Aragua, για την οποίαοι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες συνέταξαν πέρυσι απόρρητο υπόμνημα σύμφωνα με το οποίο ο Μαδούρο δεν είχε τον έλεγχό της, υπόμνημα που ευλόγως εξόργισε το περιβάλλον Τραμπ.
Στα ανομολόγητα προέχουσα θέση έχουν η Κίνα και η Ρωσία, εξαιτίας της διείσδυσής τους σε αυτό που η Ουάσιγκτον θεωρεί αποκλειστικό της οικόπεδο. Η Ρωσία: για τη μακροχρόνια συνεργασία της με την τσαβική Βενεζουέλα. Η Κίνα: ως η χώρα που στήριξε την οικονομία της Βενεζουέλας όταν το 2017 κλιμακώθηκαν οι κυρώσεις των ΗΠΑ, επενδύοντας εκεί το 2018, σύμφωνα με το American Enterprise Institute, περίπου 4,6 δισ. δολάρια μέσω κρατικών πετρελαϊκών κολοσσών και εισάγοντας το 2024 από τη Βενεζουέλα αγαθά αξίας 1,6 δισ. δολαρίων.
Αλλά η επέμβαση στη Βενεζουέλα και η δήλωση Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα εποπτεύουν την κυβέρνησή της όσο χρειαστεί δεν συνιστούν ευθεία αμφισβήτηση μόνο της διμερούς «εταιρικής σχέσης» που υπέγραψαν το Πεκίνο και το Καράκας το 2023. Η πρόκληση απευθύνεται στο σύνολο του Παλαιού Κόσμου.
Είναι αυτό που ο Ντόναλντ Τραμπ, σε συνέντευξη Τύπου το περασμένο Σάββατο, αποκάλεσε αυτάρεσκα δόγμα «Ντόνροε» –σύνθεση του ονόματος Ντόναλντ με το επώνυμο του αμερικανού προέδρου Τζέιμς Μόνροε, ο οποίος το 1823 διατύπωσε το δόγμα που φέρει έκτοτε το όνομά του, συνυφασμένο με την ανεξαρτητοποίηση των χωρών της Λατινικής Αμερικής από την ισπανική αποικιοκρατία και την απόφαση της αναδυόμενης βορειοαμερικανικής δύναμης να μην επιτρέψει στους τότε ισχυρούς της Ευρώπης να έχουν λόγο στα του Νέου Κόσμου.
Με μια θεμελιώδη διαφορά. Η νέα εκδοχή του δόγματος Μονρόε «βλέπει» μια ισορροπία διηπειρωτική και με σαφές αμερικανικό πρόσημο. Έναν κόσμο στον οποίο οι οικονομικές κυρώσεις εκχωρούν στο αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών εξουσίες παραβίασης των οικονομικών συνόρων άλλων χωρών, κατ’ αναλογία με την παραβίαση των γεωγραφικών συνόρων μιας κυρίαρχης χώρας για να απαχθεί ο επικεφαλής της.
Και με απροσχημάτιστο αμοραλισμό. Η προσαγωγή του Μαδούρο ενώπιον της αμερικανικής δικαιοσύνης συμβαδίζει με την άρνηση των ΗΠΑ να εκτελέσουν το ένταλμα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου κατά του ισραηλινού πρωθυπουργού για γενοκτονία, άρνηση συνοδευόμενη, μάλιστα, με την επιβολή κυρώσεων στους δικαστές της Χάγης.
Ευνόητα το Ισραήλ του Μπενιαμίν Νετανιάχου συντάχτηκε, με ανάρτηση του υπουργού Εξωτερικών μερικές ώρες μετά την απαγωγή, με την Ουκρανία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, την Αργεντινή του Χαβιέρ Μιλέι και το Εκουαδόρ του εκατομμυριούχου Ντανιέλ Νομπόα, στους πανηγυρισμούς για την παραβίαση της κυριαρχίας ενός κράτους-μέλους του ΟΗΕ.
Μόλις την προηγουμένη, 2 Ιανουαρίου, ο γ.γ. του ΟΗΕ καλούσε το Ισραήλ να αναιρέσει την απόφασή του να απαγορεύσει κάθε πρόσβαση στη Λωρίδα της Γάζας σε 37 μεγάλες διεθνείς ανθρωπιστικές οργανώσεις επικαλούμενο «λόγους ασφαλείας». Η απόφαση αυτή, σημείωνε στην έκκλησή του ο Αντόνιο Γκουτέρες, «θα επιδεινώσει περαιτέρω την ανθρωπιστική κρίση στην Παλαιστίνη» και θα υπονομεύσει «την εύθραυστη πρόοδο που σημειώθηκε στη διάρκεια της κατάπαυσης του πυρός».
Ίδρωσε το αφτί του Τραμπ. Το δεξί. Αυτό που ευτυχώς δεν έχασε στην απόπειρα δολοφονίας εναντίον του στις 14 Ιουλίου 2024. Παρά την εκεχειρία που, με την εγγυητική μεσολάβηση των ΗΠΑ, ισχύει από τις 10 Οκτωβρίου, οι παραβιάσεις της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός από το Ισραήλ είναι καθημερινές. Με αποτέλεσμα, σύμφωνα με το Al Jazeera, το θάνατο, μέχρι στιγμής, 414 και τον τραυματισμό 1.145 Παλαιστινίων αμάχων από ισραηλινά πυρά.
Στη Βενεζουέλα επιβεβαιώθηκε η ανάδυση ενός κόσμου χωρίς κανόνες, κατάλυσης του διεθνούς δικαίου, επιβολής του «δικαίου του ισχυρότερου».
Το ότι η βασική αρχή του απαραβίαστου των συνόρων καταπατήθηκε από μια ηγεμονεύουσα δύναμη πρέπει να ανησυχεί τους ασθενέστερους. Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια εποχή μεγαλύτερης αβεβαιότητας ως προς το ποια είναι η σωστή πλευρά της ιστορίας. Κι αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο. Από την οποία η Ελλάδα δεν μπορεί να αποστεί, για λόγους που δεν είναι μόνο ιστορικοί.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μάλλον δεν έχει επίγνωση του μεγέθους της ανατροπής που συντελέστηκε στο Καράκας στις 3 Ιανουαρίου. Δεν εξηγείται διαφορετικά το ότι έσπευσε, με ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα την ίδια μέρα, να χειροκροτήσει από τους πρώτους την παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Και –ως επικεφαλής μιας χώρας που το επικαλείται με κάθε ευκαιρία σαν τελική καταφυγή απέναντι στις αναθεωρητικές βλέψεις των γειτόνων της– να παραπέμψει την πρόκληση στις καλένδες με το επιχείρημα ότι «δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών».
Θα υπάρξει ποτέ αυτή η στιγμή; Αμφίβολο.
Ένα είναι βέβαιο. Η σύμπλευση του κ. Μητσοτάκη με τον υπουργό Υγείας κ. Γεωργιάδη. Ο οποίος, σε ανάρτησή του πρωτοχρονιάτικα στο Χ, χαρακτήρισε το Δικαστήριο της Χάγης και τη Διεθνή Αμνηστία «αδιάφορα αριστεροκρατούμενα σχήματα» που «κανείς δεν πρέπει να τους δίνει σημασία». Αλλά και με τον υπουργό Μετανάστευσης κ. Πλεύρη, που υπερθεμάτισε, γράφοντας στο Χ ότι «η νομολογία πολλών ευρωπαϊκών και διεθνών δικαστηρίων» και οι αποφάσεις τους «έχουν επηρεαστεί από μια πολυετή ηγεμονία της αριστερής ιδεολογίας» σε κατεύθυνση συχνά αντιευρωπαϊκή, αντιδυτική και φιλομεταναστευτική, με αποστροφή προς οτιδήποτε συνδέεται με τον δυτικό κόσμο.
Τραμπική χορωδία εγχώριας κοπής; Σημεία των καιρών, σίγουρα.
